Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ2Bioactive profile and mineral composition of fruit extracts from four wild hawthorn (Crataegus spp.) species
Çakır, Özlem; Çınar Topçu, Kübra; Sefali, Abdurrahman; Bayyiğit, İshak; İlhan, Gülçe; Singh, Jyoti
This study compared the antioxidant capacity, total phenolic content (TPC), phenolic composition, lipid oxidation level, and mineral profiles of extracts obtained from four wild hawthorn species (Crataegus tanacetifolia, C. orientalis subsp. orientalis, C. orientalis subsp. szovitsii, and C. monogyna) collected from northeastern Türkiye. Significant interspecific variations were observed in DPPH, FRAP, and CUPRAC assays. While C. monogyna had the highest reducing capacity and TPC, C. orientalis subsp. szovitsii had the highest DPPH activity. Ultra-high performance liquid chromatography coupled to tandem mass spectrometry analysis showed that catechin, epicatechin, chlorogenic acid, and quinic acid were the major phenolics, and were particularly abundant in C. monogyna. Despite having a high phenolic content, C. monogyna had the highest malondialdehyde level, indicating that phenolics alone were insufficient to fully inhibit lipid oxidation. Inductively coupled plasma-mass spectrometry mineral analysis detected high levels of K, Mg, and P in all species. Principal component analysis effectively distinguished the species based on their antioxidant, phenolic, and mineral profiles. Overall, hawthorn fruits were confirmed as valuable sources of natural antioxidants and essential minerals.
AtıfScopus1WoS1
İncele - MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ4ANDROSACE ARMENIACA SUBSP. VULCANICA SEFALI & EROĞLU: A NEW TAXON FROM EASTERN ANATOLIA, TÜRKIYE
Sefali, Abdurrahman; Korkmaz, Eren; Eroğlu, Hüseyin
A new taxa, Androsace armeniaca subsp. vulcanica Sefalı & Eroğlu nov. (Primulaceae) is described and illustrated from Ağrı Province, Türkiye. It is morphologically assigned to Androsace sect. Andrapsis based on its long scape and small flower habit and the presence of glandular hairs covering the calyx and scape. This new taxon closely resembles A. armeniaca subsp. armeniaca var. armeniaca and A. armeniaca subsp. armeniaca var. macrantha, but is easily distinguished by its overall habitus, smaller flowers, distinct corolla and calyx characteristics (including the color and lobe shape), pedicel length and habitat (volcanic areas).
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ2Comprehensive characterization of 26 Turkish asteraceae species: Insights from FTIR, phytochemical composition, and elemental analysis via ICP-MS
Civas, Ayse; Karakas, Seydanur; Bayrak, Burak; Akyüz, Beyzanur; Keçeci, Emire Bengisu; Özerd, Elif Beyza; Sönmez, Hatice Rumeysa; Asgarli, Tugay; Disli, Fatma Taeb; Yuca, Hafize
This study provides a comprehensive phytochemical, elemental, and spectroscopic characterization of 26 species belonging to the Asteraceae family, several of which are endemic to T & uuml;rkiye and traditionally used in folk medicine. Qualitative screening revealed the widespread presence of flavonoids, saponins, tannins, and carbohydrates, while alkaloids and anthracene heterosides were entirely absent in all taxa. Among the species analyzed, Cichorium intybus, Cyanus depressus, Achillea arabica, and Cirsium davisianum exhibited the richest phytochemical diversity, suggesting strong biological potential. Quantitative evaluation showed that Klasea serratuloides possessed the highest total phenolic content (99.49 mu g GAE/mg extract), followed by Artemisia scoparia and Inula sarana, indicating notable antioxidant potential. Elemental analysis by ICP-MS demonstrated significant interspecies variation, with Centaurea armena, Centaurea arvensis, and Cichorium intybus containing elevated levels of essential macro- and trace elements such as K, Mg, Ca, Zn, and Se, whereas Helichrysum plicatum and Scorzonera ulrichii showed high Co and Se contents. Conversely, trace levels of potentially toxic elements (e.g., Al, U) were detected in some taxa, emphasizing the need for careful evaluation of their pharmacological use. FTIR analysis confirmed the presence of functional groups characteristic of phenolics, flavonoids, tannins, coumarins, and cardioactive heterosides, as indicated by distinct O-H (3200-3600 cm-1), C-H (2850-2950 cm-1), and C=O (1700-1650 cm-1) stretching bands. The combined interpretation of phytochemical and FTIR data underscores the chemical diversity and functional group complexity of these plant extracts. Overall, the results highlight the nutritional and pharmacognostic significance of several Asteraceae species, supporting their potential application in antioxidant, nutraceutical, and therapeutic formulations.
AtıfScopus2WoS2OpenAlex4İncele - MakaleAçık Erişim2025Rize Çay Bahçeleri İçin Tehdit Oluşturan Türkiye İçin Yeni Bir İstilacı Bitki Kaydı: Begonia cucullata Willd. var. hookeri (A.DC.) L.B.Sm. & B.G.Schub
Sefali, Abdurrahman; Demir, İbrahim; Yapar, Yakup; Keser, Ali Murat; Yurtvermez, Bayram
Bir alanın biyolojik çeşitliliği mevcut doğal envanterin devamlılığı için önemlidir. Benzer şekilde tarım alanlarında verimi üst düzeyde tutabilmek insanoğlu için zorunluluk haline gelmiştir. İstilacı bitkiler biyolojik çeşitliliği ve tarımı, olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmaya konu olan Begonia cucullata Willd. var. hookeri (A.DC.) L.B.Sm. & B.G.Schub taksonu, Rize ilindeki bazı çay (Camellia sinensis (L.) Kuntze) bahçelerinde doğal yollarla yayılmaya başladığı tespit edilmiştir. Yerel düzeyde çay bahçelerinin ekonomik ve tarımsal önemi göz önünde bulundurulduğunda, bu kaydın ne denli önem arz ettiği görülmektedir.
- MakaleAçık Erişim2025Interspecific diversity of endemic Cirsium sommieri Petr.
Sefali, Abdurrahman; Yapar, Yakup
The genus Cirsium is highly polymorphic, and its members often show surprising variations. Cirsium sommieri, an endemic plant in eastern Türkiye, is one of them. An interesting population of Cirsium sommieri was examined morphologically. The distribution of the species in Türkiye was examined, and the samples were compared. And also, some morphological characters, such as leaves, involucre, phyllaries, and achene morphology, were examined comparatively. The geographical distribution of this species is given.
- MakaleYalnız künye2025Antioxidant capacity, phenolic compound content, and mineral composition of ethanol extracts from sorbus aucuparia and sorbus kusnetzovii
Sefali, Abdurrahman; Çakır, Özlem; Topcu, Kübra Cinar; Anlar, Pinar
Ethanol extracts of Sorbus aucuparia L. and Sorbus kusnetzovii Zinserl. fruits, belonging to the Rosaceae family, were obtained using an ultrasonic-assisted extraction method. The total phenolic contents of S. aucuparia and S. kusnetzovii were 8.44±0.66 mg GAE/g and 8.65±2.18 mg GAE/g, respectively, while their total flavonoid contents were 2.30±0.01 mg QE/g and 2.67±0.13 mg QE/g, respectively. The fruits’ DPPH values were measured as 9.59±0.00 mg TE/g and 9.28±0.05 mg TE/g, FRAP values as 9.51±0.42 mg TE/g and 13.38±0.52 mg TE/g, and CUPRAC values as 13.43±0.01 mg TE/g and 23.21±0.74 mg TE/g. Furthermore, both Sorbus species were found to have a rich mineral content. Therefore, it can be concluded that S. aucuparia and S. kusnetzovii fruits contain potent antioxidants, abundant phenolic compounds, and valuable minerals. Furthermore, they have significant potential as functional foods and are strong candidates for further clinical research.
- MakaleAçık Erişim2023Bayburt İlinde Yetişen Yabani Meyvelerin Tespiti ve Bazı İncelemeler
Sefali, Abdurrahman
Bu çalışmada, 2019–2021 yılları arasında Bayburt ilinde tespit edilen 11 familyanın 20 cinsine ait 54 odunsu, etli, yabani meyve bulunduran takson verilmiştir. 54 taksonun 4’ü (%7,4) endemiktir. Tespit edilen taksonların fitocoğrafik bölgelere göre dağılımları şöyledir; %67’si çok bölgeli ya da bölgesi bilinmeyenler, %15’i Akdeniz, %9’u İran-Turan, %7’si Karadeniz ve % 1’i ise Hirkanya-Karadeniz fitocoğrafik bölge elementidir. Alan içerisinde en fazla takson sayısına sahip familya, 30 takson ile Rosaceae (%56) olmuştur. 7 takson sayısına sahip olan Rosa en yaygın cinstir. Ayrıca 8 takson Bayburt ili için yeni kayıt olarak verilmiştir. Boz ayı (Ursus arctos Linneaus, 1758) ve kaya sansarı (Martes foina Linnaeus, 1758)’nın yabani meyve ağaçlarının yakınında dışkıları tespit edilmiştir. Bayburt şehir pazarında ise alıç (Crataegus x bornmuelleri Zabel ex K.I.Chr. & Ziel., C. orientalis Pall. ex M.Bieb. subsp. orientalis ve C. tanacetifolia (Poir.) Pers.), elma (Malus sylvestris (L.) Mill. subsp. orientalis (Uglitzk.) Browic var. orientalis), armut (Pyrus elaeagnifolia Pall. subsp. kotschyana (Boiss.) Browicz), yunuseriği (Prunus divaricata Ledeb. var. divaricata), çakal eriği (P. spinosa L.) ve kuşburnu (Rosa ssp.) türleri Bayburt şehir pazarında satılmaktadır.
AtıfTR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2023Türkiye Florası İçin Yeni Bir İstilacı Bitki Kaydı: Grindelia hirsutula Hook. & Arn.
Sefali, Abdurrahman; Uzun, Kübra
Türkiye’de son yıllarda birçok istilacı bitki kaydı verilmiştir. Bunların bazıları tıbbi ve ekonomik öneme sahip olduğundan bahçe veya tarla kaçkını olarak değerlendirilmektedir. Bahçe kaçkını olduğu düşünülen ve tıbbi kullanımı (üst solunum yolları enfeksiyonlarının tedavisi) olan Grindelia hirsutula stilacı bir bitki olarak Kütahya ilimizde tespit edilmiştir. Bu istilacı bitki kaydı aynı zamanda ülkemiz florası için yeni bir cins kaydı (Grindelia) niteliğindedir. Bitkiye ait betimlemelerin yanı sıra fotoğraflar ve ayırt edici karakterler (papus kılçıkları, glandular tüyler ve yaprak özellikleri gibi) makalede sunulmuştur. Grindelia hirsutula’nın ülkemiz florasında yer alan Inula cinsinden farklılıkları belirlenmiştir. Bitkinin Kew Herbaryumu’nda bulunan isotip örneğine ait bilgilere ve dünya üzerindeki yayılışına yer verilmiştir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2022Türkiye Florası İçin Yeni Bir Melez Bitki Taksonu Kaydı: Rorippa × anceps (Wahlenb.) Rchb. (Brassicaceae)
Sefali, Abdurrahman; Eroğlu, Huseyin
Bu çalışmada, Doğu Anadolu Bölgesi’nden toplanıp Edinburgh herbaryumunda herbaryum örneği olmasına rağmen Türkiye Florası'na eklenmemiş olan Rorippa × anceps melez taksonunun varlığı belirlenmiştir. Takson Türkiye’nin Van ilinden toplanmış, teşhisi yapılınca Rorippa × anceps taksonu olduğu belirlenmiş, dijital herbaryumlar tarandığında ise bu bitkinin daha önce Iğdır ilinden toplandığı ancak Türkiye Florası’na eklenmediği belirlenmiştir. Bitkinin betimi bu çalışmada toplanan örnekler üzerinden yeniden düzenlenmiş, tohum ve polenlere ait mikromorfolojik veriler ve SEM görüntüleri eklenmiştir.
- MakaleYalnız künye2022Bayburt’un Monokotiledon Petaloid Geofitleri
Sefali, Abdurrahman
Bu çalışmada, 2019–2021 yılları arasında Bayburt ilinden tespit edilen 10 familyanın 26 cinsine ait 94 monokotil petaloid takson verilmiştir. 94 taksonun 24’ü (%26) endemiktir. Tespit edilen taksonların fitocoğrafik bölgelere göre dağılımları şöyledir; %43 İran- Turan, %23 Avrupa-Sibirya, %8 Akdeniz fitocoğrafik bölge elementleri ve %26 çok bölgeli ya da bölgesi bilinmeyenler şeklindedir. Araştırma alanındaki yaygınlık oranlarına bakıldığında; %25 ile en fazla takson sayısına sahip olan Amaryllidaceae, %23 ile Asparagaceae, %15 ile Iridace, %14 ile Liliaceae ve Orchidaceae, %6 ile Colchicaceae, %1 ile Asphodelaceae, Araceae, Melanthiaceae ve Alismataceae’dir. 23 takson sayısı ile (%25) Allium en yaygın cinstir. Taksonların %65’i soğanlı, %17’si kormlu, %14’ü yumrulu ve %4’ü ise rizomludur. Mevsimsel çiçeklenme periyoduna göre taksonların %93’ü erken ilkbahar ve ilkbahar dönemlerinde, %7’si sonbahar aylarında çiçeklenir. Ayrıca 20 takson Bayburt için yeni kayıt olarak verilmiştir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2022Türkiye Florası İçin Yeni Bir Melez Taksonu Kaydı: Rorippa × anceps (Wahlenb.) Rchb. (Brassicaceae)
Sefali, Abdurrahman; Eroğlu, Huseyin
Bu çalışmada, Doğu Anadolu Bölgesi’nden toplanıp Edinburgh herbaryumunda çalışma örneği haline getirilmesine rağmen yazılan Türkiye Florası'na eklenmemiş olan Rorippa x anceps melez taksonunun Türkiye’den varlığı ortaya konmuştur. Takson Türkiye’nin Van ilinden toplanmış, teşhisi yapılınca Rorippa × anceps taksonu olduğu anlaşılmış, sanal-dijital herbaryumlar tarandığında ise bu bitkinin daha önce Iğdır ilinden toplandığı ancak Türkiye Florası’na eklenmediği belirlenmiştir. Bitkinin betimi bu çalışmada toplanan örnekler üzerinden yeniden düzenlenmiş, tohum ve polenlere ait mikromorfolojik veriler ve SEM görüntüleri eklenmiştir.
AtıfTR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2022Öğretmen Adayları İçin Biyofili Düzeylerini Belirleme Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Sefali, Abdurrahman; Köse, Esra Özay
Bu çalışmada, öğretmen adaylarının biyofili düzeylerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Biyofili ölçeği için Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi 2013-2014 ve 2017-2018 eğitim-öğretim dönemlerinde öğrenim gören sınıf öğretmenliği ve fen bilgisi öğretmenliğinden veriler toplanmıştır. 599 öğrenciye uygulanan deneme formuna madde ve açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi ile elde edilen modele, 269 öğrenci üzerinden veri toplanarak doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğe geçerlik aşamalarında sırasıyla uygulanan madde analizi, açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi neticesinde ölçeğin toplam varyansın %50.41’ini açıklayarak 25 maddeli, dört faktörlü bir yapıya sahip olduğu görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, ölçeğin faktör yapısının verilerle uyum içerisinde olduğunu göstermiştir. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek amacıyla hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlık katsayısı 0.88 olarak bulunmuştur. Bulgular, Biyofili Ölçeği’nin çeşitli biyofili seviyelerindeki öğretmen adaylarının biyofili düzeylerini belirlemede güvenilir ve geçerli bir ölçek olduğuna işaret etmektedir.
- Editöre MektupAçık Erişim2022Scopus SJRQ2Three new records for the flora of Turkey: Campanula lyrata subsp. icarica (Campanulaceae), Erysimum aureum (Brassicaceae) and Stachys benthamiana (Lamiaceae)
Özdöl, Tuǧkan; Güner, Özal; Sefali, Abdurrahman; Akçiçek, Ekrem; Dirmenci, Tuncay; Yildirim, Hasan
AtıfScopus6WoS5İncele - MakaleAçık Erişim2022Scopus SJRQ3Contributions on the southern distribution of Vespertilio murinus Linnaeus, 1758 (Chiroptera: Vespertilionidae) from Türkiye
Karataş, Ahmet; Bulut, Şafak; Sefali, Abdurrahman; Toprak, Ferhat; Şahin, Mehmet Kürşat; Özkurt, Şakir Önder
Vespertilio murinus Linnaeus, 1758, has a wide distribution from France to Japan, and from Iran in the south to Scandinavia and Russia in the north. The only records of the parti-coloured bat, Vespertilio murinus known from Turkey so far were based on subfossils, remains from owl pellets, and ultrasound recordings. We present the first records of live individuals from two Turkish provinces, Ardahan and Bayburt. Additionally, based on echolocation call records, its known distribution in the Anatolian Peninsula was proved to be wider. The global distribution of the species has been mapped by using ecological niche modelling. The results revealed that its distribution is highly influenced by precipitation dynamics. Although no cases of domestic cat predation on bats have previously been documented in Turkey, this paper also provides the first case study of V. murinus predated by a domestic cat in Ardahan, in November 2003.
AtıfScopus3WoS2OpenAlex2TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2022Scopus SJRQ2Androsace artvinensis sp. nov. (Primulaceae): A new species from northeastern Anatolia, Turkey
Sefali, Abdurrahman; Yapar, Yakup
Androsace artvinensis (Primulaceae) from Artvin province (northeastern Anatolia) has been described as a new species to science. The new species is morphologically similar to A. armeniaca var. macrantha but differs from it by several morphological characters, such as bracts shape, calyx (calyx length and lobes), corolla (corolla length, lobes, and indumentum), hairs, leaves, pollen features, and habitat preference. Diagnostic morphological characteristics, a full description, and a distribution map are provided.
AtıfScopus3WoS3OpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2022Scopus SJRQ2Pastinaca vanensis (Apiaceae), a new species from Turkey
Demir, Ibrahim; Sefali, Abdurrahman; Yapar, Yakup
Pastinaca vanensis is described as a new species from the Başkale district (Van-Turkey). Its diagnostic characteristics are discussed, and taxonomic comments are presented. P. vanensis is related to Pastinaca zozimoides but differs from this species in indumentum, petal color, and mericarp features. Data on ecology and the conservation status of the new species are also presented. A distribution map of the new and related species is provided.
- MakaleAçık Erişim2021Scopus SJRQ3Androsace azizsancarii sp. nov. (Primulaceae): a new species from northeastern Anatolia, Turkey
Sefali, Abdurrahman
Androsace azizsancarii (Primulaceae) is described and illustrated as a new species from Bayburt Province in northeastern Anatolia, Turkey. Diagnostic morphological characteristics, a full description and a distribution map are provided. The new species is morphologically closest to Androsace albana, A. multiscapa and A. villosa, but it is easily distinguished from these species by indumentum, leaf, flower and seed characters.
AtıfWoS6OpenAlex3İncele - MakaleYalnız künye2020DETERMINATION OF VARIETY OF Brassicaceae GROWING NATURALLY IN THE CAMPUS AREA OF VAN YÜZÜNCÜ YIL UNIVERSITY CAMPUS
Gıdık, Betül; Sefali, Abdurrahman; Ünal, Murat
In this study, the diversity of the natural spread of taxons belonging to the Brassicaceae family (Turpgiller) which is one of the largest families in Turkey in terms of plant diversity has been investigated in Van Yüzüncü Yıl University Campus. Area studies were carried out in 2006. 102 samples belonging to Brassicaceae family were examined within the specified location boundaries and 40 taxons (species and subspecies) belonging to 25 genus were determined. Hirschfeldia Moench (H. incana (L.) Lag.-Foss.) and Sinapis alba L. species were identified in the Eastern Anatolia Region and Brassica rapa L. and B. oleacea L. species were identified for the first time in the square B9. The change of diversity over time was evaluated in the area of the campus, where human influence influences the environment intensively. In this study, we examined the spread of taxons in a field modified by human influence and therefore how the diversity of the family has been changed.
AtıfTR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2020Scopus SJRQ2Bellevalia bayburtensis (Asparagaceae): a new species from northeastern Anatolia, Turkey
Yildirim, Hasan; Sefali, Abdurrahman
Bellevalia bayburtensis (Asparagaceae) is described and illustrated as a new species from Bayburt Province in northeastern Anatolia, Turkey. Diagnostic morphological characters, a full description, detailed illustrations, and a distribution map are provided. It is morphologically similar to B. rixii and B. paradoxa, but clearly differs from these species by the leaf shape, the bud and flower colour.
AtıfScopus6WoS5OpenAlex5İncele - MakaleAçık Erişim2019Cytogenetical Analyses of some species of the genus Sisymbrium (Brassicaceae) in Turkey
Eroğlu, Halil Erhan; Ünal, Murat; Sefali, Abdurrahman; Martin, Esra; Kelkitoğlu, Aslıhan
In this study, karyotype analyses of three species belonging to the genus SisymbriumL. (Brassicaceae) and grown naturally in Turkey were conducted. These taxa areS. officinale (L.) Scop., S. runcinatum Lag. ex DC. and S.orientale L. The somatic chromosome number of 2n = 14 was reported forall species. Total chromosome lengths are between 1.33 and 2.43 µm in S.officinale, 1.30 and 2.48 µm in S. orientale, 1.02 and 2.18µm in S. runcinatum. The karyotypes are as follows: S. officinaleconsists of 12m + 2sm, S. orientale consists of 10m + 4sm and S. runcinatum consistsof 10m + 4sm chromosome pairs. S. runcinatum is the most asymmetricalkaryotype based on all index values.
AtıfOpenAlex6TR Dizin2İncele