Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Dertli, Enes(115)
- Kaya, Yunus(50)
- Ayata, Ümit(48)
- Şahin, Engin(48)
- İspirli, Hümeyra(46)
- Bayraktar, Bülent(42)
- Şenay, Volkan(41)
- Can, Zehra(39)
- Özen, Soner(37)
- Bayram, Sinan(35)
- Pat, Suat(35)
- Öztürk, Mesut(35)
- Ecem Bayram, Nesrin(34)
- Esmer, Yusuf(34)
- Battal, Fetullah(33)
- Artar, Musa(32)
- Öner, Erdal(32)
- Korkmaz, Şadan(31)
- Yilmaz, Mustafa Tahsin(31)
- Ertugrul, Mehmet(30)
- Mercan, Emin(30)
- Hasar, Ugur Cem(29)
- Kutlu, Naciye(28)
- Özdemir, Akın(27)
- Kul, Murat(26)
- Cuce, Erdem(25)
- Kamiloğlu, Aybike(25)
- Bayram, Ozkan(24)
- Sefali, Abdurrahman(24)
- Sert, Durmuş(24)
- Çolak, Murat(24)
- Ayazoglu, Rabil(22)
- Gıdık, Betül(22)
- Maden, Sedat(22)
- Ustabulut, Mete Yusuf(22)
- Uçurum, Metin(22)
- Akeren, Zahide(21)
- Dirican, Ebubekir(21)
- Kara, Yakup(21)
- Abdioglu, Murat(20)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ3EUROFIT Reference Values of 7-11 Aged Children in Urban Areas of Kosovo: Relations between Age and Gender
Gjinovci, Bahri; Morina, Besnik; Sporiš, Goran; Nikqi, Valon; Akman, Onur; Jurko, Damir; Osmani, Arta; Grle, Maki; Grle, Ivana; Prlić, Jerko
This study establishes EUROFIT reference values for physical fitness and anthropometric measurements in children aged 7-11 years in urban Kosovo. Analyzing data from 500 participants, the study examines age- and sex-based variations in motor abilities and morphological traits. Data was collected over three months, from April through June 2023, in a typical school setting during regular physical education class times. This environment was typically utilized by students to reduce performance variability caused by external conditions. Results reveal age-related increases in height, weight, and strength measures, consistent with growth trends during childhood. Boys showed higher performance in strength and power tests, while girls exhibited greater flexibility. The EUROFIT battery proved effective for assessing physical fitness across age groups. This research fills a data gap in Kosovo, providing valuable reference values for educators, coaches, and policymakers aiming to promote children’s health and physical activity.
AtıfScopus1OpenAlex1
İncele - MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ3The Effects of Laughter Yoga and Mindfulness on Nurses' Fatigue, Work Performance and Attention Levels: A Randomized Controlled Study
Koroglu Kaba, Nagihan; Ozturk, Havva
PURPOSE: This study aimed to determine the effects of laughter yoga and mindfulness on nurses' fatigue, attention levels, and work performance. METHODS: This was a 3-arm, parallel-group, randomized controlled study. Data were collected using the Information Form containing questions about nurses' demographic and professional characteristics, the Chalder Fatigue Scale, the Computerized Sustained Attention Test, and the Individual Work Performance Questionnaire. Nurses completed the tools preintervention, midtest, and postintervention. RESULTS: The study included 101 nurses. At the end of the eight-week interventions, fatigue levels among nurses in the laughter yoga and mindfulness groups were lower compared with the control group (F = 8.805, P < .001). In terms of attention levels, there was no overall difference between the groups; however, in the fourth week only, the hard-level attention scores of the laughter yoga group were higher than those of the control group (F = 5.431, P < .05). Additionally, job performance scores were higher in both intervention groups compared with the control group (F = 9.879, P < .01). Moreover, laughter yoga was more effective than the mindfulness practice in reducing nurses' fatigue and improving their attention levels (P < .05). CONCLUSIONS: Laughter yoga and mindfulness were effective in reducing nurses' fatigue and improving their attention levels and work performance.
AtıfWoS1OpenAlex2
İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1Impact of life kinetik training on balance, agility, jumping, proprioception, and cognitive function in preadolescent recreational fencing athletes: a randomized controlled trial
Yarayan, Yunus Emre; Keskin, Kadir; Çelik, Okan Burcak; Guder, Betul Canbolat; Kurtipek, Serkan; Aslan, Mehdi; Sögüt, Tarkan; Durhan, Tebessum Ayyildiz; Alkhamees, Nouf H.; Bin Sheeha, Bodor
Background The purpose of this study was to examine the impact of Life Kinetik (LK) exercises on balance, agility, jumping performance, proprioception, and cognitive functions in recreationally active preadolescents participating in fencing. Methods The study lasted 8 weeks and included 22 preadolescents recreationally engaged in fencing, aged 11.6 +/- 1.2 years, with an average weight of 49.5 +/- 10.5 kg and an average height of 157.5 +/- 10.0 cm. Preadolescents were randomly assigned to either the LK group or the control group. The experimental group participated in LK exercises twice per week, with each session lasting one hour. Results The results indicate that the changes in Stroop, agility, vertical jump, and proprioception test performance between the pre-test and post-test for the control group are not statistically significant. However, the LK group showed statistically significant improvements in Stroop, agility, and vertical jump performance between the pre-test and post-test (p < 0.001). Conversely, the change in proprioception test performance between the pre-test and post-test for the LK training group was not statistically significant. The changes in star balance test performance between the pre-test and post-test for the control group was not statistically significant. In contrast, the LK group showed a statistically significant improvement in star balance test performance between the pre-test and post-test (p < 0.001). Conclusions These findings indicate that while LK exercises are effective in boosting overall athletic performance, they may not be sufficient for developing specific skills such as proprioception.
AtıfScopus5WoS4OpenAlex10İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ2A comparative analysis of teachers' attitudes towards including all students in six countries
Charitaki, Garyfalia; Kourti, Isidora; Gregory, Jess L.; Ozturk, Mesut; Ismail, Zaleha; Alevriadou, Anastasia; Soulis, Spyridon-Georgios; Kypriotaki, Maria; Sakici, Sehnaz; Demirel, Can
This study aims to explore differences across Greece, the UK, the USA, Malaysia, Romania, and Turkey in terms of their attitudes towards inclusive education and validate the three-model structure for attitudes towards inclusion across the above six countries. All special education teachers were administered the ATTAS-mm scale. They were employed in mainstream schools or parallel support and/or resource classes in six countries. The identified differences were interpreted regarding the effect of years of teaching experience, educational work level of teachers, and the highest degree completed across the different participating countries. Two-step cluster analysis suggested a two-cluster solution for Greece, the USA and the UK, and a three-cluster solution for Malaysia and Turkey. Finally, years of teaching experience, educational work level, and the highest degree completed had a significant effect on teachers' attitudes towards inclusion in all countries. Results are discussed for their implications in teachers training.
AtıfScopus7WoS6OpenAlex10İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1The Role of Women's Entrepreneurship, Unemployment, Global Warming, and Technology in Sustainable Development: Evidence From OECD Countries
Isik, Cem; Ongan, Serdar; Günlü, Ebru; Aydin, Rahman; Imamoglu, Ilyas Kays
This study examines the effects of women's entrepreneurship, global warming, technological advancements, and unemployment on the achievement of the sustainable development goals (SDGs) across 38 OECD countries. Using country-specific panel causality methods, the analysis reveals significant asymmetries between developed and developing economies. Women's entrepreneurship (FEM) and technology (TEC) demonstrate stronger positive effects in developing countries such as Mexico, Slovakia, and Costa Rica, supporting SDGs 5 and 9. Global warming (SUR) negatively affects both groups, with notable impacts in Belgium, Mexico, and the UK, emphasizing the urgency of SDG 13. Unemployment (UNM) poses greater threats to sustainable development in emerging economies-particularly in Turkey and Latin American nations-while its influence remains limited in advanced countries. These results underscore the heterogeneous nature of SDG progress and suggest that universal, one-size-fits-all policies may fall short. Instead, national strategies should strengthen gender-inclusive entrepreneurship and innovation, while mitigating climate risks and labor market vulnerabilities. This paper presents a novel, multidimensional econometric framework and offers original insights into how interlinked economic, social, and environmental factors influence sustainability outcomes across diverse national contexts.
AtıfScopus23WoS18OpenAlex21İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1Quantification of Honey Adulteration Using a Planar Microstrip Metamaterial-Motivated Sensor and Software-Defined Radio
Cem Hasar, Ugur; Hasar, Hafize; Kaya, Yunus; Ozturk, Hamdullah; Korkmaz, Huseyin; Kosunalp, Selahattin; Iliev, Teodor; Tariqul Islam, Mohammad; Nayyeri, Vahid; Mustafa Ramahi, Omar
This work presents the application of a planar microstrip metamaterial (MM)-motivated sensor in the form of a split-ring resonator (SRR) for the detection and quantification of water adulteration in honey samples. The proposed sensor utilizes inexpensive software-defined radio (SDR) measurements, offering a cost-effective solution. Unlike previous MM sensors employing SRR configuration, our proposed MM-motivated sensor is integrated with a microstrip feedline and an additional vertical bar, enhancing its sensing capability. To enable accurate measurements, a simple calibration procedure based on baseline normalization is implemented, allowing for amplitude-only transmission measurements (|S-21|) using the SDR. A special sample holder was designed to increase the repeatability of measurements. We separately employ two postprocessing techniques, namely, the rolling average (RA) approach and the Savitzky-Golay (SG) filter, to effectively eliminate ripples in the measured |S-21| data obtained from the SDR. For validation and evaluation of the proposed sensor and postprocessing techniques, measurements of flower honey samples with water adulteration levels (delta ) up to 10% (mass-to-mass basis) were also performed using a vector network analyzer (VNA). The resonance frequency of |S21| is utilized as the basis for analysis. We establish a metric function (linear function) that correlates the shift in resonance frequency with delta. It is observed that this function fits to measured resonance frequency values with an R(2 )value greater than 0.96 for both postprocessing techniques with or without the sample holder. By inverting this function, we can predict delta with considerable accuracy for a given resonance frequency by using another linear function. It is observed that percentage variations between predicted and measured delta values are between 1.54% and 6.46% for testing samples with delta = 5% and delta = 7%.
AtıfScopus5WoS2OpenAlex5İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ3A Social Approach to Environmental Sustainability: The Nexus Well-Being, Tourism, Digitalization and Renewable Energy in Scandinavian Countries
Isik, Cem; Ongan, Serdar; Aydin, Buket; Aydin, Rahman; Imamoglu, Ilyas Kays
This research explores the impact of subjective well-being (SWB) on CO2 emissions in Scandinavian countries based on the need to analyze the effects of social indicators shaping environmental sustainability. The study aims to introduce the Welfare-Based SWB approach to the literature by expanding the classical Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis with the social welfare dimension. SWB is considered in this study to be a social reflection and indirect measure of economic growth, which is the core determinant in the classical EKC hypothesis. The second-generation cointegration test, the Durbin-Hausman, and AMG long-term forecasting methods were used in this context. According to the empirical findings, SWB and digitalization increase carbon emissions, while tourism revenues and renewable energy consumption reduce emissions. The findings indicate that the classical EKC hypothesis is not confirmed and, similarly, an increase in social welfare (SWB) does not automatically lead to environmental improvement. Therefore, policymakers should develop social policies that will increase environmental sensitivity along with an increase in welfare.
AtıfScopus16WoS13OpenAlex16İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1Characterizations and In Vitro Gut Microbiome Modulatory Effects of Gluco-Oligosaccharides Synthesized by the Acceptor Reactions of Glucansucrase 53
Bayaman, Rabia Yusra; Alkay, Zuhal; Ispirli, Humeyra; Arioglu-Tuncil, Seda; Dere, Sevda; Can, Hasan; Gonzales, Miguel Angel Alvarez; Sagdic, Osman; Lindemann, Stephen R.; Tuncil, Yunus Emre
The production of novel oligosaccharides with potential prebiotic effects is of interest to expand the current market and explore the effectiveness of new functional carbohydrate forms. The utilization of glucansucrases is a cost-effective and environmentally friendly biotechnological strategy for producing novel gluco-oligosaccharides through acceptor reactions. In this study, an active glucansucrase (GS53) was used to produce gluco-oligosaccharides via its acceptor reactions with glucose, maltose, and maltotriose, and these oligosaccharides were tested in terms of structure and their gut microbiome modulatory effects. The formations of oligosaccharides were monitored by TLC analysis, and GS53 was active for the three acceptors but not for the other sugars tested. The structural characterization of the gluco-oligosaccharides by 1H NMR analysis revealed the glycosylation of each acceptor with alpha-(1 -> 3) and alpha-(1 -> 6) linkages, whereas LC-MS analysis demonstrated the formations of DP 8, DP 7, and DP 6 oligosaccharides with acceptors maltose, maltotriose, and glucose, respectively. In vitro fecal fermentation analysis, in which microbial short-chain fatty acids (SCFAs) and microbial compositional changes were assessed using gas chromatography and 16S rRNA sequencing, respectively, demonstrated that the gluco-oligosaccharides formed SCFAs-particularly propionate and butyrate-at levels comparable to those observed with inulin, a well-established prebiotic. Additionally, the gluco-oligosaccharides were found to promote the growth of Bifidobacterium adolescentis and Blautia OTUs, which are known to have important physiological functions beneficial to human health. Overall, these results demonstrate that gluco-oligosaccharides synthesized using GS53 through acceptor reactions exhibit prebiotic potentials and could be utilized in the future as dietary supplements as well as in the development of functional foods targeting colonic health.
AtıfScopus3WoS3OpenAlex3İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1Innovative governance for sustainable management of Mediterranean coastal aquifers: Evidence from Sustain-COAST living labs
Ceseracciu, Chiara; Nguyen, Thi Phuoc Lai; Deriu, Romina; Branca, Giampiero; Vozinaki, Anthi-Eirini K.; Karatzas, George P.; Mellah, Thouraya; Akrout, Hanene; Yildirim, Uemit; Kurt, Mehmet Ali
This study focuses on groundwater governance in Mediterranean socio-ecological systems, where anthropogenic and climate-related pressures lead to issues such as overexploitation, salinisation, and pollution, particularly in coastal areas. It provides empirical evidence of the practices and processes that foster governance learning and innovation towards adaptive and sustainable groundwater management, drawing on data from a comparative groundwater governance assessment of four case studies,each representing relevant issues within the mosaic of water challenges in the Mediterranean region. This study addresses several knowledge gaps by proposing a framework aligned with a socio-ecological systems approach, allowing for acomprehensive understanding of groundwater governance by consideringinterconnected social, economic, and environmental dimensions. The assessment process integrates diverse data and knowledge sources, and ensures the active participation of local stakeholders. The findings highlight several cross-cutting themes relevant to water governance innovation. These include transdisciplinary collaborations that recognise the multidimensionality of water governance, the role of cultural and social capital as catalysts for community mobilisation, the potential of community participation tools to promote voluntary behavioural changes, and the creation of social learning spaces to co-design scientifically robust and socially acceptable water management options. Furthermore, this study emphasises the integration of the Theory of Change to effectively engage stakeholders in the co-creation of tailored governance solutions, thereby enhancing the potential for sustainable policy outcomes.
AtıfScopus17WoS15OpenAlex13İncele - MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ1Sensitive Microwave Sensor for Detection and Quantification of Water in Adulterated Honey
Hasar, Hafize; Hasar, Ugur Cem; Kaya, Yunus; Ozturk, Hamdullah; Korkmaz, Huseyin; Yuzgulec, Kadir; Karaaslan, Muharrem; Ebrahimi, Amir; Nayyeri, Vahid; Ramahi, Omar M.
Honey is a rich source of sugar and is one of the indispensable ingredients in infant foods. Thus, it can be subjected to adulteration due to its cost. Measurement techniques such as liquid chromatography and near-infrared spectroscopy, used for detecting any adulteration, are expensive and need to be conducted by highly trained personnel for off-line analysis. Microwave measurements, as a fast, simple, and relatively inexpensive analysis, have recently shown great potential in detecting adulteration within honey samples. Nonetheless, sensor types used in such measurements are conventional. In this study, a reflection-type sensitive microwave sensor terminated by a metal back is proposed for the first time in the literature for the detection and quantification of water percentage ( delta ) level (mass-to-mass basis) within water-adulterated honey samples. When compared with other resonance-based microwave cavity sensors, thanks to its eight strips located at the centers of two closed circular loops, it demonstrates superior frequency selectivity and sensitivity ( S=5.13 %) validated by full-wave 3-D simulations performed by the CST Microwave Studio and equivalent circuit analysis carried out by the Advanced Design System (ADS) software. For example, for ethanol, the proposed sensor gives a frequency shift of more than 1 GHz in the X band. Resonance frequency shift and variation of the reflection coefficient amplitude ( |S11| ) are measured at X band to detect honey samples with up to 8% adulteration level. Three different honey samples (flower honey, highland honey, and thyme honey) were examined to test the performance and applicability of the proposed sensor.
AtıfScopus18WoS14OpenAlex17İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ3Investigation of the relationship between apelin hormone response and some physiological parameters in enzootic bovine leukosis virus infected cattle
Sait, A.; Bayraktar, B.; Korkmaz, S.; Genç, M.; Bayraktar, S.; Kotan, G. C.; Aydemir, S.; Takma, C.; Bülbül, A. S.; Aksakal, V
Apelin is a hormone with lymphangiogenesis potential, associated with tumor growth and lymph node metastasis, and is reported to stimulate tumor vascularization. This study aimed to investigate the response of the apelin hormone in cattle with and without Enzootic Bovine Leukosis (EBL) infection, based on physiological parameters such as breed, age, and body condition score (BCS). A total of 120 Simmental and Montafon cattle of varying ages (<2, 2-8, and >8) and BCS categories (<2, 3-3.5, and >= 4) were included in the study. Serum apelin hormone levels were measured using the ELISA technique in blood samples collected from the neck vein ( Vena jugularis) of the animals. The analysis of mean serum apelin (ng/mL) values revealed that, among EBL-positive cattle, the highest value was 2.77 ng/mL in Simmental cattle aged 2-8 years with a BCS of 3-3.5, while a value of 2.69 ng/mL was observed in Montafon cattle aged >8 years with a BCS of 3-3.5. For EBL-negative cattle, the highest mean serum apelin value was 2.24 ng/mL, recorded in Simmental cattle aged 2-8 years with a BCS of 3-3.5, whereas it was 1.45 ng/mL in Montafon cattle aged >8 years with the same BCS. In conclusion, this study demonstrated for the first time the effect of apelin hormone levels in cattle with or without EBL, depending on physiological parameters such as age, breed, and BCS. It is suggested that the apelin hormone, which is involved in neoplastic lymphocyte cell infiltration in the lymphoreticular tissues of cattle, and plays a role in regulating tumor growth in EBL, a malignant tumor disease, may contribute to eradication programs. Moreover, the evaluated parameters may prove valuable for disease prevention and control strategies.
AtıfScopus1WoS1OpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1Optimization of Ethanol Extraction Conditions From Sun-Dried Apricot and Prediction of Antioxidant, Phenolic, and Flavonoid Contents and Their Effects on HCT116 Cells Using Artificial Neural Networks
Topcu, Kubra Cinar; Gueven, Sara Altun; Cakir, Ozlem; Anlar, Pinar; Durul, Melekber Sulusoglu; Ay, Mizgin; Alyafei, Mohammed; Hayat, Faisal; Ercisli, Sezai
This study aimed to optimize the ethanol extraction conditions of sun-dried apricot (Prunus armeniaca L.) and evaluate the antioxidant capacity, phenolic, and flavonoid contents of the obtained extracts. Response surface methodology (RSM) was applied to determine the optimal extraction conditions, which were identified as 60 degrees C temperature, 34% ultrasonic power, 46 min sonication time, and a 4 g/mL solid-liquid ratio. Under these conditions, the extract exhibited a total phenolic content (TPC) of 4.20 mg GAE/g, a total flavonoid content (TFC) of 7.09 mg QE/g, a DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl) radical scavenging capacity of 1.37 mg TE/g, a ferric reducing antioxidant power (FRAP) value of 9.12 mg TE/g, and a thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) level of 1.69 mg MDA/g. The artificial neural network (ANN) model provided highly accurate predictions for these parameters. Additionally, cell culture experiments demonstrated that the extract exerted a dose-dependent cytotoxic effect on HCT116 colon cancer cells, significantly reducing their viability. These findings highlight the potential of sun-dried apricot extracts as natural antioxidants with possible applications in the functional food and pharmaceutical industries.
AtıfScopus2WoS2OpenAlex2İncele - MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ1Tailoring the Electron Density of Functional Groups for Controlled Charge Transfer in SWCNTs
Fiebor, Alphonse; Cinar, Mehmet; Amsalem, Patrick; Achazi, Andreas J.; Gordeev, Georgy; Bartonitz, Florian; Xin, Fan; Koch, Norbert; Adeli, Mohsen; Paulus, Beate
Controlling the position of the Fermi level at the single-particle level in bulk amount of carbon nanotubes is a key technological bottleneck against their use in building nanodevices for electronics, optics, sensing, bioimaging, and beyond. Here are deployed a novel set of molecules built up from the same building blocks (aniline and methoxy groups attached on a triazine anchor) that efficiently p- and n-dope the nanotubes, depending upon the way they are assembled. Independent computational and experimental investigations consistently confirm the tunability-by-assembly concept of the charge transfer agents. The changes of the electronic density localized on the anchor groups and, upon attachment, the consistent variation of the position of the Fermi level in single-walled carbon nanotubes are monitored. The induced shifts reach several hundreds of meV, ranging from p-doping up to n-doping. This is evidenced by changes in the electronic and vibrational behavior of the nanotubes, as observed by Raman, photoelectron, and photoluminescence spectroscopies.
- MakaleAçık Erişim2024Seismic behavior assessment of RC buildings controlled by passive and active techniques
Uyar, Mehmet; Ergün, Mustafa
In this paper, a numerical study was carried out on the effectiveness of the active earthquake control method in improving the earthquake response of RC buildings. High damping rubber bearing design was made according to the criteria of the Uniform Building Code. Three different types of isolators were obtained geometrically. Passive earthquake control of the building was provided by placing these isolators under the columns. For active earthquake control of the building, controller design was realized by integrating it into the FE transient analysis in ANSYS. The active earthquake control design was studied using a force-based and displacement-based controller with acceleration and displacement feedback. The linear dynamic earthquake analysis in the time history of all three states of the building (un-controlled, passive, and active-controlled) was made using the acceleration record of the Seferihisar (İzmir) earthquake. When the results are examined, it is seen that the active earthquake control method provides almost all of the positive behavior expected from the passive earthquake control method. In addition, it eliminates some of the disadvantages of the passive earthquake control method.
AtıfOpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2024Depresyonda motor aktivitenin makine öğrenmesi ile değerlendirilmesi
Aras, Selim; Aras, Neriman; Engin, Mustafa Alptekin
Psikiyatrik hastalıkların neredeyse tümünde olduğu gibi depresyonun da klinik olarak değerlendirilmesi gözleme ve subjektif hasta şikâyetlerine dayanmaktadır. Psikomotor retardasyon (gerileme) depresyonun önde gelen semptomlarından biridir ve bunun göstergesi olarak depresyonlu hastalarda fiziksel aktivite azalır. Bu çalışmada, depresyonu olan ve olmayan bireylerin günlük fiziksel aktivite verileri ile oluşturulmuş bir veri setini referans olarak kullanarak, depresyon tanısı için makine öğrenimi temelli objektif bir tanı destekleyici yöntem geliştirmek amaçlanmıştır. Geniş bir öznitelik araştırması yapıldıktan sonra, Fisher Öznitelik Seçimi ile en iyi dört öznitelik belirlenmiş ve Toplu Torbalı Ağaç yöntemini kullanarak 0,88 doğruluk ile referans çalışmasından daha iyi bir sınıflandırma sonucu elde edilmiştir. Ayrıca, referans çalışma ile karşılaştırmak için sınırlandırılan dört öznitelikten daha fazlası seçildiğinde doğruluğun 0,90’nın üzerine çıktığı belirlenmiştir. Böylece, fiziksel aktivite verilerini kullanarak geliştirilen makine öğrenimi temelli yöntemle depresyonu olan ve olmayan bireyleri yüksek doğruluk payı ile ayırt edilmesi başarılmıştır. Bu çalışma, aktivite verilerinin depresyonda tanı destekleyici bir araç olarak kullanılabileceğine dair umut verici sonuçlar ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, fiziksel aktivite gibi farklı biyobelirteçlerin de makine öğrenimi ile birlikte kullanıldığında, psikiyatrik değerlendirmedeki objektif tanı destekleyici kriterlerin eksikliğini giderebilecek potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.
- MakaleAçık Erişim2024Selçuklu dönemi iran’ında arapça yazan müellifler
Dayı, Rumeysa Bakır
On birinci yüzyılda İran coğrafyası Selçuklu hâkimiyetine girmiş, İslâmî dönem içerisinde kültür, sanat ve edebiyat açısından parlak dönemlerinden birini yaşamıştır. Selçuklu devlet adamlarının desteği ile Fars edebiyatının yanı sıra Arapça ve Arap edebiyatı da gelişim göstermiştir. İslamiyet’in yaygınlaşması ve Arapların İran’ı fethetmesi ile Arapça da siyasi bağlamda kendini göstermiş, Arapların İran topraklarına göç etmesi ile hızlanmıştır. Arap dilinin İran topraklarında yaygınlaşması, İran lehçeleri üzerinde daha çok sarayda kullanılan Pehlevice’nin üzerinde etki bırakmış hatta onu gölgede bırakmıştır. Siyasi ve divani konularda Arapçanın zorunlu hale gelmesi, Arapça kelimelerin de dile girmesine yol açmıştır. İslam kültüründe dini ve edebi ilimlerin Arapçaya çevrilmesi ve İran’da eğitim merkezlerinin açılması, Arap dilinin İranlılar arasında giderek yaygınlaşmasını sağlamıştır. Pehlevice’den Arapçaya çeviri yoluyla başlayan dil çalışmaları, şiir nazmetme ve dilbilim çalışmaları ile ortaya çıkmış, saray idaresinin desteği ile de hız kazanmıştır. Bu çerçevede Arapça ve Farsça bir milletin edebi, kültürel ve günlük hayatında ortak bir dili haline gelmiştir. İran halkı Arapça ile tanıştıktan sonra Farsça ve Arapça kelimeleri birleştirmiş iki dili tek bir potada harmanlamışlardır. Hatta bazı kelimeleri olduğu gibi alıp kendi dillerine yansıtmışlardır. Selçuklu İranı’nda, Arapça söz söyleyen büyük şair ve yazarlar ortaya çıkmış, Arap edebiyatı İran’da yükselişe geçmiştir. Bu durumda dini ve siyasi otoriterler içerisinde belli bir konuma ulaşmak isteyen kişiler, bu dili öğrenmek, yazışma ve konuşmada bu dili kullanmak zorunda olduklarını fark etmişlerdir. Arapça nazım ve nesir yazanlar, sultanların yanında ve hizmetinde büyük ikram ve iltifat görmüşlerdir. Özellikle bu dönemde müelliflerin eserlerinde Arapçayı tercih etmelerinin en önemli nedenlerinden biri kültürel etkileşimin yanında Arapçanın edebî sanatlar açısından daha hazır oluşu ve daha yerleşmiş anlatım tarzına sahip oluşudur. Ayrıca bu dönemde nesir konularında dinî, ilmî ve edebî alanlarda çeşitlilik meydana gelmiş, bu da İranlı müelliflerin dikkatini cezbetmiştir. Zira Arap ve İran topraklarında mensur çalışmalar Arap müelliflerden önce İran asıllı müellifler tarafından kaleme alınmış, tercüme hareketleri ile Arapçaya kazandırılmıştır. Örneğin Arap nesrinin gelişimi konusunda hem Pehleviceyi hem Arapçayı iyi bilen Ibn Mukaffa’nın ve Arapça risale yazan ve bu türü yeniden düzenleyen Yahyâ el-Kâtib’in adı zikredilebilir. Söz konusu bu 8.yy ediplerin yanında Selçuklu döneminde de ünlü Arapça yazarlar bulunmaktadır. Kübrevî tarikatının lideri büyük âlim Seyfüddîn el-Bâharzî, dil ve edebiyat âlimi Hâtib-i Tebrizî, saray kâtibi ve şecere âlimi Tuğrâî, tarihçi, şair ve yine soy bilimci Ebîverdî, ünlü Selçuklu vezirlerinden Enûşirvan b. Hâlid İran asıllı Arapça eserler kaleme alan müellifler arasında bulunmaktadır. Çalışmada, Selçuklu dönemi İran coğrafyasında Arapçanın tercih edilme nedenleri ele alınıp İran’da Arapça eserler kaleme alan ve Arapça yazılan eserleri şerh eden İranlı müellifler incelenecektir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2024COVID-19 Pozitif Sağlık Çalışanlarının Semptom, Laboratuvar ve Toraks Bilgisayarlı Tomografi Bulgularının Değerlendirilmesi: Rektrospektif Çalışma
Hintistan, Sevilay; Kazak, Aysun; Kuralay, Çıgdem; Apaydın, Emine; Akeren, Zahide
Amaç: Araştırma, Türkiye'nin kuzeydoğusunda COVID-19 pozitif sağlık çalışanlarının semptomlarını, laboratuvar ve toraks bilgisayarlı tomografi bulgularını incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve retrospektif tasarıma sahip bu araştırmanın örneklemini COVID-19 pozitif olan 146 sağlık profesyoneli oluşturmuştur. Veriler, hastane bilgi yönetim sisteminin elektronik verileri ve sağlık çalışanlarının kişisel sağlık kayıtları kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: COVID-19 pozitif sağlık çalışanlarının %52,7'si hemşire, ebe ve sağlık memuru, %50,6'sının semptomatik, %49,4'ünün asemptomatik olduğu ve semptomatik olanların en fazla öksürük, kas-eklem ağrısı ve yorgunluğu yaşadığı belirlendi. Sağlık çalışanlarının lökosit, nötrofil, lenfosit, trombosit ortalaması, C reaktif protein, D-dimer değerlerinin yüksek olduğu ve %24,1'inin COVID-19 uyumlu toraks bilgisayarlı tomografisi olduğu tespit edildi. Semptomatik sağlık çalışanlarının asemptomatik sağlık çalışanlarına kıyasla lökosit sayısı medyanının daha düşük, C reaktif protein ve prokalsitonin değerleri medyanının daha yüksek olduğu bulundu. COVID-19 uyumlu toraks bilgisayarlı tomografisi olan sağlık çalışanlarının lökosit, medyan ve trombosit değerleri ortalamasının daha düşük, C reaktif protein medyanının daha düşük ve D-dimer medyanının daha yüksek olduğu belirlendi. Sonuç: Çalışmada sağlık çalışanlarının yarısının semptomatik olduğu ve lökosit, nötrofil, lenfosit, C reaktif protein ve trombosit değerlerinin COVID-19 uyumlu torasik bilgisayarlı tomografi gelişimini etkilediği belirlenmiştir. Sonuçlar, araştırmalar için bilgi tabanı oluşturmak, sağlık çalışanları ve kurum yetkilileri tarafından korunma düzeylerini iyileştirmeye yönelik yöntemleri uygulamak için kullanılabilir.
- MakaleAçık Erişim2024Milli Takım Düzeyindeki Bedensel Engelli Para-Karate Sporcularının Spora Katılım Motivasyonları ile Yaşam Kalite ve Yaşam Doyum Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Kul, Murat; Boz, Emre; Çetintaş, Yasin
Para-Karate sporcularının spora katılım motivasyonları ile yaşam kaliteleri ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi bu araştırmanın temel amacıdır. Bu amaç doğrultusunda milli takım seçmelerine katılan 24 para-karate sporcusu (n=11kadın-13erkek) çalışmaya dâhil edilmiştir. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen bu araştırmada verilerin toplanması adına 4 ayrı form kullanılmıştır. Bunlar; “Kişisel Bilgi Formu”, “Engelli Bireylerde Spora Katılım Motivasyonu Ölçeği”, “Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği” ve “Yaşam Doyum Ölçeği”. Dijital ortamda toplanan bu verilerin analiz sürecinde ise SPSS (26. Versiyon) paket programının tanımlayıcı analizlerinin yanı sıra Spearman Korelasyon Katsayısı testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Veri analizinin neticesinde para-karate sporcularının spora katılım motivasyonları ile yaşam kalite ve yaşam doyum düzeyleri arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda içsel motivasyon ve dışsal motivasyon alt boyutlarının hem yaşam doyumunun hem de yaşam kalitesinin yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
AtıfTR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2024Kahramanmaraş Depreminden Etkilenen Ergenlerin İyi Oluş Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi
Kırbaş, Zila Özlem
Amaç: Bu çalışma depremden etkilenen ergenlerin iyi oluş düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesini amaçlamıştır. Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte olan araştırma, Türkiye’de deprem yaşanılan illerin birinde liselere devam eden 154 öğrenci ile Nisan 2023- Haziran 2023 tarihleri arasında yapıldı. Veriler “Kişisel Bilgi Formu” ve “Ergenler İçin Beş Boyutlu İyi Oluş Ölçeği (EPOCH)” ile toplandı. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t test ve One-Way ANOVA kullanıldı. Bulgular: Çalışmada Ergenler İçin Beş Boyutlu İyi Oluş Modeli: EPOCH Ölçeği toplam puanı 65,30±11,59 bulundu. Ölçeğin alt boyut puanları sırasıyla bağlılık 3,17±0,77, kararlılık 3,35±0,69, iyimserlik 3,03±0,94, ilişkililik 3,86±0,88 ve mutluluk 2,89±0,83 bulundu. Ölçeğin iyimserlik ve ilişkililik alt boyut puanları ile ergenlerin okul başarı durumları arasında anlamlı fark bulundu (p
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Üniversite Öğrencilerinin Akademik Rekabet ve Hedef Belirleme Yaklaşımları: Ölçek Geliştirme Araştırması
Durmuş, İbrahim
Üniversiteler, öğrencilerin gelecek hedeflerini inşa etmelerinde oldukça değerli bir yere sahiptir. Öğrenciler eğitim-öğrenim faaliyetlerinde birçok etkenle rekabet halindedir. Araştırmada literatürde oldukça sınırlı çalışılan, üniversite öğrencilerinin akademik rekabetlerini ve hedef belirleme yaklaşımlarını ölçmek amacı ile beş farklı değişken oluşturulmuştur. Bu değişkenlerden birinde öğrencilerin hedef belirlemesinde etkili olan; hedeflerine bağlılıkları ve akademik çabaları incelenmiştir. Diğer taraftan öğrencilerin akademik rekabet düzeyleri; pozitif akademik rekabet, kişisel gelişim rekabeti ve akademik kıskançlık rekabeti ölçekleri oluşturulmuştur. Araştırma örneklemi Bayburt Üniversitesi’nde farklı seviyelerde eğitimi devam eden 391 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın genel modelinde öğrencilerin pozitif akademik rekabet düzeylerinin; hedeflerine bağlılığı, kişisel gelişim rekabetlerini ve akademik kıskançlık rekabetlerini pozitif yönde etkilemiştir. Öğrencilerin akademik kıskançlık rekabetleri hedeflerine bağlılıklarını negatif, hedeflerine bağlılıkları ise akademik çabalarını pozitif yönde etkilemiştir. Spesifik modellerde öğrencilerin akademik çaba, akademik kıskançlık rekabeti, not ortalaması, hedef sayısı, eğitim düzeyi ve aylık gelirlerinin düzenleyici, kişisel gelişim rekabetinin ise aracı etkileri olmuştur.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele