Bayburt ÜniversitesiBayburt ÜniversitesiAçık Erişim Arşivi · RDL Open

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Yazarlar

Yayınlar

Yeniden eskiyeEskiden yeniye
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Kur'an-ı Kerim'de kazanç ve kayıp

    Ahmet Ülker

    Dünya hayatı bir imtihandır. İnsan bu imtihan yurdunda yaptıklarıyla ya kazanır veya kaybeder. İnsanları rahmeti için yaratan Yüce Allah, kullarının kazanmalarını sağlayacak olan mesajlarını elçileri vasıtasıyla onlara bildirmiştir. Dünya imtihanından başarıyla çıkabilmek için hidayet rehberi olan Kur'an'ı doğru anlamak ve hayata tatbik etmek gerekir. Buradan hareketle "Kur'an-ı Kerim'de Kazanç ve Kayıp" isimli çalışmamızda kazanç ve kaybı ifade eden âyetlerden yola çıkarak insan için hangi durumların kazanç hangi durumların kayıp olacağını ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamız, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin önemi, amacı, metodu ve kapsamı hakkında bilgi verdik. Birinci bölümde Kur'an'da kazanç ve kaybı ifade eden kelimeleri tespit ederek bu kelimelerin sözlük anlamlarını ve Kur'an'da ifade ettikleri anlamları ortaya koymaya çalıştık. İkinci bölümde insanı kazanca götüren özelliklere ve kayba sürükleyen etmenlere dikkat çektik. Üçüncü ve son bölümde Kur'an kıssalarından seçtiğimiz örnekler vasıtasıyla tezimizi somutlaştırarak yani kazanan ve kaybedenleri belirginleştirerek daha anlaşılır kılmaya çalıştık. Tezimizi sonuç, kaynakça ve özgeçmiş ile tamamladık. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Kur'an, kazanç, kayıp, felâh, hüsrân

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Lactobacillus kefiri p2 biyokatalizörü ile aromatik ve heteroaromatik prokiral ketonların asimetrik indirgenmesi

    Yasemin Baydaş

    Son yıllarda endüstrinin çeşitli alanlarında enantiyomerik saflıkta kiral alkol eldesi için çalışmalar artmıştır. Ketonların asimetrik indirgenmesi sonucu elde edilen kiral alkoller ilaç endüstrisi başta olmak üzere birçok maddenin sentezinde büyük oranda kullanılmaktadır. Bu çalışmada, üç farklı laktik asit bakteri (LAB) suşu model substrat asetofenon kullanılarak biyoindirgenme potansiyelleri değerlendirildi. Test edilen bu suşlardan Lactobacillus kefiri P2 suşu en iyi asimetrik indirgenme yeteneğine sahip biyokatalizör olarak belirlendi. Lactobacillus kefiri P2 suşu ve model substrat asetofenon kullanılarak pH, sıcaklık, reaksiyon süresi ve karıştırma hızı gibi reaksiyon koşulları sistematik olarak optimize edildi. Bu optimize reaksiyon şartları altında, çeşitli prokiral ketonların biyoindirgenmesiyle %99 enantiyomerik aşırılığa varan sonuçlar ile ilgili sekonder kiral alkoller elde edilmiştir. Substratların elektronik ve sterik olarak seçiciliğe etkileri değerlendirilmiştir. Bu çalışmada Lactobacillus kefiri P2 biyokatalizörünün asimetrik indirgenmede etkili bir katalizör olduğu ve ilaç endüstrisi için önemli olan kiral sekonder alkollerin başarılı bir şekilde elde edildiği gösterilmiştir. Bu metot kiral sekonder alkollerin sentezi için çevre dostu bir yöntem ve kimyasal katalizörlere altenatif bir yaklaşım sunmaktadır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Manevi eğitim yöntemi olarak letaif-i hamse

    Mahmut Dunay

    Hangi kültür ve medeniyet havzasına ait olursa olsun, hangi zaman diliminde yaşarsa yaşasın, insanoğlunun temel meselelerinin başında fertlerin dolayısıyla toplumların eğitimi gelmektedir. İnsan eğitimle beraber olgunlaşan, güzel fiilleriyle ahlâkî erdemler elde eden ve en üstün payelere ulaşan bir varlıktır. Bu eğitimin en önemli aşamasını da mânevî eğitim oluşturur. Mânevî eğitimi kendilerine bir çalışma alanı olarak belirleyen mutasavvıflar bu gayeye ulaşabilmek için çeşitli yöntemlere başvururlar. Bu yöntemlerden biri de insandaki ilâhî cevhere işaret eden letâiflerin eğitimidir. Nakşibendî-Müceddidiyye ve Hâlidiyye tarîkatlarında seyr ü sülûk usulü olarak kabul edilen letâif uygulamaları, sûfilerce çeşitli tasniflerle izah edilmiştir. "Kalp, ruh, sır, hafî ve ahfâ" olarak belirlenen beşli tasnife "Letâif-i Hamse" denilmektedir. Mânevî yolculuktaki bu lâtîfelerin her biri bir önceki makamdan derece bakımından daha üst kısımdadır. Lâtîfeleri geçen sâlik lâtifleşir, seyr u sülûk yolculuğunu tamamlar. Bu çalışmada sûfîlerin insan bedeninde belli durakları olan ve onun hakikatini oluşturduğunu söyledikleri rûhânî letâifin beşli tasnifi ele alınarak incelenmiş, ruhsal eğitimde bu durakların terbiyesine yönelik uygulamalar açıklanmaya çalışılmıştır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Ağlar Baba'nın hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleri

    Muhammet Nayir Akburak

    Ağlar Baba, Osmanlı'nın son dönemleri olan XIX. ve XX. yüzyılda Bayburt'un Siptoros (Oruçbeyli) köyünde doğmuş ve ömrünü hep bu yörede geçirmiş, önemli bir mutasavvıf, şair ve âlimdir. Ağlar Baba icazetini, Nakşibendi tarîkatı temsilcilerinden olup vefat eden dedesi İrşadî Baba ve Erzincanlı Vehbi Hayyati'nin rûhaniyetlerinden almıştır. Bundan dolayı Ağlar Baba Bayburt'ta Üveysi yolla Nakşibendi tarîkatının hem müridi hem de mürşidi olmuştur. Dedesi İrşâdî Baba'nın yarım bıraktığı manzum Kısas-ı Enbiya adlı eseri tamamlamış, bunun yanında tasavvufî görüşlerini yansıttığı, Tasavvuf Mesnevisi, Ebyat-ı Ağlar Baba ( Ağlar Baba Divanı) ve Tefsir-i İnnaenzelnâ ve Şem'ûn Gâzî Mesnevisi isimli eserler kaleme almıştır. Sevgi eksenli bir tasavvuf anlaşını benimseyen Ağlar Baba, yaşadığı çağda yöresindeki insanları irşâd etmiş, insanların zihinlerinde ve gönüllerinde iz bırakmıştır. Bu çalışmada, Ağlar Baba'nın hayatı, tasavvufî, ilmî, edebî şahsiyeti, eserleri ve tasavvufa dair görüşleri incelenerek ortaya konulmaya çalışılmıştır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    2017 ilköğretim Türkçe öğretim programına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri (Erzurum ili örneği)

    Elif Şahin

    Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin 2017 Türkçe Öğretim Programına yönelik görüşlerini incelemektir. Araştırma tarama (survey) modelinde bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma evreni, Erzurum'un Aşkale, İspir, Köprüköy, Oltu ve Yakutiye ilçelerinden oluşmaktadır. Bu ilçelerde kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 46 ilkokulda görev yapan 979 sınıf öğretmenine ulaşılmıştır. Araştırmanın örneklemini ise 2017-2018 eğitim- öğretim yılında çalışmakta olan 979 sınıf öğretmeni arasından ulaşılabilen 271 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, yüzde ve frekans analizi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda sınıf öğretmenlerinin 2017 Türkçe Öğretim Programına yönelik olumlu görüşlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara bakıldığında araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin 2017 Türkçe Öğretim Programı kazanımlarında yapılan değişikliklere ilişkin olumlu görüş bildirdikleri saptanmıştır. Yine Türkçe Öğretim Programı'nın içerik boyutu ile ilgili veriler incelendiğinde yapılan değişikliklerin sınıf öğretmenleri açısından genel olarak olumlu olduğu görülmüştür. Türkçe Öğretim Programı içeriği ile ilgili bazı (İçerikte bilimsel hata bulunması, içeriğin dikkat çekici olması, içeriğin öğrencilerin yaratıcılığını geliştirici nitelikte olması) konularda ise sınıf öğretmenlerinin kararsız oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Öğretim Programı, Türkçe Öğretim Programı, Sınıf Öğretmenleri

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Yenilebilir pleurotus eryngii mantarlarının antioksidan aktiviteleri, fenolik bileşenleri ve mineral madde içeriklerinin belirlenmesi

    Seher Kılınç

    Mantarlar uzun yılladır besin kaynağı olarak tüketilmektedir. Besin değerinin yanısıra tıbbi amaç içinde kullanılmaktadırlar. Bu çalışmada iki farklı ağaç türüne ait (ceviz ve kızılğaç) Pleurotus eryngii mantarının farklı çözücü kullanılarak antioksidan aktivitesi fenolik içeriği ve mineral analizi yapılmıştır. Bu çalışmada mantar örneklerinin metanol ve sulu ekstraktlarının toplam fenolik madde miktarı, toplam flavonoid, kondense tanen, DPPH radikalini süpürme etkileri çalışılmıştır. Aynı zamanda metolik ekstrelerde fenolik içerikleri RP-HPLC-UV ile mineral içerikleri ICP–MS (Inductively Coupled Plasma-Mass Spektrometer) cihazında gerçekleştirildi. Sonuçlara göre, sulu eryingii kızılağaç mantarının toplam fenolik içeriği metanol ekstraktından daha yüksek bulundu. Ceviz mantarındaki sulu çözeltinin toplam fenolik içeriği metanolik ekstrakttan daha yüksek bulundu. Bu sonuçlara göre, her iki mantarın sulu çözeltilerinin yüksek antioksidan aktivitesi olduğu bulunmuştur. Fenolik bileşenlerden gallik asit, kateşin, t-sinnamik asit, myresetin, luteolin, hesperetin değişik oranlarda mantarlarda tespit edildi. Mantarlarda değişik oranlarda elementler tespit edildi ancak her iki mantar türünde de K yüksek değerde tespit edildi.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Türkiye'nin yenilenebilir enerji potansiyelinde Akdeniz Bölgesi'ndeki büyük akarsuların yeri ve önemi

    İbrahim Özen

    Fosil ve nükleer gibi kaynaklardan edinilen enerji bir takım çevresel riskler taşıdığı için, oluşacak her türden riski minimum seviyelere indirebilmenin ve enerjiyi verimli ve sürdürülebilir şekilde kullanmanın yollarından biri yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yapmaktan geçmektedir. Ülkemizde yenilenebilir enerjiler hakkında son on beş yılda devlet olarak çeşitli politikalar geliştirilmeye çalışılmaktadır. Hemen hemen tüm yenilenebilir enerji kaynakları ile ilgili yatırımlar gerçekleştirilirken, ülkemizde uzun zamandır yatırım yapılan hidrolik enerji daha ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada, hidrolik enerji ile ilgili olarak Türkiye'nin yenilenebilir enerji politikaları içinde hidroelektrik potansiyeli ve Türkiye'nin hidrolik potansiyelinde önemli yere sahip olan Akdeniz Bölgesi üzerinde durulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde, ülkemizin yenilenebilir enerji durumu güncel kaynaklara başvurularak incelenmiş ve potansiyeli araştırılmıştır. İkinci bölümde, Akdeniz Bölgesi'ndeki Antalya, Mersin Adana, Osmaniye, Kahramanmaraş, Hatay, Isparta ve Burdur illerindeki büyük akarsuların yıllık ortalama elektrik üretim miktarları her şehir için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Ayrıca bu değerler, illerdeki tüm elektrik santrallerinden üretilen değerleriyle kıyaslanmıştır. Üçüncü bölümünde Akdeniz Bölgesi'ndeki illere ait bir önceki bölümde hesaplanmış olan elektrik miktarları ile bu illerde tüketilen elektrik miktarı ve gelecek beş yıl için tahmin edilen değerlerle kıyaslama yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise büyük akarsulardan üretilen elektrik miktarının toplam üretilen elektrik, yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektrik, Türkiye'deki ve Akdeniz Bölgesi'ndeki hidrolik santrallerden üretilen elektrik miktarları ile kıyaslaması yapılmıştır. Akdeniz Bölgesi'ndeki büyük hidrolik potansiyele sahip akarsuların şimdi ve gelecek yıllardaki elektrik enerjisini karşılamayacağı alternatif enerji kaynaklara başvurulması gerektiğini ortaya koymaktadır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Serpil Ural'ın çocuk kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi

    Gözde Tursun

    Bu çalışmanın amacı, ülkemizde de hızla önem kazanmaya başlayan çocuk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Serpil Ural'ın çocuk kitaplarını, değerler eğitimi ve bu değerlerin eserlerinde işleniş biçimi açısından incelemektir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi bağlamında doküman incelemesi ve içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu alanda yazarın 21 çocuk kitabı incelenmiştir. Araştırmada öncelikle 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki (1-8. Sınıf) kök değerler (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik) ve bu kök değerlere bağlı olarak kazandırılması istenen alt değerler baz alınarak 31 değerin yer aldığı bir liste oluşturulmuştur. 21 çocuk kitabı okunarak olay örgüsü, kahramanlar, dil ve anlatım, kitabın önemi adlı başlıklarda incelemeler yapılmış ve kitabın içeriği listede yer alan değerler bakımından analiz edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda elde edilen veriler not edilmiş ve tablolaştırılmıştır. Her değer için ayrı bir başlık açılarak ilgili değer tanımlanmış değerlerin kitaplarda işleniş şekli kitaplardan alıntılarla örneklendirilmiş ve değerlerle ilgili sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, Serpil Ural'ın çocuk kitaplarının temel eğitim düzeyinde okutulabilecek nitelikte olduğu, bireysel ve toplumsal değerlerin aktarımında faydalı bir eğitim materyali olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Eserlerde en çok işlenen değerin " barış" değeri olduğu, en az işlenen değerler ise "merak/araştırma", "bilimi ve bilgiyi sevmek", "mektuplaşmak", "çalışkanlık", "sözünde durmak" değerleri olmuştur. Kitaplarda kullanılan dilin yalın, sade, anlaşılır, olması eserlerin hem okunmasını kolaylaştırmış hem de ana dilimizin çocuklara en güzel şekilde aktarımı konusunda örnek oluşturmuştur. Çocuklara tarih bilinci/millî şuur ve vatan sevgisi örnek kişilikler üzerinden verilerek rol model sunulmuştur. Yazar, savaş sahnelerini bile büyük bir ustalıkla şiddetten arındırarak aktarmıştır. Çocuklara kötü örnek olacak kötü bir söz ve argo kelimeleri kullanmamaya özen göstermiştir. Eserlerinde kötü olan karakterler mutlaka cezalandırılmış ve yerilmiştir. Bu yönleriyle yazarın eserlerinin pedagojik olarak özellikle çocukların temel eğitiminde değerler eğitiminin aktarımında önemli öğretim materyali olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Ulviye Alpay'ın çocuk kitaplarında yer alan eğitsel iletiler

    Yasemin Rabia Gürbüz

    Bu araştırmanın amacı, modern Türk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Ulviye Alpay'ın çocuk kitaplarını eğitsel iletiler ve bunların aktarılış biçimleri bakımından incelemektir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırmanın örneklemini oluşturan Ulviye Alpay'ın 13 çocuk kitabı incelenmiştir. Çocuk kitaplarındaki hikâyelerin eğitsel iletileri belirlenmiş ve iletilerin sınıflandırılması yapılmıştır. İletiler, Küçük (2005: 69) esas alınarak sunuluş biçimlerine göre "Doğrudan Aktarılan Eğitsel İletiler'' ve "Dolaylı Yoldan Aktarılan Eğitsel İletiler'' olmak üzere iki kategoride; amaçlarına ve içeriklerine göre ise "Kişisel Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler'', "Toplumsal Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler'', "Ahlaki Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler'', "Ulusal Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler'' ve "Evrensel Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler'' olmak üzere beş kategoride sınıflandırılmıştır. Toplam 149 eğitsel iletiye ulaşılmıştır. Bu iletiler çocukların hayal âlemini genişletmesi, toplum ile bağ kurması, ahlaki, ulusal ve evrensel yönlerden kendini geliştirmesi açısından önem taşımaktadır. Bulgu ve yorumlardan elde edilen sonuçlara göre çocuklara, öğretmenlere, ailelere ve bu alanda araştırma yapacak araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Goji berry pestili üretiminde farklı formülasyon ve pişirme süresinin ürünün kalite parametreleri üzerine etkisi

    Rabia Talay

    Yüksek besin değeri ile bilinen goji berry insan beslenmesi ve sağlığı için önemli bir meyvedir. Goji berry yetiştiriciliği dünyanın birçok ülkesinde yaygın olarak yapılmakla birlikte son yıllarda Türkiye'de bu bitkinin yetiştiriciliğine önem verilmeye başlanmıştır. Bu araştırmada goji berry meyvesi (Lycium barbarum L.) Türkiye'nin önemli geleneksel ürünlerinden biri olan pestile işlenmiştir. Bu çalışma ile goji berry pestili üretiminde farklı formülasyon ve pişirme süresinin ürünün kalite parametreleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Analizler goji berry meyvesi ve goji berry pestil örneklerinde gerçekleştirilmiştir. Goji berry meyvesinde pH değeri 5,18, titrasyon asitliği değeri %2,16, kuru madde miktarı %89,40, kül miktarı %4,30, su aktivitesi (aw) değeri 0,35, protein miktarı %13,18, HMF miktarı 9,38 mg/kg, toplam fenolik madde miktarı 9,05 µg GAE/g, toplam şeker miktarı %59,26, indirgen şeker miktarı %57,35, sakkaroz miktarı %1,90, L* değeri 40,33, a* değeri 22,97, b* değeri 33,00, C* değeri 40,21 ve H° değeri 55,15 olarak tespit edilmiştir. Goji berry pestil örneklerinde pH değeri 4,96-4,99, titrasyon asitliği değeri %2,97-3,23, kuru madde miktarı %84,78-87,69, kül miktarı %3,12-4,27, su aktivitesi (aw) değeri 0,37-0,38, protein miktarı %14,71-15,66, HMF miktarı 17,33-34,51 mg/kg, toplam fenolik madde miktarı 7,14-7,89 µg GAE/g, toplam şeker miktarı %61,18-63,89, indirgen şeker miktarı %60,13-61,89, sakkaroz miktarı %0,91-2,25, kalınlık değeri 0,74-0,89 mm, sertlik değeri 17,09-33,27, yapışkanlık değeri 4,10-23,34, kohesivlik değeri 0,85-1,00, elastikiyet değeri 0,88-0,97, çiğnenebilirlik değeri 12,85-30,85, L* değeri 27,27-32,66, a* değeri 8,62-10,32, b* değeri 7,06-8,59, C* değeri 11,15-12,81, Hº değeri 39,31-41,13 olarak tespit edilmiştir. Pestil örneklerinin duyusal değerlendirilmesi sonucunda renk puanı 3,80-4,27, koku puanı 3,53-4,00, tat puanı 2,93-4,00, ağızda bıraktığı his puanı 2,93-3,93 ve genel kabul edilebilirlik puanı 3,27-4,20 olarak belirlenmiştir. İngredient (nişasta ve un) değişkeninin pH değeri, protein miktarı, HMF miktarı, indirgen şeker miktarı ve kohesivlik değeri üzerine istatistiksel olarak çok önemli seviyede (p<0,01); toplam şeker miktarı, sertlik değeri ve b* değeri üzerine istatistiksel olarak önemli seviyede (p<0,05) etkili olduğu belirlenmiştir. Pişirme süresi (10, 15 ve 20 dakika) değişkeninin pH değeri, titrasyon asitliği değeri, kuru madde miktarı, kül miktarı, HMF miktarı, toplam fenolik madde miktarı, toplam şeker miktarı, indirgen şeker miktarı, sakkaroz miktarı, sertlik değeri, yapışkanlık değeri, kohesivlik değeri, çiğnenebilirlik değeri, L* değeri, tat puanı, ağızda bıraktığı his puanı ve genel kabul edilebilirlik puanı üzerine istatistiksel olarak çok önemli seviyede (p<0,01); a* ve b* değeri üzerine istatistiksel olarak önemli seviyede (p<0,05) etkili olduğu belirlenmiştir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Fen bilimleri dersi güneş sistemi ve ötesi ünitesinde STEM uygulamalarının akademik başarıya ve kalıcılığa etkisi

    Yasemin Gökçe

    Bu çalışma, fen bilimleri dersi 7. sınıf öğretim programında yer alan Güneş Sistemi ve Ötesi ünitesinde STEM uygulamalarının kullanılmasının, öğrencilerin akademik başarılarına ve kalıcılığa olan etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılı Bayburt il merkezinde bulunan Mehmet Akif Ersoy Ortaokulunun iki farklı şubesinde öğrenim gören toplam 32 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Sınıflardan biri deney grubu (n=15) olarak, diğeri ise kontrol grubu (n=17) olarak rastgele seçilmiştir. Kontrol grubuyla mevcut öğretim programına bağlı kalınarak işlenen fen bilimleri dersi, deney grubunda mevcut programa STEM uygulamaları entegre edilerek işlenmiştir. Uygulama öncesinde ve sonrasında, veri toplama aracı olarak Güneş Sistemi ve Ötesi Başarı Testi (GSÖBT) her iki gruba da uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, SPSS 21 istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın problemini ve alt problemlerini test etmek için non- parametrik olan Mann Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıralar testleriyle parametrik olan bağımlı gruplar-t testi kullanılmıştır. Ön testten elde edilen veriler değerlendirilmiş olup grupların denk olduğu görülmüştür. Yapılan istatistikî çalışmalar sonucunda; STEM eğitimine dayalı öğretim uygulamaları ile desteklenmiş fen bilimleri öğretim programının, öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı ve bu başarıdaki artışta kalıcılık sağladığı görülmüştür.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Merğinânî'nin "El-Hidâye" adlı eserinde aile hukuku ile ilgili Hanefî-Şâfiî ihtilafları

    Kevser Kırmızıçiçek

    Çalışmaya konu olan Merğinânî'nin el-Hidâye adlı eserinde İslam Aile Hukuku ile ilgili Hanefî ve Şâfiî fakihlerinin ihtilaf gerekçeleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu bölümde Nikâh akdi konusunda 32, Süt emme konusunda 5, Boşanma konusunda 34 ve Aile hukuku ile ilgili hadler konusunda 4 olmak üzere toplamda 75 meselede Hanefî ve Şâfiî fakihleri arasında ihtilaf olduğu tespit edilmiştir. Çalışma bir giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde araştırmanın önemi, amacı, yöntemi, literatür özeti ve müellifin hayatı kısaca tanıtılmıştır. Birinci bölümde "Evlenme ve Süt emme" konusundaki "Hanefî-Şâfiî İhtilafları"; İkinci bölümde ise "Boşama ve Aile Hukuku ile ilgili Hadler" konusundaki ihtilaflar belirlenip diğer Hanefî ve Şâfiî kaynaklar yardımıyla gerekçeleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Müdâyene ayeti bağlamında İslam borçlar hukukunun değerlendirilmesi

    Hüseyin Ali Karahan

    İnsan sosyal bir varlık olarak diğer insanlara muhtaçtır. İnsan bu ihtiyaçlarını diğer insanlarla akitler kurarak karşılıklı olarak gidermektedir. İnsanlar ihtiyaçlarının bir kısmını kendileri üreterek temin ederken, bir kısmını da başka kişilerden alış-veriş yoluyla temin etmektedirler. Dolayısıyla insanlar arasında ticari ilişkilerin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Ticari ilişkiler, doğrudan veya dolaylı şekilde insanların sosyal ilişkilerini etkilemektedir. Bu ilişkilerin adaletli, mutlu ve huzurlu bir şekilde devam etmesi için yazılması başta olmak üzere bazı kurallara ihtiyaç vardır. Bu kurallar, örf ve âdetler tarafından belirlendiği gibi inanç sistemleriyle de belirlenmektedir. Bu bağlamda Kur'an-ı Kerim, insanların sosyal hayatlarını kolaylaştırmak için kural koyucu unsur olmuştur. Çalışmamızda, Bakara Suresi 282. ayeti bağlamında İslam borçlar hukuku genel olarak incelenmiş, insan hayatı için vazgeçilmez olan ticari ilişkilerde oluşabilecek problemleri ortadan kaldırmaya yardımcı olmak amaçlanmıştır. İslam borçlar hukuku değerlendirilirken ayette geçen konular dikkate alınarak çalışmamız bu kapsamda değerlendirilmiştir. Çalışmamızda müfessirlerin, ilk dönem İslam hukukçuları ile günümüz İslam hukukçularının eserlerinden yararlanılarak görüşlerine yer verilmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, ayetin tahlili yapıldıktan sonra ayette geçen fıkhî terimler ve ayetteki konular maddeler halinde açıklanmış ve alışveriş sözleşmesini yapan ve bu sözleşmeyi tevsik eden kâtip, şahit ve günümüzde noterde bulunması gereken şartlar anlatılmıştır. İkinci bölümde, çalışmamız açısından önemli olan akitler, dürüstlük ilkesine aykırı olan durumlar ve borcun hangi şartlarda sona ereceği hususları açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise, borçların güvence altına alınmasıyla ilgili günümüz uygulamaları değerlendirilmiş ve çalışmamız sonuç bölümüyle bitirilmiştir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Yerel ürünlerde Retro pazarlama: Bayburt ehramı üzerine uygulamalı bir araştırma

    Nebiye Hacıoğlu

    Ehram, Bayburt ilinin en önemli yerel ürünlerinden bir tanesidir. Ehramın zamanla kullanımı giderek azalmıştır. Kültürel değer konumunda olan ehramın yaşatılması ve kullanım alanının genişletilmesi için çalışmalar yapılmalıdır. Son yıllarda yaşanan sosyal, ekonomik ve kültürel değişiklikler doğal ürünlere olan ilgiyi artırmış ve bazı ürünlerde talebin yerel ürünlere kaymasına sebep olmuştur. Bu çalışma, değerini kaybeden ehramın geleneksel kullanımının dışında kullanım alanının olup olmayacağına, retro pazarlama uygulaması ile yeniden canlandırıp farklı ürünler üretilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmanın kuramsal çerçevesinde ehram hakkında teorik bilgiler, yeni bir yaklaşım olan retro pazarlama ve tüketici satın alma davranışlarına yer verilmiştir. Çalışma kapsamında tüketicilerin ehramdan üretilecek ürünlere olan tutumları yürütülen anket çalışması ile ortaya koyulurken, diğer taraftan alanında uzman kişilerle yürütülen odak grup çalışması ile pazarda olan ya da oluşacak durumlar ortaya koyulmaya çalışılmıştır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Sosyal medya kullanıcısı seçmenlerin siyasal pazarlamaya yönelik tutumlarının seçmen bağı ve davranışı üzerindeki etkileri: Seçmen tatmini ve sadakatinin aracılık rolü

    Mahmut Temel

    Son yıllarda, siyasi partiler, rakiplerine karşı rekabet avantajı sağlamak için pazarlama biliminden büyük ölçüde yararlanmaktadırlar. Günümüz pazarlama biliminde, yaşanan teknolojik ilerlemelere paralel olarak, sanal ortamlarda uygulanan birçok yeni yaklaşımın ortaya çıktığı görülmektedir. Pazarlamada ortaya çıkan yeni yaklaşımlar ise yoğunluklu olarak sosyal medya mecralarına yönelik olarak gelişmektedir. Bunun nedeni, toplumun önemli bir oranının sosyal medya mecralarında çok fazla zaman geçirmeleri ve birbirleriyle bu mecralarda etkileşime girmeleridir. Sosyal medya tabanlı siyasal pazarlama uygulamaları ile özellikle aktif sosyal medya kullanıcısı seçmenler hedef alınmakta ve bu seçmenlerle etkileşime girilerek ikna edilmeleri hedeflenmektedir. Ancak literatürdeki çalışmalar incelendiğinde sosyal medya kullanıcısı seçmenlerin davranışları üzerinde etkili olan faktörlerin yeterince incelenmediği görülmektedir. Bu durum literatürde önemli bir boşluk oluşturmaktadır. Literatürdeki bu önemli boşluğu doldurabilmek hedefiyle çalışmanın temel amacı, aktif sosyal medya kullanıcısı seçmenlerin siyasal pazarlamaya yönelik tutumlarının seçmen bağı oluşturulması üzerinde, seçmen bağının ise seçmen davranışı üzerinde etkili olup olmadığının, seçmen tatmini ve seçmen sadakati açılarından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, geliştirilen hipotezlerin test edilmesinde ihtiyaç duyulan veriler, Erzurum ilinde ikamet eden ve aktif sosyal medya kullanıcısı 400 seçmen üzerinde anket uygulanarak temin edilmiştir. Geliştirilen hipotezleri test etmek için elde edilen verilere, hiyerarşik regresyon analizi uygulanarak, aracılık testleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda, sosyal medya kullanıcısı seçmenlerin siyasal pazarlamaya yönelik tutumlarının seçmen bağı oluşturulması üzerinde etkili olduğu, seçmen bağının ise seçmen davranışlarını etkilediği tespit edilmiştir. Son olarak, seçmen bağının seçmen davranışları üzerindeki etkisinde, seçmen tatmini ve seçmen sadakatinin aracılık rollerinin oldukları sonucuna ulaşılmıştır

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    STEM uygulamalarının öğrencilerin STEM farkındalıkları üzerine ve "Üçgenler" ünitesindeki başarılarının kalıcılık düzeyine etkisi

    Hilal Karadeniz

    Bu çalışmada, lise 9. sınıf matematik dersi "Üçgenler" ünitesinde STEM etkinlikleri ile işlenen derslerin öğrencilerin STEM farkındalıklarına, başarılarının kalıcılığına etkisi ve öğrencilerin STEM yaklaşımı ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmı, iki grup ön test-son test deney-kontrol grubu yarı deneysel desenden, nitel kısım ise durum çalışması deseninden oluşmaktadır. Araştırma, 2018-2019 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde Türkiye'nin kuzeydoğusunda yer alan MEB'e bağlı bir lisede eğitim gören 33 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın başında deney ve kontrol gruplarına Üçgen Başarı Testi (ÜBT) ve deney grubuna FeTeMM Farkındalık Ölçeği(FFÖ) uygulanmıştır. Araştırmada deney grubu öğrencileri 5 hafta boyunca STEM etkinlikleri ile öğrenimini sürdürürken, dersler kontrol grubunda güncel matematik dersi müfredatına göre yürütülmüştür. Deney ve kontrol grubuna hem uygulama sonunda akademik başarılarını incelemek için, hem de uygulama bitiminden beş hafta sonra başarının kalıcılığını incelemek için ÜBT uygulanmıştır. Ayrıca deney grubuna STEM farkındalık durumundaki değişimi tespit etmek için FFÖ son testi uygulanmıştır. Deney grubundan gönüllü seçilen 6 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. ÜBT ve FFÖ'den alınan veriler istatistik programında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; STEM etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı ve başarılarında kalıcılık sağladığı görülmüştür. Öğrencilerle yapılan görüşmelerin içerik analizi yapılmış ve STEM etkinliklerinin, öğrencilerin akademik başarılarına, başarılarının kalıcılığına olumlu etkisi bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    İlkokul öğretmenlerinin ana dili Türkçe olmayan öğrencilere Türkçe öğretimine ilişkin deneyimleri: Bir olgubilim çalışması

    Özlem Yıldız Çelik

    Araştırmanın amacı ilkokul öğretmenlerinin Türkçe öğretimi bağlamında ana dili Türkçe olmayan öğrencilere yönelik deneyimlerini belirlemektir. Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Katılımcılar ölçüt dayanaklı örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları, sınıfında Suriyeli ve Afgan mültecisi olan öğrencilerin bulunduğu 36 ilkokul öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışmada ana dili Türkçe olmayan Suriyeli ve Afgan mültecisi öğrencilere Türkçe öğretiminde öğretmen-öğrenci iletişim sorunundan dolayı temel dil becerilerini kazandırmada yaşanılan zorluklar ortaya konulmuş, bu zorluklara ilişkin eğitim öğretim sürecinde neler yapılması gerektiğine dair öneriler belirtilmiş, öğretmen-öğrenci ve ailelerin Türkçe dil eğitimine dair kurslar alması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların çoğunun ana dili farklı olan öğrencilere Türkçe öğretiminde kendisini yetersiz hissettiği, öğretim yöntemlerini ve ders etkinliklerini uygulama, ölçme ve değerlendirme süreçlerinde yaşadıkları sorunlar ve ana dili farklı olan öğrenciler ile dil problemi yaşadıkları görülmüştür. İlkokul öğretmenlerinin Türkçe öğretiminde dil kurslarının yanı sıra dil sorunu olan öğrencilerle sosyal aktivite oluşturmanın, rehberlik desteği sağlamanın, öğrenci dağılımını belirli bir planlama ile dönemin başında sınıflara dağıtılmasının faydalı olacağına dair olumlu görüşler bildirdikleri görülmüştür. Sözel iletişim öğrenme alanı içinde özel etkinlikler oluşturulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretimi, Ana dili Türkçe olmayan öğrenciler, İlkokul Öğretmenleri.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Örgüt iklimi ve psikolojik dayanıklılığın iş-yaşam dengesi üzerindeki etkisi: Öğretmenler üzerine bir araştırma

    Şeyda Akpulat

    İş yaşam dengesi, örgüt iklimi ve psikolojik dayanıklılık olgularının incelendiği bu çalışmada, bireylerin iş yaşam dengesini sağlamada örgüt iklimi ve psikolojik dayanıklılığın etkisi analiz edilmektedir. Yine, iş yaşam dengesi üzerinde bireylerin yaşlarının cinsiyetlerinin, eğitim seviyelerinin, medeni durum ve mesleki statüleri gibi sosyo-demografik özelliklerinin etkileri irdelenmektedir. Çalışma 315 kişilik bir örneklem grubu üzerinde yapılan ampirik bir uygulama ile desteklenmiştir. Anket tekniğinden yararlanılarak yapılan bu araştırmada İş Yaşam Dengesi Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği III-R ve Örgüt İklimi Ölçeği kullanılmıştır. SPSS 20 paket programına aktarılan veriler; faktör analizi, t-test, ANOVA, Pearson Korelasyon, Çoklu Regresyon teknikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgularda örgüt iklimi ve psikolojik dayanıklılığın, iş yaşam dengesini etkilediği tespit edilmiştir. Bireylerin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin yüksek olması ve olumlu bir örgüt ikliminin varlığı, bireylerin iş yaşam dengesini sağlayabilmelerini kolaylaştırmaktadır. Ayrıca yapılan t-testi sonucunda kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre iş yaşam dengesini sağlamada daha çok zorlandığı görülmektedir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Matematik merkezli STEM etkinliklerinin öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerine etkisi ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi

    Ümran Düzen

    Bu araştırmanın amacı matematik merkezli STEM etkinliklerinin, öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerine etkisini incelemek ve bu konu hakkında öğrenci görüşlerini tespit etmektir. Araştırmada nicel ve nitel yöntem birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmı, iki grup ön test-son test deney-kontrol grubu yarı deneysel desenden, nitel kısım ise durum çalışması deseninden oluşmaktadır. Çalışma, Türkiye'nin Doğu Karadeniz Bölgesi'nde bulunan bir ilinde 2018-2019 eğitim öğretim yılı birinci döneminde devlet okullarında 6.sınıfta eğitim görmekte olan iki farklı sınıftaki öğrenciler ile yürütülmüştür. Araştırmanın başında deney ve kontrol gruplarına TYDT uygulanmıştır. Deney grubu öğrencilerine araştırmacı tarafından hazırlanan STEM etkinlikleri 7 hafta boyunca uygulanmış, kontrol grubu öğrencilerine ise güncel müfredat programına uygun ders işlenmiştir. Dönem sonunda TYDT, gruplara son test olarak uygulanmış ve deney grubundan gönüllü seçilen 8 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. TYDT' den alınan veriler istatistik programı ile analiz edilmiştir. TYDT'nin sözel kategorisinde ön testlere ilişkin değişimin gruplar arasında anlamlı bulunduğu, şekilsel kategorisindeki değişimin ise anlamlı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerle yapılan görüşmeler için içerik analizi yapılmış ve öğrenci görüşlerine göre STEM etkinliklerinin, öğrencilerin yaratıcı düşünmelerine katkıda bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: STEM, STEM etkinlikleri, yaratıcı düşünme

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019
    Âşûrâ gününün İslâm'daki önemi ve bugünle ilgili rivâyetlerin değerlendirilmesi

    Rana Sena Mutaf

    Her dinin kendine özgü kutsal saydığı özel günler ve geceler vardır. İslam dininin de böyle kutsal saydığı, önem verdiği özel günleri ve geceleri vardır. Bu günlerden biri de Muharremin onuncu günü olan Âşûrâ günüdür. İslâm tarihine baktığımızda bugüne hamledilmiş bazı tarihi vakalar olduğu görülmektedir. Ayrıca Hz. Peygamber'in bugüne dair buyurduğu sözler de ayrı bir önem katmıştır. Bu çalışmada önemli bir gün olarak addedilen Âşûrâ günüyle ilgili rivâyetler incelenmiştir. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde Âşûrâ gününe verilen önem, bugünün tarihsel boyutu, İslam'da, Yahudilik'te ve Şia'da Âşûrâ anlayışı detaylı bir şekilde ele alınmıştır. İkinci ve üçüncü bölümde ise buna kaynak olan rivâyetlerin sened ve metin tahlili yapılarak, sıhhat durumu ve konu ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmanın sonunda konu ile ilgili hadisler arasında sahih, zayıf ve mevzû rivâyetlerin olduğu tesbit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Âşûrâ Günü, Oruç, Muharrem, Rivayet

    İncele