Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Alt birimler

Araştırmacılar(41)

Birim yayınları

253 →
  • MakaleAçık Erişim2026
    The Effect of Abusive Supervision on Knowledge-Hiding: The Mediating Role of Machiavellianism and the Moderating Role of Moral Identity among Healthcare Workers

    Kilinç, Mehmet

    This study aims to reveal the mediating role of Machiavellianism in the effect of abusive supervision on knowledge-hiding behavior and the moderating role of moral identity in the relationship between Machiavellianism and knowledge-hiding behavior. The study adopts the Conservation of Resources (COR) Theory as its theoretical framework. Quantitative data were obtained from 408 healthcare professionals using the survey method. The analyses conducted via SPSS, AMOS, and Process Macro revealed that abusive supervision significantly increases knowledge-hiding behavior (beta = .855) and Machiavellianism (beta = .820). Furthermore, Machiavellianism acts as a mediator in the relationship between abusive supervision and knowledge-hiding. A notable finding is that moral identity acts as a moderator (beta = .134), strengthening the positive effect of Machiavellianism on knowledge-hiding behavior. Considering the analysis results, some suggestions specific to healthcare institutions, healthcare workers, and future studies were presented. Theoretically, this study contributes to the Dark Triad literature by demonstrating how abusive environments trigger resource conservation through knowledge-hiding. Practically, suggestions for preventing toxic leadership and improving ethical climates in healthcare institutions are presented. Health institutions should implement a reward system for employees who demonstrate helpfulness and teamwork to decrease Machiavellian behaviors.

    • SDG 16 · Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar
  • MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ3
    Adult's food label awareness: scale development and validation

    Açikgöz, Inci; Köktürk, Seda Nur; Yardimci, Hulya

    PurposeThis study aimed to develop and validate the Food Label Awareness Scale (FLAS) to comprehensively assess adults' food label reading habits and expectations.Design/methodology/approachThe FLAS was developed based on a literature review and expert input. Initial item generation was followed by expert evaluations for content and face validity. Data were collected through structured face-to-face interviews using the preliminary version of the FLAS and a sociodemographic questionnaire. A total of 300 adults aged 20-65 years participated. Food label awareness was assessed based on the three subdimensions: (1) product packaging and ingredients, (2) nutrition and health and (3) product brand. In addition, participants' age, gender and education level were recorded. Cronbach's alpha assessed internal consistency. Reliability was supported by comparing the highest and lowest 27% of total scores. Associations between demographics and subdimension scores were tested using appropriate statistical methods.FindingsThe finalized 18-item FLAS demonstrated a three-factor structure with acceptable model fit and internal consistency. Older adults had higher awareness of packaging and ingredients. Lower education was associated with greater reliance on product brand.Research limitations/implicationsA primary limitation is the geographically restricted sample, which may limit the generalizability of the findings.Originality/valueThis study is original in developing a valid and reliable scale specifically measuring adults' awareness of food label reading - an area less explored in the literature, which mostly emphasizes general nutrition knowledge or label reading frequency.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfWoS1OpenAlex1
    Web of Scienceİncele
  • MakaleAçık Erişim2026
    Annona muricata Leaf Extract Rebalances Systemic Redox Status and Modulates Neuroimmune, Microbial, and Functional Responses in CLP-Induced Septic Rats

    Ülker, U; Bayraktar, B; Alçığır, ME; Kızıl, S; Aydin, F; Kotan, GC; Yeni, M

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1
    Pomegranate Peel Extract and Punicalagin Are Associated with Attenuated Intestinal Barrier Dysfunction, Oxidative Stress, and Multi-Organ Injury in a Rat CLP Model

    Yeni, M; Ürüşan, H; Bayraktar, B; Kotan, GC

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2026
    Dose-Related Effects of Cannabidiol on Inflammatory and Redox Responses, Bacterial Dissemination, and Multiorgan Injury in CLP-Induced Septic Rats

    Ülker, U; Bayraktar, B; Karan, T; Sinmez, ÇÇ; Tüfekçi, E; Bilici, E; Alpman, U; Kotan, GC; Yeni, M

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2026
    The Relationship of Cyberchondria, Negative Affect, and Anthropometric Indices with Heart-Rate Variability Among Health Sciences Students: A Psychophysiological Study of Digital Health-Information Behavior

    Erkılıç, TO; Bayraktar, B; Taşci, SÇ

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1
    Personality traits in relation to mindful eating among university students in Türkiye

    Ünal, G; Esgin, Ö

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
  • MakaleAçık Erişim2026
    Üniversite öğrencilerinde toplumsal cinsiyet algısının liderlik tarzı tercihlerine etkisinde kariyer beklentilerinin aracı rolü

    Kızıl, Seda

    Bu çalışmada, Bayburt Üniversitesi’nde öğrenim gören son sınıf öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarının mezuniyet sonrası tercih edecekleri liderlik tarzları üzerindeki etkisi ve kariyer beklentisinin bu etkideki aracı rolü incelenmiştir. Çalışmada, 594 üniversite öğrencisinden anket yoluyla toplanan nicel veriler, yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları, toplumsal cinsiyet algısının liderlik tarzı tercihlerinde anlamlı bir etkisi olduğunu ve kariyer beklentilerinin bu etkide kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermektedir. Çalışmanın kısıtları, örneklemin tek bir üniversiteyle sınırlı olması ve verilerin katılımcıların kendi verdikleri cevaplara dayanmasıdır. Elde edilen sonuçlar, üniversite öğrencilerinin liderlik tarzı tercihleri ile kariyer beklentilerinin şekillenmesinde toplumsal cinsiyet algısı ve kariyer hedeflerinin birlikte etkili ve dinamik bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

    • SDG 4 · Nitelikli Eğitim
    • SDG 5 · Toplumsal Cinsiyet Eşitliği
    • SDG 10 · Eşitsizliklerin Azaltılması
  • MakaleAçık Erişim2026
    Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Sınav Kaygısının Fizyolojik Belirtilerini Azaltmada Ardıç ve Kekik Uçucu Yağlarının Etkinliği

    Erkılıç, Tugçe Orkun; Bayraktar, Bülent; Bozok, Ümmü Gülşen; Ozcan, Gulbahar Boyuk

    Tıp öğrencileri, bilişsel ve akademik performansı olumsuz etkileyen sınav kaygısıyla mücadele etmektedir. Aromaterapi, farmakolojik tedavilere alternatif olarak popüler hale gelmektedir. Bu çalışma, ardıç ve kekik esansiyel yağlarının lisans öğrencilerinin sınav kaygısını psikofizyolojik olarak nasıl etkilediğini incelemektedir. Sınavlara giren öğrencilerde ardıç ve kekik aroması inhalasyonu asprosin, siklik guanozin monofosfat yanıt elementi bağlayıcı protein (CREB), kortizol ve sınav kaygısı üzerinde test edilmiştir. Yöntem: Tıp Fakültesi'nden 18-25 yaş arası 80 sağlıklı öğrencinin rastgele bir örneği, final sınavları sırasında toplanmıştır. Katılımcılar kendi kontrolleriydi ve aromaterapiden önce ve sonra tükürük alındı. Tükürük örnekleri ELISA kullanılarak Asprosin, CREB ve kortizol için test edildi. Kalp hızı, oksijen satürasyonu, sistolik basınç, diyastolik basınç ve vücut sıcaklığı aroma inhalasyonundan önce ve sonra izlenmiştir. Bulgular: Bu çalışmanın bulgularına göre, ardıç ve kekik aromaterapisinin tükürük ortalama Asprosin, CREB ve kortizol hormon düzeylerini artırmada etkili olduğu, en anlamlı düşüşün ise ardıç aromaterapisi alan gruplarda olduğu tespit edildi (p<0.001). Ardıç aromaterapi uygulaması Sistolik Kan Basıncı (SKB) ve Diyastolik Kan Basıncı (DKB)'yi etkilemiş (p<0.05) ancak Kalp Atım Hızı (KAH), Periferik Kapiller Oksijen Satürasyonu (SPO2) veya sıcaklığı etkilememiştir (p>0.05). Kekik aromaterapisi SBP, DBP, HR, SPO2 veya sıcaklığı etkilememiştir (p>0.05). Sonuç: Hafıza ve duyguları kontrol eden limbik sistem koku ile bağlantılıdır. Çalışmamız, koku inhalasyonunun sınav sırasında üniversite öğrencilerinde Asprosin, CREB, kortizol ve diğer fizyolojik göstergeleri etkilediğine dair özgün kanıtlar ortaya koymuştur ve sınav kaygısının giderilmesinde destekleyici bulgular sunmaktadır.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex2
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2026
    Örgütsel insandışılaştırmanın merhamet yorgunluğu üzerine etkisinde kendini toparlama gücünün düzenleyici rolü: sağlık çalışanları üzerine bir araştırma

    Kılınç, Mehmet

    Sağlık sektörü, doğası gereği çalışanlarını özellikle hastaların acı, travma ve kayıplarına sürekli tanıklık etme gibi benzersiz ve yoğun zorluklarla karşı karşıya bırakan bir alandır. Bu durum, sağlık profesyonellerini duygusal ve psikolojik olarak yıpratabilen karmaşık bir süreç olan merhamet yorgunluğu riski ile baş başa bırakmaktadır. Merhamet yorgunluğunun sağlık hizmetlerinin sunum kalitesine doğrudan etki etme potansiyeli bulunmaktadır ve merhamet yorgunluğuna yol açan faktörlerin anlaşılması, sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği açısından hayati önem taşımaktadır. Kuramsal çerçeve doğrultusunda araştırmanın temel amacı, örgütsel insandışılaştırma algısının sağlık çalışanlarının merhamet yorgunluğu düzeyleri üzerindeki etkisini ve bu ilişkide kendini toparlama gücünün potansiyel düzenleyici (moderatör) rolünü test etmektir. Araştırmada kolayda örneklem yöntemi ile 387 sağlık çalışanına ulaşılmış ve anket uygulaması yapılarak veriler elde edilmiştir. Araştırmada ilgili kavramları ölçen örgütsel insandışılaştırma, merhamet yorgunluğu ve kendini toparlama gücü ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizlerinde AMOS, SPSS ve Process Macro eklentileri kullanılmıştır. Analiz süreçlerinde güvenirlik, frekans, korelasyon ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile düzenleyici rol analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu istatistiksel analizler sonucunda elde edilen bulgular, kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Analiz edilen veriler çerçevesinde örgütsel insandışılaştırma ile merhamet yorgunluğu arasında pozitif, kendini toparlama gücü arasında ise negatif yönlü anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Kendini toparlama gücü ile merhamet yorgunluğu arasında istatistiksel olarak negatif yönlü ilişki vardır. Düzenleyici rol incelendiğindeyse, örgütsel insandışılaştırmanın merhamet yorgunluğu üzerine etkisinde kendini toparlama gücünün düzenleyici rolünün bulunduğu belirlenmiştir. Analiz bulgularına dayanılarak sağlık kurumlarına çalışanların bireysel yetkinliklerini arttırıcı ve daha insancıl örgüt ortamlarının oluşturulmasına yönelik birtakım önerilerde bulunulmuştur.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.date.accessioned2026-10-29T17:14:20.838123044Z
dc.date.available2026-10-29T17:14:20.838123044Z
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/bayburt/10176
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.titleSağlık Bilimleri Fakültesitr
dc.titleFaculty of Health Sciencesen
organization.identifier.codebayburt-saglik-bilimleri
organization.unitTypefaculty
rdl.unit.alias\bsaglik bilimleri fakultesi\b
rdl.unit.aliasfaculty of health sciences
rdl.unit.alias\bfac hlth sci\b
rdl.unit.aliashealth sciences faculty
rdl.unit.aliassaglik bilimleri fakultesi
rdl.unit.alias(?<!vocational )\bschool of health\b(?! serv)
rdl.unit.alias(?<!vocat )\bsch hlth\b(?! serv)
rdl.unit.aliassaglik yuksekokulu
rdl.unit.alias\bh(ealth|lth) sci\w* fac