Bayburt ÜniversitesiBayburt ÜniversitesiAçık Erişim Arşivi · RDL Open

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Yazarlar

Yayınlar

Yeniden eskiyeEskiden yeniye
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020
    Tefsîru'l-Menâr'da kıyamet ve ahiret olgusu

    Hikmet Ayhan

    Kıyâmet ve Âhiret İslam dininin temel inanç esaslarının en önemlilerindendir. Bunlar, Kur'ân'ın birçok ayetinde bazen peşpeşe, bazen de muhtelif yerlerde geçmekte olup insanların zihinlerinde canlandırılabilecekleri bir şekilde tasvir edilmiştir. Bu âyetlerin doğru bir şeklide anlaşılabilmesi için Kur'ân'ın bütüncül bir tarzda okunması gerekmektedir. Bu tezde Kıyâmet ve âhiret konusu Tefsîru'l-Menâr penceresinden ele alınmıştır. Söz konusu tefsir akılcıl bir metotla yazılmış, pek çok ayet aklın verilerine müracaat edilerek yorumlanmıştır. Hiç şüphe yok ki Kıyâmet ve âhiret bütünüyle gaybın konusudur. Müellifler mezkûr konuları işlerken bu duruma sıkça vurgu yapmış, Allah'ın öte âlemden haber verdiği her şeye şeksiz şüphesiz îman edilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Bununla birlikte pek çok âyeti izah ederken aklı son derece etkin kullanmışlar, Allah'ın âhiret âlemiyle ilgili verdiği bilgileri farklı şekillerde tevil etmekten kaçınmamışlardır. Ancak burada şunun vurgulanması gerekir ki, Menâr tefsirinin müellifleri olan Muhammed Abduh ve Reşid Rızâ arasında her ne kadar hoca talebe ilişkisi olsa da bazı konularda aynı düşünmelerine karşın birçok konuda birbirlerinden ayrılmışlardır. Tezde bunun örnekleri yer almaktadır. Çalışmanın ana kaynağı olan Tefsîru'l-Menâr, müelliflerinin ömürlerinin kifâyet etmemesi nedeniyle tamamlanamamış bir çalışmadır. Müelliflerden biri olan Abduh, söz konusu tefsiri Nisâ sûresinin yüz yirmi altıncı ayetine kadar olan kısmını, Reşid Rızâ ise buradan itibaren Yusuf sûresinin elli ikinci ayetine kadar tefsir etmiştir. Geri kalan kısmını ise Behcet el-Baytar tamamlamıştır. Dolayısıyla tez yazılırken Kıyâmet ve âhiret konusu belirtilen ayetlerde geçtiği kadarıyla ele alınmıştır. Tefsîru'l-Menâr'da ahiret ve kıyametle ilgili sınırlı sayıda ayetin tefsiri yapıldığı için Muhammed Abduh'un "Tefsîru cüz'i Âmme" sinden de istifade edilmiştir. Tezde Kıyâmet ile âhiret konusu ayrı başlıklar halinde ele alınmış, bunlarla bağlantılı olan konular ilgili başlığın altında incelenmiştir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020
    Sınıf öğretmenlerinin tarih bilincine yönelik görüşlerinin incelenmesi (Ağrı ili örneği)

    İbrahim Hasdemir

    Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin tarih bilincine ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırma fenomenoloji (olgu bilim) modelinde yürütülen bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Ağrı ili merkez ilçesinde görev yapan 20 4. sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda sınıf öğretmenlerinin tarih bilincine dair bilgi düzeylerinin genel olarak iyi bir seviyede olduğu anlaşılmıştır. Ancak tarih bilincinin bilişsel boyutunda özellikle kronoloji hususunda öğretmenlerin kuramsal bilgilerinde eksiklikler olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan ilköğretim sosyal bilgiler ders kitabında öğretmenlere göre önemli sorunlar olduğu bulgulanmıştır. Bu önemli sorunların kronoloji bilgisinin, milli mücadele dönemi kahramanlarının ve çocuk oyunlarının yetersizliğinden kaynaklandığı saptanmıştır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020
    Bayburt ili yeşil ve sarı tüfleri ile üretilmiş kompoze çimentoların akışkanlaştırıcı kimyasal katkı uyumlarının araştırılması

    Hatice Algan

    Günümüzde sanayileşme ile birlikte atmosfere yayılan CO2 miktarı her geçen gün artmaktadır. Bu salınımda önemli paya sahip olan çimento sektörü, sürdürülebilirlik hedefleri dikkate alındığında alternatif bağlayıcılara ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle, son zamanlarda alternatif bağlayıcıların sektörde kullanımı için akışkanlaştırıcı katkı uyumları önemli araştırma konularından biri olmuştur. Bu çalışmada, Bayburt yöresinde bulunan yeşil ve sarı renkli tüflerle üretilmiş çimentoların farklı iki akışkanlaştırıcı katkı (polikarboksilat (PK) ve melamino formaldehit esaslı (MF)) ile olan uyumu araştırılmıştır. Bu kimyasal katkılarla hazırlanan çimento hamurları üzerinde standart kıvam suyu ve priz süreleri belirlenmiştir. Ayrıca bu çimentolarla üretilen kimyasal katkılı çimento harçlarının yayılma, basınç dayanımı ve porozite özellikleri araştırılmıştır. Sonuç olarak, PK ve MF esaslı katkılar Kompoze çimentoların kıvam suyunu azaltıcı etkisinin olduğu görülmüştür. PK esaslı katkıların iki kompoze çimentoda daha yüksek oranda su azalttığı, ancak %0,5'ten daha yüksek oranlarda PK'nın kullanımının uygun olmadığı belirlenmiştir. Kimyasal katkılar kompoze çimento harçlarının fiziksel ve mekanik özelliklerini önemli oranda değiştimiştir. %40 oranında yeşil Bayburt tüfü ile üretilmiş bağlayıcıda %0,5 melamino formaldehit katkı kullanımı, 28 gün yaşındaki basınç dayanımını %20 artırmış ve 46,3 MPa olarak ölçülmüştür. Anahtar kelimeler: Çimento, süper akışkanlaştırıcı, katkı uyumu, Bayburt tüfü

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020
    Muhammed el-Medenî'nin Risâle fî Beyâni mâ Vaka'a min'el-Evhâmi fi Sıhâhi'l-Cevherî adlı eserinin edisyon kritiği

    Uğur Kılıç

    Çalışmamız Arap dilinin Osmanlı dönemi öğrenim ve öğretim tarihi içinde önemli bir yer tutan Osmanlı medreselerinde yetişmiş çok yönlü bir âlim olan Muhammed el-Medenî'nin Risale fî beyâni mâ vaka' min'el-evhâmi fî sıhâhi'l-Cevherî adlı eserinin tahkikli neşrini ortaya koymayı hedeflemektedir. Muhammed el-Medenî Osmanlı döneminde yaşamış, yazdığı eserlerden çok yönlü bir âlim olduğu anlaşılan ve o dönemde oldukça meşhur olmuş bir âlimdir. Bir süre Medine'de ikamet ettiği için bu nisbeyi almıştır. Lugat alanında yazılmış olan, Fîruzâbâdî'nin el-Kāmûsu'l-muhit adlı eserinde Cevherî'nin Tacu'l-luga adlı eserine yöneltmiş olduğu eleştirileri bir araya getiren, zaman zaman Fîruzâbâdî'nin Cevherî'ye yöneltmiş olduğu eleştirilerinde haklı ya da haksız olduğuna dair Muhammed el-Medenî'nin görüşlerini de ifade ettiği bu eser luğat alanında iki temel eser olan bu iki kitap üzerinde yapılan bir çalışma olması hasebi ile önemlidir. Çalışmamızın giriş bölümünde; luğat ilmi hakkında tarihi ve teknik bilgi verdikten sonra luğat alanında Arap âleminde Türkiye'de ve Batı Dünyasında yapılmış çalışmalara kısaca yer verilmiştir. Birinci bölümünde, Muhammedd el-Medenî, Fîruzâbâdî ve Cevherî'nin hayatı hakkında bilgi verildikten sonra Çalışmamıza konu olan Risale fî beyâni mâ vakaa min'el-evhâmi fî sıhâhi'l-Cevherî adlı eser tanıtılmış, eserin Müellif'e aidiyeti konusu, eserin mevcut nüshası tanıtılmış ve edisyon kritik çalışmamızda takip edilen yöntem hakkında bilgi verilmiştir. ikinci bölümde eserin tahkikli neşri yapılmıştır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020
    Din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğü eğitimi

    Fatma Açıkgöz

    İnsan; Allah tarafından yaratılış olarak birçok farklı şekilde bezenmiş, kendisine akıl ve cüz-i irade ile birlikte özgür hareket etme ve sorumluluk bilinci de verilmiştir. Bu çalışmada güncel bir konu olarak değerini yitirmeyen din ve vicdan özgürlüğü; birey-devlet ilişkisinden farklı bir bakış açısıyla değerlendirilerek, din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğü birey-birey ve birey-toplum açısından ele alınmıştır. Din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğü; son yıllarda artan terör, insanların birbirine karşı olan tahammülsüzlüğü, şiddet, ötekileştirme ve iletişimsizlik gibi sorunların çözümüne ve dünyanın daha yaşanabilir bir yer olmasına katkı sunabilir. Araştırma 4 bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, araştırmanın problemi, amacı, yöntemi ve sınırlılıklarına yer verilmiştir. Din ve vicdan özgürlüğü ile ilgili temel kavramlara da birinci bölümde değinilmiştir. İkinci bölümde din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğünün arka planı olarak temel haklara ve bu özgürlüğün sınırlarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğü eğitimi, bu eğitimin gerekliliği, kapsamı ve önündeki engeller ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise din ve vicdan özgürlüğü eğitiminde mevcut durum olarak; DKAB öğretim programları, seçmeli din dersleri ve konu ile ilgili diğer disiplinlerin programları incelenmiş, ayrıca din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğü konusunun DKAB öğretmenlerince değerlendirilmesine yer verilmiştir.

    İncele
  • MakaleYalnız künye2020
    Sa‘dî-i Şîrâzî’nin Şiirlerinde İran Hükümdarları: Antik Dönem ve Ortaçağ Karşılaştırması

    Dayı, Özkan

    Ortaçağ İranı‟nda siyasi, askerî ve kültürel değişim açısından Moğol-İlhanlı dönemi önemli bir yere sahiptir. Bu değişim ve dönüşüm çağı İran coğrafyasını her alanda farklı bir sürece getirmiş, bu tarihî seyir içerisinde sosyo-ekonomik yapı ve siyasi oluşumlardan Fars edebiyatı da fazlası ile etkilenmiştir. Moğol istilasının getirdiği bu gelişmeler Fars edebiyatını dil, anlatım ve üslup açısından tesiri altına almıştır. Bu süreci yaşayan, eserlerine yansıtan ve Moğol döneminin ünlü müeddiplerinden Sa„dî-i Şîrâzî, içinde bulunduğu bu şartların etkisi ile eserlerinde hükümdarları karşılaştırarak görüşünü nasihat üslubuyla sunmaktadır. Bu yaklaşım tarzı ile şairin külliyatında yer alan bazı Antik İran hükümdarları ile Ortaçağ Türk-İslâm hükümdarlarını külliyatındaki beyitlerle örneklendirerek Sa„dî-i Şîrâzî‟nin bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktayız

    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    Determination of Radiation Protection Features of the Ag2O Doped Boro-Tellurite Glasses Using Phy-X / PSD Software

    Alım, Bünyamin

    This study focused on the radiation protection features of the Ag2O doped boro-tellurite glass samples in the form of (x)Ag2O/(100-x)(65B2O3-35TeO2) where x=10, 15, 20, 25 and 30 mol%. by using Phy-X / PSD software, the radiation protection parameters such as mass attenuation coefficient (MAC), linear attenuation coefficient (LAC), half-value layer (HVL), mean free path (MFP), total atomic and electronic cross-sections (ACS and ECS), effective atomic number (Zeff) , effective electron density (Neff) and effective conductivity (σeff) of present glasses were calculated in the photon energy range of 0.015-15 MeV. In order to evaluation the usability of these glasses in terms of radiation protection, the all investigated protection parameters were also calculated for commercial RS 253 glass and some concretes such as ordinary concrete (OC), hematite-serpenite (HS) and basalt-magnetite (BM) that are commonly used as shielding material in the nuclear application. The results obtained were evaluated in terms of both photon energy and chemical composition of the glasses examined. Additionally, the results obtained for the examined glasses were compared with the corresponding values obtained for the comparison materials presented to determine the best radiation protection glass. It was clearly observed that the MAC, LAC, ACS, ECS and Zeff values increased with the increasing of molar doping percentage Ag2O in the glasses. It was found that the radiation protection capacities of the Ag2O doped boro-tellurite glasses is found higher than the other compared materials. Maximum MAC, LAC, ACS, ECS and Zeff values were observed in the sample of G5 that contains 30% Ag2O. This study indicates that the disilver oxide doped tellurite glasses can be developed as radiation protection materials for many nuclear applications.

    AtıfOpenAlex26TR Dizin6
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    Zeytin Karasuyunun İleri Oksidasyon Prosesleri İle Arıtımının İncelenmesi

    Cengiz, Ibrahim; Kul, Sinan; Torun, Fatma Ekmekyapar

    Bu çalışmada, Balıkesir ilinde faaliyet gösteren bir zeytinyağı üretim tesisinden temin edilen zeytin karasuyunun arıtımında ozon (O3), ozon+hidrojen peroksit (O3+H2O2) ve fenton (Fe2++H2O2) proseslerinin etkinlikleri incelenmiştir. İlk olarak %10 kapasite ile O3 jeneratörü çalıştırılmış ve 3 farklı pH (4.75, 10 ve 11) değerinde 6 saat boyunca ozonlama işlemi gerçekleştirilmiş ve maksimum giderim verimi pH değeri 11 olarak ayarlandığında %15.27 olarak hesaplanmıştır. İkinci olarak %10 kapasite ile O3 jeneratörü çalıştırılmış ve ortama 500 mg L-1 H2O2 ilave edilmiştir. 6 saatlik bu deneme sonrasında giderim verimi %9.8 olarak gerçekleşmiştir. Son olarak zeytin karasuyunun arıtımı için farklı Fe2+ (2.014 g L-1 ve 4.028 g L-1) ve H2O2 (19.05, 44.44 ve 80 g L-1) konsantrasyonlarının etkilerinin incelendiği fenton prosesinde Fe2+ ve H2O2 konsantrasyonları arttığında deney sonunda ortamda kalan KOİ konsantrasyonları sürekli azalmıştır. Fe2+ konsantrasyonu 4.029 mg L-1 ve H2O2 konsantrasyonu 80 mg L-1 olarak ayarlanmış ve %81.94 oranında KOİ giderimi sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlar fenton prosesinin, diğer proseslerden çok daha fazla etkinliğinin olduğunu ortaya çıkarmıştır.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 6 · Temiz Su ve Sanitasyon
    • SDG 12 · Sorumlu Üretim ve Tüketim
    AtıfOpenAlex2
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2020Scopus SJRQ4
    Alt ~ aşağı ~ ast sözlerine dâir

    Yıkılmaz, Arzu

    Öz: Dil ile yazı ilişkisi oldukça yenidir. Dil biliminde bahsedilen ilk ses, aslî ses, kök ses ile ilk biçim, aslî biçim, kök biçim terimlerinden, gerçek anlamda bir ilk, aslî ve kök ses veya biçim’i değil, yazıya geçirilmiş en eski ses veya biçimi anlamak gerekmektedir. İlk biçim olarak düşünülen bir kök, dil ve dil ailelerinin oluşma zamanlarından kalmış olan ve bütün dillerde çoklukla tek heceli olan yapılardır. Söz kökleri, dillerin sözlüklerinde, eski şiveler arası bölgesel alıntıları ifade eden dal biçimleri ile gösterilirler. Bunlara kardeş kökler (rooth etymons, rooth allomorphes) denir. Bu yazıda konu edilen al-t ~ aş-ak-ı ~ as-t kardeş köklerin, alt ~ atla- ~ alçak ~ aşağı ~ ast ~ esirgemek ~ astar gibi dal biçimleriyle komşu bilgilerin ışığında nasıl kullanıldıkları ortaya konmaya çalışılacaktır.

    AtıfTR Dizin2
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    التوثيق الجماعي عند المحدثين

    Bogha, Asmaa Al

    تتجه الدراسة إلى الحديث عن التوثيق الجماعي، القائم على تعديل جماعة لهم صفة مشتركة بشكل جماعي، وجمع مفرداته، فقامت بتوضيح معناه وتوضيح العلاقة بينه وبين التوثيق الضمني، ثم بينت حكمه عند العلماء واعتماده عندهم، ومرتبته وشرط إعماله، أيضاً عرضت الدراسة أشكال التوثيق الجماعي بشكل متسلسل، حيث تفرع إلى أربعة أشكال، الأول: رواية من عُرف عنه أنه لا يروي إلا عن ثقة، ثم الشكل الثاني وهو المشيخات المقيدة بالثقات، والمشيخات التي اشترط أصحابها تبيين الجرح في الشيوخ الذين سيذكرهم إن وجد، كما وبينت الفرق بين هذه المشيخات وبين الكتب التي جمعت الرواة الثقات، ثم انتقلت إلى الشكل الثالث من أشكال هذا التوثيق وهو ما ورد في كتب الحديث من الحكم على إسناد بأن رجاله ثقات، ثم إلى الشكل الرابع وهو شيوخ من صنف في الضعفاء واشترط أن لا يبقي إلا من هو ثقة أو صدوق، مع ذكر تطبيقات كل شكل وأمثلته، واعتماد العلماء عليه، والاعتراضات والانتقادات إن وجدت، وفي النهاية ناقشت مسألة تعارض التوثيق الجماعي مع الجرح، وخلصت الدراسة بالإضافة إلى توضيح أشكال التوثيق الجماعي وحكم العلماء فيها وتطبيقاتها، إلى أن التوثيق الجماعي معتبر عند العلماء ومعمول به كما اتضح من الأمثلة التي عرضت أثناء البحث.

    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2020
    Financial Performance Analysis Using Intuitionistic Fuzzy Logic and Entropy Based Multi – Criteria Decision Making Method: An Application on Energy Companies Traded In BIST

    Gültekin, Ömer Faruk; Yalçın, Selçuk; Karcıoğlu, Reşat

    As a result of the rapid development of technology, the need for energy increases day by day. Increased energy demand caused the energy sector to have a vital importance in the economic development processes of countries. In this study, the financial performance of 8 energy companies traded in BIST are analyzed using intuitionistic fuzzy logic and multi-criteria decision making techniques. In the study, the data, the real data of the 8 energy companies between 2013 and 2017 were used. In decision process, 5 main criteria and 13 sub-criteria were used as growth, activity, leverage, profitability and liquidity. As a result of the analysis, Odaş Elektrik A.Ş showed the best performance among 8 energy companies, while Ayen Elektrik A.Ş showed the worst performance.

    AtıfTR Dizin19
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    Anabaptist dini hareketi hutteritlerin ortak yaşam inancı ve koloni yapısı

    Keleş, Hatice

    Anabaptistler, 16. yüzyıl reform hareketi sırasında ortaya çıkan bir harekettir. Bu yüzyılda İsviçre Kardeşler, Hutteritler ve Mennonitler olmak üzere üç Anabaptist grupoluşmuştur. Anabaptistlerin ortak özelliği, bebek vaftizinin geçerli bir vaftiz olmadığını, geçerli olan vaftizin yetişkin-inanan vaftizi olduğunu savunmalarıdır. Ayrıca Anabaptistler, Katolik ve Protestanların Hıristiyan dünyasındaki otoritesini kabul etmezler. Hutteritler ise diğer Anabaptistlerden farklı olarak bütün Hıristiyanların komünalyaşam tarzını uygulamaları gerektiğine inanırlar. Komünal yaşam tarzı “communityof goods” dedikleri malların ortak paylaşımı şeklinde uygulanan bir sistemdir. Onlaragöre, Kutsal Kitap’ta Tanrı, bütün Hıristiyanların komünal yaşam tarzını benimsemeleri ve uygulamaları gerektiğini emretmiştir. Böylece Hutteritler, komünal yaşam tarzını uygulayan bir topluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Hutteritler komünal yaşamtarzını geniş bir aileye benzeterek çekirdek aile yapısının yerine koloniyi yerleştirmişlerdir. Böylece bir kolonide yaşayan tüm üyelerin koloni çıkarlarını gözeten hareketlerde bulunması istenmiştir. Kolonide yaşayan bütün üyelere koloninin işleri paylaştırılarak kolonilerin sürdürülmesi sağlanmıştır. Ayrıca koloni yaşamı, üyeler arasındahiyerarşiyi mecbur kılmıştır. Ancak bu hiyerarşi, her ne kadar Hutteritler arasındaeşitliğin olduğu iddia edilse de üyeler arasında eşitsizliği meydana getirmiş ve kolonide birtakım problemlerin doğmasına yol açmıştır. Bu çalışmada, Hutteritlerin kolonihayatı, koloni hayatının problemleri ve koloninin üretim alanları konu edilmiştir.

    AtıfTR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    How does the environmental knowledge of Turkish households affect their environmentally responsible food choices? The mediating effects of environmental concerns

    Başar, Şule; Başar, Enes Emre

    The main objective of the present study is to examine whether Turkish households’ environmental knowledge effects environmentally responsible food choices through the mediating effect of households’ environmental concerns. A face-to-face survey was conducted, resulting in 450 responses from households that have recently chosen environmentally responsible foods in Erzurum, Turkey. The hypotheses were tested using the partialleast squares-based structural equation modelling (PLS-SEM) technique to detect how the mediating role ofenvironmental concerns plays in the relationships between environmental knowledge and households’ environmentally responsible food choices. The findings confirm that environmental knowledge and environmental concerns positively and significantly enhance households’ environmentally responsible food choices. It isalso the first study to examine the mediational effect of environmental concerns on environmental knowledgeand households’ environmentally responsible food choice relations. The findings of the study and its implications are expected to benefit the development of environmentally responsible foods in the Turkish food industry

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 12 · Sorumlu Üretim ve Tüketim
    AtıfOpenAlex8TR Dizin2
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2020
    Mecelle şârihi ali haydar efendi’nin şurût ilmine dair eserleri üzerine bir inceleme

    Aktaş, Ayşe

    Bu makalede son devir Osmanlı hukukçularından olan Küçük Ali Haydar Efendi’nin (ö.1354/1935) şurût ilmine dair yazdığı eserler incelenecektir. Ali Haydar Efendi OsmanlıDevleti’nin son döneminde yetişmiş büyük bir hukukçudur. O, devlette üstlendiği birçok hukukîvazifenin yanı sıra İslâm hukukuna dair birçok eser kaleme almıştır. Yazdığı bu eserler hukukilmine birçok katkı sağlayıp ardından gelen hukukçular için de ilham kaynağı olmuştur. AyrıcaAli Haydar Efendi hem medrese kökenli bir âlim hem de Tanzimat sonrası kurulan eğitimkurumlarında yetişmiş bir hukukçudur. Ali Haydar Efendi’nin eserleri tüm bu hususlar dikkatealınarak değerlendirilmelidir. Ali Haydar Efendi’nin bu makalede inceleyeceğimiz eserleri şurûtilmine dair kaleme alınmış son eserlerdir. Bu eserler Tatbikât-ı Şer’iyye Dersi ve Kitâbü’l-mebâhisi’lmühimmefi’t-tatbikât-ı şer’iyye ve’l-hukukiyyedir. Bunlardan Tatbikât-ı Şer’iyye Dersi daha önce yazılmışolup diğer eserin temelini teşkil etmektedir. Bu kitap, Ali Haydar Efendi’nin medresetü’l-kudâttaverdiği tatbikât-ı şer’iyye dersinde ders kitabı olarak okuttuğu bir eser özelliği taşımaktadır. Diğereseri olan Kitâbü’l-mebahisi’l-mühimme fi’t-tatbikât-ı şer’iyye ve’l-hukukiyye ise Ali Haydar Efendi’ninuzun yıllar üzerinde çalıştığı ve tatbikât alanına (Ali Haydar Efendi döneminde şurût ilminin adıtatbikât olmuştur) dair orijinal bilgilerin yer aldığı ve de şurût ilmine dair kaleme alınan sonkitaptır. Bundan ötürü Osmanlı döneminde şurût ilminin Ali Haydar Efendi ile sona erdiğinisöylemek mümkündür.

    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    Some Quality Properties, Mineral and Heavy Metal Composition of Wild Fruit Traditional Marmalades#

    Salık, Mehmet Ali; Arslaner, Ayla

    In this research, some physicochemical and microbiological characteristics and mineral compositions of marmalades produced by traditional method using Berberis integerrima Bunge (purple barberry), Berberis vulgaris L. (pink barberry), Rosa pimpinellifolia L. (black rosehip), Rosa canina L. (pink rosehip), Malus sylvestris Miller (sour apple), and Vaccinium corymbosum L. (blueberry) wild fruit naturally grown in Bayburt and Trabzon provinces were determined. As a result of the research; pH 2.56-4.18, titration acidity (in terms of citric acid) 0.62-3.40%, dry matter 53.65-64.90%, water soluble dry matter 52.28-64.53%, water activity 0.818-0.894 and HMF (5-hydroxymethyl-2-furfural) were detected in the range of 5.81-53.40 mg/kg. As a result of microbiological analysis, total aerobic mesophilic bacteria, coliform group bacteria and yeast-mold were not detected in any of the samples. In the marmalade samples, the macro minerals Ca, K, P and Mg are ranged from 23.56-425.12 mg/kg, 1275.74-5918.10 mg/kg, 21.98-921.26 mg/kg and 125.50-776.23 mg/kg, respectively. Of the microminerals Fe 4034.85-22346.74 µg/kg, Mn 531.63-15065.91 µg/kg, Zn 345.40-6250.76 µg/kg, B 2872.99-7300.37 µg/kg, and Ba were found between 689.31-6455.24 µg/kg. The results of heavy metal analysis showed that marmalade samples were within reliable limits. It is concluded that these fruits, which are not usually consumed as table, but have rich mineral composition, characteristic taste and pleasant aroma, can be evaluated in marmalade production. In the years when the yields of wild fruits are high, it can be processed into products with long shelf life such as jam and marmalade and converted into added value can contribute to the regional economy.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 12 · Sorumlu Üretim ve Tüketim
    AtıfOpenAlex10TR Dizin6
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    Para politikası araçlarının gölge bankacılık üzerindeki etkisi

    Okur, Fatih; Soylu, Ozgür Bayram

    Gölge bankalar finansal aracılardır. İşlemlerini merkez bankası likiditesine ve kamu kesimi kredi teminatlarına erişim olmaksızın vade, kredi ve likidite dönüşümü olarak yapmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, gölge bankacılık ve para politikası arasındaki ilişki sorununa, geleneksel bankacılık dışında özel veya kamu ödeme garantisi gerektiren tüm finansal faaliyetlerin yanıtlanmasıdır. Bu çalışmada 2002-2016 döneminde OECD ve OECD ile yakın işbirliğinde olan anahtar konumundaki ülkelerde milli gelir, politika faizi, tüketici fiyat endeksi ve para arzının (M1) gölge bankacılık üzerindeki kısa ve uzun dönemli etkileri yıllık verilerle Panel ARDL yöntemi aracılığıyla tahmin edilmiştir. Analiz sonuçları ele alınan göstergeler arasında kısa ve uzun dönemli anlamlı bir ilişkinin varlığına işaret etmektedir. Kısa vadeli PMG tahmin sonuçları uzun dönem dengesine yaklaşık dört yıllık bir süre zarfında varılacağına işaret etmektedir. Ayrıca uzun dönem PMG tahmin sonuçları da göstergeler arasında milli gelir dışında anlamlı bir ilişkinin varlığına işaret etmiştir. Para arzı ve politika faiz oranın pozitif, tüketici fiyat endeksinin ise negatif bir etkisinin olduğu görülmüştür.

    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
    AtıfOpenAlex1TR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2020
    A proposed response surface-based robust design model for quality engineering problems

    Özdemir, Akın

    The aim of robust design models is to reduce the variability reduction as small as possible. The process bias defined as a difference between the desired target value and the process mean is an important concern for quality engineering problems. In addition, the selection of different variability measures may also change optimal operating conditions for a response variable. Therefore, this paper is three-fold. One, another view of the dual response model is proposed with the three different variability measures in order to determine optimum robust design solutions for input variables while minimizing the process bias. Two, the linearization of constraints is performed using the sequential quadratic programming method as an effective optimization method. Three, a printing process from the literature is conducted to obtain the best optimal settings for input variables. Finally, the results of the proposed model show approximately % 16 more variance reduction than traditional models.

    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2020
    Yüksek teknoloji ihracatı sürecinde inovasyonun etkisi: brıcs ülkeleri üzerine bir analiz

    Durmaz, Atakan; Yıldız, Ümit

    Bu çalışmanın amacı, BRICS ülkelerinde inovasyonun yüksek teknoloji ihracatı üzerindeki etkisinin olup olmadığının araştırılmasıdır. Bu amaca yönelik olarak çalışmada ilgili ülkelerin AR-GE harcamaları, sahip oldukları patent sayıları ve yüksek teknoloji ihracatı arasındaki ilişkiler 1999-2018 dönemi için incelenmektedir. Panel veri tekniklerinin kullanıldığı çalışmada, öncelikle serilerde yatay kesit bağımlılığının varlığı araştırılmıştır. Yatay kesit bağımlılığının belirlenmesinin ardından, serilerde yatay kesit bağımlılığının varlığı durumunda da uygulanabilen Pesaran (2007) birim kök testi ile serilerin durağanlığı araştırılmıştır. Sonrasında ise düzeyde durağan olmadığı belirlenen serilerin farkı alınarak durağan hale getirilmiş ve değişkenler arasındaki ilişkiler panel sabit etkiler ve panel rassal etkiler yöntemleriyle analiz edilmiştir. Çalışmanın çıktılarında, çalışmaya konu olan ülkelerde, patent sayısı ve yüksek teknoloji ihracatı arasında anlamlı pozitif ilişkiye rastlanılmıştır. Buna göre inovasyonun, BRICS ülkeleri için yüksek teknolojili ürün ihracatında önemli bir faktör olduğu görülmekte, bu ülkelerde yüksek katma değer yaratmak için inovasyon faaliyetlerine önem verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
    • SDG 9 · Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı
    AtıfOpenAlex6TR Dizin3
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2020
    DETERMINATION OF VARIETY OF Brassicaceae GROWING NATURALLY IN THE CAMPUS AREA OF VAN YÜZÜNCÜ YIL UNIVERSITY CAMPUS

    Gıdık, Betül; Sefali, Abdurrahman; Ünal, Murat

    In this study, the diversity of the natural spread of taxons belonging to the Brassicaceae family (Turpgiller) which is one of the largest families in Turkey in terms of plant diversity has been investigated in Van Yüzüncü Yıl University Campus. Area studies were carried out in 2006. 102 samples belonging to Brassicaceae family were examined within the specified location boundaries and 40 taxons (species and subspecies) belonging to 25 genus were determined. Hirschfeldia Moench (H. incana (L.) Lag.-Foss.) and Sinapis alba L. species were identified in the Eastern Anatolia Region and Brassica rapa L. and B. oleacea L. species were identified for the first time in the square B9. The change of diversity over time was evaluated in the area of the campus, where human influence influences the environment intensively. In this study, we examined the spread of taxons in a field modified by human influence and therefore how the diversity of the family has been changed.

    AtıfTR Dizin3
    TR Dizinİncele
  • Derleme MakaleAçık Erişim2020
    Erzincan Tulum Peyniri

    Türkmen, Özgenur; Arslaner, Ayla

    Türkiye'ye özgü geleneksel peynir çeşitlerinden biri olan Erzincan Tulum peyniri karakteristik tadıve aroması nedeniyle en çok tercih edilen geleneksel peynir çeşitlerinden biridir. Olgunlaşmasüresince meydana gelen fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik değişiklikler peynire karakteristiknitelikler kazandırmaktadır. Erzincan Tulum peynirinin özellikleri, üretildiği coğrafya ve üretimyönteminin her aşamasını etkileyen insan faktörleriyle yakından ilişkilidir. Ancak, üretimde birstandart bulunmaması, Erzincan Tulum peynirinin hak ettiği ekonomik değere ulaşmasını engellemişve bölgenin sosyo-ekonomik kalkınmasına yeterli katkı sağlayamamıştır. Peynir üretimindekullanılan mayanın çeşit, miktar ve mikrobiyolojik kalitesinin farklı olması, sütün kalitesindedeğişkenlik, olgunlaşma şartları ve sürelerinin farklılık göstermesi, standart bir ambalaj materyalininkullanılmayışı gibi teknolojik nedenler yanında; mevzuat ve denetim yetersizlikleri, üreticide henüzCoğrafi İşaret (Cİ) tescili bilincinin oluşmaması ile tescil alan kurum ve kuruluşların Cİ’leri etkinşekilde kullanmaması bu durumun en önemli nedenleri arasındadır. Bu derlemede; üretildiği bölgeve ülke ekonomisine katkı açısından ciddi potansiyel taşıyan Erzincan Tulum peyniri teknolojisi,mevzuatı, pazarlaması ve tescili ile ilgili araştırmalardan elde edilen bulgulara yer verilerek, birdurum değerlendirmesi yapılmıştır.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    AtıfOpenAlex14TR Dizin2
    TR Dizinİncele