Yazarlar
- Erdoğan, Yaşar(2)
- Gül, Volkan(2)
- Ag, Aliriza(1)
- Agar, Guleray(1)
- Alkaya, Fatime(1)
- Ayata, Ümit(1)
- Cengiz, İbrahim(1)
- Cruz-Lopes, Luisa(1)
- Demir, İbrahim(1)
- Demiroğlu Çiçek, Sümeyra(1)
- Domingos, Idalina(1)
- Engin, Mustafa Alptekin(1)
- Erdogan, Ummugulsum(1)
- Erdoğan, Ümmügülsüm(1)
- Ertürk, Filiz Aygün(1)
- Esteves, Bruno(1)
- Ferreira, José(1)
- Guleryuz, Didem(1)
- Güler, Cüneyt(1)
- Günay, Esra(1)
- Güven, Onur(1)
- Keser, Ali Murat(1)
- Kul, Sinan(1)
- Kurt, Mehmet Ali(1)
- Kökhan, Serhan(1)
- Polat, Taşkın(1)
- Sefali, Abdurrahman(1)
- Sunar, Serap(1)
- Turna, Hilal(1)
- Yalçın, Sezen(1)
- Yapar, Yakup(1)
- Yurtvermez, Bayram(1)
- Yıldırım, Ümit(1)
- Yıldız, Şaduman(1)
- Öztürk, Bilge(1)
- Öztürk, Erdoğan(1)
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2026Çilek Tarlalarındaki Ortam Sıcaklığının Bal Arıları ve Yerli Tozlayıcı Arıların Aktiviteleri Üzerindeki Etkisi
Erdogan, Ummugulsum; Erdoğan, Yaşar
Küresel iklim değişikliğine bağlı artan sıcaklıklar, arı aktivite desenlerini ve bitkilerin tozlaşma verimliliğini önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışmada, ortam sıcaklığının çilek (Fragaria × ananassa) tarlalarındaki bal arıları (Apis mellifera) ve yabani polinatör arı türlerinin aktivitesi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Gözlemler, 12-22°C arasındaki sıcaklık aralıklarında farklı arı türlerinin çiçekleri ziyaret sıklıkları kaydedilerek yapılmıştır. Bulgular, A. mellifera'nın tüm sıcaklık aralıklarında gözlendiğini ve aktivite seviyesinin sıcaklık arttıkça önemli ölçüde arttığını göstermektedir. Yerli türler arasında Lasioglossum spp. ve Halictus quadricinctus daha dar sıcaklık aralıklarında aktifken, Eristalis tenax daha yüksek sıcaklıklarda en yüksek aktivitesini göstermiştir. Genel olarak, bal arıları geniş bir termal toleransa sahipken, yerli arı türleri daha sınırlı sıcaklık aralıklarında faaliyet göstermektedir. Bu sonuçlar, yerli arı topluluklarının iklim değişikliğinin ilerlemesiyle tozlaşma hizmetlerinin azalması riskiyle karşı karşıya olduğunu ve bu türlerin korunmasının tarımsal sürdürülebilirlik için önemli olduğunu göstermektedir.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ4Climate-driven synchronization of honey bee flight activity and plant phenology in Türkiye: development of a Beekeeping Climate Suitability Index (BCSI)
Erdoğan, Yaşar; Erdoğan, Ümmügülsüm
Honey bees (Apis mellifera L.) provide essential pollination services that depend on the temporal synchronization between flight activity and plant flowering phenology, both strongly influenced by climatic conditions. However, this relationship remains insufficiently quantified at large spatial and temporal scales. In this study, we quantified climate-driven honey bee flight activity and its alignment with flowering phenology of major nectar plants in Türkiye using ERA5-Land data for the period 1981–2023. Suitable flight days were defined based on temperature (≥12°C) and precipitation (0 mm), and seasonal suitability was evaluated at a monthly scale. A composite Beekeeping Climate Suitability Index (BCSI) was developed by integrating flight activity, flowering overlap and nectar flow window. The number of suitable flight periods ranged between 4 and 7 months (mean ≈5.5), indicating substantial interannual variability. Flight flowering synchrony was low for early-spring species (23–35%) but reached 100% for summer species. BCSI values ranged from 0.44 to 1.00, capturing variability in climatic suitability for beekeeping. These findings demonstrate that climatic variability plays a decisive role in shaping bee plant interactions and provide a quantitative basis for climate-informed beekeeping management.
- MakaleAçık Erişim2025Rize Çay Bahçeleri İçin Tehdit Oluşturan Türkiye İçin Yeni Bir İstilacı Bitki Kaydı: Begonia cucullata Willd. var. hookeri (A.DC.) L.B.Sm. & B.G.Schub
Sefali, Abdurrahman; Demir, İbrahim; Yapar, Yakup; Keser, Ali Murat; Yurtvermez, Bayram
Bir alanın biyolojik çeşitliliği mevcut doğal envanterin devamlılığı için önemlidir. Benzer şekilde tarım alanlarında verimi üst düzeyde tutabilmek insanoğlu için zorunluluk haline gelmiştir. İstilacı bitkiler biyolojik çeşitliliği ve tarımı, olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmaya konu olan Begonia cucullata Willd. var. hookeri (A.DC.) L.B.Sm. & B.G.Schub taksonu, Rize ilindeki bazı çay (Camellia sinensis (L.) Kuntze) bahçelerinde doğal yollarla yayılmaya başladığı tespit edilmiştir. Yerel düzeyde çay bahçelerinin ekonomik ve tarımsal önemi göz önünde bulundurulduğunda, bu kaydın ne denli önem arz ettiği görülmektedir.
- MakaleAçık Erişim2024İnsansız Hava Araçları ile Orman Yangınlarının Tespitinde Görüntü İşleme ve Yapay Zekâ Tabanlı Otomatik Bir Model
Kökhan, Serhan; Engin, Mustafa Alptekin
Nefes almak için gereksinim duyduğumuz oksijenin büyük bir kısmı, hayatta kalabilmemiz için hayati öneme sahip olan ormanlar tarafından üretilir. Bu yüzden ormanları korumak, içinde yaşadığımız yüzyılın en önemli konu başlıklarından bir tanesidir. Dünyanın farklı coğrafyalarında (ABD, Avustralya vb.) her yıl meydana gelen orman yangınları ciddi ekonomik kayba neden olmakta ve ekosistemi olumsuz olarak etkilemektedir. Ateşin çeşitli renk, şekil ve doku özelliklerine sahip olması orman yangınlarının uzaktan algılanmasını zorlaştırmaktadır. Yapılan bu çalışmada orman yangınlarının tespitinde insansız hava araçları vasıtasıyla tamamen otomatik bir sistem önerilmiştir. Ormanlık arazinin tespitinde uydu görüntüleri üzerine görüntü bölütleme yöntemi kullanılmış, insansız hava aracının tespit edilen bölgeyi en kısa zamanda ve en az görüntü ile kontrol edebilmesi için de küme kaplama yöntemi kullanılmıştır. Daha sonra elde edilen imgeler üretilen yapay zekâya dayalı ateş algılama modeline göre değerlendirilip başlangıç ve ileri aşamadaki yangınlar tespit edilmiş ve konumları elde edilmiştir. Sonuç olarak, yapılan çalışmada yaklaşık %97,51 değerinde doğrulukla yangın tespit eden bir erken uyarı modeli önerilmektedir.
AtıfOpenAlex3
İncele - MakaleAçık Erişim202410. Sınıf Ekosistem Ekolojisi Konusunun Öğretiminde Öğrenme Amaçlı Yazma Aktivitelerinin Etkisi
Öztürk, Bilge; Demiroğlu Çiçek, Sümeyra
Çalışmanın amacı: Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim 10. sınıf biyoloji dersi içerisinde yer alan Ekosistem Ekolojisi konusunun öğretiminde Öğrenme Amaçlı Yazma (ÖAY) aktivitelerinin öğrenmeye etkisinin belirlenmesi ve ÖAY aktiviteleri ile yürütülen ders sürecinin öğrenci görüşleri açısından incelenmesidir. Materyal ve Yöntem: Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden açıklayıcı karma araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında Bayburt Merkezde yer alan bir lisenin 10. sınıfında öğrenim gören 87 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Ön Bilgi Testi (ÖBT), Ekosistem Ekolojisi Başarı Testi (EEBT) ve Görüşme Formu (GF) kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde normallik testlerinden Shapiro-Wilk Testi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan her iki testten elde edilen verilerin normal dağılım şartını taşımamasına bağlı olarak testlere non-parametrik testlerden Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testi yapılmıştır. Diğer taraftan nitel verilerin analizinde içerik analizi yönteminden faydalanılmıştır. Bulgular: EEBT'den elde edilen verilerin analizi neticesinde ÖAY aktivitelerinden mektubun ve günlüğün 10. sınıf öğrencilerinin Ekosistem Ekolojisi konusundaki başarılarını arttırdığı belirlenmiştir. Bu aktivitelerden mektup ve günlük dikkate alındığında mektup yazma aktivitesinin günlük yazma aktivitesine oranla akademik başarıya katkısının daha fazla olduğu tespit edilmiştir. GF’den elde edilen verilerin analizine göre öğrencilerin ÖAY aktivitelerine ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu belirlenmiştir. Önemli Vurgular: Bulgulardan elde edilen sonuçlar neticesinde öğrenci çıktılarını arttırmak amacıyla, ortaöğretim seviyesi biyoloji derslerinde ÖAY aktivitelerinin kullanımının desteklenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.
AtıfOpenAlex8TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ1Pollution Source and Soil Quality Assessments of Heavily Contaminated Soils by Selected Potentially Toxic Elements in a Human-Degraded Wetland Area
Kurt, Mehmet Ali; Yalçın, Sezen; Güler, Cüneyt; Güven, Onur; Yıldırım, Ümit
Wetlands are transitional between terrestrial and aquatic environments and have essential ecological functions. Unfortunately, due to anthropogenic activities and climate change, the area covered by wetlands is gradually decreasing worldwide, causing deterioration and loss of their critical and vital ecological functions. One of these degraded wetlands is the Hürmetçi Sazlığı, a nationally important wetland located in the Kayseri Province of Turkey. This study aims to determine the spatial and vertical (depth profile) distribution and the sources of the potentially toxic elements (PTEs) As, Cd, Pb, and Zn in the soils around the Hürmetçi Sazlığı Wetland (HSW) and to evaluate environmental risk factors using various soil quality indicators. According to the results obtained, it was determined that some parts of the wetland soils were significantly polluted in terms of As, Cd, Pb, and Zn. The concentrations (in mg/kg) of these PTEs in the soil around the wetland ranged between 9.12 and 273.9 for As, 0.38 and 1119.46 for Cd, 3.59 and 1807.66 for Pb, and 41.68 and 77,287.5 for Zn. Several soil quality indicators, including the Enrichment Factor (EF), Contamination Factor (CF), Ecological Risk Index (ERI), and Potential Ecological Risk Index (RI), were calculated to determine the quality and pollution levels of the collected soil samples. According to the calculated RI values, 70 out of 77 sites sampled in the area around the HSW are in the “High Risk” class in terms of all studied PTEs. The soil profile samples indicated that the topsoil (0–50 cm) was heavily contaminated by all PTEs, particularly near a zinc processing plant established in 1976. In addition, parts of the wetland further away from the Zn processing plant were also affected by arsenic pollution from geogenic sources, which can be associated with Plio-Quaternary volcanic activity in the region.
AtıfScopus3WoS3OpenAlex3
İncele - Kitap BölümüAçık Erişim2024Are Organic Foods Better for the Environment? Comparison of Environmental Costs of Organic and Conventional Foods
Alkaya, Fatime; Günay, Esra; Turna, Hilal
Biodiversity loss, soil and water pollution as well as global warming are among the most debated environmental issues worldwide. Conventional farming, which uses chemical pesticides and fertilizers, hormones and genetically modified products to obtain maximum yield per unit of land to feed the rapidly growing world population, is one of the main causes of these problems. As an alternative production system to conventional farming, organic farming has emerged to overcome environmental problems. The effectiveness of organic farming in addressing environmental issues has been debated for many years. In this chapter, the impact of organic foods on the environment is evaluated under the headings of biodiversity, soil and water quality, energy efficiency and climate change. The consensus drawn from studies is that organic farming is a more environmentally friendly production method compared to conventional farming. However, the heterogeneity of studies and environmental factors are influenced by many factors, making it difficult to reach a consensus.
- MakaleAçık Erişim2022Scopus SJRQ2Estimation of soil temperatures with machine learning algorithms—Giresun and Bayburt stations in Turkey
Guleryuz, Didem
Since soil temperature (ST) is one of the most critical determinants affecting the soil’s physical and chemical properties, the studies on soil temperature estimation increase with the widespread use of deep learning and machine learning algorithms. This study estimates soil temperature at four depths for Giresun and Bayburt stations in Turkey employing the Bayesian Tuned Gaussian Process Regression (BT-GPR), Bayesian Tuned Support Vector Regression (BT-SVR), and Long Short Term Memory (LSTM) models. The stations were selected from semiarid (Bayburt station) and very humid (Giresun station) climates to compare the models’ performance and measure their applicability in different climate classes. Common meteorological indicators were determined as input parameters in the developed models, and a five-and-a-half-year daily dataset was used for all models. This paper represents a novel scheme to optimize the hyperparameters of kernel functions for GPR and SVR models using the Bayesian optimization method to expand predictive efficiency. The developed GPR and SVR models’ outputs are compared with LSTM via three statistical metrics comprising the root mean square error (RMSE), mean absolute error (MAE), and the coefficient of determination (R2). The results show that the BT-GPR model has a superior estimation ability than other developed models for the two stations. The daily ST estimation with the highest accuracy was obtained at a 5-cm depth using BT-GPR at Giresun station (RMSE = 0.0439, R2 = 0.9535, MAE = 0.0344 in the testing phase) and Bayburt station (RMSE = 0.0525, R2 = 0.9438, MAE = 0.0412 in the testing phase). These outcomes provide helpful benchmarking guidance for future soil temperature investigation at various depths across the selected regions.
AtıfScopus12WoS14OpenAlex21İncele - MakaleAçık Erişim2021Investigation of Heavy Metal Pollution in Soil and Plants: The Case of Bayburt Province
Kul, Sinan; Cengiz, İbrahim; Gül, Volkan
Yellow canthron (Hypericum perforatum L.), one of the plants widely used in alternative medicine, is widely grown on highways, but it is unconsciously collected and used for treatment by people without considering the negative effects of environmental pollution. This study was conducted to determine the heavy metal pollution of Hypericum perforatum L., which grows naturally on the roadside in Bayburt province, and the soil where it grows, depending on environmental factors. For this purpose, plant and soil samples were taken from 10 different points along the main connection roads where the Hypericum perforatum L. plant is densely grown and in these samples, using Agilent 7800 ICP-MS brand inductively coupled plasma mass spectrometer, Mg, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, The heavy metals of Cu, Zn, Cd and Pb were analyzed. As a result of the analysis of the samples, the highest concentrations were measured for Mg at all sampled points. When the heavy metal content of the plant samples was examined, it was found that other elements except Zn determined at the A9 point on the Bayburt-Erzincan highway were within normal limits, under the influence of the settlements, and when the heavy metal content of the soil samples was examined, it was determined at the A1 and A2 points on the Erzurum-Trabzon highway It has been determined that other heavy metals except Ni are below the limit values. The data obtained show that heavy metal pollution should not be ignored in the province of Bayburt, where there is no industrialization, and that such studies can be used to determine the appropriate natural treatment methods in regions where pollution is increased by repeating certain studies.
AtıfOpenAlex4TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2021Scopus SJRQ3Land Use Impact of Maritime Pine and Eucalypt: A Life Cycle Assessment Study
Ferreira, José; Esteves, Bruno; Ayata, Ümit; Cruz-Lopes, Luisa; Domingos, Idalina
The forestry sector in Portugal faces important challenges, resulting in an increased incidence of fires and the action of pathogens, which puts the sustainability of forest resources at risk. Due to the economic, social, and environmental importance of forests, this work assessed the land use environmental impact of maritime pine and eucalypt standing in Portuguese forests. SimaPro software was used to translate the inventory table results into land use impact category. The ILCD 2011 Midpoint+ method was chosen to assess the “land use” environmental impact that focuses on soil quality and its indicator (kg carbon deficit), which describes the changes in soil organic matter associated with land interventions. The results showed that for the first rotation time, the land use impact category per cubic meter of maritime pine is 18423 kg C deficit and 23430 kg C deficit for eucalypt, which means that the land use impact category of eucalypt is 27% higher than the impact of maritime pine.
AtıfScopus2WoS1OpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2019Analysis of genomic stability and DNA damage in plants exposed to cement dust pollution using the RAPD analysis
Ertürk, Filiz Aygün; Agar, Guleray; Sunar, Serap
One of the most important environmental pollutants is cement dust. In this study, RAPD technology was used todefine the potential genotoxic impact of cement dust on plants. For this purpose, the DNA comparison of 12 plant species(Convolvulus sepium, Astragalus christianus, Taraxacum androssovii Medicago varia, Alyssum murale, Artemisiaspisigera, Falcaria vulgaris, Anchusa strigose, Glaucium leiocarpum, Salvia syriaca, Cryciata taurica Tragopogonalbinervis)collected from the areas of 10000 m (Control area) or 0-100 m away from Askale cement factory in Erzurum;was performed. 16 primers were used, and 390 bands were obtained. Important differences were observed in plant RAPDprofiles collected from 0-100 m areas when compared to their respective controls (10000 m away from the factory). Somebands in control plants got lost, and new band formations were observed. The Genomic template stability (GTS) valuedecreased significantly in plants collected from 0-100 m area as compared to the controls (%56.20). Soil samples from 0-100 m and control area were collected and examined for their heavy metal contents. According to the analysis results,Nickel, Cadmium, Zinc, Lead and Copper concentrations were found to be dramatically high in the soil collected from 0-100 m as compared to the control area. These results indicate that the high heavy metal content in the soil causes thechanges in RAPD profiles and GTS in plants. The data also indicated that RAPD and GTS assays are basic, effective andreproducible means of the genotoxicity control of environmental pollution.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2018Yağlık Ayçiçeği Çeşitlerinde Oluşan Kuş Zararı Miktarları ve Verime Etkileri
Gül, Volkan; Polat, Taşkın; Öztürk, Erdoğan
Dünya genelinde kuşların tarımsal alanlara vermiş olduğu zarar, çiftçiler açısından önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Tarımsal amaçlı kullanılan arazilerde şehirleşme veya çevre düzenlemesi amacıyla yapılan ağaçlandırma, kuşlara ait doğal yaşam alanlarını arttırdığı için, bu arazilerde yetiştirilen ürünlerin kuş zararından etkilenme oranını da artırmaktadır. Özellikle kuşlar, ayçiçeği yetiştiriciliği yapılan arazilerde ayçiçeği tohumuna önemli derecede zarar veren canlılardır. Bu çalışmada, kontrollü ve kontrolsüz şartlarda yetiştirilen 10 farklı yağlık ayçiçeği çeşidinde (Pioneer63F73, Pioneerp64LL05, Pioneer64LC108, PioneerPR64G46, Coral, Golsun, Şems, Aga1301, Duna ve Bosfora) kuş zararının tespiti ve bu zararın tane verimine olan etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonunda; kuş zararı en fazla %51.19’luk oranla Pioneer64LC108 çeşidinde belirlenmiş, en düşük kuş zararı ise Bosfora ve Şems çeşitlerinde sırasıyla %9.94 ve % 11.7 olmuştur. Tüm çeşitlerin ortalaması olarak kuş zararı tane veriminde yaklaşık olarak %35.1 oranında bir azalmaya neden olmuştur. Mevcut içerisinde, erkenci, tabla yapısı eğik ve iç bükey olan Bosfora ve Şems çeşitlerinin kuş zararından daha ez etkilendikleri ve verim kayıplarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2018The relationship between environmental taxes and growth: an analysis on turkey (1994 – 2014)
Ag, Aliriza; Yıldız, Şaduman
In this study, the relationship between environmental taxes and growth, which is an effective management mean in the prevention of environmental problems, has been investigated. When relationships between environmental taxes and growth are looked in different perspectives in the literature, it is seen that results can change. In this context, the relationship for Turkey was investigated with using with annual data between 1994-2014 period, performing with Johansen Cointegration test, Fully Modified OLS, Canonical Cointegration Regression (CCR) and Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS) techniques. According to the results of the analysis, it was determined that there was a long-term relationship between the variables determined to be cointegrated. Due to the problem of endojenite, Johansen estimation result was interpreted only in terms of sign but could not be interpreted in terms of size. Therefore, using Fully Modified OLS, Canonical Cointegration Regression (CCR) and Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS) techniques, the model was re-estimated and interpreted in terms of size. In this study when Turkey, European Union countries and OECD countries are compared in terms of areas of application of the environmental taxes, it was determined that the share of environmental tax revenues in the GDP in Turkey is higher than OECD countries and European Union countries although the scope of application is limited in our country. Also, according to FMOLS, CCR and DOLS forecast results gathered in the study, an increase of one percent in the growth rate increases the environmental tax revenues by 1.808182 %, 1.818228 % and 1.892339 % respectively. These results, which are very close to each other, show that this could be a situation that arose as a result of the higher environmental taxation in order to rule out environmental pollution that has been increasing with the increase in the economic growth in Turkey.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele
