Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Sistematik Risk ve Kazanç Manipülasyonu: PMG/ARDL Modelinden Elde Edilen Kanıtlar
Ag, Aliriza; Gül, Meltem; Yilmaz, Tuncer; Ekinci, Sevgül
Bu çalışmada risk ve kazanç manipülasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi temel amacı oluşturmaktadır. Çalışmada Borsa İstanbul (BIST) piyasasında işlem gören 160 reel sektör şirketinin 2008Q1-2023Q3 arasındaki çeyreklik verileri kullanılarak sistematik risk ile kazanç manipülasyonu arasındaki ilişki incelenmiştir. Şirketler için piyasa riski olarak da bilinen BETA değeri sistematik risk ölçütüdür. Piyasa risk ölçütü olarak kullanılan BETA değeri, borsadaki şirketlerin hisse senedi fiyatının tüm piyasaya göre oynaklığını ölçmek için kullanılan önemli bir piyasa göstergesidir. Sekiz faktörlü Beneish M_SCORE değeri ise kazanç manipülasyonu için vekil değişken olarak alınmıştır. Çalışmada sistematik riskin kazanç manipülasyonu üzerinde uzun ve kısa dönemli dinamik etkilerin tahmininde PMG/ARDL panel yöntemi kullanılmıştır. Dinamik bir özelliğe sahip olan PMG/ARDL yaklaşımı hem uzun hem de kısa dönemli etki sonuçları üretme özelliğine sahiptir. Yapılan analizlerde ulaşılan bulgularda BETA değerinin uzun dönemde kazanç manipülasyonu üzerinde önemli düzeyde pozitif bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, borsa şirketleri için sistematik bir risk göstergesi olan BETA değerinin artırmasının kazanç manipülasyonu üzerinde önemli bir rol oynadığını doğrulamaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Üretim İşletmelerinde Maliyet ve Yönetim Muhasebesi Uygulamalarının Rekabet Açısından Önemi: Trabzon Örneği
Ag, Aliriza; Elmalı, Kübra; Pehlivan, Ahmet Emre
Amaç: Bu araştırmanın amacı, üretim işletmelerinde uygulanan maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamalarının rekabet açısından önemini tespit etmek ve sonuçlar doğrultusunda işletmelerin maliyetini minimum düzeye indirgeyerek firma karlılığı maksimum düzeye çıkarılması konusunda çeşitli önerilerde bulunmaktır. Tasarım/Yöntem: Çalışmada Trabzon iline kayıtlı 264 üretim işletmesinin rekabet açısından maliyet ve yönetim muhasebesinin önemine dair görüşleri araştırılmıştır. Hipotezler sınanarak faktör analizi uygulanmıştır. Bulgular: Analizler sonucunda, üretim miktarı, satış geliri ve ortalama kar/zarar durumunun ele alınarak oluşturulduğu hipotezler için sadece satış gelirinin maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamaları üzerine anlamlı bir etkisinin olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışmada faktör analizi uygulanmış ve değişkenler rekabet, üretim süreci ve planlama olmak üzere 3 faktör çatısı altında toplanmıştır. Sınırlılıklar: Örneklemin sadece Trabzon ilinde bulunan üretim işletmelerinden oluşması araştırmanın sınırlılığı olarak görülmektedir. Özgünlük/Değer: Diğer alanlarda yoğun olarak çalışılmasına karşın İncelenen literatür çalışması sonucunda Trabzon iline ait üretim işletmeleri için maliyet ve yönetim muhasebesini ele alan herhangi bir çalışma bulunmadığı belirlenirken çalışmanın yöntem kısmında faktör analizi uygulanması çalışmanın özgün yanını oluşturmakta ve elde edilen sonuçların işletmelere tavsiye niteliğinde olduğu düşünülmektedir.
AtıfOpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2025Konaklama İşletmelerinde Stratejik Maliyet Yönetimi Açısından Maliyet ve Yönetim Muhasebesi Uygulamaları: Trabzon İli Otel İşletmeleri Örneği
Ag, Aliriza; Pehlivan, Ahmet Emre
Küreselleşen dünyada turizmin yaygınlaşmasıyla birlikte konaklama işletmelerinin önemi giderek artmaktadır. Bununla birlikte konaklama işletmelerinin rekabet avantajı elde edebilmeleri ve etkili kararlar alabilmeleri için maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamaları oldukça önemlidir. Bu çalışmada Trabzon ilinde konaklama sektöründe faaliyet gösteren otel işletmelerinde stratejik maliyet yönetimi açısından maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamalarının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda işletmelerin muhasebe ve maliyet sistemine yönelik bilgilerinin, konaklama işletmelerinde yönetim muhasebesi uygulamalarının karar alma üzerine etkisi ve sahip olunan yıldız sayısıyla yıllık üretim miktarı (müşteri sayısı) arasında farklılık olup olmadığının araştırılması hedeflenmiştir. Bu bağlamda Trabzon’da faaliyet gösteren 244 otel işletmesinden 181’ine anket uygulaması gerçekleştirilerek çeşitli veriler elde edilmiştir. Veriler SPSS paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizler sonucunda otel işletmelerinde en yüksek maliyet unsurunun genel üretim giderleri olduğu, maliyet hesaplamada en fazla sipariş maliyet yönteminin kullanıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca yönetim muhasebesi uygulamalarının karar almada etkili olduğu, otellerin yıldız sayısıyla gelirleri arasında anlamlı bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025MACROECONOMIC INDICATORS AND LIQUIDITY: LONG AND SHORT RUN DYNAMIC EFFECTS ON THE TÜRKİYE STOCK EXCHANGE WITH THE ARDL APPROACH1
Yilmaz, Tuncer; Ag, Aliriza
Stock market liquidity is a key indicator of market functionality, stability and investor sentiment. Furthermore, stock market liquidity serves as a crucial indicator for gauging the depth of liquidity and market dynamics in money and capital markets. In light of the pivotal role of stock market liquidity, this article seeks to examine the dynamic influence of select macroeconomic indicators pertaining to monetary, fiscal, and general economic outlook on stock market liquidity in both the long and short run. To this end, the symmetric ARDL method is employed. The ARDL findings indicate that interest rate, exchange rate, central government expenditures, oil, industrial production index, and consumer price index exert a discernible impact on stock market liquidity.
- MakaleAçık Erişim2024Muhasebe meslek mensuplarında duygusal emek ve örgütsel bağlılığın ilişkisi; bayburt, gümüşhane illerinde bir araştırma
Ag, Aliriza; Elmalı, Kübra; Güçlü, Esranur
Bu çalışmanın amacı, duygusal emek ve örgütsel bağlılığın muhasebe meslek mensupları üzerindeki ilişkisini ortaya çıkarmaktır. Analizler sonucunda duygusal emek ve örgütsel bağlılık arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı elde edilmiştir. Duygusal emek alt boyutlarını oluşturan yüzeysel davranış, derin davranış ve samimi davranış ile örgütsel bağlılık alt boyutları olan duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık arasında ki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen analiz neticesinde, sadece samimi davranış boyutu ile devam bağlılığı boyutu arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer alt boyutlar arasında pozitif ya da negatif yönlü ilişki tespit edilmemiştir.
- MakaleAçık Erişim2021Corporate Sustainability Performance Assessment: CRITIC-ARAS Integrated Model
Ag, Aliriza; Özkan, Tuba
In today's world, businesses struggle to survive in an intense competitive environment as a result of changes and developments that occur due to globalization. In this competitive environment, the importance of not only economic indicators but also social indicators is increasing day by day for businesses to gain competitive advantage. Therefore, businesses will be able to reveal their competitive advantage in their economic, social and environmental aspects in their sustainability reports. In this context, the main purpose of corporate sustainability and sustainability accounting is to meet the information needs of the business stakeholders and to measure and evaluate the corporate performances of the enterprises as a result of their activities for sustainability purposes.In today's world, businesses struggle to survive in an intense competitive environment as a result of changes and developments that occur due to globalization. In this competitive environment, the importance of not only economic indicators but also social indicators is increasing day by day for businesses to gain competitive advantage. Therefore, businesses will be able to reveal their competiti-ve advantage in their economic, social and environmental aspects in their sustainability reports. In this context, the main purpose of corporate sustainability and sustainability accounting is to meet the information needs of the business stakeholders and to measure and evaluate the corporate perfor-mances of the enterprises as a result of their activities for sustainability purposes.The aim of this study was to evaluate the corporate sustainability performance of the companies registered at Borsa İstanbul, operating in the production sector, as per various economic, environmental, and social indicators. An algorithm based on the integrated use of CRITIC and ARAS methods was used in the performance assessment of businesses, and corporate sustainability performance ranking results were presented. The CRITIC method, which is one of the objective weighting methods, was used to de-termine the weight of the criteria, while the ARAS method was used to determine the performance rankings of alternatives. As a result of the analysis in terms of corporate sustainability, OTKAR has been determined as the company with the best economic performance, AYGAZ with the best environmental performance, and KERVT with the best social performance.
AtıfOpenAlex12TR Dizin8İncele - MakaleAçık Erişim2021Does the inclusion of women on the board add profit and value added to firms?
Ag, Aliriza; Yilmaz, Tuncer; Zengin, Yunus
Based on the idea that the majority of family companies and the dominance of patriarchy in the social structure in Turkey may reduce the effectiveness of female managers in company management, this study aims to examine the effect of female managers on firm performance in Borsa Istanbul (BIST) companies. We limited our study to 126 manufacturing companies that were continuously traded in the BIST in the 2010- 2017 periods. In general, the following results were obtained in the multiple regression analyzes. The ratio of women in the board of directors and the presence of at least 1 woman in the board of directors were not found to have a significant effect on performance criteria. While the effect of having 2 or more women in the board of directors on ROE and having 3 or more women on EVA/TA was significant, the effects on other performance criteria were not found to be significant.
- MakaleYalnız künye2020Investigation of Cost Stickiness In BIST Manufacturing Sector
Ag, Aliriza; Yilmaz, Tuncer; Horasan, Emre
This study aims to examine cost stickiness between sales and sales costs and operating expenses in BIST manufacturing sector enterprises. 176 manufacturing companies were tested in four different models in three groups as small, large and one whole. The annual data of the companies for the period of 2010-2018 were analyzed in the SPSS statistics program. According to the findings obtained, while cost adhesiveness is not determined between Sales and Cost of Sales in one and two years period, it is determined that the costs are sticky in both periods and in all enterprises between Sales and Operating Expenses.
AtıfTR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2020İşletmelerin Finansal Performansının Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Tespit Edilmesi: Borsa İstanbul’da İşlem Gören Enerji İşletmelerine Yönelik Bir Uygulama
Ag, Aliriza; Kuloğlu, Eşref
Ekonomik ve sosyal kalkınmanın gerçekleştirilmesinde önemli faktörlerden birisi enerjidir. Özellikle sonyıllarda hızlı nüfus artışı ve sanayileşmeye bağlı olarak enerjiye olan ihtiyaç giderek artmıştır. Bununlabirlikte küreselleşmeye bağlı olarak işletmeler arasındaki rekabet gittikçe acımasız bir hal almıştır.Küresel rekabet ortamında işletmelerin hayatta kalabilmeleri ve tatmin edici bir kâr marjı elde edebilmeleri için kaynakları etkin bir biçimde kullanmaları, minimum girdi ile maksimum çıktı elde etmeleri vemaliyetleri minimum seviyeye çekerek etkin bir biçimde kontrol etmeleri gerekmektedir. Bu doğrultudaişletmelerde yapılacak olan etkinlik analizi küresel rekabet ortamında gerek işletmelerin performanslarının değerlendirilmesinde gerekse konumlarının belirlenmesinde önem arz etmektedir.Bu doğrultuda yapılan çalışmanın amacı, Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi ile 2019 yılında Borsaİstanbul (BİST)’da işlem gören enerji işletmelerinin finansal performanslarını ve başka bir ifadeyleetkinliklerini ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda, VZA yönteminin çıktı odaklı Charnes-Cooper-Rhodes(CCR) modeli ile 8 işletmenin etkinliği finansal tablolarından elde edilen 2 girdi ve 4 çıktı faktörükullanılarak ölçülmüştür. Çalışma sonucunda enerji piyasasında faaliyet gösteren 5 işletme etkin bulunmuştur. Son olarak, etkin olmayan işletmelerin etkinlik düzeylerini artırabilmeleri için referans almalarıgereken işletmeler belirlenmiş olup girdi ve çıktı değişkenleri ile ilgili gerekli potansiyel iyileştirme oranları tespit edilmiştir.
AtıfOpenAlex8TR Dizin12İncele - MakaleAçık Erişim2019Analysis of financial performance by data envelopment analysis method of insurance companies traded in bist
Ag, Aliriza
Today's changing economic conditions and intense competitive environment compel businesses to use their resources in the most effective way. The purpose of this study is to measure the effectiveness of insurance companies listed on Borsa Istanbul (BIST) in 2018 by Data Envelopment Analysis (DEA). For this purpose, efficiency of 7 enterprises was measured with output oriented CCR model of DEA method. As a result of the study, 5 enterprises were found effective and Super Efficiency application was made in order to see the efficiency ranking among the enterprises that were found effective. In addition, the potential improvement rates related to input and output variables were determined by determining the enterprises that should be taken as reference for the inactive enterprises to become effective.
AtıfOpenAlex5TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2019Evaluation of Internal Audit from Total Quality Management
Ag, Aliriza; Çil, Elif
Total Quality Management is a management philosophy that works at minimum cost, whether the customer service and needs are unlimited and independent from each other in the best conditions under increasing competition conditions with the advancement of technology. Internal auditing is an objective, independent assurance and cooperation activity that helps the management of operating resources effectively and efficiently, helps establish an organization and conduct management activities to add value. From the past to the present, general Quality Audits in the management styles of the factory are in a dynamic structure and continuously renewed and control of all activities in the enterprise. The interaction between Total Quality Management (TQM) and Internal Audit System was examined. Operation; The internal management system and the total quality management system directly or indirectly affect and add value to different parts of the current management center in this regard is the board of directors.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleYalnız künye2019Sürdürülebilirlik, Çevresel Riskler ve Çevre Muhasebesi Arasındaki İlişkinin Tespiti: Erzurum İlinde Bir Araştırma
Güler Sülük, Rana; Ag, Aliriza
Amaç – Bu çalışmada sürdürülebilirlik kavramı çeşitli boyutlarıyla ele alınmakla birlikte Erzurumili organize sanayi bölgesindeki üretim işletmelerinin sürdürülebilirlik, çevre, çevresel riskler veçevre muhasebesi konularına yönelik yaklaşımları tespit edilmeye çalışılmıştır.Yöntem – Bu araştırmada, verilerin toplanmasında anket yöntemi kullanılmıştır. Bu konudabelirtilmesi gereken önemli noktalardan biri araştırmanın teorik çerçevesinin oluşturulması veuygulama aşamasında literatür tarama yönteminden yararlanılmış olmasıdır. Anket yoluyla eldeedilen veriler frekans analiziyle incelenmiş olup kurulan hipotezler Çoklu Regresyon ve Korelasyonanalizine tabi tutulmuştur.Bulgular – Sürdürülebilirlik, çevresel riskler, çevre muhasebesi ve çevre politikalarına yönelikoluşturulan hipotezlere göre yapılan analizlerde ortaya çıkan değerlerin anlamlı ve pozitif etkiyesahip olduğu görülmüştür. Bununla birlikte araştırma bölgesindeki işletmelerin çevresel konularve çevre muhasebesi hakkında düşüncelerine yönelik yapılan analizde, şirketlerin %89.2’sininçevresel sorunların önlenmesinde çevre ile dost alternatif kaynaklarının kullanılmasınıönemsedikleri tespit edilmiştir.Tartışma – Bu çalışmanın sonucunda elde edilen bulgulardan hareketle işletmelerinsürdürülebilirliği anlayabilmeleri ve bünyelerinde en iyi şekilde uygulayabilmeleri için ilgili kurumve kuruluşlardan özellikle bölgede bulunan üniversitelerden destek alması önerilebilir. Diğeryandan işletmelerin sürdürülebilirlik konusundaki tutumlarının çevre muhasebesi ve çevrepolitikalarına uygun olması ve işletmelerin çevre sorunlarını önlemesi için çevreyi koruyupgeliştirmeye yönelik Ar-Ge çalışmalarına önem vermesi gerektiği söylenebilir.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2018The relationship between environmental taxes and growth: an analysis on turkey (1994 – 2014)
Ag, Aliriza; Yıldız, Şaduman
In this study, the relationship between environmental taxes and growth, which is an effective management mean in the prevention of environmental problems, has been investigated. When relationships between environmental taxes and growth are looked in different perspectives in the literature, it is seen that results can change. In this context, the relationship for Turkey was investigated with using with annual data between 1994-2014 period, performing with Johansen Cointegration test, Fully Modified OLS, Canonical Cointegration Regression (CCR) and Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS) techniques. According to the results of the analysis, it was determined that there was a long-term relationship between the variables determined to be cointegrated. Due to the problem of endojenite, Johansen estimation result was interpreted only in terms of sign but could not be interpreted in terms of size. Therefore, using Fully Modified OLS, Canonical Cointegration Regression (CCR) and Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS) techniques, the model was re-estimated and interpreted in terms of size. In this study when Turkey, European Union countries and OECD countries are compared in terms of areas of application of the environmental taxes, it was determined that the share of environmental tax revenues in the GDP in Turkey is higher than OECD countries and European Union countries although the scope of application is limited in our country. Also, according to FMOLS, CCR and DOLS forecast results gathered in the study, an increase of one percent in the growth rate increases the environmental tax revenues by 1.808182 %, 1.818228 % and 1.892339 % respectively. These results, which are very close to each other, show that this could be a situation that arose as a result of the higher environmental taxation in order to rule out environmental pollution that has been increasing with the increase in the economic growth in Turkey.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2017Çevre Muhasebesi ve Çevresel Politikalara Verilen Önem Düzeyi: Erzurum-Erzincan Karşılaştırması
Ag, Aliriza
Doğadaki çevresel kaynakların kullanımı sonucu ortaya çıkan etkilerin muhasebeleştirilmesi olarak ifade edilen çevre muhasebesinin bir diğer ifade ile doğal kaynaklar muhasebesinin temelinde sosyal sorumluluk kavramı yatmaktadır. Bu doğrultuda çalışmamızın amacı Erzurum ve Erzincan illerinde faaliyet gösteren üretim işletmelerinin sosyal sorumluluk kavramı çerçevesinde çevre muhasebesine ve çevresel politikalara verdikleri önem düzeyinin tespit edilmesidir. Araştırmada faktör analizi yöntemi kullanılarak oluşturulan model çerçevesinde işletmelere ait özellikler ile çevre muhasebesi uygulamaları ve çevresel politikalar karşılaştırılmıştır. Yapılan analizlerde işletmelerin faaliyet süreleri ve faaliyette bulundukları iller ile çevre muhasebesi ve çevresel politikalar arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiş olup özellikle Erzurum ilinde faaliyet gösteren kurumsal nitelikteki işletmelerin çevresel politikalara daha fazla önem verdiği tespit edilmiştir
AtıfTR Dizin2İncele - MakaleYalnız künye2017The Level Of Importance Given To Environmental Accounting By Manufacturing Enterprises : A Research In Erzurum, Erzincan, Bayburt Region
Orhan, M. Suphi; Ag, Aliriza
The aim of this study is to determine the level of importance given to environmental accounting within the concept of social responsibility of manufacturing enterprises operating in TRA1 Region (Erzurum, Erzincan, Bayburt). In accordance with this purpose, the production of business operating in the region the level of knowledge on environmental accounting, environmental audits and perspectives for reporting will be revealed. In the study, Croncbach’s Alpha Method and principal component analysis (factor analysis) were used for the detection of internal consistency and construct validity. The level of importance given to environmental accounting were tried to be determined by comparing environmental accounting practices with the characteristics of the business model established under the framework of the research, environmental accounting. It has been identified that a significant relationship in the committed analyses between time activities of enterprises and operating cities with the environmental accounting. On the other hand, it has been found that business enterprises operating between 0-10 years give more importance to environmental accounting.
AtıfTR Dizin2İncele
