Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Dertli, Enes(12)
- Şahin, Engin(9)
- Bayram, Sinan(8)
- Dirican, Ebubekir(8)
- Ertugrul, Mehmet(8)
- Kaya, Yunus(8)
- Sefali, Abdurrahman(8)
- Kul, Sinan(7)
- İspirli, Hümeyra(7)
- Ayata, Ümit(6)
- Kutlu, Naciye(6)
- Gerçek, Yusuf Can(5)
- Kömür, Gökhan(5)
- Ramahi, Omar M.(5)
- Çelik, Saffet(5)
- Özdemir, Akın(5)
- Artar, Musa(4)
- Ayazoglu, Rabil(4)
- Can, Zehra(4)
- Ecem Bayram, Nesrin(4)
- Ekmekyapar Torun, Fatma(4)
- Hasar, Ugur C.(4)
- Hasar, Ugur Cem(4)
- Kamiloğlu, Aybike(4)
- Karaali, Rabi(4)
- Keskin, Savaş(4)
- Ozden, Erdemalp(4)
- Sunaoglu, Serife Kazanci(4)
- Taylan, Osman(4)
- Ustabulut, Mete Yusuf(4)
- Akkoyunlu, Ebubekir(3)
- Apak, Ömer Ceyhun(3)
- Aras, Selim(3)
- Battal, Fetullah(3)
- Carbas, Serdar(3)
- Cebeci, Fatma(3)
- Gökçe, H.S.(3)
- Hırca, Tuğçe(3)
- Izginli, Mucahit(3)
- Kadakal, Huriye(3)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Cirit atlarında müsabakanın serum apelin, beyin yağ asidi bağlayıcı protein düzeyleri ile bazı kardiyak, stres belirteçleri ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
Harun Öztüfek
Cirit, atlı sporcunun ciridini doğru bir şekilde rakibine atması, savaş sırasında kendisini ve bineğine hakim olması ve böylece rakibini yenmesinden oluşan, yiğitlik, cesaret oyunu ve erliğin göstergesi olarak adlandırılan at üstünde oynanan atlı takım sporudur.Apelin, glukoz ve enerji metabolizmasının düzenlenmesinde rolü nedeniyle metabolik hastalıkların; astrositlerden exprese edilen FABP7, beyindeki lipid metabolizmasının; kortizol, stresin; GRP78, endoplazmik retikulum stresi düzeyinin; cTnI, miyokard hasarın değerlendirilmesinde kullanılan belirteçlerdir. Bu çalışma, cirit müsabakasına katılan atlarda müsabakanın (istirahat hali (P0), müsabaka öncesi (P1) ve müsabaka sonu (P2)) serum apelin, FABP7, cTnI, kortizol, GRP78 düzeyleri üzerine etkisi ve bazı biyokimyasal (glukoz, laktat, CK, CK-MB, üre, kreatinin, AST, ALT, ALP, GGT, LDH, Total kolesterol (TK), Trigliserid (TG), VLDL, LDL, HDL) parametreleriyle ilişkisinin incelenmesidir. Bu kapsamda çalışmada yaşları 4-10 arasında değişen toplam 14 adet Arap aygırı kullanıldı. Çalışmanın P0, P1 ve P2 dönemlerinde bulunan atların vena jugularis'inden kan örnekleri alındı. Alınan kan numunelerinden elde edilen serum örneklerinde apelin, FABP7, cTnI, kortizol, GRP78 düzeyleri ELİSA yöntemiyle, biyokimyasal parametreler, Cobas 8000 otoanalizörde spektrofotometrik yöntemle kantitatif olarak incelendi.Serum örnekleri, analiz gerçekleşinceye kadar -80 C°'de saklandı. Çalışmaya ait veriler IBM SPSS Statistics programında tekrarlı ölçümler arasındaki oranı belirlemek için non-parametrik kruskal wallis H testi (cTnI,GRP78,kortizol,glukoz,laktat,CK,üre,kreatinin,AST,ALP, LDH),kullanılmıştır.Normal dağılım gösteren parametreler için One-Way ANOVA testi (apelin, FABP7, CK-MB, ALT, GGT, TK, TG, LDL,VLDL,HDL) ile analiz edilmiştir.Çalışma grupları incelendiğinde GA ve GB gruplarında yer alan atların C1 ve C2 müsabakalarındaki P2 dönemlerine ait değerlerin P0, P1 dönemlerindeki değerlerine göre ortalama serum FABP7, GRP78, cTnI, CK, CK-MB, glukoz, AST, ALT,ALP, LDH, üre, kreatinin, HDL değerlerinde artış gözlenirken, ortalama serum apelin, laktat, TK, TG, LDL,VLDL düzeylerinde azalma tespit edilmiştir (P<0.05). Sonuç olarak, cirit müsabakasına katılan atlarda müsabakanın serum apelin, FABP7, GRP78, Kortizol, cTnI düzeyleri ve glukoz, laktat, CK, CK-MB, üre, kreatinin, AST, ALT, ALP, GGT, LDH, Total kolesterol (TK), Trigliserid (TG), VLDL, LDL, HDL) biyokimyasal parametrelerin seviyeleri üzerinde etkisi ortaya koyulmuştur. Apelin hormon düzeyinin ölçülmesi,glukoz, insülin ve enerji metabolizmasındaki rolü nedeniyle egzersizin etkisi; FABP7,egzersize bağlı olarak beyindeki lipid metabolizması, GRP78, egzersize bağlı endoplazmik retikulum stres düzeyinin belirlenmesi, cTnI, CK, CK-MB ise egzersize bağlı olarak kardiyovasküler sistemin değerlendirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünmekteyiz.Ancak, bu alanda daha kapsamlı ve moleküler düzeyde araştırmaların yapılmasının gerekli olduğu, FABP7, apelin egzersiz, atlarda uygulanacak eğitim ve idman programlarının oluşturulması, etkinliği ve yarış atlarının performans yönetimi süreçlerinde faydalı olabileceği kanaatine varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kilis ve Gaziantep illerinde Bocce ve Dart sporu ile uğraşan sporcuların katılım güdüsü ve başarı algılarının incelenmesi
Mehmet Akdağ
Bu araştırma; Kilis ve Gaziantep illerinde yaşayan 10-15 yaş aralığındaki Bocce ve Dart sporcularının katılım güdüsü ve başarı algılarını tespit etmek için yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de bulunan 2021-2022 eğitim-öğretim yılında eğitim alan ve müsabakalara katılan erkek ve bayan sporcular oluşturmaktadır. Katılım sağlamış toplam 201 Bocce ve Dart sporcuları bulunmaktadır. Kilis ve Gaziantep illerindeki 10-15 yaş grubu Bocce ve Dart sporcularının yapmış oldukları branşta katılım güdüleri ve başarı algılarını etkileyen sebeplerin neler olduğu çeşitli değişkenlere göre incelenmesi Spss 22 programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Spora Katılım Güdüsü Ölçeği, Başarı Algısı Envanteri- (Çocuk Versiyonu) ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Mann Whitney U testi incelemesi yapıldığında spora katılım güdüsü değerlerinin tamamından ve diğer boyutlarında belirtilen değer puanları cinsiyet, müsabaka türü ve müsabakada derece alma durumuna göre anlamlı farklılık göstermediği belirtilmiştir (p>0,05). Mann Whitney U testi bulgularına, bakıldığında öğrencilerin spor katılım güdüsü, eğlence, arkadaşlık ve yarışma puanlarının seçilen spor branşına göre anlamlı farklılık gösterdiği belirtilmiştir (p<0,05). Mann Whitney U test bulgularına bakıldığında, öğrencilerin spor katılım güdüsü, fiziksel uygunluk/ enerji harcama ve eğlence puanlarının ikamet yerine göre anlamsal farklılık gösterdiği istatistik olarak belirtilmiştir (p<0,05). Kruskall Wallis test sonuçlarına bakıldığında, öğrencilerin spora katılım güdüsü toplam, başarı/statü, fiziksel uygunluk/enerji harcama, eğlence ve arkadaşlık puanlarının öğrencilerin sporla uğraştıkları süreye göre istatistiksel olarak belirtilmiştir (p<0,05). Kruskall Wallis test değerlerine bakıldığında, öğrencilerin spor katılım güdüsü toplam, Enerji harcama/Fiziksel uygunluk, Aktif/Hareketli olma, Statü/Başarı, Takım ruhu/takım üyeliği puanlarının yaşlarına göre anlamlı farklılık gösterdiği istatistik değerlerde belirtilmiştir (p<0,05). Başarı algısı analiz ölçeğinin hepsinden veya diğer boyutlarından elde edilen rakamsal değerlerin cinsiyet bakımından anlamlı farklılık göstermediği istatistik değerler kapsamında belirlenmiştir (p>0,05). Öğrencilerin başarı algısı analiz ölçeğinin hepsinden veya diğer boyutlarından elde edilen puanlarının branşına kıyasla anlamlı farklılık göstermediği istatistik değerler neticesinde belirtilmiştir (p>0,05). Öğrencilerin başarı algısı toplam ve ego yönelim puanlarının ikamet yerlerine kıyasla anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerin başarı algısı toplam ve ego yönelim puanlarının öğrencilerin sporla uğraştıkları süreye kıyasla anlamlı farklılık gösterdiği istatistik bulgular neticesinde belirlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerin başarı algısı toplam ve görev yönelim puanlarının öğrencilerin bulundukları yaş aralığına kıyasla anlamlı farklılık gösterdiği istatistik bulgular neticesinde belirlenmiştir p<0,05). Öğrencilerin başarı algısı toplam ve ego yönelim puanlarının öğrencilerin katıldıkları faaliyetlere kıyasla anlamlı farklılık gösterdiği istatistik bulgular neticesinde belirlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerin katıldıkları müsabakalarda derece alma durumlarına kıyasla anlamlı farklılık göstermediği yapılan istatistik bulgular neticesinde belirlenmiştir (p>0,05). Anahtar Kelimeler: Spor, bocce, dart, başarı algısı, katılım güdüsü.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Tasavvuf edebiyatında münâcât ve Halis Emek'in Münâcât-ı Mevlid-i Nebîsi
Abdullah Mesut Çınar
Tasavvufun "Kulu Allah'a, Allah'ı da kula sevdirme" hedefi göz önüne alındığında mutasavvıfların gerek mensur gerekse manzum olarak yapmış oldukları münacaatları da yukarıda ifade ettiğimiz amaca götüren metodlardan bir tanesi olarak ele alınabilir. Bu metod doğrultusunda münacaatın maksadını Allah'ın rızasını ve hoşnutluğunu kazanma ve kulun yaratanına karşı sevimli görünme arzusu olarak değerlendirebiliriz. Bu doğrultuda münâcât, mutasavvıfın yaratanını tanıdığı nispette ve kendi acziyet ve mahviyetini hissettiği derinlikte gerek manzum ve gerek mensur olarak Rabbine olan dua ve niyazı olarak anlaşılabilir. Tasavvuf (tekke) edebiyatında münâcâtın anlamı, yeri, önemi, mensur ve manzum başlıca örnekleri, âlim ve mutasavvıf bir şahsiyet olan Erzurumlu Halis Emek'in hayatı, kişiliği, ilmî birikimi çalışmanın genel şemasını teşkil etmektedir. Halis Emek'in kaleme aldığı türkçe manzum münâcâtı, Hz. Ebubekir'e atfedilen "الهي يا بلطفك جود "münâcât kasidesine yazdığı tahmisi ve Münâcât-ı Mevlîd-i Nebî metninin aslı verilip çeviri ve incelemesi yapılarak çalışmanın ana gövdesi oluşturulmuştur. Anahtar Sözcükler: Tasavvuf, münâcât, Mevlid-i Nebî, Hz. Peygamber.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Spirulina ilaveli probiyotik (Lb. acidophilus) yoğurtların bazı kalite nitelikleri ve probiyotik raf ömrü
Çağrı Güler
Bu çalışma, insan beslenmesinin vazgeçilmez bir parçası olan ve günlük olarak sıklıkla tüketilen yoğurdun zengin besin içeriği ve insan sağlığına faydaları ile öne çıkan Spirulina platensis ile zenginleştirilmesiyle elde edilen fonksiyonel ürünün kalite özelliklerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla 4 farklı oranda (%0, %0,3, %0,6, %0,9) Spirulina platensis içeren 4 klasik ve 4 probiyotik olmak üzere 8 çeşit yoğurt üretilmiştir. Üretilen yoğurtların probiyotik raf ömrü ile bazı kalite nitelikleri 4 °C'de 1, 7, 14, 21 ve 28. günlerde analiz edilmiştir. Yoğurt üretiminde kullanılan Spirulina platensis tozunun, yoğurt örneklerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri üzerine olan etkisi önemli bulunmuştur. Yoğurt örneklerinde artan Spirulina platensis tozu miktarının kuru madde, yağ, protein, b* ile C* değerini artırdığı; L*, a* ile H° değerini ve viskoziteyi düşürdüğü tespit edilmiştir (p<0,01). Yoğurt üretiminde kullanılan Spirulina platensis tozunun örneklerin tekstürel özellikleri üzerine olan etkisi önemli bulunmuştur (p<0,01). Yoğurt örneklerinde artan Spirulina platensis tozu miktarı ile sertlik ve iç yapışkanlık değerlerinin düştüğü tespit edilmiştir. Spirulina platensis ilavesinin klasik grupta orandan bağımsız olarak elestikiyet değerini düştüğü, probiyotik grupta ise önemli bir farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir. Yine orandan bağımsız olarak, Spirulina platensis ilavesinin yüzey yapışkanlığını azalttığı belirlenmiştir. Üretilen probiyotik yoğurt örneklerinde depolama süresince Lactobacillus acidophilus bakteri sayısı 106 log kob/g altına düşmemiştir. Lactobacillus acidophilus'un probiyotik yoğurt örneklerindeki canlılık oranı %100,12-101,70 arasında tespit edilmiştir. Yapılan duyusal analizler sonucunda, yoğurt örneklerinin tümü duyusal değerlendirmeler açısından 5 puan üzerinden 4-5 arasında puanlara sahip olmuşlardır. Tüm kalite değerlendirmeleri gözönünde bulundurulduğunda Lactobacillus acidophilus ile %0,6 Spirulina platensis ihtiva eden (P%0,6), besin değeri yüksek yeni bir probiyotik, zenginleştirilmiş yoğurt üretilebilir. Ayrıca panelist değerlendirmelerine göre %0,9 Spirulina platensis içeren örneklerin baharatlı yoğurt sosu gibi bir ürün olarak geliştirilebileceği belirtilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Rifaiyye meşayihinden Sanamerli Seyyid Hacı Ahmed Baba ve Bayburt Halifesi Hacı Şaban Efendi
Ahmet Ertaç
Rifâî tarikatının Doğu Anadolu'ya yayılmasına vesile olan Sanamerli Seyyid Hacı Ahmed Baba Van'ın Hoşab (Güzelsu) beldesinde 1792 (H. 1144) senesinde dünyaya gelmiş, Van'dan Erzurum Aşağı Pasinlere manevi görevle tayin edilmiş Anadolu'nun çeşitli yerlerinde 36 yıl gezdikten sonra o dönem Aşağı Pasin'in Sanamer köyüne yerleşmiştir. Burada dergâh açarak irşâd faaliyetlerine başlamıştır. Aynı zamanda 72 halife ile birlikte binlerce mürid yetiştiren Seyyid Hacı Ahmed Baba, 1912 (H: 1330) yılında 120 yaşında Sanamer'de vefat etmiştir. İlk tahsil ve tasavvuf terbiyesini babasının dergahında alan Sanamerli, yine babasının nezaretinde kemale ermiştir. Sanamerli, irşad göreviyle Anadolu'yu gezmiş sonra İstanbul'a geçmiş, oradan Hac farizasını ifa etmek için Hicaza gitmiştir. Hicaz dönüşü Pir Muhammed Küfrevi dergâhına iki yıllık bir eğitiminden sonra, 36 yaşlarında babasından almış olduğu manevi bir işaret üzerine, kardeşi ile birlikte Erzurum'un Pasinler yöresine gelmiştir. Bu iki kardeş Aşağı Pasin'in alt sınırında olan ve Pasinlerle birlikte Narman kazasını da kuş bakışı seyreden şimdiki adıyla Hacı Ahmed Baba (Sanamer) köyüne yerleşmiştir. Sevgi ve merhamet eksenli bir tasavvuf anlayışını benimseyen Sanamerli yaşadığı çağda insanları irşad etmiş, insanların zihinlerinde ve gönüllerinde iz bırakmıştır. Rifâîliğin Bayburt'taki mürşidi Hacı Şaban Efendi, 1901 senesinde Bayburt'ta doğmuş ve ömrünü hep bu yörede geçiren ve yöre halkının kıymet verdiği önemli bir mutasavvıftır. 1938 yılında Rifâî meşayihlerinden Kaleardılı Hacı Ahmed Baba ile tanışmış, ona bağlanarak Rifâî tarikatında seyr-i sülûkunu tamamlamıştır. Ahmed Baba hayattayken onu tam bir icazetle, şahitlerin içerisinde halife olarak tâyin etmiştir. Merhameti ve yardımseverliğiyle insanların kalbine dokunan Hacı Şaban Efendi, döneminin insanı üzerinde iz bırakmış Bayburt'un önemli şahsiyetlerindendir. Bu çalışmada Rifâî Şeyhlerinden Sanemleri Hacı Ahmed Baba ve Hacı Şaban Efendi'nin hayatları, ilmi, edebi şahsiyetleri ile tasavvufi yaşantıları ve görüşleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Tüketicilerin çevrimiçi promosyonlara karşı davranışlarında takip düzeyinin etkisi ve memnuniyete yansımaları
Seda Tekman
Bu araştırmanın amacı, çevrimiçi promosyonları takip düzeyinin tüketicilerin çevrimiçi promosyonlara karşı davranışlarına etkisini ve bu davranışların tüketici memnuniyetine yansımalarını incelemektir. Araştırmanın diğer amacı ise fiyat duyarlılığının tüketicilerin çevrimiçi promosyonları takip düzeyi üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın evrenini, Marketing Türkiye verilerine göre Mayıs 2022 itibariyle Türkiye'de en yüksek sosyal medya skoruna sahip 15 alışveriş sitesini Facebook ve Instagram sosyal medya iletişim kanallarında aktif olarak takip eden tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Araştırma verileri kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak çevrimiçi anket yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 18.0 ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (AMOS 24.0) kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, fiyat duyarlılığının tüketicilerin çevrimiçi promosyonları takip düzeyleri üzerinde güçlü bir pozitif etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak, tüketicilerin çevrimiçi promosyonları takip düzeylerinin planlı satın alma davranışları, ani satın alma davranışları ve tepkisiz kalma davranışları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Araştırmada ayrıca, tüketicilerin çevrimiçi promosyonlara karşı ani satın alma ve tepkisiz kalma davranışlarının memnuniyetlerini pozitif etkilediği belirlenmiştir. Bunun aksine araştırmada, tüketicilerin çevrimiçi promosyonlara karşı planlı satın alma davranışlarının memnuniyetleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Muhasebe meslek mensuplarında duygusal emek ve örgütsel bağlılığın ilişkisi; Bayburt, Gümüşhane illerinde bir araştırma
Esra Nur Güçlü
Günümüzde artan farkındalık ve rekabet neticesinde sektörlerde insanı öncül kılan yeni düzenlemeler geliştirilmiştir. İnsanı ön planda tutan bu düzenlemelerde çalışanların en etkili ve verimli şekilde iş gerçekleştirmesinin psikolojik temelli düşüncelerinden kaynaklanacağı varsayılmıştır. Duygusal emek, çalışanın örgütle veya müşteri ile ilişkisinde örgüt kuralları çerçevesinde duygularının değişim göstermesinin beklenmesi, çalışanın duygusal olarak da çaba göstermesini içer. Bununla beraber örgütsel bağlılık neticesinde çalışanın mensubu bulunduğu örgütte karşı aidiyet duygusunu hissetmesi veya örgütte devam etme fikrini duygu temelli, zorundalık temelli ve ahlaki temelli boyutlarda etkiler. Muhasebe meslek mensupları yapmış oldukları iş ve mensubu örgüte karşı sorumlulukları neticesinde, duygusal emek ve örgütsel bağlılık faktörlerinden etkilenecektirler. Bu çalışmanın amacı, duygusal emek ve örgütsel bağlılığın muhasebe meslek mensupları üzerindeki ilişkisini ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın evrenini; Bayburt, Gümüşhane illerinde SMMO'na kayıtlı 31 muhasebe meslek mensubu oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında demografik özelliklerini içeren 8 soruluk anket formu, "Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve "Duygusal Emek Ölçeği" kullanılmıştır. Anket çalışması sonucunda ortaya çıkan veriler IBM SPSS Statistic 25 paket programında çözümlenmiş, çalışmada C. Alpha, Shapiro-Wilk testi, Mann Whitney U testi, Kruskal- Wallis Testi ve Korelasyon analizlerine başvurulmuştur. Analizler sonucunda duygusal emek ve örgütsel bağlılık arasında istatistiksel olarak anlamlılık olmadığı elde edilmiştir. Duygusal emek alt boyutlarını oluşturan yüzeysel davranış, derin davranış ve samimi davranış ile örgütsel bağlılık alt boyutları olan duygusal bağlılık devam bağlılığı ve normatif bağlılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen analiz neticesinde, sadece samimi davranış boyutu ile devam bağlılığı boyutu arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer alt boyutlar arasında pozitif ya da negatif yönlü ilişki tespit edilmemiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Türkiye'de havayolu ulaşımında havaalalanların yeri ve çevresel etkileri: Erzurum havalimanı örneği
Ferdin Bedir
Türkiye'de Havaalanlarının öneminden bahsedilerek, Erzurum Havalimanı Özelinde havaalanlarının çevresel etkilerinin belirlenmesi sağlanmıştır.Çalışmada Erzurum ilinde yer alan Erzurun Havalimanından elde edilen çevresel risk faktörleri belirlenerek elde edilen risklerin çevreye olası etkileri L tipi matris kullanılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022İnsan anatomisi ve kinesiyoloji dersinin öğretimindeki kavram haritalarının öğrencilerin akademik başarılarına ve öğrenme kalıcılığına etkisi
Ömer Faruk Koçyiğit
Kullanışlılık ve zaman tasarrufu anlamında öğretici merkezli öğretim yöntem ve tekniklere başvurulsa da günümüzde yapılan çalışmalar, öğrencinin aktif olmadığı öğretim yöntem ve tekniklerin öğrencilerin akademik başarılarını arttırmadığı veya düşük düzeyde arttırdığı sonucunu ortaya çıkarmıştır. İnsan Anatomisi ve Kinesiyoloji dersi konuları birçok soyut kavramlardan ve latince kökenli kelime içerdiği için anlaşılması, akılda kalması, dersle ilgili bilgilerin uzun süreli bellekten geriye çağrılması zordur. Bu sebeple öğrencilerin mevcut bilgileri zihinlerinde yapılandırması, yeni öğrenilen bilgilerle eski bilgilerin ilişkilendirmesi, kavramlar arası bağlantılarla uzun süreli bellekten kısa süreli belleğe çağrışım yapması, ders konularını kolay öğreneceklerini ve akademik başarılarını arttıracağı düşünülmektedir. Çalışmamızda araştırma grubunu deney 19, kontrol 17 olmak üzere toplam 36 öğrenci oluşturmaktadır. Kontrol grubuna geleneksel anlatım yöntemi uygulanırken deney grubuna kavram haritası destekli öğretim yöntemi uygulanmıştır. Araştırma probleminin bilimsel ve sayısal analizinde gerekli olan verileri toplamak, İnsan Anatomisi ve Kinesiyoloji dersinin öğretimindeki kavram haritalarının öğrencilerin akademik başarılarına ve öğrenme kalıcılığına etkisini ortaya koymak amacıyla geliştirilen başarı testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının ön test sonuçlarına uygulanan Mann-Whitney U testi analiz sonuçları arasında anlamlı farklılık varken (p<0,05) son test sonuçları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Deney ve kontrol gruplarının ön test, son test, geciktirilmiş son test sonuç puanlarına uygulanan Friedman testi sonucunda her iki grupta da anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Deney ve kontrol grupları arasında ön test-son test ve ön test-geciktirilmiş son test Quade's ANCOVA testi sonuçları birbirine benzer sonuçlar vermiş ve anlamlı farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Bu sonuçlar bize her iki gruba da uygulanan yöntemlerin akademik başarıyı arttırdığı öğrencilerin sınav puanlarını olumlu yönde etkilediği; her iki yönteminde İnsan Anatomisi ve Kinesiyoloji dersi için kullanılabilir olduğu sonucunu vermektedir. Kontrol grubuna test sonuçlarına uygulanan Wilcoxon testi sonuçları arasında anlamlı farklılık varken (p<0,05), deney grubu test sonuçlarına uygulanan Wilcoxon testi sonuçları arasında sadece geciktirilmiş son test-son test sonuçları arasında anlamlı farklılık yoktur (p>0,05). Bu sonuç bize kavram haritası destekli öğretim yönteminin öğrenme kalıcılığına etkisinin olduğunu, öğrencilerin edindiği bilgileri çabuk unutmasını engellediğini ve ders ile ilgili kelime ve kavramların akılda kaldığı sonucunu vermektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Şehir hastanelerinde hizmet kalitesinin hasta memnuniyetine ve hasta sadakatine etkisi
Aysun Turkay Aba
Bu araştırmanın amacı, şehir hastanelerinde hizmet kalitesinin hasta memnuniyetine ve hasta sadakatine etkisini incelemektir. Buna ek olarak, araştırmada hasta memnuniyetinin hasta sadakatine etkisi incelenmiştir. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmanın evrenini, Kayseri Şehir Hastanesinden 2022 Ocak-Haziran ayları arasında sağlık hizmeti alan hastalar oluşturmaktadır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmış ve araştırma verileri Kayseri Şehir Hastanesinden sağlık hizmeti alan 516 hastadan yüz yüze anketler yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, şehir hastanelerinde hizmet kalitesini oluşturan boyutlardan etkileşim kalitesi, fiziksel çevre kalitesi ve çıktı kalitesinin hasta memnuniyeti ve hasta sadakati üzerinde anlamlı bir etkiye sahip oldukları saptanmıştır. Buna ek olarak, şehir hastanelerinde hasta memnuniyetinin hasta sadakati üzerinde anlamlı bir etki oluşturmadığı belirlenmiştir. Şehir hastanelerinde hizmet kalitesi alt boyutlarında ise etkileşim kalitesi açısından profesyonel yeteneklerin, fiziksel çevre kalitesi açısından ambiyans ve estetiğin ve çıktı kalitesi açısından ise tedavi çeşitliliğinin hasta memnuniyeti üzerinde anlamlı ve güçlü bir etki oluşturduğu saptanmıştır. Hasta sadakati bağımlı değişkeni açısından ise etkileşim kalitesi boyutlarından çalışanlarla etkileşimin ve problem çözme becerisinin ve fiziksel çevre kalitesi boyutlarından hastanenin temizliğinin sadakat üzerinde oluşturduğu etki dikkat çekici bir sonuç olarak ortaya çıkmıştır. Bunların aksine çıktı kalitesi boyutlarının ise hasta sadakati üzerinde anlamlı bir etki oluşturmadığı saptanmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Yanıltıcı indirim kampanyalarına karşı davranışsal tepkiler: Algılanan aldatma ve memnuniyetsizliğin rolü
Ayşenur Dinçer
Bu araştırmanın amacı, yanıltıcı indirim kampanyalarının tüketicilerin işletmeye karşı davranışsal tepkileri üzerindeki etkisini incelemektir. Buna ek olarak, yanıltıcı indirim kampanyalarının davranışsal tepkiler üzerindeki etkisinde algılanan aldatmanın ve tüketici memnuniyetsizliğinin rolü incelenmiştir. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Bu araştırmanın evreni, Marketing Turkey verilerinden hareketle 2021 yılında en sevilen 10 Türk giyim markasını tercih eden tüketicilerden oluşmaktadır. Amaçlı örnekleme tekniğinin kullanıldığı araştırmanın verileri, yüz yüze ve online anket uygulaması yoluyla elde dilmiştir. Elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, yanıltıcı indirim kampanyalarının tüketicilerin memnuniyetsizlikleri ve işletmeye karşı davranışsal tepkileri üzerinde anlamlı bir etki oluşturmadığı tespit edilmiştir. Buna karşın yanıltıcı indirim kampanyaları tüketicilerin aldatılma algılarını güçlü bir şekilde etkilemektedir. Dahası, yanıltıcı indirim kampanyalarının tüketicilerin işletmeye karşı davranışsal tepkileri ve memnuniyetsizlikleri üzerindeki etkisinde algılanan aldatmanın aracılık rolüne sahip olduğu saptanmıştır. Buna ek olarak, algılanan aldatma tüketici memnuniyetsizliğini artırmaktadır. Son olarak araştırmada, algılanan aldatma ve memnuniyetsizlik tüketicilerin işletmeye karşı tutumları üzerinde negatif bir etki oluşturduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Thera band egzersizlerinin fonksiyonel hareket taraması sonuçları ve biyomotorik özellikler üzerindeki etkisinin araştırılması
Ömer Doğan
Fonksiyonel Hareket Taraması (FHT), hareket asimetrilerini ortaya koymak amacıyla planlanmış, sakatlık riskini belirlemeye yarayan pratik bir yöntemdir. Bu çalışma, theraband egzersizlerinin FHT skorlarına ve biyomotorik özellikler üzerine etkisinin olup olmadığını araştırmak amacıyla planlandı. Çalışmaya Bayburt Üniversitesi'nde öğrenim gören 80 sedanter birey katıldı. Katılımcılar deney ve kontrol grubu olmak üzere rastgele iki gruba ayrıldı. Katılımcılara, antrenman programı öncesinde ve sonrasında; FHT ve biyomotorik testler (esneklik, altıgen koordinasyon, durarak uzun atlama, stork denge, rockport yürüyüş, 20m sürat, dikey sıçrama ve sırt kuvveti testleri) uygulandı. Deney grubunda olup FHT testinden 3 puan altı alan katılımcılara, düşük puan aldıkları her bir hareket için ayrı planlanmış theraband egzersizleri, 8 hafta boyunca haftanın 3 günü 3 set 12 tekrar olacak şekilde toplamda 24 seans uygulandı. Kontrol grubundaki katılımcılara herhangi bir egzersiz programı uygulanmadı. Araştırmada elde edilen veriler SPSS for Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edildi. İki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında t-testi kullanıldı. Grup içi tekrarlı ölçümlerin değişimleri bağımlı gruplar t-testi ile analiz edildi. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında pearson korelasyon analizi uygulandı. Deney grubundaki katılımcıların, egzersiz sonrası test sonuçları; FHT'nin temel hareketlerinde ve toplam skorda ön test sonuçlarına göre anlamlı (p<0.05) olarak artış gösterdi. Deney grubunun toplam FHT skorları ve esneklik değerleri, kontrol grubuna göre anlamlı (p<0,05) artış gösterirken biyomotorik özelliklerin diğer parametrelerinde gruplar arası anlamlı (p>0,05) fark bulunmadı. Deney grubundaki kişiler cinsiyete göre incelendiğinde; dikey sıçrama, durarak uzun atlama ve sırt kuvveti erkek katılımcılarda; sürat ise kadın katılımcılarda anlamlı (p<0.05) farklılık gösterdi. Sonuç olarak; theraband egzersizlerinin, deney grubundaki katılımcıların esneklik ve FHT toplam skorlarında kontrol grubuna göre anlamlı (p<0,05) düzeyde artışa sebep olduğu görüldü.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Korozyon etkisi altındaki kafes çatı sistemlerin karınca kolonisi ve kelebek optimizasyon algoritma yöntemleri ile minimum ağırlık boyutlandırılması
Afranur Yaren Aydoğdu
Optimum tasarım, elde edilen kaynakların en verimli halde kullanılmasını ve hedefe yönelik çalışmalara en sağlam şekilde ulaşmayı sağlayan işlemler toplamıdır. Yapıların optimum tasarımı ile yeterli dayanıma sahip yapılar arasından ağırlığı minimum olanının elde edilmesi amaçlanmaktadır. Öte yandan, hedeflenen amaç doğrultusunda tasarlanan yapısal sisteme etki eden yükler altındaki davranışının da kabul edilebilir sınırlar içerisinde kalması gerekmektedir. Böylece, tasarım sınırlayıcılarını sağlayan ve ağırlığı minimum olan yapının elde edilmesi, optimum tasarım problemini oluşturmaktadır. Optimum tasarımda yapı sistemlerinin çözüm yöntemlerinden biri olan yapay zekaya dayalı optimizasyon teknikleri kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında uzay kafes çatı sistemlerde kullanılan çelik yapı elemanları üzerindeki korozyon etkisi incelenecektir. Düzlem kafes ve uzay kafes çatı sistemlerin korozyon etkisi dahil ve hariç olarak, belirlenen algoritma yöntemleri ile minimum ağırlık tasarımı gerçekleştirilecektir. Sürü zekasına dayanan en eski algoritma yöntemlerinden olan Karınca Kolonisi Optimizasyonu (ACO) ve son yıllarda geliştirilen yeni algoritma yöntemlerinden biri olan Kelebek Optimizasyon Algoritması (BOA) kullanılmıştır. Minimum ağırlık boyutlandırmasını kısa bir sürede gerçekleştirebilmek amacıyla gerekli hesaplamaları yapmak için MATLAB programlama dili kullanılmıştır. Öncelikle düzlem sistemler ve uzay kafes sistemlerin Sonlu Elemanlar Metodu (SEM) ile analizi gerçekleştirilen iki ayrı analiz programı yazılmıştır. Amerikan Çelik Konstrüksiyon Enstitüsü-İzin Verilen Dayanım Tasarımı (AISC-ASD) (1989) standardında belirtilen gerilme, narinlik, deplasman koşulları programa dahil edilmiştir. Öne sürülen ACO ve BOA algoritmaları düzlem ve uzay kafes sistem tasarım örneklerinde MATLAB programlama dilinde kodlanarak oluşturulan analiz programına dahil edilmiştir. Son olarak korozyon etkisi dikkate alındığında minimum yapı ağırlığındaki değişimler tespit edilerek sunulmuştur. Elde edilen analiz sonuçları kendi aralarında ve literatürdeki mevcut sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Analiz sonuçlarında önerilen ACO ve BOA yöntemlerinin düzlem ve uzay kafes sistemlerin çözümünde diğer algoritma yöntemlerinin sonuçlarına oldukça yakın sonuçlar elde edildiği görülmüştür. Böylelikle bu çalışmada kullanılan metodolojinin kabul edilebilirliği ispatlanarak korozyon etkisinin yapının minimum ağırlığının nasıl etkilediği araştırılmıştır. Korozyon etkisi altındaki farklı kafes çatı problemleri incelendiğinde yapının geometrisi, eleman sayısı, yükleme tipi vb. etmenlere bağlı olarak yapının bir miktar ağırlaştığı analiz sonuçlarında tespit edilmiş tablolarla karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Minimum ağırlık tasarımı, karınca kolonisi optimizasyonu, kelebek optimizasyon algoritması, kafes sistemler, MATLAB, korozyon.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Sporcularda zihinsel dayanıklılık ile bilinçli farkındalık arasındaki ilişki
Güngör Doğanay
Bu araştırmada sporcularda zihinsel dayanıklılık ile bilinçli farkındalık arasındaki ilişkinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeliyle yürütülen araştırmaya yaşları 18 ile 32 arasında değişen 167'si kadın 247'si erkek toplam 414 sporcu katılmıştır. Araştırmada veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği" ve "Sporda Bilinçli Farkındalık Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, Pearson korelasyon ve Regresyon analizleri kullanılmıştır. Zihinsel dayanıklılık açısından elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeylerinin cinsiyet, lisanslı olarak spor yapma ve milli sporcu olma durumu değişkenlerine göre farklılık göstermediği; yaş ve spor yılları ile anlamlı ilişki içinde olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşılık zihinsel dayanıklılık düzeyinin spor branşı değişkenine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bulgular bilinçli farkındalık açısından değerlendirildiğinde; sporcuların bilinçli farkındalık düzeylerinin cinsiyet, lisanslı olarak spor yapma, milli sporcu olma durumu ve spor branşı değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği; yaş ve spor yılları ile anlamlı ilişki içinde olmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeyleri ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasında anlamlı ilişkinin olduğu ve bilinçli farkındalığın zihinsel dayanıklılığı yordadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; sporcularda zihinsel dayanıklılığın artmasında bilinçli farkındalığın rolünün olduğu ortaya konulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Analitik hiyerarşi sürecinin (AHS) bocce braşında yetenek seçiminde kullanılması
Sedat Özel
Yetenek seçiminde, pek çok farklı boyutları olan karmaşık sorunların çözümlenmesinde, insanların daha iyi seçim yapmalarına destek olmak amacıyla, bir dizi rassal alternatif içinden yalın ve belli kıstaslara bağlı optimum bir çözüm alternatifleri sıralaması ve önerisi sunmak için çok kriterli karar verme yöntemleri geliştirilmiştir. Bunlardan biri de Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS)'dir. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı AHS yönteminin bocce branşında yetenek seçiminde kullanılmasının araştırılmasıdır. Araştırma kapsamında öncelikle bocce sporu için gerekli yeterlilikler 4 ana kriter ve her bir ana kritere bağlı alt kriterler belirlenmiştir. Kriterlerin belirlenmesinde Türkiye Bocce Bowling ve Dart Federasyonuna bağlı olarak görev yapan 42 antrenör (2. 3. ve 4. kademe) katılmıştır. Kriterler belirlendikten sonra bocce branşında yeteneğe etki edebileceği düşünülen alt kriterlerin ağırlık önem değerleri antrenörler tarafından puanlanmıştır. Bu puanlamalara dayanarak da AHS kullanılarak her bir alt kriterin yüzde önem dereceleri hesaplatılmıştır. Çalışma sonucunda ana kriterlerde yüzdelik dilimler açısından ağırlık sıralamasında ilk sırada bilişsel özellikler (%45,6), ikinci sırada psiko-sosyal özellikler (%30,3), üçüncü sırada (%14,6) ile motorik özellikler ve son sırada (%9,4) antropometrik ve fiziksel özellikler yer almıştır. Alt kriterler açısından ise odaklanma becerisi (%17,83), algılama (%9,94), karar verme (%7,30), oto kontrol (%7,11), dikkat seviyesi (%6,48), denge ve koordinasyon (6,12) becerilerinin ön plana çıktığı görülmektedir. Bu sonuçların spor yöneticileri ve antrenörlerin bocce branşında yetenek seçiminde ve yetenek gelişiminde yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Mülk Sûresi çerçevesinde itikadî konuların değerlendirilmesi
Mehmet Kanhan
İtikada ilişkin konular Kur'ân-ı Kerîm'de bir bütün olarak değil de farklı sûre ve âyetlerde geçmektedir. Bu bağlamda Mülk sûresinde geçen bazı âyetlerin birtakım itikadî konular hakkında bilgiler ihtiva ettiği görülmektedir. Çalışmamızda Mülk sûresinde bulunan âyetleri hem kelâmi açıdan hem de müfessirler gözünden ele alarak itikadî açıdan değerlendirmeye çalıştık. Mülk sûresindeki itikadî konular üzerinde dururken, erken dönem kelâm kaynakları başta olmak üzere yakın dönem müelliflerinden de istifade etmeye çalıştık. Yeri geldikçe itikadî mezheplerin yaklaşımlarına ve müfessirlerin görüşlerine yer verdik. Çalışmamız, bir giriş, iki bölüm ve sonuç kısmından meydana gelmektedir. Giriş kısmında, araştırmanın konusu, amacı ve yöntemi hakkında genel bilgi vererek sûrenin isimlendirilmesi, fazileti ve sebebi nüzulüne değindik. Birinci bölümde; Mülk sûresinde geçen esmâ-i hüsnâ kavramları ve Allah'a (c.c.) ait sıfatları ele aldık. İkinci bölümde; Mülk sûresinde geçen itikadî konulara İman başlığı altında değindik. Mülk sûresinde Kur'an'ın esas konularından olan tevhid inancı ve bu inançla bağlantılı olarak diğer iman esasları en veciz ve vazih bir şekilde sunulmaktadır. Sûrede esmâ-i hüsnâ olarak ifade edilen "Allah", "Rahmân", "Gafûr", "Latîf", "Habîr" gibi isimler Allah'ın insanlık âlemine ihsanını, lutfunu, ikramını ve merhametini ifade etmek için kullanılırken, "Kâdir", "Hâlik", "Alîm", "Râzik" ve "Basîr" gibi ilâhi sıfatları ifade eden kavramlar ise Allah'ın tevhidine, uluhiyyetine ve rububiyyetine vurgu yapmak için kullanıldığı görülmektedir. Yine sûrede, başta Allah, peygamber, kitap ve âhiret inancı akli deliller ile gözler önüne serilmiştir. Aynı zamanda, ecel ve rızık gibi itikadî konuların Allah inancı ile bağlantısına dikkat çekilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Hafsa bint Sîrîn ve rivâyetlerinin değerlendirilmesi
Hatice Barlas
Hicrî I. asırda Basra'da yaşayan Hafsa bint Sîrîn döneminin önemli hanım âlimlerinden biridir. Kaynaklarda hadis ilminin yanı sıra fıkıh ve tefsir ilmiyle ilgilendiği tespit edilen Hafsa bint Sîrîn, önde gelen sahâbe ve tâbiûndan hadis almış ve kendinden sonraki âlimlere aktarmıştır. Hadis münekkitlerince sika kabul edilen Hafsa hakkında herhangi bir cerh ifadesi bulunmamaktadır. Hafsa, fıkıh bilgisiyle temayüz eden ve Medine'den Basra'ya gelen Ümmü Atiyye el-Ensâriyye'nin önde gelen talebelerindendir. Ayrıca döneminin önemli âlimlerden olan İyâs b. Muâviye ve Hişâm b. Hassân kendisinden övgü ile bahsetmiştir. Bu sebeple Hafsa bint Sîrîn'in hadis ilmindeki konumunu ortaya koymak hem o dönemdeki kadın portresini görebilmek hem de bir hadis âlimin hayatının bilinmesi açısından önem arz etmektedir. Bu amaçla Hafsa bint Sîrîn'in hayatı, ailesi, sosyal ve ilmi kişiliği, cerh-ta'dîl durumu ve rivâyetleri iki bölümde ele alınmıştır. Rivâyetlerin tam metni, tercümesi, isnad şemaları yapılmış, rivâyetler konularına göre tablolarda gösterilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Hadisler ışığında insan kazanma yöntemi ve nebevi örnekliğin günümüze taşınması
Emrah Kerem Acar
Bu çalışmamızda hadisler ışığında insan kazanma yöntemi ve nebevi örnekliğin günümüze taşınmasını konu ettik. Bir şahsın konumu ve başarısı tespit edilirken onun söz ve davranışlarını ihtiva eden kaynaklara başvurulur. Bu bağlamda biz de Kur'an'ı ve hadis kaynaklarını temel kabul ederken İslam tarihi ve diğer kaynaklardan da istifade ettik. Hz. Peygamber'in izlediği yöntemi ölçü alarak onun insanlığa vermek istediği mesajı ele aldık. Çalışmamız girişi takip eden Yüce Allah'ın Hz. Peygamber'e ahlâk öğretisi Hz. Peygamber'in insan kazanma yöntemindeki detaylar onun ailesi, akrabaları, çocuklar, gençler ve ehl-i kitapla olan ilişkileri başlıklarını ihtiva eden iki bölümden müteşekkildir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Âhiret diyaloglarını tasvir eden âyetlerin Râzî ve Bursevî tefsirlerinde karşılaştırılması
Akif Köse
Kur'an'ın tabileri için dünya hayatını modellerken kullanmış olduğu metotlardan bir tanesi ebedi hayat algısını sürekli canlı tutmaktır. Bu sayede ahiret hayatında karşılaşılacak muhtemel tehlikelerden uzak kalmak ve güzel bir ahiret hayatı yaşamak için içerisinde bol miktarda ahiret tasvirlerine rastlamak mümkündür. Ahiret hayatında karşılaşılacak olan olayların inananların zihinlerinde doğru bir şekilde şekillenmesi noktasında müfessirler farklı yorumlar geliştirmişlerdir. Dirayet tefsirinin en önemli müfessirlerinden biri olan Fahreddin Râzî, oldukça hacimli eserinde her konuya olduğu gibi ahiret diyaloglarıyla ilgili de daha güzel anlaşılması noktasında birçok tevil ve yorumlamada bulunmuştur. Eserinde daha çok işari tefsire ait yorumlamalara yer vermiş olan İsmail Hakkı Bursevî ise ayetlerden anlaşılması gereken batıni yorumlarla muhataplarına bu ayetleri nasıl anlamaları gerektiği noktasında yol göstermeye çalışmıştır. Elinizdeki bu çalışma alanının otoritelerinden olan bu iki müfessirin Kur'an'daki ahiret diyaloglarına yer veren ayetlerine yaklaşımlarını konu edinmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Alternan bazlı çinko nanopartikül üretimi ve fonksiyonel etkilerinin belirlenmesi
Nur Yücel Kont
Yüzyılın teknolojisi niteliğine sahip ve insan yaşamı için gerekli her alanda kullanımı mevcut olan teknoloji nanoteknoloji olarak bilinmektedir. Moleküler düzeyde maddeleri inceleyen ve tasarımına imkân sağlayan bu bilim dalı yıllar geçtikçe gelişimine hız katmıştır. Nanoteknoloji fizik, mühendislik ve kimya gibi birçok alanı kapsayan bir bilim dalıdır. Bu bilim dalı sayesinde ortaya çıkan nanoyapılı malzemeler boyutlarından dolayı farklı ve yeni özellikler sergilemektedir. Bu çalışmanın amacı özgün bir mikrobiyal polisakkarit olan alternan kullanılarak fonksiyonel özelliklere sahip çinko nanopartikülleri üretimini gerçekleştirebilmek ve sonrasında nanopartiküllerin karakterizasyonu ve antioksidan, anti bakteriyel ve antifungal etkilerinin belirlenmesidir. Çinko oksit göstermiş olduğu farklı özelliklerinden dolayı sentezi yapılan ideal bir nanopartiküldür. Çinko oksit nanopartiküller toksik etki göstermemesi ve geniş alanlarda kullanmaya uygun olmasından dolayı oldukça dikkat çekmektedir. Alternan da çalışma grubumuz tarafından bir Lactobacillus suşu tarafından üretildiği gösterilmiş olan ve grubumuz tarafından sıklıkla çalışılan oldukça özgün bir polisakkarittir. Bu çalışma ile alternanın çinko nanopartikül üretiminde stabilizatör olarak değerlendirilebilme olanağı da incelenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda çinko oksit nanopartiküllerin üretimi sırasında alternan bazlı polisakkarit kullanılmasında herhangi bir sorun oluşturmadığı belirlenmiştir. Çinko oksit nanopartiküllere uygulanan FT-IR, DSC, XRD, TEM ve SEM ölçümlerinde nanopartikülün yüzey morfolojisinin, partikül boyutunun ve dağılımının normale uygun olduğu tespit edilmiştir. Yapılan XRD ölçümü ile birlikte ZnO nanopartikül yapıların kristal bir halde olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Nanoteknoloji, nanopartikül, çinko oksit, alternan.