Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Dertli, Enes(12)
- Şahin, Engin(9)
- Bayram, Sinan(8)
- Dirican, Ebubekir(8)
- Ertugrul, Mehmet(8)
- Kaya, Yunus(8)
- Sefali, Abdurrahman(8)
- Kul, Sinan(7)
- İspirli, Hümeyra(7)
- Ayata, Ümit(6)
- Kutlu, Naciye(6)
- Gerçek, Yusuf Can(5)
- Kömür, Gökhan(5)
- Ramahi, Omar M.(5)
- Çelik, Saffet(5)
- Özdemir, Akın(5)
- Artar, Musa(4)
- Ayazoglu, Rabil(4)
- Can, Zehra(4)
- Ecem Bayram, Nesrin(4)
- Ekmekyapar Torun, Fatma(4)
- Hasar, Ugur C.(4)
- Hasar, Ugur Cem(4)
- Kamiloğlu, Aybike(4)
- Karaali, Rabi(4)
- Keskin, Savaş(4)
- Ozden, Erdemalp(4)
- Sunaoglu, Serife Kazanci(4)
- Taylan, Osman(4)
- Ustabulut, Mete Yusuf(4)
- Akkoyunlu, Ebubekir(3)
- Apak, Ömer Ceyhun(3)
- Aras, Selim(3)
- Battal, Fetullah(3)
- Carbas, Serdar(3)
- Cebeci, Fatma(3)
- Gökçe, H.S.(3)
- Hırca, Tuğçe(3)
- Izginli, Mucahit(3)
- Kadakal, Huriye(3)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bayburt bölgesi ballarının polen analizi
Halit Çakmak
Bayburt ili ve bağlı ilçeleri ile 42 farklı bölgesinden Eylül ayında toplanan bal örneklerinde polen analizi yapılmıştır. Bu örneklerin 10 gramında bulunan polenlerin ait olduğu bitki taksonları tespit edilmiştir. Çalışmada bal örneklerinde dominant polene raslanmamıştır. Çalışmada, Onobrychis spp. 13 örnekte (Ö1, Ö7, Ö8, Ö9, Ö17, Ö18, Ö24, Ö26, Ö25, Ö27, Ö33, Ö39, Ö42) Achillea spp. 11 örnekte (Ö2, Ö9, Ö10, Ö15, Ö16, Ö21, Ö22, Ö26, Ö30, Ö31, Ö33) Aster spp. 5 örnekte (Ö5, Ö27, Ö34, Ö36, Ö40), Spergula spp. 4 örnekte (Ö10, Ö20, Ö30, Ö31), Rosa spp. 2 örnekte (Ö11, Ö12), Salvia spp. 1 örnekte (Ö13), Xanthium spp. 2 örnekte (Ö35, Ö41) sekonder polen olarak tespit edilmiştir. Bu araştırmada bulunan en yüksek polen % 30 frekans ile Onobrychis spp. Olmuştur. Astragalus spp., Crepis spp., Epilobium spp., Rosa spp., Salix spp., Verbascum spp., Thymus spp., Astragalus spp., Carduus spp., Cerasus spp. ve Coronilla spp. polenlerde genellikle minör polen olarak tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Arıcılık, Bal Arısı, Polen, Bayburt, melissopalinoloji
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022İbn Hişâm en-Nahvî (Ö. 761/1360)'nin Şerhu Ḳaṭri'n-nedâ ve belli's-sadâ adlı eserinde hadîs-i şerîf ve şiir istişhâdları
Müslüm Acıoğlu
Dil bir iletişim aracıdır. İnsanoğlu dil aracılığıyla diğer insanlarla iletişime geçer, iletişim kurar. Dillerin nasıl oluştuğu ile ilgili sorunun yanıtı pek kolay değildir. Dillerin temelinin tarihin çok eski dönemlerinde atıldığı belirtilmektedir. Her toplumda karşılaşılan değişimler, gelişmeler yeni karşılaşılan ihtiyâçlardan hareketle üretilen lâfızlar, doğal olarak o toplumun konuştuğu dil yapısını denetleyecek bazı kâide ve kuralları ortaya çıkarmıştır. Arapçanın hem dîn dili hem de konuşma dili olması belli başlı bazı kuralların ve kâidelerin tespit edilmesi ve belirlenmesini gerektirmiştir. İslâm dîni fetihlerle farklı kültürlere sâhip, farklı dilleri konuşan toplulukların olduğu coğrafyalara yayılmıştır. O coğrafyalarda yaşayan İslâm'ı kabul etmiş insanların Kur'ân-ı Kerîm ve Hadîs-i şerîfleri doğru anlayıp, yorumlayabilmeleri, tespit edilen kural ve kâidelerin önemini biraz daha artırmıştır. Arapçada bu kâide ve kuralların toplandığı ilimlerin adı Sarf ve Nahiv olarak belirlenmiştir. Bu konuda dilbilimciler tarafından çok zengin eserler kaleme alınmıştır. Bu faydalı ve zengin eserlerden birisi de İbn Hişâm el-Ensârî (ö. 761/1360) tarafından kaleme alınan ve Arap dilbilgisinde muhtasar ve faydalı eserler içerisinde en faydalı olarak görülen "Şerh-u Katri'n- Nedâ ve Bell'is-Sadâ" adlı eserdir. Eser, kendi alanında Arap gramerinin temel konularını farklı istişhâd (özellikle âyet, hadîs, şiir) örnekleriyle delillendirip, alanında uzman âlimlerin görüşlerini objektif bir bakışla açıklayıp, sonunda da kendi tercîhini ifade etmesiyle üstün bir dereceye ulaşmıştır. Müellifimiz, adı geçen eserinde istişhâd konusunda ilk sırayı âyetlere vererek bu konuda zengin bir alan ortaya koymuştur. Daha sonra şiir, hadîs ve atasözlerini örnek olarak kullanmıştır. Biz de çalışmamızın ilk bölümünde Arap dilinin gelişim ve özelliklerini, eserin müellifini, eserle ilgili içerik bilgisini, Arap dilinde istişhâd kavramını açıkladık. İkinci bölümde müellifin "Şerh-u Katri'n- Nedâ ve Belli's-Sadâ" eserinde istişhâd ettiği hadîs-i şerîf ve konuları, üçüncü bölümde ise müellifin şiir istişhâdları ve konularını müellifin tertîb ve düzenine uyarak ele almaya çalıştık.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Said Havva ve İslamcılık anlayışı
Emine Özmen
Said Havva, XX. yüzyılda siyasi ve sosyo-kültürel sorunların baş gösterdiği bir dönemde fikirleri ile iz bırakmış bir düşünürdür. Havva, İslam Dünyası içinde ortaya çıkan sorunlar üzerine yoğunlaşmış ve bu sorunlar üzerinden seriler halinde eserler kaleme almıştır. Bu eserler bağlamında Müslümanların çağın gerisinde kalmalarının sebebini, İslam'ın özünden ayrılmalarına bağlamıştır. Bu nedenle İslam'ın özüne dönmeyi ve İslam'a aykırı olan bütün bid'at ve hurafelerin, İslam'ın özünden arındırılması gerektiğini savunmuştur. Havva bu doğrultuda ilerleyerek bütün Müslümanları tek bir İslam Devleti'nin çatısı altında toplamayı hedeflemiştir. Bu amaçla Havva'nın sorunlar üzerindeki analiz ve eleştirileri değerlendirildiğinde, onun İslamcı anlayışının Kur'an ve Sünnet merkezli olduğunu görmekteyiz. Çalışmamızın içeriği, Said Havva'nın Türkçeye çevrilmiş eserlerinden ve yardımcı kaynaklardan yararlanılarak ortaya çıkmıştır. Çalışmamız, bir giriş, iki bölüm ve sonuç kısmından meydana gelmektedir. Tezimizin giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, önemi ve sınırlılıkları hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Said Havva'nın hayatını ayrıca düşünce yapısını daha iyi anlamak için İslamcılığın tanımı ve Said Havva'nın mensubu olduğu İhvan-ı Müslimin ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Said Havva'nın İslamcılık idealist çerçevesinde, toplum, devlet ve eğitime yaklaşımı ayrıca mezhebi oluşumlara bakışı üzerinde durulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Modernleşme dönemi Türk-İslam sentezi arayışları: Yusuf Akçura örneği
Esra Delisalih
Osmanlı Devleti'nin son dönemiyle Cumhuriyet'in kuruluşuna tanıklık ve öncülük eden Yusuf Akçura, Meşrutiyet ve Cumhuriyet döneminin yetiştirdiği aydın, düşünür ve fikir adamıdır. Eserleriyle yaşadığı çağın sorunlarına ışık tutan Akçura, Üç Tarz-ı Siyaset adlı eseriyle günümüzde hala adından söz ettirmektedir. Akçura, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin siyasi ve kültürel alanlarında fikir önderliği yapmış, Cumhuriyetin kurucu ideologlarından birisidir. Akçura, gerek kendi dönemi gerekse sonraki süreçlerde Türk-İslam Sentezi düşüncesinin fikir babası olarak görülmüştür. İslamcılık ve Türkçülük konularındaki orta yolu bulma ideali onun realist ve akılcı kimliğiyle birleşerek çözüm önerisi sunmasını sağlamıştır. Böylelikle yeni bir devire başlayan Müslüman Türk milletine ilham kaynağı olmasının yanı sıra Türk-İslam Sentezi fikriyle Türkiye Cumhuriyeti'nin bugününe kadar gelen bir idealin temelini atmıştır. Milletvekilliği sıfatıyla siyasetçi olarak da görev ifa eden Akçura, başta eğitim olmak üzere tarih ve kültür alanlarındaki kıymetli çalışmalarıyla Türk düşüncesinin fikri inkişafına katkı sağlamıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bayburt ilinde farklı yetiştirme sistemi uygulanan tavuklardan elde edilen yumurtaların kalite kriterleri üzerine mevsimin etkisi
Orhan Atlıhan Tekdemir
Bu çalışmada; Bayburt ilinde farklı yetiştirme sistemi uygulanan tavuklardan (Kafes sistemi, aile tipi ve Serbest gezen sistem) elde edilen yumurtaların kalite kriterleri (dış ve iç kalitesi ) üzerine mevsim (ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış) etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla Bayburt ilinde faaliyet gösteren 3 farklı yetiştirme sistemi uygulanan işletmelerden her bir mevsim döneminde 50 adet olmak üzere toplamda 600 adet yumurta örneği incelenmiştir. Mevsimin yumurta dış kalite analizi üzerine etkisi incelediğinde; kış mevsiminde kırılma mukavemeti, kabuk kalınlığı, sarı yüksekliği, sarı indeksi; ilkbahar mevsiminde sarı çapı; yaz mevsiminde şekil indeksi, sarı renk, haugh birimi, kırılma mukavemeti, kabuk kalınlığı, kabuk ağırlığı, sarı çapı; sonbahar mevsimin de ise şekil indeksi, yumurta ağırlığı, sarı renk, kabuk kalınlığı, kabuk ağırlığı, sarı yüksekliği ve sarı çapında mevsimin etkisi önemli (p<0,05) iken diğer dış kalite unsurları üzerine etkisi olmamıştır (p>0,05). Yetiştirme sistemleri bakımından değerlendirdiğimizde ise şekil indeksi (%) ve yumurta ağırlığında serbest gezen sistemde toplanan yumurtalardan en iyi sonuçlar elde edilirken kafes sisteminde sarı renkte en iyi sonuçlar elde edilmiştir (p<0,05). Mevsimin yumurta iç kalite üzerine ise yumurtanın sarı kısmında kış mevsiminde protein, ilkbahar ve yaz mevsiminde beta karoten (µg/g)(p<0,05); yumurta ak kısmında sonbahar mevsiminde Ph, kış ve yaz döneminde protein (p<0,05); yumurta geneli üzerine mevsimin etkisine bakıldığında kış döneminde kuru madde ve kül değerlerinin etkilendiği diğer iç kalite unsurları üzerine etkisinin olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Yumurta iç kalite unsurları üzerine yetiştirme sistemlerini değerlendirdiğimizde yumurta sarısında protein ve beta karotende serbest gezen sistemde, yumurta ak kısmında ph ve protein üzerine aile ve kafes işletmelerinde, yumurta tümü üzerine ise kuru madde ve kul oranı üzerine serbest gezen sistemlerde yetiştirilen yumurtalarda en iyi sonuçlar elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yumurtacı tavuk, yetiştirme sistemleri, mevsim etkisi, yumurta iç ve dış kalitesi
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kur'ân ve sünnete göre asabiyet
Şahin Hazar
Tarih boyunca insanlığın gelişmesi önündeki problemlerden biri, asabiyet anlayışı olmuştur. Allah ilk insandan itibaren insanlara peygamberler göndermiştir. Her peygamber gönderildiği topluma o toplumdaki yanlış düşüncelerle mücadele edip, ilahi mesajları aktararak doğru yolu göstermiştir. Nübüvvet zincirinin son halkası olan Peygamberimiz de kendi toplumundaki en büyük hastalık olan câhiliye dönemi asabiyeti ile mücadele etmiştir. Asabiyet, kişinin kendi ırkını ve milletini daha üstün görüp, diğer ırkları ise değersiz görmesidir. Bir başka ifade ile kişinin zalim de olsa mazlum da olsa kendi kardeşine yardım etme anlayışıdır. İslâm'dan önceki dönemi ifade eden câhiliye tabiri, bir zihniyetin adıdır. Hz. Peygamber'in meydana getirdiği değişimi anlayabilmek için câhiliye döneminin iyi anlaşılması gerekir. Araştırmamızda câhiliye döneminin en büyük özelliği olan asabiyet anlayışı ve toplumsal hayattaki yansımaları ele alınmıştır. Özellikle çalışmamızla alâkalı olarak Kur'ân-ı Kerîm'deki ayetler ve Peygamberimizin hayatı boyunca asabiyetle olan mücadelesi derinlemesine incelenmiştir. Ayrıca toplum bireylerinin birbirlerine kenetlenmesini sağlayan milli duygularla hareket etmenin, akrabalık ilişkilerini canlı tutmanın ırkçılık zihniyetiyle karıştırılmaması gerektiğine de dikkat çekilmiştir. Çünkü kişinin milli his ve duygulara sahip olması tabiidir. Kâmil bir müslüman içinde yaşadığı toplum başta olmak üzere vatanını, milletini, kutsal değerlerini sever. İki ana bölümden meydana gelen bu çalışmamızın birinci bölümünde kavramsal çerçeve ve cahiliyye dönemi asabiyet anlayışına değinilmiştir. İkinci bölümde ise Kur'ân ve Sünnete göre asabiyet anlayışı konusu ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
- Doktora TeziAçık Erişim2022Spor federasyonlarında çalışan personellerin örgütsel bağlılıkları, iş performansı ve duygu durumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Uğur Aydemir
Bu araştırmada spor federasyonlarında çalışan personellerin örgütsel bağlılıkları, iş performansı ve duygu durumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni spor federasyonlarında çalışan personeller oluşturmaktadır. Örneklemi ise bu evren içinden kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 313 çalışan personel oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, "Kişisel Bilgi Formu, Örgütsel Bağlılık Ölçeği, İş Performansı Ölçeği ve Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği" kullanarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü MANOVA, Pearson korelasyon ve Regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına bakıldığında örgütsel bağlılığın ortalama puanlarında; cinsiyete göre devam bağlılığın, eğitim durumuna göre normatif bağlılığın, refah durumuna göre; duygusal bağlılık ve normatif bağlılığın ve gelir durumuna göre ise duygusal ve normatif bağlılık ortalama puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. İş performansı ortalama puanlarında ise demografik değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Duygu durumu ortalama puanlarında bakıldığında; algılanan refah durumuna ve gelir durumuna göre ortalama puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki sonuçları incelendiğinde; olumlu duygu durumları ile duygusal bağlılık ve normatif bağlılık arasında pozitif yönde; olumsuz duygu durumları ile duygusal bağlılık ve normatif bağlılık arasında ise negatif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Duygu durumları ile iş performansları arasındaki ilişkiye bakıldığında; olumlu duygu durumları ile iş performansı arasında pozitif yönde; olumsuz duygu durumları ile iş performansı arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Son olarak ise örgütsel bağlılık ile iş performansı arasındaki ilişkiye bakıldığında; iş performansı ile duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca duygu durumlarının örgütsel bağlılığı ve iş performansını, örgütsel bağlılığın ise iş performansını anlamlı şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; spor federasyonlarında çalışan personellerin olumlu duygulara sahip olduğunda örgütsel bağlılık ve iş performanslarının artacağı, ek olarak örgütsel bağlılıklarının da arttığında iş performanslarının artacağını söylemek mümkün olabilir. Anahtar Kelimeler: Spor federasyonu, örgütsel bağlılık, iş performansı, duygu durumu.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi (Trabzon ili örneği)
Süleyman Samet Kırkbir
Bu araştırmanın temel amacı, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini Trabzon ilinde görev yapmakta olan beden eğitimi ve spor öğretmenleri oluştururken örneklem grubunu evrenden kolaylama yöntemi ile ulaşılan kişiler oluşturmaktadır. Katılımcıların tükenmişlik düzeylerini ölçmek için "Tükenmişlik Ölçeği", benlik saygısı düzeylerinin ölçülmesi için ise "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi için gruplar arası karşılaştırmalarda Kruskal Wallis Testi ve Mann Whitney U Testi kullanılırken, ilişki testlerinden Spearman Korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri cinsiyet, çalışılan okul türü, görev yapılan okulda spor salonu olma durumu ve görev yapılan bölge durumuna bağlı olarak farklılık göstermezken, medeni durumları, aylık gelir düzeyleri ve spor geçmişine sahip olma durumlarına bağlı olarak gruplar arasında farklılık göstermiştir. Tükenmişlik düzeyleri ile yaş, ortalama gelir düzeyi ve hizmet süreleri arasında negatif yönde ilişkilerin olduğu sonucuna da ulaşılmıştır. Benlik saygısı düzeyleri cinsiyet, medeni durum, aylık gelir düzeyi, çalışılan okul türü, görev yapılan okulda spor salonu olma durumu, görev yapılan bölge durumu ve spor geçmişine sahip olma durumlarına bağlı olarak farklılık göstermemiştir. Benlik saygısı düzeylerine yönelik korelasyon analizi sonucunda da yaş, ortalama gelir düzeyi ve hizmet sürelerinde ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyi ile benlik saygısı düzeyleri arasında negatif yönde ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Beden eğitimi ve spor, öğretmen, benlik saygısı, tükenmişlik.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Teniscilerin optimal performans duygu durumları ile tenis performansları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Muhammet Kefeli
Araştırmanın amacı tenisçilerin performans duygu durumları ile tenis performansları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmaya Türkiye Tenis Federasyonunda lisanslı ve aktif olarak 5 yıldan fazla tenis oynayan yılda en az 15 turnuvaya katılan sporculardan çalışma gurubu oluşturdu. 24 erkek 17 kadın sporcu olmak üzere toplam 41 sporcu gönüllü olarak katılımı sağlandı. Araştırmada üç farklı veri toplama aracı kullanıldı. Birincisi sporcuların demografik özelliklerinin belirlenmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" uygulandı. İkincisi fiziksel aktivite ve spor ortamındaki optimal performans duygu durumunu değerlendirmek amacı ile Jackson ve Eklund (2004) tarafından geliştirilen ve Aşçı, Çağlar, Eklund, Altıntaş ve Jackson (2007) tarafından Ölçeğin Türk sporcular için geçerlik ve güvenilirlik çalışmasını yapılmış olan "Durumluk ve Sürekli Optimal Performans Duygu Durum" ölçeği uygulandı. Üçüncüsü sporcuların oynamış olduğu dört turnuvanın müsabaka sonucuna Türkiye Tenis Federasyonunun i-kort sisteminden bakılarak elde edildi.Verilerin analizinde değişkenler arasındaki farklar ve ilişkiler sırasıyla t-testi ve pearson korelasyonu ile incelenmiştir. Ayrıca değişkenlerin normalliği, shapiro-wilk, kolmogorov smirnov ve q-q plot ile araştırılmıştır.Araştırmanın sonucunda tenis sporcularının tenis performansları ile performans duygu durumları arasında cinsiyetlere göre anlamlı farklılık bulunamadı (p>0,05). Kadın tenisçilerin tenis performansı ile performans duygu durumları ilişkileri arasında anlamlı bir fark bulunamadı (p>0,05). Sadece Erkek tenisçilerin tenis performansı ile performans duygu durumları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. (p<0,001). Diğer yandan tüm tenis sporcularının tenis performansları ile performans duygu durumları arasında orta düzeyde ve pozitif yönde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.(p<0,001).
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kemal Tahir'in tarihî kent dizisi romanlarında tartışma ve çatışma alanları
Muammer Yılmaz
Kemal Tahir, hem yaşadığı dönemde hem de ölümünden sonra, gerek romanları gerek düşünceleriyle çok tartışılmış bir aydınımızdır. Romancı, düşünceleri ve bu doğrultuda ortaya koyduğu sanat eserleri nedeniyle bazı kesimlerce çok sevilmiş, kendisine büyük hayranlık duyulmuş; bazı kesimlerce de kendisine karşı büyük düşmanlıklar beslenmiştir. Hayatı uç noktalarda düşünsel ve sanatsal tartışma ve çatışmalarla geçen yazar, romanlarında da Türk toplumunun tarihindeki büyük dönüşümleri, bu dönüşümün yarattığı çelişki ve çatışmaları aktarmaya çalışmıştır. Bugünkü toplum yapımızı ve sorunlarımızı anlamak istiyorsak Osmanlı toplum yapısını ve tarihini anlamak zorunda olduğumuzu ifade eden Kemal Tahir, sorunların kaynağını tarihte aramamız gerektiğini dile getirmiş ve bu yönde çalışmalar yaparak tarihsel ve toplumsal tezler oluşturmuştur. Bu tezler doğrultusunda romanlar yazmış, inandığı gerçekleri tarihsel bir bakış açısıyla sunmaya çalışmıştır. Özellikle tarihî kent dizisi romanlarında bireyin ve toplumun tarihsel dönüşüm karşısında yaşadığı sorunları ve çatışmaları gerçekçi bir bakış açısıyla yansıtmak istemiştir. Çalışmamızda öncelikle Kemal Tahir'in tarihî kent dizisi romanlarının temel çatışma zeminlerini oluşturan, döneminde ve sonraki dönemlerde tartışmalara sebep olmuş fikirleri ortaya koyulmuştur. Daha sonrasında ise bu tartışma yaratan fikirlerin tarihî kent dizisi romanlarında nasıl birer çatışma alanına dönüştürüldüğü açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada genel olarak roman türünün çatışma üzerine kurulu bir yazı türü olduğu gerçeğinden hareketle Kemal Tahir'in tarihî kent dizisi romanlarında ele aldığı temel çatışmalar ve düşünce dünyasının bu çatışmalar üzerindeki etkileri somut biçimde yansıtılmak istenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Çoruh havzası'ndaki maksimum-minumum sıcaklık verilerinin trend analizi
Hilal Koç
Bu çalışmada Türkiye'nin önemli büyük havzalarından olan Çoruh Havzası maksimum ve minimum sıcaklık verilerin homojenlik ve trend analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. Bu amaç için, çalışma kapsamında Bayburt, İspir, Tortum ve Artvin meteoroloji istasyonlarına ait 1965-2020 yılları arası minimum ve maksimum sıcaklık verileri kullanılmıştır. İlk olarak minimum ve maksimum sıcaklık verilerinin homojenlik analizleri literatürde yaygın olarak kullanılan Standart Normal Homojenlik Testi (SNHT), Buishand ve Petitt testleri ile yapılmıştır. Homojenlik testleri sonuçlarına göre özellikle Bayburt, İspir ve Tortum istasyonlarının maksimum sıcaklık verilerinde homojenlik olmama durumları tespit edilmiştir. Daha sonra, maskimum ve sıcaklık verilerinin trend analizleri parametrik olmayan Mann Kendall trend testi yardımıyla yapılmıştır. Mann Kendall trend testi sonuçlarına göre Bayburt ili İlkbahar ve Yaz mevsimleri ile Artvin ili Yaz mevsimi minimum sıcaklık verilerinde istatistiki açıdan anlamlı trendler söz konusu iken, Bayburt, İspir ve Tortum istasyonları İlkbahar ve Yaz mevsimleri maksimum sıcaklık verilerinde %95 güven aralığında anlamlı pozitif trendler tespit edilmiştir. Anlamlı trendlerin özellikle Çoruh havzası'nın üst kısmında daha da fazla olduğu gözlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kalite kontrol grafiklerinden shewart (Xbar-S), Cusum ve ewma kontrol grafikleri kullanılarak bir hazır beton santrallinde proses kontrolünün analizi
Hüseyin Öztürk
Kaliteli hazır betonun elde edilmesi sadece beton kullanıcısı tarafından yapılacak numune alma işlemiyle değil üretim firma tarafından yerinde hammadde girdisinden üretim donanımlarına kadar tüm üretim sürecinin kapsamlı bir şekilde denetlenmesi ve değerlendirilmesi ile gerçekleştirilmesi daha sağlıklı bir üretimi beraberinde getirmektedir. İstatistiksel Proses Kontrol (İPK) teknikleri bu amaca hizmet eden en önemli araçlardandır. Bu çalışmada; bir hazır beton santralinden elde edilen 7-28 günlük basınç dayanımı verileri İPK yöntemlerinden Xbar-S, Cusum ve EWMA (üstel ağırlıklı hareketli ortalama kontrol grafiği) kullanılarak tesisinin analizi gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak istatiksel proses kontrol tekniklerinin hazır beton tesislerinin kontrolü için ciddi bir hizmet sağladığı ve iyileştirmelere bilimsel esaslı temel teşkil ettiği görülmüştür.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Yaşar Nuri Öztürk'ün Kur'an anlayışı
Mustafa Yılmaz
Bu araştırmada Yaşar Nuri Öztürk'ün eserleri bağlamında Kur'ân anlayışı ortaya konulmaya gayret edilmiştir. Öztürk, her ne kadar müstakil bir tefsir kaleme almamışsa da bir Kur'ân meâli hazırlamış; birçok eserinde pek çok âyeti yorumlamış, bazı eserlerinde de Kur'ân'la ilgili değişik konulara değinmiştir. Bu çalışmada araştırmanın amacı ve yönteminden bahsedildikten sonra birinci bölümde Öztürk'ün yetiştiği dönemde Türkiye'deki dini yaşantı ve Öztürk'ün hayatı ile eserleri ele alınmış, onun görüşlerinden etkilendiği kişileri tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, onun Kur'ancılık akımından etkilenmesi ve bu konudaki görüşleri ortaya konulmuştur. Daha sonra onun Kur'ân meâli incelenerek bu meâlin yazılma amacı ve onun diğer meâllerden farklı yönleri ele alınmış, onun diğer meallerden farklı tercüme ettiği bazı kavramlar belirlenmiştir. Üçüncü bölümde onun Kur'ân ilimlerine ve bazı Kur'âni meselelere yaklaşımı ortaya konulmuştur. Bu meseleler; Kur'ân'da geçen "hadis" kelimesini Hz. Peygamber'in sözü olarak kabul etmesi, Kur'ân'da imanın şartlarından hangilerinin zikredildiği, Kur'ân'da nesih, İsrâ ve Mirac hadisesi, Kur'ân tercümesi ile namaz kılınıp kılınamayacağı, zekât, hac, reenkarnasyon vb. konulardır. Bu çalışmada Öztürk'ün Kur'ân'daki İslâm kitabı başta olmak üzere onun diğer eserleri okunup incelenerek onların hepsi gözden geçirilmiş, böylece konuyla ilgili görüşleri ilk elden kaynaklardan tespit edilmek istenmiştir. Ayrıca Öztürk'ün fikirlerinin daha iyi anlaşılabilmesi için onun görüşlerine tenkit olarak kaleme alınmış eserlerden de istifade edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlarının ders programında yapılma saatine göre incelenmesi
Muhammet Atmaca
Bu çalışmanın amacı; Ortaokul öğrencilerinin Beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlarının ders programındaki yapılma saatine göre etkisi olup olmadığını incelemektedir. Çalışmaya,2021-2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul/Pendik İlçesi Muhsin Yazıcıoğlu Ortaokulundan 5.6.7. ve 8. sınıf öğrencileri gönüllü olarak katıldı. Çalışma da iki ayrı veri toplama aracı kullanıldı. Veri toplama araçlarının birincisi araştırmacı tarafından oluşturulan katılımcıların demografik bilgilerinin yer aldığı 10 soruluk kişisel veri formu, diğeri ise katılımcıların Beden eğitimi dersine karşı tutumlarını belirlemek amacı ile Güllü ve Güçlü (2009) tarafından geliştirilen ve 35 sorudan oluşan "Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği'' kullanıldı. Elde edilen veriler, istatistiksel olarak işlenebilmesi için Microsoft Excell'de düzenlendi. SPSS paket programı ile incelenen veriler normal dağılım gösterdiğinden dolayı ikili grup karşılaştırmalarında "Bağımsız Örneklem T Testi", çoklu grup karşılaştırmalarında ise "Tek Yönlü Varyans Analizi" testi uygulandı. Sonuçlar p<.005 anlamlılık düzeyine göre yorumlandı. Analiz sonuçları incelendiğinde ilk dönem derse ilişkin tutumların kararsızlık düzeyinde, ikinci dönem ortalamasının ise katılıyorum düzeyine yükseldiği belirlenmiştir. İkinci dönem ders programında değişiklik yapılarak birinci yarıyıl döneminde ilk saatlerde yapılan dersler ikinci yarıyıl döneminde ders programının son saatlerine alınmıştır. Bu değişim ikinci yarıyıl döneminde Beden eğitimine ilişkin olumlu tutumun gelişmesine katkı sağlamıştır. Günün saatine bağlı olarak öğrencilerin Beden Eğitimi dersine karşı tutumları arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Oğuz Atay ve Dostoyevski romanlarında 'tutunamayan' tipi üzerine mukayeseli bir inceleme
Muharrem Daştan
Toplumda tutunamayan tipi, yaşanan gelişme ve değişmelerin sonucunda ortaya çıkar. Toplum temelli değişmeler; sosyal, siyasi ve ekonomik unsurlarla birlikte meydana gelir. Dolayısıyla toplumda, bu değişmelerin sonucunda farklı tipler görülebilir. Örneğin edebî ürünlere aktarılan tiplerden biri tutunamayandır. Toplumda gruplaşmanın artması, ekonomik farklılıkların etkisi, sosyal yaşantılarda temel değişme gibi birtakım etkenler, romanlarda tutunamayan tipi olarak karşımıza çıkar. Tutunamayan tipinin en önemli göstergesi, ötekileştirme sorunudur. Bu ise edebî ürünler ve özelde ise romanlar incelenirken ideolojik çatışmalarda, toplumda ayrıksılık problemlerinde görülür. Birçok problemin yaşanmasına neden olan tutunamama, bireyin yaşantısında köklü değişimler yapar. Anlatılan olayların o dönemde yaşanan süreçlerini ele alan romanlarda da bu durum fazlasıyla görülür. Dolayısıyla bu araştırmada Dostoyevski romanları için 19. yüzyıl incelenmiş, Atay için 1980'lerde yaşanan gelişmeler değerlendirilmiştir. Özellikle tutunamayan tipinin incelendiği araştırmada, birey yalnızlığı, intiharı, çatışmaları gibi birtakım konular, dönemin özellikleri ve etkileri doğrultusunda incelenir. Bu araştırmada, Oğuz Atay ve Dostoyevski romanlarında 'tutunamayan' tipinin gelişimi incelenmiştir. Özellikle de yazarların öne çıkan romanlarındaki karakterler ve meydana gelen olaylar kapsamında mukayese yapılmıştır. Böylece araştırmada, geleceğin bilinmezliği, kimlik sorunu, aydın insanın toplumla sorunu, yoksul ve hasta insan, toplumdan dışlanan insan modeli, ekonomik sorunlar, sıradan ve yalnız insan konuları incelenmiştir. Ayrıca kıskançlık ve nefret söylemi, vicdan ve merhamet, din açısından tutunamayan tipi ve anlaşılamama sorunu da araştırmada değerlendirilmiştir. Atay ve Dostoyevski romanlarında incelenen bu konular, tutunamayan tipinin edebî eserlerde yaygın bir biçimde kullanıldığını gösterir. Mukayeseli değerlendirmede ise, Atay'ın romanlarında özellikle Türk aydını sorunu incelenmiş, sosyal ve ekonomik değişimlerin sonuçları işlenmiştir. Dostoyevski romanlarında ise karakterlerin genel özellikleri değerlendirilmiştir. Böylece romanlarda öne çıkan tutunamayan tipi; ötekileştirme, yabancılaşma, ayrıksılık gibi unsurlara bağlı meydana gelmiştir. Dolayısıyla bireyin toplumla yaşadığı çatışmanın kaynakları, tutunamayan tipinin bir göstergesi şeklinde yorumlanabilir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kahve çekirdeği ekstraktı ile selenyum nanopartikül üretimi
Pınar Baluken
Nanopartiküller, üstün özelliklerinden ve sunduğu birçok avantajdan dolayı günümüzde en çok çalışma yapılan alanlardan biri haline gelmiştir. Düşük maliyetli, toksik olmayan, çevre dostu ve üretilmesinde hiçbir kimyasal madde gerektirmeyen bir yeşil sentez yöntemi kullanılmaktadır. Yapılan bu çalışmada, yeşil kahve çekirdeğinden bazı biyoaktif bileşiklerinin ekstraksiyonunda Box-Behnken deney tasarımı kullanılarak yanıt yüzey yöntemiyle optimize edilmiş ve optimize edilen koşullarda elde edilen ekstrakt kullanılarak mikrodalga destekli selenyum nanopartikül üretimi gerçekleştirilmiştir. Üretilen selenyum nanopartiküllerin 350-400 nm arasında absorbans gösterdiği tespit edilmiştir. Nanopartiküllerin yüzey morfolojisi ve boyutu transmisyon elektron mikroskobu (TEM) ile belirlenmiştir ve küresel yapılı yaklaşık 100 nm olan nanopartiküller üretilmiştir. FTIR analizi ile indirgemeye etki eden fonksiyonel gruplar belirlenmiştir. Ayrıca üretilen selenyum nanopartiküllerin amorf (düzgün olmayan) yapıda olduğu ve yüksek sıcaklıklarda stabilitesini koruyabildiği belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Hacamat uygulamasının sporcuların bazı parametreleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Abdullah Akova
Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (sav), yaşamının her anında insanlığa örnek olmuş ve tavsiyelerde bulunmuştur. Peygamber Efendimizin bize tavsiye ettiği birçok şey günümüzde daha iyi kavranmakta ve bilimsel olarak da kanıtlanabilir nitelikler kazanmaktadır. Bu duruma örnek verecek olursak 'Hacamat' uygulaması için çokça tavsiyede bulunması ve bu uygulamanın o zamanın şartlarında bile ne kadar faydalı bir şifa yöntemi olduğunu söylemesi günümüzde de bilimsel olarak da kanıtlanmıştır. Günümüzde tıbbî ilaçlar ile uygulanan tedavilerin de yan etkileri ve zararları düşünüldüğünde hacamatın önemi daha da iyi anlaşılmaktadır. Bu bağlamda tez çalışmasının amacını hacamat uygulamasının sporcuların bazı parametreleri üzerindeki etkisinin incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırmanın katılımcı grubunu Ragby Milli Takımında oynayan 12 sporcu oluşturmaktadır. Veri toplama amacı ile sırt bacak dinamometresi, el dinamometresi, sıçrama testi, uzan eriş testi, 30m Hız Testi ve Richards Campbell uyku ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzde ve frekans dağılımları, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Friedman Testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, sırt kuvveti, bacak kuvveti, sağ el kavrama kuvveti, sol el kavrama kuvveti, esneklik ve uyku puanları değişkenlerine ilişkin anlamlı farklılığa ulaşılırken (p<0,05), sıçrama ve 30m sürat değişkenlerine ilişkin anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05).
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Polipropilen lif donatılı geopolimer derin karıştırma kolonunun yanıt yüzey yöntemi ile optimizasyonu ve sıcaklık etkisinin araştırılması
Büşra Avlayan
Boyları 30m'ye varan derin karıştırma kolonları kohezyonlu ve kohezyonsuz zeminlerde sıkça kullanılan derin zemin iyileştirme yöntemlerinden biridir. Tamamen zemine gömülü halde çalışan derin karıştırma kolonları kürlerini oluşturuldukları zemin ortamından almaktadır. Bu durumda zemin derinliği boyunca değişen zemin sıcaklığı aynı zamanda derin karıştırma kolonlarının kür sıcaklığı olmaktadır. Derin karıştırma kolonlarının imal edildikleri bölgenin yıllık ortalama sıcaklığı, imalatın yapıldığı günün hava sıcaklığı, zeminin termal iletkenlik katsayısı gibi parametreler zemin derinliği boyunca sıcaklığın yüzey sıcaklığından farklı olmasında rol oynar. Bu nedenle çoğu zaman zemin derinliği boyunca sıcaklık yüzey sıcaklığından farklı olur. Bu durum derin karıştırma kolonlarında zemin derinliği boyunca kür sıcaklığının değişken olması durumunu doğurur. Bu da kolonların taşıma gücüne etki eder. Yapılan bu tez çalışmasında sıcaklık etkisinin yüksek plastisiteli kil içeren bir zemin ortamında polipropilen donatı katkılı geopolimer esaslı derin karıştırma kolonu harcının mekanik özelliklerine olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışma kapsamında Amerikan Karayolları İdaresi'nin (FHWA) derin karıştırma kolonları için önermiş olduğu numune hazırlama şekilleri dikkate alınarak 50 mm çapında ve 100 mm yüksekliğinde numuneler oluşturulmuş. Geopolimer malzemenin elde edilmesinde bağlayıcı olarak F sınıfı uçucu kül kullanılmıştır. Aktivatör olarak kütlece %50-%50 oranında 10 M NaOH ve Na2SiO3 çözeltileri kullanılmıştır. Çalışma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada yanıt yüzey yöntemi kullanılarak maksimum serbest basınç dayanımını veren bağlayıcı miktarı ve aktivatör içeriği belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında optimum miktarda bağlayıcı ve aktivatöre farklı oranlarda 6mm uzunluğunda polipropilen donatı karıştırılarak elde edilen numunelerin serbest basınç dayanımı belirlenmiştir. Bu suretle maksimum serbest basınç dayanımını veren donatı içeriği elde edilmiştir. Çalışmanın üçüncü adımında ideal miktarları belirlenen bağlayıcı, aktivatör ve polipropilen lif katkıları ile zemin numuneleri hazırlanmıştır. Hazırlanan numuneler 5°C, 10°C, 20°C ve 30°C'lik kür sıcaklıklarında 7 gün ve 28 gün kürlenmiştir. Kürlenen numuneler serbest basınç deneyleri ve üç eksenli basınç deneylerine tabi tutulmuştur. Bu suretle sıcaklık etkisinin serbest basınç dayanımı, elastisite modülü, içsel sürtünme açısı ve kohezyon parametrelerine olan etkisi incelenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda numunelerin mekanik özelliklerinin 20°C'lik kür sıcaklığına kadar artan sıcaklıkla birlikte dikkate değer şekilde arttığı, bu sıcaklık değerinin üzerinde mekanik özelliklerde büyük bir değişimin olmadığı görülmüştür.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Din eğitiminde dini bilgiyi etkileyen faktörler
Fatma Cesur
Bu çalışmada, din eğitiminde dinî bilgiyi etkileyen sosyal faktörler sosyal temeller bağlamında ele alınmıştır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bilgi kavramının tanımı yapılarak, bilgi kavramı ile ilgili temel açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümde, din toplum ilişkisi karşılıklı olarak ele alınmış ve birbirlerine etkileri ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise din eğitiminin ve dinî bilginin sosyal temelleri Kur'an'ı Kerîm, Sünnet, Gelenek, Kültür, Küreselleşme ve Modernite başlıkları altında işlenmiştir. Çalışmanın sonunda din eğitiminde kullanılan dinî bilginin amacına uygun bir şekilde anlaşılması için hayatla ilişkilendirilmesi, sorunlara çözüm üretecek şekilde güncellenmesi ve batıl inançları fark edip eleyecek seviyede dini okuryazarlık becerisine sahip olunmasının önemi ortaya konulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Cirit atlarında müsabakanın serum irisin ve ampk düzeyleri, bazı kas hasarı, stres belirteçleri ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
Yunus Emre Zengin
Cirit, atlı oyuncuların kendilerini zinde tutmak için oynadıkları yiğitlik, cesaret oyunu ve erliğin timsali olarak kabul edilen Türk binicilik sporlarının en eskisi olarak kabul edilen at üstünde oynanan, tarihî ve millî atlı takım sporlarından biridir.Bu kapsamda çalışmada etkisini incelediğimiz hormonlardan birisi olan irisin, iskelet kasında yoğun bulunması ve egzersiz hormonu olarak adlandırılması nedeniyle atların performans seviyesinin belirlenmesinde değerlendirilebileceği bildirilen adipokin ve miyokindir. AMPK, ise hücresel enerji sensörü olarak kabul edilen enerji homeostazında rol oynayan bir enzimdir. Bu araştırma, Bayburt ilinde düzenlenen cirit müsabakasına katılan atlarda müsabakanın (istirahat hali, müsabaka öncesi ve müsabaka sonu) serum irisin, AMPK, IL-6, GRP78, kortizol hormon düzeyleri üzerine etkisi ve bazı biyokimyasal (glukoz, laktat, CK, CK-MB, üre, kreatinin, AST, ALT, ALP, GGT, LDH, Total kolesterol (TK), Trigliserid (TG), VLDL, LDL, HDL)parametrelerle ilişkisinin incelenmesidir. Bu kapsamda araştırmada yaşları 4-10 arasında değişen toplam 14 adet Arap aygırı kullanıldı. Çalışmaya dahil edilen atlardan toplamda iki müsabaka süresince istirahat hali (H0), müsabaka öncesi (H1) ve müsabaka sonu (H2) dönemleri olmak üzere vena jugularis'ten kan örnekleri alındı. Kan serumu örneklerinde irisin, AMPK, IL-6, GRP78, kortizol hormonu düzeyleri ELISA yöntemiyle, biyokimyasal parametreler, Cobas 8000 otoanalizörde spektrofotometrik yöntemle kantitatif olarak çalışıldı. Alınan kan örneklerinden elde edilen serumlar -80 C°'de saklandı. Verilere ait istatistiksel değerlendirmede IBM SPSS v25 programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Tekrarlı ölçümler arasındaki farklılıkları belirlemede parametrik olmayan Kruskal Wallis H testi (IL-6, CK), normal dağılım gösteren gruplarda one way ANOVA testi (İrisin, AMPK, GRP78,CK-MB) kullanılmış, zamanların sıra ortalamaları arasındaki fark ise anlamlılık düzeyi p<0,05 düzeyinde belirlenmiştir. Çalışma grupları incelendiğinde JA ve JB gruplarında yer alan atların E1 ve E2 müsabakalarındaki H2 dönemlerine ait değerlerin H0, H1 dönemlerindeki değerlerine göre ortalama serum irisin, IL-6, GRP78, kortizol, CK, CK-MB değerlerinde artış gözlenirken, ortalama serum AMPK, laktat, TK, TG, LDL, VLDL değerlerinde azalma tespit edilmiştir (p<0.05).Sonuç olarak, müsabakaya katılan cirit atlarında müsabakanın serum irisin, AMPK, IL-6, GRP78, kortizol, glukoz, laktat, CK, CK-MB, üre, kreatinin, AST, ALT, ALP, GGT, LDH, TK, TG, VLDL, LDL, HDL düzeyleri üzerine etkisi ortaya koyulmuştur. İrisin hormon düzeyinin ölçülmesi, egzersizin etkisi; AMPK, egzersize bağlı olarak enerji regülasyonun değerlendirilmesi, GRP78, egzersize bağlı endoplazmik retikulum stresi düzeyinin belirlenmesi, IL-6,CK, CK-MB egzersize bağlı olarak kas hasarının değerlendirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünmekteyiz. Ancak, bu alanda daha kapsamlı ve moleküler düzeyde araştırmaların yapılmasının gerekli olduğu, egzersiz hormonu irisin, hücresel enerji sensörü AMPK, kas hasarı belirteçleri IL-6, CK parametreleri egzersiz, idman programlarının seçimi, etkinliği ve performans değerlendirilmesinde faydalı olabileceği kanaatine varılmıştır.