Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Battal, Fetullah(10)
- Ayata, Ümit(8)
- Dertli, Enes(8)
- Kul, Murat(8)
- Kan, Muhammed Enes(7)
- Kaya, Yunus(7)
- Öztekin, Sebahat(7)
- Akeren, Zahide(6)
- Aydemir, Uğur(6)
- Bayraktar, Bülent(6)
- Korkmaz, Huseyin(6)
- Peker, Hüseyin(6)
- Aksakalli, Ayhan(5)
- Apak, Ömer Ceyhun(5)
- Banaz, Emrullah(5)
- Can, Zehra(5)
- Esmer, Yusuf(5)
- Hasar, Ugur Cem(5)
- Kutlu, Naciye(5)
- Sönmez Sari, Ebru(5)
- Sönmez Sarı, Ebru(5)
- Ulay, Göksel(5)
- Çolak, Murat(5)
- Ünlü, Hami(5)
- İspirli, Hümeyra(5)
- Aksan, Nurcan Demircan(4)
- Bayraktar, B.(4)
- Degirmenci, Yavuz(4)
- Doğan, Zeki(4)
- Ecem Bayram, Nesrin(4)
- Elmalı, Kübra(4)
- Iliev, Teodor(4)
- Kadakal, Mahir(4)
- Kalyoncuo, Servet(4)
- Semerci Çakmak, Vahide(4)
- Yayla, İbrahim Erdoğan(4)
- Zozik, Adalet(4)
- Öktem, Tuncay(4)
- Şenay, Volkan(4)
- Abdioglu, Murat(3)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Öğretmenlerin geleneksel sporlara yönelik tutumlarının incelenmesi
Rahmi Güney
Araştırmada öğretmenlerin geleneksel sporlara yönelik tutumlarının karma yöntem kullanılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırmanın çalışma grubunu Bayburt ilinde görev yapan beden eğitimi ve sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Bayburt'taki beden eğitimi ve sınıf öğretmenleri araştırma konusu açısından bilgi zenginliği taşıdığı düşünüldüğünden ve bu grubun görüşleri özellikle anlamlı/temsil edici kabul edildiğinden amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılarak çalışma grubu seçilmiştir. Verilerin toplanması adına bu çalışma grubuna ilk olarak Kişisel Bilgi Formu daha sonra Geleneksel Sporlara Yönelik Tutum Ölçeği ve araştırmanın nitel kısmını oluşturan iki açık uçlu soru yöneltilerek cevaplamaları sağlanmıştır. Nitel verilerin kodlama ve frekans analizleri Maxqda 2025 deneme sürümü programı üzerinden yapılırken Nicel verilerin analizlerinde Statistical Package for the Social Sciences (SPSS 26.0) paket programı kullanılmıştır. Bu aşamada tanımlayıcı istatistiklere ek olarak parametrik testlerden gruplar arası farklılıkların tespit edilmesi adına t-testi kullanılırken ilişki testlerinden pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir. Uygulanan testler sonucunda, çeşitli parametrelerle ilişkili olarak anlamlı bulgular elde edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Avrupa futbol kulüplerinin finansal performans tahmini: Makine öğrenme model tasarımları
Recep Tayyip Balıkçılar
Profesyonel futbol kulüplerinin sürdürülebilir mali yapılar oluşturabilmeleri, yalnızca sportif başarıyla değil, aynı zamanda etkin finansal yönetimle de doğrudan ilişkilidir. Bu yönüyle değerlendirildiğinde, kulüplerin finansal performanslarının doğru şekilde analiz edilmesi ve geleceğe yönelik öngörülerin oluşturulması hem yönetsel karar alma süreçleri hem de dışsal finansal düzenlemelere uyum açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada, Avrupa'nın üst düzey futbol liglerinde faaliyet gösteren 26 profesyonel futbol kulübüne ait 1996-2022 yılları arasındaki finansal verileri kullanılarak, kulüplerin finansal performanslarının tahmin edilebilirliği araştırılmıştır. Bu durum göz önüne alındığında, özkaynak kârlılığı (ROE) ve varlık kârlılığı (ROA) olmak üzere iki temel performans göstergesi, 19 farklı finansal oran yardımıyla öngörülmeye çalışılmıştır. Araştırmada hem istatistiksel hem de makine öğrenmesine dayalı toplam 10 farklı regresyon algoritması uygulanmış ve modellerin tahmin başarımları MAE, RMSE, R² gibi çeşitli istatistiksel ölçütler aracılığıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, finansal oranların zaman içinde yapısal değişkenlik gösterdiği ve doğrusal olmayan ilişkiler içerdiğini doğrulamış; analizler sonucunda, Additive Model Tree (AMT), SMOreg ve Gaussian Process gibi doğrusal olmayan modellerin ROE ve ROA tahmininde daha başarılı performans sergilediği görülmüştür. Buna karşılık, Elastic Net, Pace Regression ve Linear Regression gibi doğrusal modeller, özellikle karmaşık finansal yapılar karşısında sınırlı kalmış ve görece düşük tahmin başarısı göstermiştir. Bu sonuçlar, futbol kulüplerinin finansal performans analizinde doğrusal olmayan makine öğrenimi tekniklerinin önemini ve etkinliğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, makine öğrenmesi tabanlı modellerin, futbol kulüplerinin finansal analizinde geleneksel yöntemlerin ötesine geçilerek etkili biçimde kullanılabileceğini göstermektedir. Ayrıca, kulüplerin finansal risklerinin erken teşhisi ve stratejik karar destek mekanizmalarının geliştirilmesi açısından bu tür modellerin önemli katkılar sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
- Doktora TeziAçık Erişim2025Badmintoncuların sporda mükemmel performans düzeyleri ile algıladıkları antrenör liderliği, antrenör – sporcu ilişkisi ve antrenör iletişim becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Bahar Zeze
Bu araştırmanın amacı, badmintoncuların sporda mükemmel performans düzeyleri ile algıladıkları antrenör liderliği, antrenör sporcu ilişkisi ve antrenör iletişim becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bununla birlikte araştırmada, badmintoncuların sporda mükemmel performans düzeyleri ile algıladıkları antrenör liderliği, antrenör sporcu ilişkisi ve antrenör iletişim becerilerinin cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, badminton oynama süresi, spor yapma seviyesi, antrenörün cinsiyeti ve antrenörle çalışma süresi değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi hedeflenmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel ve betimsel tarama yöntemlerine göre dizayn edilen araştırmaya 14-32 yaş aralığındaki 374 aktif badmintoncu katılmıştır. Araştırma verileri; Kişisel Bilgi Formu, Sporda Mükemmel Performans Ölçeği, Antrenör-Sporcu İlişkisi Envanteri, Spor İçin Liderlik Ölçeği ve Antrenör İletişim Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 25.0 istatistik paket programdan yararlanılmıştır. Verilerin analiz sürecine, verilerin normal dağılım gösterip göstermediğinin belirlenmesi ile başlamıştır. Verilerin normallik değerlendirilmesinde, Kolmogorov-Smirnov testi sonuçları ile Çarpıklık ve Basıklık değerleri dikkate alınmıştır. Araştırma verileri normal dağılım göstermediği için verilerin analizinde parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Ayrıca, Spor İçin Liderlik Ölçeğinin araştırma grubuna uygunluğunu değerlendirmek için Doğrulayıcı Faktör Analizine başvurulmuştur. Badmintoncuların araştırmada kullanılan tüm veri toplama araçlarından elde ettikleri puanların cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, badminton oynama süresi, spor yapma seviyesi, antrenörün cinsiyeti ve antrenörle çalışma süresi değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesinde Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis-H testlerinden yararlanılmıştır. Kruskal-Wallis H testi sonucunda anlamlı çıkan farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu incelemek için ikili gruplar arasında Mann-Whitney U testi yapılmıştır. Badmintoncuların Sporda Mükemmel Performans Ölçeğinden elde ettikleri puanlar ile Antrenör İletişim Ölçeği, Antrenör Sporcu İlişkisi Envanteri ve Spor İçin Liderlik Ölçeğinden elde ettikleri puanlar arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığının belirlenmesi için ise Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, badmintoncuların sporda mükemmel performans düzeyleri ile antrenör sporcu ilişkisi envanteri geneli ve alt boyutları olan yakınlık ve bağlılık alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında zayıf düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu; tamamlayıcılık alt boyutunda ise anlamlı bir ilişki olmadığı; badmintoncuların sporda mükemmel performans düzeyleri ile spor için liderlik ölçeği geneli ve alt boyutları olan eğitici ve öğretici davranış, demokratik davranış, otokratik davranış, sosyal davranış ve geribildirim davranışı alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında zayıf düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Buna karşın, badmintoncuların sporda mükemmel performans düzeyleri ile antrenör iletişim ölçeğinden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, badmintoncuların algıladıkları antrenör liderliğinin cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve spor yapma seviyesi değişkenlerine göre, badmintoncuların algıladıkları antrenör iletişim becerilerinin cinsiyet ve badminton oynama süresi değişkenlerine göre ve badmintoncuların algıladıkları antrenör sporcu ilişkisi düzeyinin spor yapma seviyesi değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği açığa çıkarılmıştır. Sonuç olarak, badmintoncuların sporda mükemmel performans düzeyleri ile algıladıkları antrenör liderliği ve antrenör sporcu ilişkisi arasında zayıf düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konulurken badmintoncuların sporda mükemmel performans düzeyleri ile algıladıkları antrenör iletişim becerileri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Spor lisesi öğrencilerinin ekran bağımlılığı ile beslenme ve egzersizleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Yakup Ölçer
daha sonra doldurulacaktır
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025İsrail'in devlet sistemi
İsmahan Soydeğer
Gazze Şeridinde 7 Ekim 2023 tarihinde yaşanan olaylar sonucunda yapmış olduğu faaliyetlerle dünya gündemine oturan İsrail Devleti, daha sonra Lübnan'a saldırmış ve Gazze'de yaptığı soykırımı devam ettirmiştir. Bu yayılmacı yaklaşımıyla Suriye gibi komşu ülkelere ciddi bir tehdit olarak duran ve bizim de komşumuz olan İsrail Devleti'nin mevcut uygulamaları bizce onun siyasi ve yönetim yapısı ile politikalarının anlaşılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma İsrail devlet sistemini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada bir yandan literatür incelenmesinden elde edilen veriler kullanılırken diğer yandan İsrail Devleti'nin ilgili internet sitelerindeki verilerden yararlanılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde İsrail Devleti'nin tanıtımı, fiziki bölümleri ve kavramsal çerçeve anlatılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde kuruluş öncesi gelişmeleri ve kuruluşundan itibaren günümüze kadar gelişen tarihsel olayları ve savaşları ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde İsrail Devleti'nin siyasal sistemi içindeki siyasi yapısı, parlamento yapısı, anayasal sistemi, yasama, yürütme ve yargı organları incelenmiştir. Dördüncü bölümde kamu yönetimi, merkezi yönetim, yerel yönetimler ve personel yönetimi konuları aktarılmıştır. Çalışmada; İsrail Devlet'inin siyasal sistem olarak parlamenter sistemle yönetildiği, yasama, yürütme ve yargı organlarının İsrail Devleti'nin yönetim organları olduğu gözlemlenmiştir. Bu sistem içinde yer alan kamu yönetiminin ise merkezi yönetimin güçlü olduğu bir idari yapılanmaya sahip olduğu görülmüştür. Literatür taramasıyla sağlanan verilere dayalı olarak, İsrail Devlet sisteminin kendisine özgü bir inanç anlayışı olan Yahudilikten etkilendiği sonucuna varılmıştır. Son olarak da İsrail Devletinin kamu yönetimi alanında kurumsal bir yapı ve teşkilat oluşturarak bu alandaki kanunlar çerçevesinde personel sistemini yürüttüğü sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Osmanlı ilmihal geleneğinde Ehl-i Sünnet tasavvuru
Atilla Doğan
Osmanlı İslâm geleneğinde, ilmihal kitapları çok önemli bir konuma sahiptir. Halkın, dinî yönden bilgilenmesini sağlayan ilmihal kitapları muhtevası itibariyle; inanç, ibadet, muamelat ve ahlak konularını içermektedir. İlmihal kitapları yazıldığı ve kullanıldığı döneme farklı açılardan ışık tutmaktadır. Işık tuttuğu açılardan birisi de hiç şüphesiz dönemin mezhep algısıdır. Nitekim yazılan eserler hem döneminin hem de müellifinin benimsediği mezhep anlayışından bağımsız kaleme alınmış olamaz. Giriş bölümünde araştırmayla ilgili genel açıklamalar yaptıktan sonra ilk bölümde ilmihal kavramı ve tedvin tarihi ele alınarak ilmihalin tarihi seyri ortaya çıkarılmıştır. Tezin ikinci bölümünde ise Osmanlı Devleti'nde kullanılan Türkçe ilmihal kitapları iki dönem halinde ele alınmış ve eserler hakkında kısaca bilgiler verilmiştir. Araştırma için seçilen eserler toplumun farklı yaş gruplarına hitap eden resmi ve gayriresmi eğitim merkezlerinde kullanılanlardan seçilmiştir. Üçüncü bölümde ise incelenen ilmihal kitaplarında Ehl-i Sünnet mezhebinin tasavvuru ve bu algının yansımaları ortaya çıkarılmıştır. Böylece Ehl-i Sünnet anlayışının Osmanlı toplumunun dini algısını şekillendirmedeki etkisi ve günümüze intikalindeki rolü ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. İlmihal kitaplarında Ehl-i Sünnet anlayışı, ağırlıklı olarak Hanefî-Mâtürîdî gelenek üzerinden yansıtılmıştır. Eserlerde Hanefî-Mâtürîdî geleneğin etkisinin, Eşʻarî geleneğe kıyasla daha belirgin ve baskın olduğu görülmektedir.
- Doktora TeziAçık Erişim2025Hadiste hâşiye geleneği ve Meşhur Muhaşşi Muhammed b. Abdüllhâdî Es-Sindî
İbrahim Arvasi
Kütübü sitte ve Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned'i gibi birçok klasik hadis eseri için hâşiye kaleme alan Muhammed b. Abdülhâdî es-Sindî, hadis hâşiye geleneğinin önemli isimleri arasında yer almaktadır. Sindî'nin hayatı, hadis ilmindeki yeri ve eserlerinin tanınması önem arz etmektedir. Bu amaçla giriş ve dört bölümden meydana gelen çalışmanın birinci bölümünde hâşiye ile ilgili terimler ve hâşiyeler konusu üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde hadis hâşiye geleneği, üçüncü bölümde Sindî'nin yaşadığı dönem, siyasî, sosyal, dinî, ilmî durum ve eserleri hakkında çalışma yapılmıştır. Dördüncü bölümde Sindî'nin hâşiye yöntemi ele alınmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Hazır beton santrallerinde çevre ve iş güvenliği yönetmeliklerine uyumun değerlendirilmesi
Mustafa Karadeniz
Bu çalışma, hazır beton santrallerinde çevre ve iş güvenliği yönetmeliklerine uyum süreçlerinin kapsamlı bir analizini sunmaktadır. İlk aşamada, Türkiye'deki mevzuat çerçevesi ve sektör raporları incelenerek hazır beton santrallerinin çevre ve iş güvenliği uygulamaları hakkında genel bir çerçeve çizilmiştir. Ardından, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma bir araştırma yöntemi benimsenmiştir. Nicel veriler anket uygulamaları aracılığıyla elde edilmiş; santrallerin farklı ölçekleri, çalışan deneyim düzeyleri ve kurumsal yapıları çerçevesinde çevre ve iş güvenliği mevzuatına uyum düzeyleri istatistiksel analizlerle değerlendirilmiştir. Nitel boyutta ise yarı yapılandırılmış görüşmeler ve doküman incelemeleri yoluyla, uygulamada karşılaşılan zorluklar, iyi örnekler ve katılımcıların bakış açıları derinlemesine ortaya konmuştur. Bulgular, büyük ölçekli ve kurumsallaşmış santrallerde mevzuata uyum düzeyinin daha yüksek olduğunu, ancak küçük ölçekli işletmelerde maliyet ve teknik yetersizlik kaynaklı sorunların baskın seyrettiğini göstermektedir. Ayrıca, eğitim ve denetim sıklığının kaza oranları üzerinde belirgin bir etkisi olduğu, teknolojik altyapıya yapılan yatırımın çevre performansını yükselttiği ve mevzuat uyumunun uzun vadede işletme performansına olumlu katkı sağladığı tespit edilmiştir. Sonuçlar, mevzuat uyumunun sadece yasal bir zorunluluk olmaktan öte, sektörde stratejik bir rekabet unsuru haline geldiğini doğrulamakta ve denetim mekanizmalarının geliştirilmesi, kurumsal kapasitenin artırılması ve sürekli eğitim programlarıyla entegre bir yönetim anlayışının yerleşmesi yönünde öneriler sunmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Elit sporcuların ruminatif düşünceleri ile sporda psikolojik ihtiyaç durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Hüseyin Doğru
Araştırmada elit sporcuların ruminatif düşünceleri ile sporda psikolojik ihtiyaç durumları arasındaki ilişkinin çeşitli parametrelere bağlı incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırmanın evrenini 2024 yılında aktif olarak müsabakalarına katılım sağlayan lisanslı sporcular oluştururken örneklem grubunu evrenden kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen sporcular oluşturmuştur. Verilerin toplanması adına bu örneklem grubuna üç ayrı form yöneltilmiştir. Bunlar; Kişisel Bilgi Formu, Spor Müsabakası Ruminasyonu Ölçeği ve Sporda Psikolojik İhtiyaç Ölçeğidir. Tüm bu formlar aracılığıyla elde edilen veriler SPSS (26. versiyon) yazılımında analiz edilmiştir. Bu aşamada tanımlayıcı istatistiklere ek olarak parametrik testlerden gruplar arası farklılıkların tespit edilmesi adına t-testi kullanılırken ilişki testlerinden pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. İlgili testler aracılığıyla yapılan sınamalar neticesinde çeşitli parametrelere bağlı anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Spor, ruminasyon, psikolojik ihtiyaç.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Üniversite öğrencilerinin koşulsuz kendini kabul ve prososyallik düzeylerinde sporun etkisinin incelenmesi
Nazlı Hilal Köseoğlu
Araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinin koşulsuz kendini kabul ve prososyallik düzeylerinde sporun etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda Bayburt Üniversitesi'nden ön lisans & lisans düzeyinde öğrenim gören öğrenciler katılımcı olarak kabul edilmiştir. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen bu araştırmanı da 3 farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Bu formlar Demografik Bilgi Formu, Koşulsuz Kendini Kabul Etme Ölçeği ve Prososyallik Ölçeği. Verilerin analizinde SPSS 26. versiyon kullanılmıştır. Bu yazılımın kullanımıyla betimsel istatistik değerleri, güvenirlik analizleri, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda prososyallik puanlarının cinsiyet, ikamet edilen yer, algılanan sosyoekonomik düzey, eğitim kademesi, sınıf düzeyi, spor yapma durumu, haftalık spor yapma sıklığı ve günlük spor yapma süresi değişkenlerine bağlı gruplar arasında farklılık gösterdiği, yaş ve spor yaşı değişkenleri ile arasında ilişki olduğu bulunmuştur. Koşulsuz kendini kabul puanlarının ise cinsiyet, ikamet edilen yer, sınıf düzeyi, spor yapma durumu, haftalık spor yapma sıklığı ve günlük spor yapma süresi değişkenlerine bağlı gruplar arasında farklılık gösterdiği, yaş ve spor yaşı değişkenleri ile arasında ilişki olduğu bulunmuştur. Son olarak her iki ölçeğin alt boyutları ve toplam puan ortalamaları arasında ilişki olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak üniversite öğrencilerinin koşulsuz kendini kabul ve prososyallik düzeylerinde sporun etkisinin olduğu ve her iki parametre arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Öğrenci, spor, kendini koşulsuz kabul, prososyallik.
- Doktora TeziAçık Erişim2025Life-kinetik egzersizlerinin reaksiyon zamanı, bilişsel esneklik ve dikkat düzeyleri üzerine etkilerinin incelenmesi
Büşra Yılmaz
Araştırmada masa tenisi sporcularında life kinetik egzersizlerinin reaksiyon zamanı, bilişsel esneklik ve dikkat düzeyleri üzerine etkileri amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırmanın evrenini 10-13 yaş grubu masa tenisi sporcuları oluşturmaktadır. Verilerin toplanması için BlazePod reaksiyon cihazı, stroop testi ve bourdon dikkat testi kullanılmıştır. Ön test verilerinin toplanmasının ardından deney grubuna masa tenisi antrenmanlarına ek olarak 8 haftalık life kinetik egzersizi uygulanmıştır. Kontrol grubu ise yalnızca masa tenisi antrenmanlarını sürdürmüştür. 8. haftadan sonra her iki grup da yalnızca masa tenisi antrenmanlarını sürdürmüştür. Bu sürecin tamamlanmasının ardından 12. haftada uygulamanın kalıcılığını test etmek adına geciktirilmiş son test ölçümleri tamamlanmıştır. Tüm ölçümlerden elde edilen veriler SPSS (26. versiyon) yazılımında analiz edilmiştir. Bu aşamada tanımlayıcı istatistiklere ek olarak parametrik testlerden gruplar arası farklılıkların tespit edilmesi adına paired simple t-testi ve tekrarlı ölçümler ANOVA kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ise deney ve kontrol gruplarının ön test değerleri arasında farklılık tespit edilmemiştir. Deney grubunun tüm parametrelerinde ise ön test ile son test değerleri arasında farklılık olduğu tespit edilmiştir. Araştırma gruplarının son test ölçümlerinin karşılaştırılması sonucunda ise deney grubunun lehine anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Son olarak masa tenisi sporcularında life kinetik egzersizlerinin reaksiyon zamanı, bilişsel esneklik ve dikkat düzeyleri üzerine etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Masa tenisi, life kinetik, bilişsel esneklik, dikkat.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Bayburt ili umumi çeşmelerinin su kalitesinin makine öğrenmesi yöntemleri ile tahmini
Gülhat Koçyiğit
Mavi altın olarak da anılan suyun içeriği, canlıların yaşamlarını, hayat kalitelerini ve sağlıklarını büyük oranda etkilemektedir. Suyun içerisinde bulunan her bir maddenin canlı hayatı üzerinde iyi veya kötü etkisi bulunmaktadır. Suyun içerisinde yer alan maddeler kadar madde miktarı da önemlidir. Bu bakımdan Dünya Sağlık Örgütü (WHO) su kalitesine ilişkin çalışmalar yaparak içerisinde bulunan maddeler ve miktarı ile ilgili kılavuz hazırlamıştır. Türkiye'de de bu yönde çalışmalar yapılmış 2005 yılında İnsani Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik ile standartlarını belirlemiştir. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte yapay zekâ su kalitesi çalışmalarında da kullanılmaya başlanmış ve makine öğrenme yöntemleriyle su kalitesi tahminlerinde bulunulmuştur. Bu çalışmada, Bayburt ilinde yer alan şebeke sularının mikrobiyolojik ve kimyasal su analiz verileri ile Bayburt ili umumî çeşmelerine ait mikrobiyolojik su analiz verileri kullanılarak makine öğrenme yöntemleriyle su kalitesi tahmininde bulunulmuştur. İlk olarak veriler üzerinde önişlem uygulanarak veriler makine öğrenimine hazır hale getirilmiş, daha sonra makine öğrenimi yöntemlerinden lojistik regreyon, knn, SVM, naive bayes, karar ağacı, rastgele orman makine öğrenme yöntemleri ile su kalitesi tahmin çalışmaları yapılmıştır. Bayburt şebeke suları analizi verileri kullanılarak yapılan makine öğrenme yöntemlerinde en uygun yöntemin karar ağacı yöntemi olduğu, Bayburt umumî çeşme suları analizi verileri kullanılarak yapılan makine öğrenme yöntemlerinde ise naive bayes, rastgele orman ve karar ağacı yöntemlerine ait sonuçların aynı olması dolayısıyla her üç yöntemin de kullanılabilir olduğu sonucuna varılmıştır. Su kalitesi tahmin çalışmalarında specificity değerinin önemli olduğu ve model değerlendirmesinde kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim20257. sınıf öğrencilerine üstbilişe dayalı oran-orantı ve yüzdeler öğretimi: Uygulama sürecinden yansımalar
Görkem Kılıç
Bu araştırma üstbilişsel CRIME tekniği kullanılarak 7. sınıf öğrencilerine oran-orantı ve yüzdeler konularının öğretim sürecinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için otuzbeş ders saati boyunca yirmi dört öğrenciye üstbilişsel CRIME tekniği ile oran-orantı ve yüzdeler konularının öğretimi yapılmış ve uygulama süresince araştırmacı tarafından gözlemler yapılmıştır. Uygulama bitiminde maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle seçilen altı öğrenciyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını Türkiye'nin kuzeydoğusundaki bir ilde resmi bir devlet okulunda öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Çalışmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve yarı yapılandırılmış gözlem formu ile toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Bunun için alanyazın taraması yapılarak veri analiz çerçevesi oluşturulmuştur. Bu çerçevede kategoriler belirlenmiş ve bu kategorilere karşılık gelen sözel ifadeler tespit edilmiştir. Ardından çalışmadaki öğrenci ifadeleri uygun şekilde kategorilere uygun şekilde yerleştirilmiştir. Son olarak gözlemlerden elde edilen verilerde görüşme verilerini desteklemek amacıyla kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda üstbilişsel CRIME tekniğinin yüksek başarı gösteren öğrencilerin üstbilişsel izleme ve değerlendirme becerisini geliştirdiği, orta ve düşük düzey başarı gösteren öğrencilerin üstbilişsel becerilerinde ise bir değişim göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada yüksek ve orta düzey başarı gösteren öğrencilerin problem çözme becerilerinde üstbilişsel CRIME tekniğini etkili olduğu düşük başarı gösteren öğrencilerin problem çözme becerilerinde ise bir değişim olmadığı tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Türkçe dil öğretiminde yabancı uyruklu öğrencilerin ülkelerine göre dil öğrenimine yatkınlık sıralamasının incelenmesi
Şeyda Şimşek
Bu araştırmada, Türkçe öğretiminin yabancı uyruklu öğrenciler üzerindeki etkilerini değerlendirilmiştir. Öğrencilerin ülkelerine göre dil öğrenimindeki başarıları ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Araştırmanın temel çıkış noktası, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin tarihsel gelişimi ve bu süreçte uygulanan yöntemlerin günümüz modern teknikleriyle karşılaştırılmasıdır. Bu kapsamda, Türkçenin tarihsel olarak öğretim süreçlerinde karşılaşılan zorluklar ve bunların çözümünde kullanılan güncel yöntemler ortaya konmuştur. Çalışmada yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenirken yaşadıkları güçlükler, bu öğrencilerin motivasyon kaynakları ve dil öğreniminde gösterdikleri başarı düzeyleri incelenmiş, söz konusu başarı düzeylerinin ülkelere göre farklılık göstermesinin altında yatan sebepler tartışılmıştır. Öğrencilerin ana dilleri ile Türkçe arasındaki dil yapısı farklılıkları, kültürel alışkanlıkları ve eğitim sistemlerindeki dil öğretimi pratiklerinin bu başarı üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Araştırma aynı zamanda Türkçe öğretiminde kültürel bağlamın önemini de vurgulamaktadır. Öğrencilerin Türk kültürüne ilişkin unsurlarla karşılaşmasının dil öğrenme süreçlerini daha anlamlı hale getirdiği ve kültürel entegrasyonun öğrenme motivasyonunu artırdığı gözlemlenmiştir. Özellikle dijital teknolojilerin ve interaktif öğrenme araçlarının, öğrencilerin dil becerilerini geliştirme ve motivasyonlarını artırmada etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, çevrim içi platformlar ve mobil uygulamalar gibi modern eğitim araçlarının kullanımı üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sonuçları, Türkçenin uluslararası arenada yalnızca iletişim aracı olarak değil, aynı zamanda kültürel bir köprü olarak da stratejik önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Türkçe öğretiminin, kültürler arası etkileşimi güçlendirme potansiyeline ve diplomatik ilişkilerdeki rolüne dikkat çekilmiş; yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde uygulanabilecek etkili yöntemler için öneriler sunulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim20257. sınıf canlılarda üreme, büyüme ve gelişme ünitesinin öğretiminde öğrenme amaçlı yazma aktivitelerinden mektubun etkisi ve yazma hakkında öğrenci görüşlerinin belirlenmesi
Mustafa Küçükgül
Bu araştırmanın amacı, ortaokul 7. sınıf Fen Bilimleri dersinde yer alan "Üreme, Büyüme ve Gelişme" ünitesinin öğretiminde Öğrenme Amaçlı Yazma (ÖAY) aktivitelerinin öğrenme üzerindeki etkisini ve bu etkinliklerle yürütülen ders sürecine ilişkin öğrenci görüşlerini incelemektir. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden müdahale deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Bayburt Merkezde yer alan bir ortaokulun 7. sınıfında öğrenim gören 56 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Üreme, Büyüme ve Gelişme Başarı Testi (ÜBGBT) ve yarı yapılandırılmış Görüşme Formu (GF) kullanılmıştır. ÜBGBT'nin ön testinin analizinde bağımsız örneklem t testi, son testinin analizinde Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. ÜBGBT' den elde edilen verilerin analizi sonucunda ÖAY aktivitelerinden mektup etkinliğinin, 7. sınıf öğrencilerinin Üreme, Büyüme ve Gelişme konusundaki akademik başarılarını artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca GF verilerinin analizi, öğrencilerin ÖAY aktiviteleri hakkında olumlu düşünceler geliştirdiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Öğrenme amaçlı yazma, üreme büyüme gelişme, mektup, akademik başarı.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Ankara halk kütüphanelerinden 2018-2022 yılları arasında en çok alınan ilk 10 eserin çocuk edebiyatının temel öğeleri açısından incelenmesi
Eda Nur Özel
Araştırmanın amacı, Ankara halk kütüphanelerinden 2018-2022 yılları arasında en çok alınan ilk 10 eserin çocuk edebiyatının temel öğeleri (karakter, konu, ileti, dil ve anlatım, resimler) açısından incelenmesidir. Araştırmanın evrenini, Ankara Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğünden temin edilen 2018-2022 yıllarına ait en çok alınan ilk 10 kitap oluşturmaktadır. Kitapların alınma sayısına göre sıralaması verilmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Ankara halk kütüphanelerinden 2018-2022 yılları arasında en çok alınan ilk 10 eserin çocuk edebiyatının temel öğeleri (karakter, konu, ileti, dil ve anlatım, resimler ) bakımından incelenmesi yapılarak veriler, "II. Ulusal Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu: Gelişmeler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri" adlı sempozyumda, Sever (2006) tarafından ele alınan "Çocuk Edebiyatı Öğretimi Nasıl Olmalıdır?" bölümünde belirlenen kavramsal çerçeveye göre değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda elde edilen bulgulara göre eserlerde bulunan karakterlerin tekdüze olmadığı, farklı yaş gruplarına seslenen karakterlerin eserlerde yer aldığı ve çocuğun karakterlerde kendisine benzeyen özellikler bulabileceği, konu dağılımlarında çeşitlilik olduğu ve eserlerdeki konuların okurun yaşamında rastlayacağı kurgular barındırdığı, eserlerdeki iletilerin olaylar aracılığıyla açık ve kapalı iletiler şeklinde verildiği, eserlerde kullanılan dilin anlaşılır ve anlatımın kısa, duru, içten olduğu, eserlerde resim kullanımının yaş gruplarına göre değiştiği ve resimlerdeki çizgilerin biçeminin çocuğun duyularına hitap edecek şekilde tasarlandığı görülmektedir.
- Doktora TeziAçık Erişim2025Bocce-Volo disiplininde yarışan sporculara uygulanan tekrarlı sprint ve yüksek yoğunluklu ınterval antrenmanlarının fiziksel ve fizyolojik etkilerinin incelenmesi
Mehmet Yönal
Bu araştırmanın temel amacı, Bocce-Volo disiplininde yarışan sporculara uygulanan tekrarlı sprint (RST) ve yüksek yoğunluklu interval antrenmanlarının (HIIT) fiziksel ve fizyolojik etkilerinin incelenmesidir. Belirlenen bu amaç doğrultusunda, kontrollü deneysel araştırma modeli kullanılarak gerçekleştirilen çalışmanın grubu 18 elit volo sporcusundan oluşmaktadır. Araştırma kapsamında 1. Grupta yer alan sporculara normal antrenman (NA), 2. Grupta yer alan sporculara RST, 3. Grupta yer alan sporculara HIIT uygulanmıştır. Bu bağlamda her antrenman grubunda 6 sporcu yer almaktadır. Tüm bunlara ek olarak mevcut araştırma kapsamında veri toplama aracı olarak; sıçrama ve adım frekansı ölçümü, kalp atım hızı sensörü, portatif laktat analizörü, vücut kompozisyon analizöründen yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizi SPSS 27.0 programında gerçekleştirilirken, analiz yöntemi olarak, non-parametrik test yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan analizler neticesinde; HIIT ve tekrarlı sprint antrenman uygulamalarının, sporcuların dinlenik nabız, dinlenik laktat ve antrenman sonrası nabız değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalmaya neden olduğunu, buna karşın sıçrama performanslarında anlamlı bir artış sağladığını ortaya koymuştur. Ayrıca, HIIT antrenman uygulayan sporcuların beden kitle indeksi (BKI) değerlerinin diğer gruplara kıyasla daha düşük olduğu belirlenmiştir. NA programına tabi tutulan sporcularla karşılaştırıldığında, HIIT ve RST uygulamalarının sıçrama performansını anlamlı düzeyde iyileştirdiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda, araştırma kapsamında elde edilen bu sonuç; yüksek yoğunluklu antrenman modellerinin, özellikle anaerobik performansın artırılması ve vücut kompozisyonunun iyileştirilmesi açısından etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Bocce, volo, HIIT, tekrarlı sprint antrenmanı.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Liselerde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerinin öğrencilerin sorgulayıcı din sorularıyla başa çıkma yöntemleri: Bayburt örneği
Melek Uslu
Bu çalışmanın iki temel amacı vardır. Bunların ilki Bayburt il merkezinde bulunan liselerde çalışan din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerine din kültürü dersinde öğrencilerin sık sık sorduğu sorgulayıcı din sorularının belirlenmesidir. İkincisi ise din kültürü öğretmenlerinin bu sorularla baş etme yöntemlerini incelemektir. Bu amaçlar doğrultusunda araştırmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma deseni olarak durum çalışması deseni tercih edilmiştir. Araştırmada Bayburt merkez ilçesindeki liselerde görev yapan 15 DKAB öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşme formu ışığında mülakat gerçekleştirilmiştir. Mülakatlardan toplanan veriler, içerik analizi yöntemi ile oluşturulan tema, alt tema ve kodlar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Ergenlik döneminde soru sorma eğiliminin arttığı, özellikle Allah'ın varlığı ve sıfatları, gayp alemi, kadınların sosyal ve dini konumu, kötülük problemi ve LGBT konularında daha fazla soru sordukları tespit edilmiştir. Öğretmenler, öğrencilerin sordukları soruların çoğunlukla sosyal medyadan ve aileden eksik ya da yanlış öğrenilen bilgilerden kaynaklandığını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin, öğrencilerin sordukları sorulara güler yüzlü bir yaklaşım sergiledikleri ve bazen erteleme yöntemini kullandıkları tespit edilmiştir. Öğretmenler, sorulara cevap verirken çeşitli yöntemler kullandıkları ve bu yöntemler arasında "düz anlatım ve örneklendirme" yöntemlerini daha çok tercih ettikleri tespit edilmiştir. Öğretmenler, Kur'an-i Kerim ve Hadis başta olmak üzere kitle iletişim araçları ve çeşitli dini kitapları kullandıklarını ifade etmişlerdir.
- Doktora TeziAçık Erişim2025Genç basketbolcuların mevkilere göre antropometrik ölçümleri ve biyomotor yetilerinin normatif çalışması
Tuncay Kıratlı
Basketbolda antropometrik ve biyomotor yetiler gibi atletik performans bileşenlerine sahip olmak, ligde ve turnuvalarda bireysel ve takım başarısı için bir ön koşuldur. Branşa özgü antropometrik ve biyomotor yetiler performansı etkileyen önemli bir faktör olarak bilinmektedir. Takım ve sporcunun belirlenmiş hedeflere etkili bir şekilde ulaşabilmesi için doğru bir antrenman programı hazırlayabilmek için normatif verilere ihtiyaç duyulmaktadır. Buna istinaden basketbol oynayan sporcuların sınıflandırılmasını yaparak sporcu seçiminde kulüplere, antrenörlere yol göstermek ve bu konuda yapılacak çalışmalara katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Bu hedef doğrultusunda, Türkiye genelinde 17-19 yaş aralığında Basketbol Gençler Ligi (BGL), Türkiye Basketbol Ligi U-18 (TBL U-18), Türkiye Basketbol 2. Ligi (TB2L U-18) ve Türkiye Basketbol Bölgesel Ligi U-18 (TBBL U-18) liglerinde oynayan 265 sporcunun belirlenmiş ölçütlerdeki normatif çalışması Şubat 2024-Mayıs 2024 ve Ocak 2025- Şubat 2025 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma grubundaki sporculara boy uzunluğu, vücut ağırlığı, vücut yağ yüzdesi, vücut kütle indeksi, kulaç erişim uzunluğu, yatay kulaç uzunluğu, alt ekstremite uzunluğu, oturma boyu uzunluğu, karış uzunluğu, 10 metre sprint, 20 metre sprint, lineagilitydrill, Y-balance, flamingo denge testi, shuttlerun, tekrarlı sprint, otur eriş, el kavrama kuvveti, bacak kuvveti, squat, mekik, şınavtest ve ölçümleri yapılmış mevkilere ve liglere göre kategorize edilerek incelenmiştir. Değişkenlerin ortalama, standart sapma ve yüzdelik değerleri sunularak değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda basketbolcuların mevkilerine göre normatif değerleri değişkenlik göstermiştir. Liglere göre ise boy uzunluğu, kulaç erişim uzunluğu, yatay kulaç, oturma boyu, alt ekstremite, karış uzunluğu, vücut ağırlığı, vücut kütle indeksi, 10 metre sptint, 20 metre sprint, line agility drill, Y-balance, shuttle run, tekrarlı sprint, otur eriş, dikey sıçrama, el kavrama kuvveti, bacak kuvveti, squat, mekik ve şınav değerlerinde anlamlı farklılık tespit edilirken (p<.05); buna karşın vücut yağ yüzdesi, flamingo denge testi değerlerinde ise liglere göre anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>.05). Anahtar Kelimeler: Basketbol, biyomotor, antropometrik, norm, atletik performans.
- Doktora TeziAçık Erişim2025Gençlik ve spor hizmetleri dairesi çalışanlarının etik liderlik algısı örgütsel sinizm etik iklim algısı ve iş tatmini düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Yakup Yiğit
Bu tez çalışmasında, Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi çalışanlarının etik liderlik algısı, örgütsel etik iklim algısı, örgütsel sinizm algısı ve iş tatmini düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, etik liderliğin iş tatmini üzerindeki etkisinde örgütsel etik iklim ve örgütsel sinizmin aracılık fonksiyonu analiz edilmiştir. Çalışmada, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı bünyesinde görev yapan 623 personelden toplanan veriler analiz edilmiştir. Araştırma verileri, ilişkisel tarama modelinde kurgulanan çalışma kapsamında, demografik değişkenler ile etik liderlik, örgütsel etik iklim, örgütsel sinizm ve iş tatmini boyutlarını ölçen beş farklı ölçme aracı vasıtasıyla toplanmıştır. Araştırma modelinin test edilmesinde SPSS ve AMOS yazılımları kullanılmış; veri setine regresyon ve korelasyon analizleri, güvenilirlik analizi, t-testi ve ANOVA uygulanmıştır. Hipotezlerin sınanmasında Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) tekniğinden yararlanılmıştır. Sonuç olarak, Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi'nde çalışan personelin cinsiyet, aylık ortalama kişisel gelir düzeyi ve mesleki hizmet süresi değişkenlerine bağlı iş tatmini düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamış; fakat etik liderlik ve örgütsel etik iklimi düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki, örgütsel sinizm düzeyi arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Düzenli aktif spor yapma ve aylık ortalama aile gelir düzeyi değişkenlerine bağlı olarak etik liderlik, örgütsel etik iklimi ve iş tatmini düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; örgütsel sinizm düzeyi arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi'nde çalışanların örgütsel etik ikliminin etik liderlik ile iş tatmini arasındaki ilişkisinde ve örgütsel sinizmin, etik liderlik ile iş tatmini arasındaki ilişkisinde kısmi aracılık etkisi olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları, Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi'nde çalışan personelin etik liderlik, örgütsel etik iklim, örgütsel sinizm ve iş tatmini değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Çalışma bulgularına göre bireylerin etik liderlik düzeyleri arttıkça örgütsel etik iklim ve iş tatmini düzeyleri artarken, örgütsel sinizm düzeylerinin düşeceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Etik liderlik, örgütsel etik iklim, örgütsel sinizm, iş tatmini, büyükşehir belediyesi, yapısal eşitlik modellemesi.