Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Dertli, Enes(115)
- Kaya, Yunus(50)
- Ayata, Ümit(48)
- Şahin, Engin(48)
- İspirli, Hümeyra(46)
- Bayraktar, Bülent(42)
- Şenay, Volkan(41)
- Can, Zehra(39)
- Özen, Soner(37)
- Bayram, Sinan(35)
- Pat, Suat(35)
- Öztürk, Mesut(35)
- Ecem Bayram, Nesrin(34)
- Esmer, Yusuf(34)
- Battal, Fetullah(33)
- Artar, Musa(32)
- Öner, Erdal(32)
- Korkmaz, Şadan(31)
- Yilmaz, Mustafa Tahsin(31)
- Ertugrul, Mehmet(30)
- Mercan, Emin(30)
- Hasar, Ugur Cem(29)
- Kutlu, Naciye(28)
- Özdemir, Akın(27)
- Kul, Murat(26)
- Cuce, Erdem(25)
- Kamiloğlu, Aybike(25)
- Bayram, Ozkan(24)
- Sefali, Abdurrahman(24)
- Sert, Durmuş(24)
- Çolak, Murat(24)
- Ayazoglu, Rabil(22)
- Gıdık, Betül(22)
- Maden, Sedat(22)
- Ustabulut, Mete Yusuf(22)
- Uçurum, Metin(22)
- Akeren, Zahide(21)
- Dirican, Ebubekir(21)
- Kara, Yakup(21)
- Abdioglu, Murat(20)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Acute Caffeine Ingestion, Calendar-Based Menstrual-Cycle Window, Time of Day, and Match-Induced Fatigue Independently and Interactively Influence Psychophysiological, Cognitive, and Physical Performance in Elite Female Volleyball Players: A Randomized Double-Blind Placebo-Controlled Crossover Design Study
Seddik, Meher; Dhahbi, Wissem; Bessifi, Manel; Moussa-Chamari, Imen; Ceylan, Halil Ibrahim; Ceylan, Nagihan Burcak; Muntean, Raul Ioan; Cular, Drazen; Souissi, Nizar
Aim: Female athletic performance is shaped by the convergence of menstrual-cycle timing, circadian rhythms, fatigue, and ergogenic supplementation; yet no prior study has examined these factors simultaneously in a sport-specific setting. This study investigated the independent and combined effects of acute caffeine ingestion, calendar-based testing window, time of day, and match-induced fatigue on psychophysiological, cognitive, and physical performance in trained female volleyball players. Methods: Thirteen elite eumenorrheic female volleyball players (age: 24.23 +/- 4.06 years) completed a randomized, double-blind, placebo-controlled crossover protocol comprising 12 sessions corresponding to all combinations of testing window (menstrual, follicular, luteal), supplementation (caffeine 6 mg & centerdot;kg(-1) vs. placebo), and time of day (08:00 h vs. 18:00 h). Assessments included the Epworth Sleepiness Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index, Spiegel questionnaire, Profile of Mood States, Hooper Index, Stroop task, Countermovement Jump (CMJ), Modified Agility T-Test (MAT), and Reactive Agility Test (RAT), administered before and after a one-hour simulated match. Results: Significant main effects of testing window, caffeine, time of day, and fatigue state were observed across all outcome domains (all p < 0.05). Caffeine reduced daytime sleepiness (F(1,12) = 23.84, p < 0.001, eta p(2) = 0.665), enhanced vigor (F(1,12) = 114.10, p < 0.001, eta p(2) = 0.905), and improved MAT performance (F(1,12) = 33.27, p < 0.001, eta p(2) = 0.735). The follicular window was associated with superior cognitive, neuromuscular, and mood-related outcomes relative to the menstrual and luteal windows. Exploratory higher-order interactions suggested condition-specific caffeine benefits for MAT, RAT, and CMJ, particularly in afternoon post-fatigue conditions; these patterns require replication in larger samples. Conclusions: Acute caffeine ingestion improved several psychophysiological, cognitive, and neuromuscular outcomes in trained female volleyball players, with effects that varied across calendar-based testing windows, time of day, and fatigue state. Individualized supplementation strategies incorporating cycle timing and circadian context remain investigational; prescriptive recommendations require replication in larger, hormonally verified samples before clinical or applied adoption.
AtıfScopus1WoS1OpenAlex2
İncele - MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ2The moderating effects of geopolitical risks on sustainable development through economic complexity and renewable energy consumption in 25 oil-producing countries
Ongan, Serdar; Özdemir, Dilek; Imamoglu, Ilyas Kays; Isik, Cem
Conflicts in controlling or using natural resources, arising from geopolitical risks (GPR), which have become a new normal today, can damage natural ecosystems and threaten sustainable development. In this context, GPR can turn the positive impact of supporting independent variables on sustainable development (SD) into a negative one. This research investigates the moderating effects of GPR on SD through renewable energy consumption (REN) and economic complexity (EC) in 25 oil-producing countries with relatively higher oil-reserve-related risks between 2000 and 2021. The panel quantile regression analysis reveals. (i) While using REN individually improves SD in countries with high SD (in the 80th and 90th quantiles), this improving effect turns to a worsening effect due to its interaction with GPR, which shows the moderating impact of GPR. (ii): While EC individually improves SD across all quantiles, these improving effects persist in countries with low SD (in the 10th, 20th, 30th, and 40th quantiles) even when complexity interacts with GPR, showing that GPR has no moderating impact on SD. Therefore, policymakers should investigate why the interaction of REN with GPR worsens SD in highly sustainable countries and redevelop regulatory renewable energy policies accordingly.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1The association of psychological need dissatisfaction with problematic digital gaming: Mediating roles of EPOCH well-being and resilience in adolescents
Yayla, Ibrahim Erdogan; Makas, Samet; Gomez-Salgado, Juan; Bayrakci, Cansu; Dombak, Kubra; Çelik, Eyup; Yildirim, Murat
Drawing on self-determination theory, this study examines how EPOCH well-being and resilience mediate the relationship between dissatisfaction with psychological needs and problematic digital gaming. Data were collected via questionnaires from 647 adolescents aged 13-19 (M = 15.80, SD = 1.10), 55.8% of whom were girls, using a convenience sampling method. Structural equation modeling was employed to test the proposed hypotheses. Results indicate a significant positive association between dissatisfaction with psychological needs and problematic digital gaming. Moreover, both EPOCH well-being and resilience were found to mediate this relationship. By highlighting the role of psychological resources in adolescence, this study makes novel theoretical and practical contributions to understanding the associations between psychological need dissatisfaction and problematic digital gaming. This is a cross-sectional study, which limits the generalization of the research results. The participants are adolescents attending middle schools in some rural areas of T & uuml;rkiye, which limits the generalizability of the research results to adolescents in other parts of T & uuml;rkiye and the world. Additionally, research data were obtained through self-report scales. This may lead adolescents to respond in line with their developmental perceptions of social desirability.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ2Network comparison methods detect temporal reorganization of psychophysiological integration invisible to conventional univariate analysis: Proof-of-concept using lunar-phase-timed measurements in elite athletes
Yousfi, Narimen; Dhahbi, Wissem; Ghouili, Hatem; Mejri, Mohamed Arbi; Bessifi, Manel; Ceylan, Halil Ibrahim; Valentina, Stefanica; Ceylan, Nagihan Burcak; Chtourou, Hamdi; Dergaa, Ismail
Field studies using conventional univariate methods fail to detect physiological rhythms (melatonin, cortisol, sleep architecture) that are consistently documented under laboratory-controlled conditions, suggesting that temporal factors operate on systemic organization rather than isolated metrics. Network analysis quantifies conditional dependencies among variables simultaneously, enabling the detection of organizational changes independent of mean-level shifts. As an exploratory proof-of-concept, this study examines whether network comparison methods detect temporal reorganization of psychophysiological integration invisible to conventional repeated-measures analysis in elite athletes; no confirmatory causal inference is drawn. Twelve elite male athletes completed psychophysiological assessments (mood states, subjective well-being, neurocognitive performance, postural control, intermittent endurance) at three lunar phases (New Moon, First Quarter, Full Moon) in a counterbalanced design. Conventional repeated-measures ANOVA detected no temporal effects on isolated variables (all F < 2.87, p > 0.05, eta(2)p < 0.21). Network comparison revealed marked organizational differences: New Moon versus Full Moon networks exhibited distinct architecture (M = 0.31, padj = 0.008) and connectivity (S = 8.42, padj = 0.029). Centrality systematically redistributed from capacity and well-being constructs (New Moon: vigour z = 1.82) to recovery markers (Full Moon: stress z = 2.13). Twelve connections differed significantly, including enhanced stress-confusion coupling (Delta r = +0.39, p = 0.003). This proof-of-concept demonstrates that temporal measurements can exhibit systemic reorganization despite stable component means, resolving apparent contradictions between laboratory-detected physiological rhythms and field-based null findings. Temporal control measurements and multi-cycle replication are required to definitively attribute observed reorganization to lunar periodicity rather than generic temporal variation.
- MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ2Novel heteroaromatic compounds bearing thiosemicarbazone as anti-cancer and anti-bacterial agents: Synthesis, cytotoxic and biological screening, molecular docking and DFT analysis
Nartop, Dilek; Ögütcü, Hatice; Özkan, Elvan Hasanoglu; Yetim, Nurdan Kurnaz; Kizil, Hamit Emre; Ekincioglu, Yavuz
Novel heteroaromatic compounds (Hc1, Hc2, Hc3, Hc4) were obtained, and their structure were confirmed using various spectroscopic methods, including elemental analysis, fourier transform infrared (FT-IR) spectroscopy, proton and carbon nuclear magnetic resonance (1H/13C-NMR) spectroscopy, and molar conductance measurement. The biological activities of the heteroaromatic compounds against several Gram-positive (Micrococcus luteus ATCC9341, Staphylococcus epidermidis ATCC12228, Bacillus cereus RSKK863, Listeria monocytogenes ATCC 19111), and Gram-negative bacterial strains (Pseudomonas aeruginosa ATCC27853, Klebsiella pneumonia ATCC27853, Enterobacter aerogenes ATCC51342, Salmonella typhi H NCTC9018394, Shigella dysenteriae NCTC2966, Proteus vulgaris RSKK96026) were evaluated using the well-diffusion method. In general, the heteroaromatic compounds demonstrated a stronger inhibitory effect against Gram-positive bacteria. Hc1, Hc2 and Hc3 showed the highest inhibitory effect against B. cereus and L. monocytogenes. The compound (Hc4) showed the highest antibacterial activity and antifungal activity against Bacillus cereus and C. albicans, respectively. The cytotoxic activity of the heteroaromatic compounds was assessed against the non-small cell lung cancer cell line (NCI-H460) using the NutriCulture Cell Viability Detection Kit-8 (CVDK-8). Among the synthesized heteroaromatic compounds, Hc3 exhibited significant cytotoxic activity with an IC50 value of 141.3 & micro;g/mL, whereas compounds Hc1, Hc2, and Hc4 did not display significant toxicity at the tested concentrations. The molecular geometry of the heteroaromatic compound (Hc3) was optimized using Gaussian 09 W at the B3LYP/6-311++G (d,p) level of theory. Key structural parameters such as bond lengths, bond angles, and dihedral angles were determined through the same computational framework. Electronic features, including frontier molecular orbitals, global reactivity descriptors, and molecular electrostatic potential surfaces, were analyzed to explore intramolecular charge distribution and predict reactive sites. To evaluate the biological potential of the heteroaromatic compound (Hc3), molecular docking studies were performed. Additionally, drug-likeness assessment based on Lipinski's Rule of Five and ADME profiling revealed favorable pharmacokinetic characteristics. Molecular docking studies revealed that compound Hc3 showed a binding energy of -4.09 kcal/mol against the EGFR target (PDB ID: 1UWH), exhibiting key interactions such as hydrogen bonding and It-interactions with the active site residues. Based on all the results, it can be said that new heteroaromatic compounds have significant potential in the pharmaceutical field.
AtıfScopus1OpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1High Prevalence of Malnutrition and Sarcopenia with Inadequate Nutritional Support in Intensive Care Unit Patients: A Prospective Observational Study of Clinical Outcomes
Ben Othman, Rym; Cherni, Asma; Dergaa, Ismail; Ceylan, Halil Ibrahim; Ceylan, Nagihan Burcak; Stefanica, Valentina; Sedghiani, Ines; Borsali, Nebiha; Jamoussi, Henda
Background: Malnutrition and sarcopenia are highly prevalent in intensive care settings and are associated with adverse clinical outcomes. Aim: The study aimed to evaluate the association between nutritional care, nutritional status, and patient outcomes in intensive care units. Methods: This prospective observational study at a Tunisian tertiary hospital investigated nutritional status and management of 100 intensive care unit patients, each of whom was followed for seven days after ICU admission. Malnutrition Risk was assessed by NUTRIC and MNA scores. The severity of disease was assessed using the APACHE II and SOFA scores. Malnutrition was diagnosed using body mass index and weight loss. Sarcopenia was assessed through grip strength, calf circumference, and psoas muscle area. Nutritional management was evaluated using calculations of caloric and protein intake. Clinical outcomes included the need for intubation, difficulty with oxygen weaning, healthcare-associated infections, and the development of pressure ulcers. Results: The participants had a mean age of 54.85 +/- 17.25 years, with a slight male predominance (53 males, 47 females). Pre-existing metabolic conditions affected 80% of patients, including hypertension (40 patients), diabetes (36), and obesity (18). The primary reasons for admission were respiratory disorders (25%), infectious diseases (23%), and metabolic disorders (16%). The mean APACHE II score was 15.91 +/- 6.84, and the mean NUTRIC score was 3 +/- 1.66; 27% were classified as at high risk of malnutrition. The prevalence of malnutrition reached 50% (28% moderate, 22% severe). Only 31% received adequate caloric intake, while 84% had insufficient protein intake. Malnourished patients required intubation more frequently (50% versus 22.5%; p = 0.014), experienced greater difficulty with oxygen weaning (78.4% versus 48.6%; p = 0.008), and developed pressure ulcers more often (43.5% versus 6%; p < 0.001). Sarcopenic patients showed similar patterns for intubation (51.4% versus 18.9%, p = 0.003), oxygen weaning difficulty (77.5% versus 46.9%, p = 0.007), and pressure ulcers (39.2% versus 6.7%, p < 0.001). Conclusions: Malnutrition and sarcopenia are highly prevalent in intensive care patients and are associated with severe complications, including prolonged mechanical ventilation and pressure ulcer development. Inadequate nutritional support remains common despite known consequences. Early comprehensive nutritional assessment and appropriate management from admission are essential to improve outcomes in critically ill patients.
AtıfScopus2WoS1OpenAlex3İncele - MakaleAçık Erişim2025Türkiye ve Azerbaycan’da Güçler Ayrılığı İlkesinin Anayasalar Özelinde Karşılaştırılması
Kantar, Gokmen; Kan, Muhammed Enes
Bu çalışmanın amacı Türkiye ve Azerbaycan’ın güçler ayrılığı ilkesinin görünümünün ve yasama, yürütme, yargıya ilişkin düzenlemelerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesidir. Bu amaç çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası doküman incelemesi yöntemi ile incelenmiş ve nitel araştırmalarda sıklıkla kullanılan içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Makalede elde edilen bulgular Türkiye ve Azerbaycan anayasalarının yasama, yürütme ve yargıya ilişkin düzenlemeleri arasında oldukça büyük benzerlikler olduğunu ortaya koymuştur. Her iki ülkede de yasama yetkisi halk tarafından seçilen meclislere, yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına, yargı yetkisi ise bağımsız mahkemelere verilmiştir. Aralarında küçük farklılıklar olsa da her iki ülkede de yasamayı oluşturan milletvekilleri ve yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanında aranan nitelikler açıkça belirtilmiş, yaşa dayalı tecrübe, eğitim seviyesi ve ülke vatandaşı olma kriterlerine önem verilmiştir. Hem Türkiye hem de Azerbaycan anayasasında Cumhurbaşkanına yardımcı bir üst kurul niteliğinde olan Bakanlar Kurulu bulunmasına rağmen, özellikle başında bir başbakanın bulunması, düzenleme yapabilme yetkisinin verilmesi ve anayasada çeşitli görev ve yetkiler açıkça düzenlenmesi açısından Azerbaycan’da Bakanlar Kurulu’na daha özel bir statü verildiği görülmüştür. Anayasaların her ikisinde de yargı bölümlerinde mahkemeler ile hakim ve savcıların bağımsızlıkları anayasal güvence altına alınmış ve özellikle Anayasa Mahkemesi’ne ilişkin düzenlemelere geniş bir yer ayrılmıştır.
- MakaleYalnız künye2025Farklı Pişirme Kaplarının Seçili Üç Yemeğin Duyusal Özellikleri Üzerine Etkisi
Ünlü, Hami
Yiyeceklerin pişirilmesi ateşin keşfedilmesi ile başlamış ve çeşitli pişirme kapları kullanılarak günümüze kadar devam etmiştir. Bu çalışmada yiyeceklerin pişirilmesinde kullanılan güveç, bakır ve çelik pişirme kaplarının yemeklerin duyusal özellikleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bulgur, mercimek ve kuru fasulye aynı reçetelere göre bu üç farklı pişirme kabı kullanılarak pişirilmiş ve koku, doku, lezzet ve görünüş özellikleri açısından 12 panelist tarafından değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda güveç kabında pişirilen bulgur, mercimek ve kuru fasulye duyusal özellikler ve genel beğeni bakımından diğer kaplara göre daha iyi sonuçlar vermiştir. Bakır pişirme kabında pişirilen ürünlerde çelik pişirme kabında pişirilen ürünlere göre duyusal özellik ve genel beğeni açısından iyi sonuçlar vermiştir. Çalışma sonucunda duyusal özellik ve genel beğeni açısından en iyi sonuçlar güveç, bakır ve çelik şeklinde sıralanmıştır.
AtıfTR Dizin2
İncele - MakaleAçık Erişim2025Hızlı Okuma Eğitiminin İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Okuma Hızlarına ve Anlama Düzeylerine Etkisi
Boyraz, Celal; Kırkkılıç, Zeynep Oktay
Araştırmanın temel amacı, hızlı okuma eğitiminin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma hızlarına ve anlama düzeylerine etkisini incelemektir. Bu doğrultuda araştırma, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel model olarak desenlemiştir. 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilen araştırmaya Bayburt ili merkez ilçesine bağlı bir devlet okulunun dördüncü sınıf A ve B şubelerinde öğrenim gören öğrenciler katılmıştır. Örneklemi 16 deney, 15 kontrol olmak üzere 31 öğrenci oluşturmaktadır. Deneysel süreçte önce her iki sınıfa ön test olarak Okuduğunu Anlama Başarı Testi uygulanmış ve araştırmacılar tarafından belirlenen metin üzerinden okuma hızı ölçümü yapılmıştır. Deney grubuna araştırmacı tarafından Hızlı Okuma Eğitimi verilmiştir. Deneysel işlem sonrasında veri toplama araçları son test olarak yeniden uygulanmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan verilerin normal dağılıp dağılmadığını incelemek için Shapiro-Wilk normallik testi sonuçları, basıklık-çarpıklık katsayıları, histogram ve kutu grafikleri incelenerek verilerin parametrik testlerle çözümlenmesine karar verilmiştir. Sonuç olarak hızlı okuma eğitiminin okuduğunu anlama başarısını ve okuma hızını olumlu yönde etkilediği görülmüştür.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2025İlhanlı Döneminde Önemli Bir Merkez: Sugurluk (Taht-i Süleyman)
Dayı, Özkan
İlhanlı döneminde Sugurluk olarak adlandırılan mekân, on üçüncü yüzyıl öncesinde Sâsânîler ve Arap hâkimiyeti döneminde bir yerleşim alanı olarak kullanılmıştır. Bünyesinde Sâsânîler zamanının üç büyük mabedinden biri olan Âzergoşnasb Ateşgedesi’ni barındıran bu alan, Pehlevî kaynaklarında Genzek ve Arap kaynaklarında Şîz ismi ile anılmıştır. Bu mekân, günümüzde ise Taht-i Süleyman olarak bilinmektedir. Sâsânî döneminin en önemli mabedlerinden olan Âzergoşnasb Ateşgedesi, Sâsânîlerden sonra onuncu yüzyılın sonuna kadar faaliyetine devam etmiştir. Ateşgedenin bulunduğu bu mekâna Arap hâkimiyeti sırasında Şîz ismi verilmiştir. Şîz, on birinci yüzyıldan itibaren iki yüzyıl kadar iskân edilmemiştir. Günümüzde Taht-i Süleyman ismiyle bilinen yerleşke, İlhanlı döneminde Sugurluk ismi verilen Taht-i Süleyman, yeniden yerleşime açılmıştır. İlhanlı dönemi kaynaklarında Taht-i Süleyman, Suturlik, Surluk ve Sugurluk olarak adlandırılmıştır. İlhanlı hâkimiyetinde Sugurluk’a İlhanların ve hanedan üyelerinin konakladığı bir av köşkü ve bazı binalar inşa edilmiştir. Özellikle İlhan Abaka zamanından itibaren oldukça etkin bir şekilde kullanılan Sugurluk, devlet işlerinin görüşüldüğü, İlhanlı hanedanının özel hazinelerinin koruma altına alındığı ve devlet adamlarının konakladığı bir yazlık saray yerleşkesi veya av köşkü işlevinde hizmet vermiştir. İlhanlı tarihini ilgilendiren önemli kararların alındığı bir yer olarak çok da bilinmeyen Sugurluk, bir yazlık yerleşke olmanın ötesinde İlhanlılar zamanında önemli bir siyasi mekân durumuna da yükselmiştir. İlhanlı tarihinde önemli bir yere sahip olan Büyük Bulugan Hatun’un ordusu ile konakladığı, Şehzade Gazan’ın çocukluk yıllarının geçtiği, İlhan Argun’un vezaretine Emir Buka ve daha sonra Sa’du’d-devle’yi atadığı önemli olaylara mekân olan fakat İlhanlı tarihi araştırmalarında satır arasında kalan Sugurluk’u çalışmamızda tarihi süreci ile tanıtmayı amaçlamaktayız.
- MakaleYalnız künye2025Kamu kurumlarında örgütsel desteğin çalışan sesliliği ve çalışanların bilgi uçurma davranışları üzerine etkisi
Kan, Muhammed Enes
Bu çalışmanın amacı çalışanların algıladıkları örgütsel desteğin çalışan sesliliği ve çalışanların bilgi uçurma davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışma seçilen bir belediye üzerinde gerçekleştirilmiş ve belediye çalışanlarına demografik sorulara ilaveten algılanan örgütsel destek, çalışan sesliliği ve bilgi uçurma davranışı ölçeklerinden oluşan bir anket uygulanmıştır. Çalışanlardan toplam 202 veri toplanarak analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular çalışanların algıladıkları örgütsel desteğin çalışan sesliliği boyutu ve onun alt boyutları olan teşvik edici seslilik ve yasaklayıcı seslilik boyutlarına anlamlı ve pozitif bir etkisinin olduğunu göstermektedir. Algılanan örgütsel desteğin bilgi uçurma davranışını anlamalı ve pozitif yönde etkilediği, bilgi uçurma davranışının alt boyutlarından içsel bilgi uçurmayı anlamlı ve pozitif yönde etkilediği, dışsal bilgi uçurma davranışına ise anlamlı bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
AtıfTR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2025Rize Çay Bahçeleri İçin Tehdit Oluşturan Türkiye İçin Yeni Bir İstilacı Bitki Kaydı: Begonia cucullata Willd. var. hookeri (A.DC.) L.B.Sm. & B.G.Schub
Sefali, Abdurrahman; Demir, İbrahim; Yapar, Yakup; Keser, Ali Murat; Yurtvermez, Bayram
Bir alanın biyolojik çeşitliliği mevcut doğal envanterin devamlılığı için önemlidir. Benzer şekilde tarım alanlarında verimi üst düzeyde tutabilmek insanoğlu için zorunluluk haline gelmiştir. İstilacı bitkiler biyolojik çeşitliliği ve tarımı, olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmaya konu olan Begonia cucullata Willd. var. hookeri (A.DC.) L.B.Sm. & B.G.Schub taksonu, Rize ilindeki bazı çay (Camellia sinensis (L.) Kuntze) bahçelerinde doğal yollarla yayılmaya başladığı tespit edilmiştir. Yerel düzeyde çay bahçelerinin ekonomik ve tarımsal önemi göz önünde bulundurulduğunda, bu kaydın ne denli önem arz ettiği görülmektedir.
- MakaleAçık Erişim2025Türkiye’deki İş Kazaları, Meslek Hastalıkları ve İşgünü Kayıplarının Cinsiyet Temelli Analizi
Ozdemir, Mustafa
Amaç: Bu çalışma, 2018-2022 yılları arasında Türkiye'de iş kazaları, meslek hastalıkları ve işgünü kayıplarını cinsiyet temelli bir yaklaşımla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, erkek ve kadın çalışanlar arasındaki olay sıklığı ve etkilerindeki farklılıkları anlamayı hedefleyerek bu farkların iş sağlığı ve güvenliği (İSG) politikalarına nasıl yansıyabileceğini değerlendirmektedir. Yöntem: Çalışmada kullanılan veriler, 2018-2022 dönemine ait Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan resmi istatistiklerden elde edilmiştir. Nicel analizde, erkek ve kadın çalışanlar için iş kazaları ve meslek hastalıkları ayrı ayrı incelenmiş; kaza sıklık oranları, toplam iş göremezlik gün sayısı ve sektörel dağılım gibi ölçütler kullanılmıştır. Nitel analizde ise sektör bazlı istihdam desenleri, iş rolleri ve risk maruziyetleri gibi cinsiyet farklılıklarına katkıda bulunan faktörler değerlendirilmiştir. Bulgular: Bulgular, iş kazaları ve meslek hastalıklarının dağılımı açısından belirgin cinsiyet farklılıkları olduğunu göstermektedir. Erkek çalışanların, özellikle fiziksel olarak zorlu işlerin yoğun olduğu inşaat sektöründe daha yüksek iş kazası oranlarına sahip olduğu belirlenmiştir. Kadın çalışanlar ise daha çok sağlık sektöründe yoğunlaştığından, biyolojik ajanlara ve ergonomik sorunlara bağlı meslek hastalıkları ile daha sık karşılaşmaktadır. Ayrıca, iş kazalarının en sık 11:00-11:59 saatleri arasında gerçekleştiği ve erkeklerin iş kazalarından sonra kadınlara kıyasla daha uzun iş göremezlik süreleri geçirdiği tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışma, İSG politikalarına cinsiyet eşitliği perspektifinin entegrasyonunun önemini vurgulamaktadır. Özellikle erkeklerin yoğun olduğu inşaat sektöründe güvenlik protokolleri ve eğitimlerin iyileştirilmesi, kadınların yoğun olduğu sağlık sektöründe ise ergonomik önlemler ve sağlık taramalarının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Cinsiyet kaynaklı risklerin anlaşılması, daha etkili önleme stratejileri geliştirilmesi ve iş güvenliğinin artırılması açısından kritik öneme sahiptir.
AtıfOpenAlex2TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2025Farmers as a consumers: utaut with dual moderated mediation model
Yilmazel, Sefa Emre
The purpose of the study is to determine the factors that affect the adoption and implementation of clean and energy efficient practices by farmers. For this reason, in line with the model developed within the scope of UTAUT, it was investigated whether two moderator variables (environmental concern, financial benefits) make a difference for clean and energy practices. Data were collected from 400 participants for clean production and 400 participants for energy-efficient production. The data obtained were analyzed with Process Macro model 4 and model 21 developed by Hayes. As a result, it was seen that the UTAUT variables had a significant effect on farmers' adoption intention in both data. In addition, the moderating effect of adoption intention on the relationship between UTAUT variables and usage behavior was proven. Furthermore, the effect of both moderator variables in the study was revealed. While environmental concern has a moderating effect between performance expectancy, effort expectancy and facilitating conditions and adoption behavior in the clean production. Financial benefits has a significant moderating effect between adoption intention and usage behavior for all four of the UTAUT variables in the energy efficient production.
- MakaleAçık Erişim2025Theoretical Investigation of the Molecular Properties of the Fluoroaniline and Fluoroanisole Isomers
Kepceoğlu, Abdullah; Ekincioğlu, Yavuz
This research paper aims to analyse the molecular properties of fluoroaniline and fluoroanisole isomers through a range of theoretical methods. These methods include optimization of molecular structures, conformational analysis, and calculation of nonlinear optics (NLO) properties, frontier molecular orbital (HOMO-1, HOMO/SOMO, LUMO, LUMO+1) energies, chemical reactivity descriptors (ionization potentials - vertical and adiabatic, electron affinity, chemical hardness, softness, and electronegativity), molecular electrostatic potential (MEP), natural bonding orbital (NBO), and UV-Vis spectra. To achieve this, the density functional theory method with B3LYP functional and 6-311++G (d, p) basis set were used for the calculations. Additionally, the research examines the vertical and adiabatic ionization energy parameters of the molecules by constructing singly charged cation radicals. The outcome of this study provides valuable insights into the molecular properties of fluoroaniline and fluoroanisole isomers, which can be useful in the production of pharmaceuticals and agrochemicals.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2025Duygusal zeka ve iletişim becerileri arasındaki ilişki: türkiye örneğinde bir meta-analiz
Battal, Fetullah
Bu çalışmanın amacı ve kapsamı, ulusal/uluslararası hakemli dergilerde yayınlanmış, Türkiye odaklı örneklemlerden elde edilen ampirik verilerden yararlanan makaleler üzerinden,duygusal zeka ve iletişim becerileri arasındaki doğrudan ilişkiyi incelemektir. Bu ilişkinin ortaya koyulması için CMA programı yardımıyla meta analiz yöntemi tercih edilmiştir.Çalışma sonucunda korelasyon değerleri bulunan yirmibeş makalenin orta-yüksek seviyede pozitif yönlü ve anlamlı olarak ilişkilerinin bulunduğu görülmüştür (EB=-0,460, p<0,00).Aynı zamanda incelenen ampirik çalışmaların içerisinde iki adet çalışmanın negatif yönlü ve zayıf korelasyon düzeylerine sahip olduğu görülmüştür.Bu araştırmanın gerçekleştirilmesindeki temel sorulardan biriside duygusal zeka ve iletişim becerileri arasındaki ilişki üzerine yapılmış analizlerin genel resmini ortaya koyarak gelecekte ilgili konular hakkında çalışma yapacacak potansiyel araştırmacılara rehberlik etmektir. Meta analiz çalışmaları kümülatif sonuçları içerdiği için hem ulusal yazında hemde uluslararası yazında ampirik çalışma yapmak isteyen araştırmacılara önemli bir katkı sunacaktır. Ayrıca duygusal zekanın iletişim becerileri ile ilişkileri örgütteki yöneticiler tarafından doğru yönetilirse olumlu sonuçların alınabileceği ve sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayabileceği düşünülmektedir. Gelecekte yapılacak çalışmalarda duygusal zekanın öncülleri veya sonuçları açısından daha kapsamlı bir değerlendirme yapılabilir ve bu çalışmanın sonuçları yardımıyla daha genel bir çerçeve sunulabilir. Bu haliyle çalışmanın sonuçları hem tekil düzeyde hemde meta analiz düzeyinde literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Assessment of Nucleic Acid Extraction Kits for SARS-CoV-2 Surveillance in Wastewater Samples
Bayraktar, Bülent; Aslan, İsmail; Korkmaz, Serol; Parmaksız, Ayşe; Sait, Ahmet
Objective: The aim of this study is to evaluate the effectiveness of three commercial nucleic acid extraction kits (kit A, B and C) in isolating SARS-CoV-2 viral RNA from wastewater samples. Method: In this study, water samples were collected in March 2021 from three wastewater treatment plants located in different parts of Istanbul, and it was confirmed that they were negative for SARS-CoV-2. Different concentrations of the SARS-CoV-2 virus, previously inactivated at the BSL-3 laboratory of the Pendik Veterinary Control Institute, were added to the wastewater samples. RNA extraction and quantification were performed using commercial nucleic acid extraction kits and and RT-qPCR kit specific to SARS-CoV-2. Results: At the end of the study, it was determined that kit C yielded the highest total RNA and produced more consistent results, significantly outperforming the other two kits in terms of RNA yield and purity. Statistical analysis revealed significant differences in RNA concentrations (p < 0.05) and gene copy numbers (p < 0.01) between the kits, and kit C demonstrated superior linearity and reproducibility. Conclusion: According to the findings, although all three evaluated kits are suitable for detecting SARS-CoV-2 RNA in wastewater samples, kit C provides the most efficient and reliable performance, especially for high-throughput studies. Additionally, this study highlights the importance of selecting appropriate nucleic acid extraction methods for wastewater surveillance, which serves as an early warning system for outbreaks that threaten public health.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2025TarBIoT KDS: Akıllı Tarım Uygulamaları için Blokzincir ve IoT teknolojileri ile Gerçek zamanlı Karar Destek Sistemi Tasarımı
Ayberkin, Doruk
Bu çalışma, tarım sektöründeki küresel zorlukları ele almak için yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır. Araştırma, blokzincir ve Nesnelerin İnterneti (IoT) teknolojilerini entegre ederek, tarımsal verilerin toplanması, güvenli bir şekilde depolanması ve analiz edilmesi için kapsamlı bir sistem önermektedir. TarBIoT olarak adlandırılan bu sistem, çeşitli sensörlerden elde edilen toprak ve iklim verilerini gerçek zamanlı olarak işleyerek, çiftçilere ve diğer paydaşlara yönelik bir karar destek mekanizması sunmaktadır. Sistemin temel bileşenleri arasında IoT sensör ağı, blokzincir altyapısı, veri işleme ve analiz modülü ile karar destek sistemi bulunmaktadır. Bu entegre yapı, tarımsal üretimde verimliliği artırma, kaynakları optimize etme ve çevresel sürdürebilirliği destekleme potansiyeli taşımaktadır. Blokzincir teknolojisinin sağladığı şeffaflık ve güvenilirlik, verilerin tüm paydaşlar arasında güvenli bir şekilde paylaşılmasına olanak tanırken, karar destek sistemi, bu verileri anlamlı ve uygulanabilir bilgilere dönüştürmektedir. Çalışma, önerilen sistemin simülasyonunu gerçekleştirerek, su seviyesi, nem oranı, toprak pH değeri gibi kritik tarımsal parametrelerin izlenmesi ve analiz edilmesindeki etkinliğini değerlendirmektedir. Sonuçlar, TarBIoT sisteminin, akıllı tarım uygulamalarının geliştirilmesinde, gıda güvenliğinin artırılmasında ve sürdürülebilir tarım pratiklerinin yaygınlaştırılmasında önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir. Bu araştırma, tarım sektöründeki dijital dönüşümü hızlandırma ve veri odaklı tarım uygulamalarını yaygınlaştırma potansiyeli taşımaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Examination of Restaurant Menus in the Michelin Guide within the Scope of Turkish Cuisine
Apak, Ömer Ceyhun; Nazikgul, Mehmet
This study aims to reveal how the dishes of Turkish cuisine are represented in the Michelin Guide in restaurants with a descriptive approach. Thus, this study revealed the importance of Turkish cuisine by Michelin-starred and Bib-Gourmand restaurants, which are known worldwide. According to findings, are 38 restaurants in the Michelin Guide in Turkiye. The menus of 23 of these restaurants were accessed and analyzed. It was seen that the restaurants in the Michelin guide designed their menus as hot and cold starters, main courses, and desserts. Therefore, the Turkish cuisine menu dishes were evaluated in three categories: hot-cold starters, main courses, and desserts. In the menus of the restaurants included in the Michelin guide, Turkish cuisine foods are found in 38% of hot-cold starters, 52% of main courses, and 33% of desserts. In general, 41% of the menus of the restaurants in the Michelin Guide consist of Turkish cuisine. The word cloud created for hot and cold starters, main courses and desserts, hummus for hot-cold starters, lamb for main courses, and baklava for desserts are the most prominent dishes.
AtıfOpenAlex5TR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2025RF ve DC Magnetron Püskürtme Tekniği ile Büyütülmüş Ni Katkılı α-Fe2O3 İnce Filmin Optik, Yapısal ve Morfolojik Özellikleri
Şenay, Volkan; Sarıtaş, Sevda; Salari, Maryam Abdolahpour; Muğlu, Günay Merhan
Bu araştırmada, doğru akım (DC) ve radyo frekansı (RF) magnetron püskürtme tekniği kullanılarak cam alttaş üzerinde Ni katkılı hematit (α- Fe2O3) ince film sentezlenmiştir ve üretilen filmin birçok fiziksel özellikleri araştırılmıştır. Elde edilen Ni katkılı α-Fe2O3 ince filmin optik, yapısal ve morfolojik analizleri, UV-VIS spektroskopisi, EDX, X-ışını kırınımı (XRD), taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve atomik kuvvet mikroskobu (AFM) kullanılarak belirlenmiştir. Absorbsiyon ölçümüne dayanarak, ince filmin bant aralığı enerji değeri 2,12 eV olarak hesaplanmıştır. XRD analizi, incelenen ince filmin nanokristalin yapıya sahip olduğunu göstermiştir. SEM görüntüsüne göre ince film alttaş boyunca düzgün bir yüzey morfolojisi sergilemiştir. Ayrıca AFM görüntüleri, düşük bir RMS pürüzlülük değeri ortaya koymuştur ve bu da Ni katkılı Fe2O3 ince filminin pürüzsüz bir yüzeye sahip olduğunu göstermektedir.