Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Korkmaz, Özge(11)
- Karaca, Süleyman Serdar(5)
- Ag, Aliriza(4)
- Dayi, Faruk(4)
- Erer, Deniz(4)
- Erer, Elif(4)
- Esmer, Yusuf(4)
- Kuzu, Mehmet(3)
- Pabuçcu, Hakan(3)
- Acar, Adalet(2)
- Akyol Özcan, Kübra(2)
- Durmaz, Atakan(2)
- Gülhan, Ünal(2)
- Güngör, Selim(2)
- Karcıoğlu, Reşat(2)
- Kocaoğlu, Fatih(2)
- Yalçın, Selçuk(2)
- Yildiz, Tugba(2)
- Yilmaz, Tuncer(2)
- Akgün, Emre(1)
- Akkuş, Ömer(1)
- Altun, Melek(1)
- Bayramoglu, Turgut(1)
- Bağdiken, Savaş(1)
- Başar, Enes Emre(1)
- Başar, Sibel İsmailçebi(1)
- Berber, Metin(1)
- Bilgin, Tuba(1)
- Boz, Füsun Çelebi(1)
- Bozma, Gürkan(1)
- Burucu, Hümeyra(1)
- Cil Kocyigit, Seyhan(1)
- Contuk, Filiz Yıldız(1)
- Coşkun, Hüseyin(1)
- Curuk, Suna Akten(1)
- Demir, Yunus(1)
- Deran, Ali(1)
- Değirmenci, Nurdan(1)
- Dilmaç, Murat(1)
- Doğan, Zeki(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Sistematik Risk ve Kazanç Manipülasyonu: PMG/ARDL Modelinden Elde Edilen Kanıtlar
Ag, Aliriza; Gül, Meltem; Yilmaz, Tuncer; Ekinci, Sevgül
Bu çalışmada risk ve kazanç manipülasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi temel amacı oluşturmaktadır. Çalışmada Borsa İstanbul (BIST) piyasasında işlem gören 160 reel sektör şirketinin 2008Q1-2023Q3 arasındaki çeyreklik verileri kullanılarak sistematik risk ile kazanç manipülasyonu arasındaki ilişki incelenmiştir. Şirketler için piyasa riski olarak da bilinen BETA değeri sistematik risk ölçütüdür. Piyasa risk ölçütü olarak kullanılan BETA değeri, borsadaki şirketlerin hisse senedi fiyatının tüm piyasaya göre oynaklığını ölçmek için kullanılan önemli bir piyasa göstergesidir. Sekiz faktörlü Beneish M_SCORE değeri ise kazanç manipülasyonu için vekil değişken olarak alınmıştır. Çalışmada sistematik riskin kazanç manipülasyonu üzerinde uzun ve kısa dönemli dinamik etkilerin tahmininde PMG/ARDL panel yöntemi kullanılmıştır. Dinamik bir özelliğe sahip olan PMG/ARDL yaklaşımı hem uzun hem de kısa dönemli etki sonuçları üretme özelliğine sahiptir. Yapılan analizlerde ulaşılan bulgularda BETA değerinin uzun dönemde kazanç manipülasyonu üzerinde önemli düzeyde pozitif bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, borsa şirketleri için sistematik bir risk göstergesi olan BETA değerinin artırmasının kazanç manipülasyonu üzerinde önemli bir rol oynadığını doğrulamaktadır.
- MakaleAçık Erişim2026MIST Ülkelerinde Jeopolitik Riskin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerine Etkisi
Yıldız, Şaduman
Tasarruf oranları düşük olan gelişmekte olan ülkelerde iktisadi büyüme çoğunlukla doğrudan yabancı yatırımlar aracılığı ile artırılabilmektedir. Doğrudan yabancı yatırımlar aracılığı ile ülkeler sermaye birikimini ve istihdamı artırmanın yanı sıra ülkeye teknoloji transferi de sağlayabilmektedirler. Bu çalışmada, yükselen ekonomiler olarak tanımlanan MIST (Meksika, Endonezya, Güney Kore ve Türkiye) ülkelerinde 1985-2023 dönem aralığında jeopolitik riskin doğrudan yabancı yatırımlar üzerine etkisi panel veri analizi kullanılarak araştırılmıştır. Doğrudan yabancı yatırımların bağımlı değişken olduğu model için yapılan eşbütünleşme testi sonucuna göre doğrudan yabancı yatırımlar ve jeopolitik risk arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Daha sonra yapılan katsayı tahmin testine göre jeopolitik riskte meydana gelen %1 oranındaki artış doğrudan yabancı yatırımları %0.176 oranında azaltmaktadır. Son olarak çalışmada yapılan nedensellik testi ile de eşbütünleşme testi sonuçları doğrulanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, MIST ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımların artışı jeopolitik riskin düşük olmasına bağlı olarak gerçekleşmektedir. Bu bulgu, bu ülkelerdeki politika yapıcıların doğrudan yabancı yatırım politikalarını tasarlarken jeopolitik riski dikkate almaları gerektiğini göstermektedir.
- MakaleAçık Erişim2026Market-based financial literacy under macro-financial and political risk conditions: A rolling ARX–PCA proxy index for the BIST 100
Kuzu, Mehmet; Kocaoğlu, Fatih
This study develops a time-varying Market-Based Financial Literacy Proxy Index (MBFLPI) for Borsa İstanbul's BIST 100 index. The term financial literacy is retained in a restricted sense: MBFLPI is an indirect, outcome-based market proxy, not a direct score of investors' knowledge, skills, attitudes or behaviour. Using actual BIST sessions from 1 August 2013 to 30 January 2026, a 252-session rolling ARX relates USD-denominated returns to Türkiye's two-year government bond yield, conservatively lagged industrial production, the five-year sovereign CDS, and the VIX. It derives benchmark macro-financial alignment, low first-order return predictability and model-based residual stability; rolling PCA combines the diagnostics, and the composite is rescaled to 0–100 for ex post presentation. Sensitivity analysis varies the window, aggregation, calibration, return denomination and normalisation. Event movements are descriptive associations, not evidence of causal transmission. Published Türkiye evidence provides an external benchmark: pre-sample S&P and OECD/INFE–Capital Markets Board reports supply historical context, whereas fieldwork-matched TEB–Boğaziçi University and FODER–Visa Türkiye/Ipsos surveys and monthly Capital Markets Board investor statistics yield mixed or null evidence. The comparison does not support convergent validity. MBFLPI therefore remains a complementary market-level proxy rather than a substitute for survey-based financial literacy.
- MakaleYalnız künye2024Havayolu şirketlerinde kurum itibarının müşteri memnuniyeti, güven ve telafi memnuniyeti çerçevesinde ele alınması
Yildiz, Tugba; Altun, Melek
Bu çalışma telafi memnuniyetinin müşteri memnuniyeti ve güveni üzerindeki etkisi ile bu iki değişkenin kurum itibarı üzerindeki etkisinin belirlenmeyi amaçlanmıştır. Müşteri memnuniyeti ve güveni rekabet avantajı elde etmede havayolu şirketlerine fırsatlar sunmaktadır. Memnuniyet sağlanması ve güven kazanımı noktasında hizmet sunumu sırasında ortaya çıkabilecek hataların telafi edilme sürecinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu bağlamda çalışmada müşterilerin şirkete güven duyması ve memnun olması açısından telafi memnuniyetinin etkisi de belirlenmeye çalışılmıştır. Verilerin toplanma sürecinde çevrimiçi anket yönetimi ile katılımcılara ulaşılmıştır. Havayolu ile seyahat eden ve şikâyetine çözüm bulunan 402 katılımcının anket formu değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre telafi memnuniyeti müşteri memnuniyeti ve güveni üzerinde, müşteri memnuniyeti ve güveni ise kurum itibarı üzerinde olumlu etkiye sahiptir.
AtıfTR Dizin2
İncele - MakaleYalnız künye2024Muhasebe Eğitiminde Ters Yüz Edilmiş Sınıf Modeline Yönelik Sağlık Yönetimi Bölümü Öğrencilerinin Tutumlarının İncelenmesi
Cil Kocyigit, Seyhan; Akgün, Emre
Bu çalışma, meslek hayatlarında muhasebe ile sıkı bir ilişkisi olması beklenen sağlık yönetimi bölümü öğrencilerinin, muhasebe eğitiminde ters yüz edilmiş sınıf modeline yönelik tutumlarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Bayburt Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölümü’nde öğrenim gören 175 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmaya katılmayı kabul eden 161 öğrenci üzerinde çalışma yürütülmüştür. Çalışmada öğrencilerin muhasebe eğitiminde ters yüz edilmiş sınıf modeline yönelik tutumlarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrencilerin tutumlarının öğrenim programları, sınıf düzeyleri ve not ortalamalarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p<0.05). İkinci öğretimde okuyan, sınıf düzeyi 4. sınıf olan ve not ortalaması düşük olan öğrencilerin, ters yüz edilmiş muhasebe eğitimine yönelik tutumlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, bu çalışma, muhasebe eğitiminde ters yüz edilmiş sınıf modelinin sağlık yönetimi bölümü öğrencileri üzerinde uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Benzer araştırmaların farklı üniversitelerdeki sağlık yönetimi öğrenci grupları üzerinde yapılması ve sonuçların karşılaştırılması önerilmektedir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleYalnız künye2024Kripto Varlıklar ve Kripto Varlıkların Muhasebeleştirilmesi
Zozik, Adalet
Kripto varlıkların hem bireysel hem de kurumsal olarak benimsenmesi, bu varlıkların piyasa değerinde hızlı artışa ve yüksek oynaklığa neden olmuştur. Bu durum, hükümetlerin ve düzenle- yicilerin dikkatini çekmiş ve bunların tamamına yakını, kripto varlıklara ilişkin bir rapor, öneri veya çalışma yayınlamıştır. Dünyada ki gelişmelere benzer bir şekilde ülkemizde de kripto var- lıklara ilişkin bir dizi düzenleme yapılmış ve son olarak da kripto varlıklar düzenlemesi yasalaş- mıştır. Bu kapsamda, “7518 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, 02.07.2024 tarih ve 32590 no.lu Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu çalışmada, kripto varlıkların kavramsal çerçevede incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda kripto varlık türleri, uluslararası muhasebe kurum ve kuruluşlarının kripto paraların/kripto var- lıkların nasıl muhasebeleştirileceğine dair görüşleri, kripto varlıkların kullanım amaçları doğ- rultusunda hangi varlık gruplarında muhasebeleştirilebileceği, dünyada ve Türkiye’de kripto varlık düzenlemelerindeki gelişmeler ve Türkiye Muhasebe Standartları kapsamında kripto var- lıkların nasıl muhasebeleştirileceğine ilişkin bir örnek uygulamaya yer verilmiştir.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2023Ermenistan’ın Dış İlişkileri Çerçevesinde İkinci Karabağ Savaşının Ermeni Ekonomisi Ve Finans Piyasalarına Etkisi
Kuzu, Mehmet; Kocaoğlu, Fatih
Birinci Karabağ Savaşı'ndan otuz yıl sonra Ermenistan'ın Azerbaycan'da Tovuz şehrine saldırmasıyla gelişen olaylar Eylül 2020'de İkinci Karabağ Savaşı'nı başlatmıştır. Birinci savaş, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Sovyet coğrafyasında ortaya çıkan etnik temelli bir çatışma iken, ikinci savaş Azerbaycan'ın askeri kontrolünü kaybettiği toprakların geri alınması meseleleri dışında etnik bir çatışma ve politik ekonomiye dayalı bir vekalet savaşı olmuştur. Türkiye, Rusya ile jeopolitik sorunlarının ardından Rusya'ya bağımlılığını azaltmak için enerji ithalatını çeşitlendirmeye ve Rus gazını Azerbaycan gazıyla ikâme etmeye çalışmıştır. Ermenistan’ın Azerbaycan gazının Türkiye'ye ulaştırılmasında önemli bir nokta olan Tovuza saldırısı, devam eden süreçte gerçekleşmiştir. Birincil katmanda İkinci Karabağ Savaşı, Rusya ile Türkiye arasındaki ekonomi ve siyasete dayalı bir vekalet savaşıdır. Savaşla birlikte İran Ermenistan'ı, İsrail Azerbaycan'ı desteklemiştir. İkinci savaş ikincil katmanda, İsrail ile İran arasında daha zayıf düzeyde jeopolitik temelli bir vekalet savaşı olmuştur. Savaşın kurucu unsuru ekonomik-politik düzlem olduğundan, bu çalışma Ermenistan için savaşın ekonomik-politik boyutunu incelemektedir. Bu bağlamda bu çalışma, Ermenistan'ın Rusya ve Batı dünyası ile ilişkileri çerçevesinde İkinci Karabağ Savaşı'nın Ermenistan ekonomisi ve finans piyasaları üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Elde edilen sonuçlara göre savaşa dönüşen süreçte ve savaş sırasında artan kamu harcamaları ile Ermeni ekonomisi daralmış, ekonomik ve mali kırılganlıklar artmıştır. Ateşkes sonrası Türkiye’nin de sorunun çözümüne ekonomi-politik olarak dâhili ile artan güven ortamının Rusya ve batı kaynaklı sağladığı sermaye girişleri iktisadi büyümeyi ve finansal piyasaları desteklemiştir. Ancak Ermeni ekonomisi, savaş sonrası dönemde yükselen jeopolitik ve askeri gerilimlere karşı duyarlı olmuştur. Öte yandan Batı ve Rus sermayesi, değişen jeopolitik ve ittifak sistemi koşullarına göre alternatif yollarla Ermeni ekonomisini desteklemektedir. Rusya'nın bu süreçteki göreceli etkisi daha önemlidir. Daha yüksek bir analiz düzeyinde, bunun temel nedeni Ermenistan'ın Rusya ve Batı ittifakı ile değişen ilişkileridir. Savaş sonrası dönemde Rusya'nın Ermeni ekonomisi üzerindeki olumlu etkisi azaldıkça, bu etkinin yerini alan Batı sermayesinin Ermeni ekonomisi üzerindeki olumlu etkisi artmıştır.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2023The Effects of Risk Management Practices on Financial Performance: An Empirical Analysis on Islamic Banks
Curuk, Suna Akten; Parlakkaya, Raif; Işık, Mine; Şen Küçük, Gülşah
Risk is an inevitable reality for financial institutions, and once it is known, the main activity to be done is an effective risk management.The purpose of this study is to empirically analyze the effects of risk management practices on financial performance in Islamic banks. This study examines the effect of risk management practices on the financial performances of three Islamic banks operating in Türkiye through regression analysis. The data set of the study consists of a panel data containing 180 observations in total. Return on equity and return on assets, which are used as indicators of banks' financial performance, are dependent variables of the model. The financial ratios used to represent risk management are the independent variables of the model. The findings reveal that leverage ratio and asset utilization ratio have statistically significant effects on the performance of Islamic banks. The results of the study support the findings and arguments in the established body of previous literature. The findings obtained within the scope of this study could be used as guidance for the banks in their financial risk management practices and they will shed light on the future studies.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2023Dynamic Volatility Spillover Among Emerging EAGLE Markets
Bozma, Gürkan; Künü, Serkan; İmamoğlu, İlyas Kays
The aim of this study is to investigate the volatility spillover between EAGLE stock market indices using the method proposed by Diebold and Yilmaz (2009, 2012). To achieve this aim, EAGLE stock market data was collected from the DataStream database for the period from 2005 to 2019. The Granger causality test was applied using the VAR model, and it was found that there are various causality relationships between countries. The findings indicate that, while the total volatility spillover index was approximately 10% in 2005, it nearly tripled during the financial crisis. The US debt crisis and the economic contraction in the Eurozone caused the total volatility spillover index to reach its maximum level of approximately 40%, and it continued to decrease until 2019. Turkey, Brazil, India, and Indonesia were found to be the net receivers of volatility, while China, Russia, and Mexico were identified as the net transmitters of volatility.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2023Farklı teknoloji yoğunlukları açısından döviz kurlarının dış ticaret üzerindeki etkisi: türkiye örneği
Berber, Metin; Bilgin, Tuba
Bu çalışmada reel efektif döviz kurunun, ürünlerin teknoloji yoğunluğuna göre sınıflandırılmasıyla ulaşılan imalat sanayi ihracat ve ithalat verileri üzerindeki etkisi incelenmektedir. Bu kapsamda, Türkiye için 1996-2018 dönemine ait çeyreklik verilerin dikkate alındığı çalışmada, reel efektif döviz kurunun yüksek, orta-yüksek, orta-düşük ve düşük teknolojili ürün gruplarının ithalat ve ihracatı üzerindeki etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda; ilgili değişkenler arasındaki ilişkinin tespiti için VAR analizi kapsamında Johansen eşbütünleşme, Toda-Yamamoto nedensellik testi, etki tepki fonksiyonu ve varyans ayrıştırması yöntemlerinden faydalanılmıştır. Analizlerden elde edilen bulgulara göre; ihracat açısından yüksek teknolojili ürünlerin diğer teknoloji ürünlerine kıyasla, ithalat açısından ise yine yüksek teknolojili ürünlerin düşük teknolojili ürünlere kıyasla reel efektif kura ve şoklarına daha duyarlı olduğu ifade edilebilmektedir. Ayrıca; orta-düşük teknoloji düzeyi hariç, ürünlerin teknoloji düzeyi arttıkça ithalatın kur esnekliğinin arttığı gözlemlenmektedir. Dolayısıyla; Türkiye için reel efektif kurun, imalat sanayi dış ticareti üzerindeki etki derecesinin teknoloji yoğunluğuna göre değiştiği söylenebilmektedir. Toda-Yamamoto nedensellik analizine göre ise ihracat modellerinin hiçbirinde reel efektif kur ile ihracat arasında nedensel bir bağa rastlanmazken ithalat modellerinde, orta-yüksek teknoloji hariç diğer teknoloji düzeylerinde kurdan ithalata doğru nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2023Beklenmedik Olayların Menkul Kıymetler Piyasası Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği
Kaya, Abdulkadir; Gülhan, Ünal
Son yıllarda yapılan çalışmalarda Etkin Piyasalar Hipotezinin aksine fiyatların tüm bilgileri içermediği, yatırımcı davranışları, beklenmeyen olaylar gibi faktörlerin fiyatlar ve volatiliteler üzerinde önemli etkilerinin olduğunu ortaya koymuştur. Beklenmeyen bir olay karşısında oluşan belirsizlikler yatırımcı davranışlarını etkilediği gibi yabancı sermaye akışını da olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de son on yıl içinde gerçekleşen önemli beklenmedik olaylardan Gezi Parkı olayları, 15 Temmuz darbe girişimi ve 19 Mart 2021 tarihindeki Merkez Bankası başkanı değişimi olaylarının Borsa İstanbul Menkul kıymetler Piyasası üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Bu amaçla üç olayın gerçekleşme tarihine kadar oluşturulmuş BIST100 endeksi haftalık zaman serileri ile ARIMA modeller tahmin edilmiş ve oluşturulan modeller ile olayları takip eden 12 haftalık tahminler yapılmış ve tahminler ile gerçekleşen BIST100 endeksi değerleri karşılaştırılmıştır. Yapılan analizler sonrasında her üç olayında BIST100 endeksinde önemli olumsuzluklara sebep olduğu, olayı takip eden ilk haftada endeks üzerinde en yüksek olumsuz etkinin % 17,98 ile 15 Temmuz darbe girişimine, 12 haftalık ortalama değişimler dikkate alındığında en yüksek olumsuzluğun ise %18,25 ile Gezi Parkı olaylarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular Etkin Piyasalar Hipotezinin aksine piyasanın etkin olmadığını ve hisse senedi fiyatlarını etkileyen faktörlerin tamamının fiyatlara yansımadığını göstermektedir dolayısıyla piyasaya ulaşan bir bilgi veya beklenmeyen olayların hisse senedi fiyatlarını etkilediği sonucuna varılmıştır.
- MakaleAçık Erişim2023Varlık Fiyat Balonları ve BIST 100 Volatilitesine Etkisi
Karcıoğlu, Reşat; Akyol Özcan, Kübra
Günümüzde ekonomilerin, işletmelerin başarılı ve sürdürülebilir bir şekilde büyümesi için sermaye piyasaları önem arz etmektedir. USD, Euro, Bitcoin ve mevduat faizi alternatif yatırım araçları olmaları yönüyle hisse senedi piyasaları ile etkileşim içindedir. Dolayısıyla bu değişkenlerde oluşan balonların hisse senedi piyasaları ile ilişki içinde olması beklenmektedir. Bu çalışmada 08:2010 ile 10:2022 arası aylık verilerle USD, Euro, Bitcoin, kredi risk primi ve mevduat faizi değişkenlerinde balon varlığı incelenmiştir. Ele alınan değişkenlerde balon oluşumunun varlığı durumunda bu balonların BIST 100 endeksi oynaklığına etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Balonların varlığı Supremum Augmented Dickey-Fuller ve Generalized Supremum Augmented Dickey-Fuller testleri ile analiz edilirken, Threshold Autoregressive Conditionally Heteroscedastic ve Autoregressive Conditionally Heteroscedastic-Generalized Autoregressive Conditionally Heteroscedastic modelleri yardımıyla oynaklık belirlenmeye çalışılmıştır. USD, Euro, Bitcoin değişkeni için ele alınan dönem boyunca istatistiksel olarak önemli balon oluşumları söz konusu iken, CDS ve mevduat değişkeni için söz konusu dönemde istatistiksel olarak önemli bir balon oluşumu gözlemlenmemiştir. USD ve Euro değişkenlerinde meydana gelen balonların BIST 100 endeks getirisinde oynaklığı artırdığı söylenebilir. Ancak Bitcoin de yaşanan balonların istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür.
AtıfOpenAlex17TR Dizin3İncele - MakaleYalnız künye2022Accounting of exchange differences related to foreign currency brought from abroad as capital
Doğan, Zeki; Acar, Adalet
According to the application of article 280/A of the Tax Procedure Law (TPL), exchange differences arising from the portion of the foreign currencies brought from abroad and put as capital to the capital companies that will invest within the scope of the investment incentive certificate, until the end of the accounting period following the accounting period in which they started to work, can be taken into a particular fund account in liabilities. This study proposes suggestions on following and reporting the accounts of exchange rate differences due to the portion of foreign currencies brought from abroad and invested as capital, spent within the scope of investment incentive certificate during the said period by taking into account the Uniform Account Plan, 280/A article of TPL No. 213 and the Communique No. 495, which regulates the procedures and principles regarding the implementation of this article, and the draft chart of accounts by the financial reporting standards prepared by the Public Oversight, Accounting, and Auditing Standards.
- MakaleYalnız künye2022Tüketici-marka özdeşleşmesinin daha çok ödemeye etkisi: materyalizm, benzerlikten kaçınma ve dürtüsel satın almanın rolü
Sunaoglu, Serife Kazanci; Vardarsuyu, Merve
Tüketici-marka özdeşleşmesi, tüketicileri markaya yönlendiren motivasyonların anlaşılarak onlarla uzun vadeli ilişkilerin geliştirilmesinde üzerinde önemle durulan bir kavramdır. Bu çalışmanın amacı sosyal kimlik teorisinden yola çıkılarak tüketici-marka özdeşleşmesinin materyalizm ile ilişkisi ve sonuç olarak da daha çok ödeme isteğine katkısının incelenmesidir. Bu kapsamda ayrıca benzerlikten kaçınma ve dürtüsel satın almanın düzenleyici rolü de araştırılmaktadır. Öne sürülen araştırma modeli 210 Türk tüketiciden toplanan veri ile test edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre materyalizm tüketici-marka özdeşleşmesini artırmaktadır ve bu etki tüketiciler benzerlikten kaçınma eğiliminde olduğunda daha güçlüdür. Bununla birlikte, tüketici-marka özdeşleşmesi tüketicilerin daha çok ödemesine neden olmaktadır. Beklenenin aksine, bu etki dürtüsel satın alma davranışı yüksek olan tüketicilerde daha zayıftır. Teoriye ve uygulamaya katkılar tartışılmış ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.
AtıfTR Dizin2İncele - MakaleYalnız künye2022Türkiye Altın Fiyatlarını (Gau/Try) Etkileyen Faktörlerin Birbirleri İle Mukayeseli\rOlarak İncelenmesi
Kuzu, Mehmet
Amaç – Bu çalışmanın amacı; Türkiye altın fiyatlarını (Gram Altın/Türk Lirası Paritesi) etkileyen\rfaktörlerin birbirleri ile mukayeseli olarak incelenmesidir.\rYöntem – Araştırmada kullanılan değişkenler Türkiye altın fiyatları (Gram Altın/TL) Borsa İstanbul BİST100 endeksi, Türkiye 5 yıllık CDS primi, Türkiye TÜFE yıllık değişim, döviz kuru (Dolar/TL), faiz farkı\r(Türkiye 10 yıllık tahvil faizi-ABD 10 yıllık tahvil faizi), petrol fiyatları (Brent ve Ham petrol fiyatları eşit\rağırlıklı oluşturulan fiyatları ortalaması), Chicago Board Options Exchange (CBOE)'in volatilite endeksi\rolan VIX korku endeksidir. Zaman serileri 2013 Mayıs ve 2021 Kasım tarihleri arasında aylık frekansta\rlogaritmik olarak gözlemlenmiştir. Çalışmada, Johansen eş-bütünleşme testi, VAR metodu ve Granger\rnedensellik testleri kullanılmıştır.\rBulgular – Araştırmada Türkiye altın fiyatlarını açıklayan değişkenler uzun dönemde dengeye\rgelmektedir ve kısa dönemde oluşan dengeden sapmalar uzun dönemde yeniden dengeye gelmektedir.\rNedensellik analizine göre enflasyon, Bist-100, faiz farkı %5 ve VIX korku endeksi % 10 anlamlılık\rdüzeyinde Türkiye altın fiyatlarının nedenidir. Kısa dönemde 1.gecikmeler düzeyinde Dolar/TL dışında\rtüm değişkenler istatistiki olarak anlamlıdır. Bu değişkenlerden kısa dönemde enflasyon, petrol fiyatları ve\rVIX endeksinin katsayısı negatif, diğer değişkenlerin katsayısı pozitiftir. Uzun dönemde ise petrol, fiyatları,\rfaiz farkı %5, Bist-100 endeksi %10 düzeyinde anlamlıdır. Bu değişkenlerden Bist-100 endeksi ve petrol\rfiyatları değişkenlerinin katsayısı pozitif, faiz farkı değişkeninin katsayısı negatif işaretlidir. Varyans\rayrıştırması sonuçlarına göre değişkenlerin altın fiyatlarını açıklamada önem sırası; faiz farkı, TÜFE, petrol\rfiyatları, Bist-100, CDS, Dolar/TL, VIX şeklinde gerçekleşmiştir. Etki-tepki analizine göre; ilk dönemlerde;\renflasyon, faiz farkı ve VIX endeksindeki şoklara altın fiyatları değişkeni negatif yönlü diğer değişkenlere\rpozitif yönlü tepki vermiştir.\rTartışma – Kısa dönemdeki faiz farkı artışları türkiye altın fiyatlarını yükseltirken uzun dönemde altın\rfiyatlarını düşürmektedir. Çünkü uzun dönemde yatırımcıların faiz beklentileri daha yüksek olduğu için\rtasarruflarını altından devlet tahvilleri ve mevduata yönlendirdiği söylenebilir. Enflasyon değişkeni; kısa\rdönemde TL’deki aşırı değer kayıplarının yanısıra etkisinin faizlerin etkisinden daha düşük olması ve kısa\rdönemde ortaya çıkan negatif reel faiz nedeniyle altın fiyatlarını düşürmektedir. Bir diğer yönden artan\rpetrol fiyatları yatırımcılara daha cazip geldiği için kısa dönemde altın fiyatları ile negatif yönlü ilişki söz\rkonusu iken uzun dönemde petrol fiyatları Türkiye’deki altın fiyatlarını artırmaktadır. Ayrıca TL’nin\rucuzlamasıyla azalan reel borsa getirileri de kısa ve uzun dönemde altın fiyatlarını yükseltmektedir. Çünkü\rteorik olarak uzun dönemde altın yatırımcıları genellikle altın yatırımlarından borsa yatırımlarına göre\rdaha çok getiri beklemektedir Ayrıca; Türkiye’de altın fiyatları GAU/TRY şeklinde bir paritedir, değeri\rdüşen TL bu pariteyi artırmaktadır. Bir diğer yönden Türkiye’nin risk primi kısa dönemde etkisi faiz\rfarkından az olmakla birlikte altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaktadır. Döviz kurlarının; kısa ve uzun\rdönemde istatistiki olarak %5 düzeyinde anlamlı bir etkisi gözlemlenmemiş, uzun dönemde %10\rdüzeyinde gözlemlenmiştir. Bunun nedeni; dövizin etkilerinin diğer değişkenler içerisinde gerçekleşmesi\rolarak yorumlanabilir. Kısaca Türkiye’de altın fiyatlarında faiz farkları üzerinden faizler ve enflasyon\rbelirleyici olup kısa dönemde Türkiye’nin risk primi altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaktadır ve döviz\rkurlarının negatif etkisi uzun dönemde gerçekleşmektedir. Küresel piyasalardaki değişkenler ise; petrol\rfiyatları ve Vix endeksi kısa dönemde altın fiyatlarını düşürmekte, uzun dönemde ise petrol fiyatları altın\rfiyatlarını yükseltmektedir. Değişkenlerin kısa ve uzun dönemde değişen katsayı işaretlerinin temelinde\ryatırımcıların altın ve bu değişkenlerden kısa ve uzun dönemde bekledikleri getirilerin farklılaşması yattığı\ryargısı öne sürülebilir
AtıfTR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2021The effects of national and global macroeconomic factors on emerging stock markets: An empirical research on Turkey and BRICS countries
Islamoglu, Mehmet; Karataş, İsmail
This study was handled and prepared to determine the impact of national and global macroeconomic\rfactors on the stock exchanges of Turkey and the BRICS (Brazil, Russia, India, China and South Africa)\rcountries. For this purpose, monthly data from January 2003 - December 2016 were used to analyse\rthe study. Federal funds rate, global commodity price index, MSCI World Index, consumer price\rindex, industrial production index, narrow-defined money supply and U.S. Dollar-based real\rexchange rate are the explanatory variables of the study. The explained variables of the research are\rthe closing prices of the stock market index of these countries. In this context, each country set a model,\rand the Linear Autoregressive Distributed Lag (ARDL) approach was applied to reach the related\rresults. In addition, Nonlinear Autoregressive Distributed Lag (NARDL) approach was used in the\rstudy. In this context, the global commodity price index, narrow-defined money s upply, a nd U.S.\rDollar-based real exchange rate were the explanatory variables; the closing prices of the stock market\rof these countries as dependent variables were included in the models. According to the ARDL\rapproach analysis results, it was observed that there were statistically significant effects in the context\rof the variables. Furthermore, according to the results of the NARDL approach analysis, it was\rdetermined that there were short-term and long-term asymmetric effects in the context of the\rvariables.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleYalnız künye2021Akademisyenlerin Finansal Tutum ve Davranışlarının İncelenmesineYönelik Bir Araştırma
Dayi, Faruk; Esmer, Yusuf
Finansal tutum ve davranışlar, bireylerin finansal konulardaki eğilimlerini gösteren davranışlardır. Bireylerin finansal bilgi düzeyinin finansal tutum ve davranışlarına yansıdığı düşünülmektedir. Bu bağlamda akademisyenlerin finansal tutum ve davranışlarında daha dengeli davranmaları beklenmektedir. Bu temel yargıdan hareketle bu çalışmada akademisyenlerin finansal tutum ve davranışları (harcama, tutum ve ilgi) demografik değişkenler bakımından incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma kapsamında anket tekniği kullanılarak Türkiye`de Karadeniz Bölgesi`ndeki tüm üniversitelerde görev yapan 405 akademisyenden veri toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 22.0 programında çeşitli analizlere tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda; akademisyenlerin finansal tutum ve davranışlarında cinsiyet, yaş ve medeni durum gibi demografik değişkenleraçısından kısmen anlamlı bir farklılığın olduğu, unvan ve aylık gelir demografik değişkenleri açısından anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir.
AtıfTR Dizin4İncele - MakaleYalnız künye2021What are The Financial and Technologic Determinants of Cryptocurrency Prices? The Case of Bitcoin
Gülhan, Ünal; Temurlenk, Mehmet Sinan
Blockchain is distributed database provides encrypted transaction tracking. Similarly, Crypto money or cryptocurrency can be defined as digital currency or asset designed as alternative exchange tool, which uses cryptography to secure transactions based onblockchain database systematic is traded like cash. Moreover, without having central control system and authority, Bitcoin attracts investors more and more with this feature. In this context, the importance of this study may well explain factors affectingcryptocurrency prices in Bitcoin specific. It is used while choosing variables that determine Bitcoin prices, not only financial and economic factors, but also Bitcoin mining and Bitcoin Google Trend Index. While electricity unit costs from variables are included in model design; It is thought that electrical energy costs consumed by CPUs and GPUs of computers used by Bitcoin miners may have impact on Bitcoin prices In this study, bitcoin prices were modeled primarily with Box-Jenkins method with using between 2015-2020 daily data. In this study, it has been conducted with chosen control variables which are Gold unit prices, oil prices, Euro / Dollar parity, S&P 500 Index, LIBOR, Bitcoin Google Trend Index and electricity unit costs were determined as control variables and their effect on bitcoin prices was analyzed based on the Box-Jenkins model. Box-Jenkins modelling is chosen because this model has more power on forecasting future values with using AR and MA process together.
- MakaleYalnız künye2020Financial Performance Analysis Using Intuitionistic Fuzzy Logic and Entropy Based Multi – Criteria Decision Making Method: An Application on Energy Companies Traded In BIST
Gültekin, Ömer Faruk; Yalçın, Selçuk; Karcıoğlu, Reşat
As a result of the rapid development of technology, the need for energy increases day by day. Increased energy demand caused the energy sector to have a vital importance in the economic development processes of countries. In this study, the financial performance of 8 energy companies traded in BIST are analyzed using intuitionistic fuzzy logic and multi-criteria decision making techniques. In the study, the data, the real data of the 8 energy companies between 2013 and 2017 were used. In decision process, 5 main criteria and 13 sub-criteria were used as growth, activity, leverage, profitability and liquidity. As a result of the analysis, Odaş Elektrik A.Ş showed the best performance among 8 energy companies, while Ayen Elektrik A.Ş showed the worst performance.
AtıfTR Dizin19İncele - MakaleYalnız künye2020Investigation of Cost Stickiness In BIST Manufacturing Sector
Ag, Aliriza; Yilmaz, Tuncer; Horasan, Emre
This study aims to examine cost stickiness between sales and sales costs and operating expenses in BIST manufacturing sector enterprises. 176 manufacturing companies were tested in four different models in three groups as small, large and one whole. The annual data of the companies for the period of 2010-2018 were analyzed in the SPSS statistics program. According to the findings obtained, while cost adhesiveness is not determined between Sales and Cost of Sales in one and two years period, it is determined that the costs are sticky in both periods and in all enterprises between Sales and Operating Expenses.
AtıfTR Dizin4İncele