Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026MIST Ülkelerinde Jeopolitik Riskin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerine Etkisi
Yıldız, Şaduman
Tasarruf oranları düşük olan gelişmekte olan ülkelerde iktisadi büyüme çoğunlukla doğrudan yabancı yatırımlar aracılığı ile artırılabilmektedir. Doğrudan yabancı yatırımlar aracılığı ile ülkeler sermaye birikimini ve istihdamı artırmanın yanı sıra ülkeye teknoloji transferi de sağlayabilmektedirler. Bu çalışmada, yükselen ekonomiler olarak tanımlanan MIST (Meksika, Endonezya, Güney Kore ve Türkiye) ülkelerinde 1985-2023 dönem aralığında jeopolitik riskin doğrudan yabancı yatırımlar üzerine etkisi panel veri analizi kullanılarak araştırılmıştır. Doğrudan yabancı yatırımların bağımlı değişken olduğu model için yapılan eşbütünleşme testi sonucuna göre doğrudan yabancı yatırımlar ve jeopolitik risk arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Daha sonra yapılan katsayı tahmin testine göre jeopolitik riskte meydana gelen %1 oranındaki artış doğrudan yabancı yatırımları %0.176 oranında azaltmaktadır. Son olarak çalışmada yapılan nedensellik testi ile de eşbütünleşme testi sonuçları doğrulanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, MIST ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımların artışı jeopolitik riskin düşük olmasına bağlı olarak gerçekleşmektedir. Bu bulgu, bu ülkelerdeki politika yapıcıların doğrudan yabancı yatırım politikalarını tasarlarken jeopolitik riski dikkate almaları gerektiğini göstermektedir.
- MakaleYalnız künye2025The Relationship Between Economic Growth and Human Development in the New Fragile Five Countries
Yıldız, Şaduman; Kapici, Özlem
This study examined the relationship between economic growth and human development with annual data for 1990-2021 for the country group consisting of Türkiye, Argentina, Qatar, Egypt, and Pakistan, which have various economic vulnerabilities, and made policy recommendations based on the results. The study, which used panel data analysis, employed GDP per capita as a representative of economic growth and the "Human Development Index" created by UNDP as an indicator of human development and established two models. Within the scope of panel data analysis, the cross-sectional dependence, homogeneity, and stationarity tests were conducted for variables and established models. Afterward, the models established were analyzed with the cointegration and causality tests. The analysis found a mutual relationship between economic growth and human development in the New Fragile Five countries between 1990 and 2021.
- MakaleAçık Erişim2024İktisadi Büyüme, Enerji Tüketimi ve CO2 Emisyonu Arasındaki İlişki: MIST Ülkeleri Üzerine Bir Değerlendirme
Yıldız, Şaduman; Gök, Aslıhan
İktisadi büyüme kişi başına reel gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH)’daki artışı ifade etmektedir. Ülkelerin gelişmişlik düzeyini ortaya koyan en önemli göstergelerden biri de iktisadi büyümedir. Bu bağlamda ülkelerde iktisadi büyümelerini sağlamayı amaçlamışlardır. Sanayi devrimi sonucunda iktisadi büyümeyi sağlamak için ülkelerin enerji tüketiminde artış yaşanmış ve bu da çevreye zararlı atıklar karışmasına neden olmuştur. Ayrıca sanayi devrimi ile kentsel nüfusta da artış yaşanmış ve enerji tüketimi de bu bağlamla artmıştır. Çeşitli nedenlerle artan enerji tüketimi çevresel sorunların artmasına neden olmuştur. Ülkeler iktisadi büyümelerini gerçekleştirebilmek için enerji tüketimlerini artırmış ve bu da ülkelerde karbondioksit (CO2) emisyonunda da artışın yaşanmasına neden olmuştur. Yapılan bu çalışmada Meksika, Endonezya, Güney Kore ve Türkiye (MIST) ülke grubu için iktisadi büyüme, enerji tüketimi ve CO2 emisyonu arasındaki bağlantı 1971-2014 dönemi yıllık verileriyle ele alınmıştır. Ayrıca çalışmaya kontrol değişkeni olarak kentleşme verisi de dahil edilmiştir. Çalışmada eşbütünleşme ilişkisini araştırmak için Durbin-Hausman eşbütünleşme testi (2008) ve LM (2007) eşbütünleşme testi uygulanmıştır. İktisadi büyüme, enerji tüketimi, CO2 emisyonu ve kentleşme değişkenleri arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunmuş sonra OLS-CD katsayı tahmin yöntemi ile katsayılar tahmin edilmiştir. Katsayı tahmini sonucunda enerji tüketimi için kullanılan elektrik tüketiminin CO2 emisyonunu azalttığı sonucuna ulaşılırken kentleşme ve iktisadi büyümenin ise CO2 emisyonunu arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
AtıfOpenAlex2
İncele - MakaleAçık Erişim2024The Relationship Between Public Expenditures and Openness in the MIST Countries
Yıldız, Şaduman
After the Second World War, increases were observed in both public expenditures and openness, and researchers started to investigate the relationship between these two variables. As a result of the investigations, three hypotheses revealing the relationship between public expenditures and openness were developed. These hypotheses are the compensation hypothesis, the efficiency hypothesis, and the deindustrialization hypothesis. According to the compensation hypothesis, there is a positive relationship between openness and public expenditures, and openness increases public expenditures. On the other hand, according to the efficiency hypothesis, there is a negative relationship between public expenditures and openness, and openness reduces public expenditures. Finally, according to the deindustrialization hypothesis, there is no relationship between public expenditures and openness. In the present study, the effect of openness on public expenditures in the MIST (Mexico, Indonesia, South Korea, and Turkey) countries was tested via panel data analysis using annual data for the 1960-2021 period. In this respect, as a result of the LM cointegration test, it was concluded that there was a cointegration relationship between the variables of public expenditures and openness. Afterward, a coefficient estimate was made for the variables with the CUP-FM and BA-OLS tests, and a positive relationship was revealed between the variables of public expenditures and openness. Finally, the result of the Fisher causality test supported the result of the LM cointegration test. Thus, it was concluded that the compensation hypothesis was valid in the MIST countries for the 1960-2021 period.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2023Feldstein-horioka paradoksu’nun türkiye için geçerliliğinin analizi
Yıldız, Şaduman
Yatırımlar ile tasarruflar arasındaki ilişki her dönemde iktisatçıların ilgisini çeken konular arasında yer almaktadır. Nitekim yatırım ve tasarruf üzerine yapılan araştırmalardan biri de Feldstein ve Horioka (1980) tarafından yapılmıştır. Söz konusu araştırma, ekonomide sermaye hareketliliğinin olduğu durumda yurtiçi yatırımlar ile yurtiçi tasarruflar arasında yakın ilişkinin olduğunu ileri sürmektedir. Genel iktisat teorisine zıt olan bu durum Feldstein-Horioka Paradoksu (Bulmacası-Hipotezi) olarak ifade edilmektedir. Feldstein-Horioka Paradoksu (FHP) uluslararası makroekonominin en önemli paradoksları arasında yer almıştır. FHP’nin Türkiye’de geçerli olup olmadığını ortaya koyabilmek için 1980-2021 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak ele alınan değişkenler arasındaki ilişki ARDL Sınır Testi ve Toda-Yamamoto Granger Nedensellik Analizi ile test edilmiştir. Yapılan ARDL Sınır Testi sonucunda “değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi yoktur” hipotezi kabul edilerek değişkenler arasında uzun dönem eşbütünleşme ilişkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer yandan yapılan Toda-Yamamoto Granger Nedensellik Analizi sonucu da ARDL Sınır Testi sonucunu destekler nitelikte olup hem yatırımdan tasarrufa hem de tasarruftan yatırıma doğru nedensellik ilişkisi olmadığını göstermektedir. Bu bağlamda yapılan testlere göre, FHP’nin ele alınan dönemde Türkiye için geçerli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu sonuç, Türkiye’de yatırımların daha çok yurtdışı tasarruflar ile finanse edildiğini ortaya koymaktadır.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2022Analysis of the Validity of the Environmental Kuznets Curve Hypothesis for Turkey
Yıldız, Şaduman
Environmental wastes increasing with the industrialization process have caused environmental problems to come into prominence worldwide. Therefore, the relationship between economic growth and environmental pollution has become the center of attention for many researchers, and many studies have been conducted. One of the most important hypotheses that reveal the relationship between these variables is the Environmental Kuznets Curve (EKC). In this context, the study aimed to examine the validity of the EKC, which revealed an inverse-U-shaped relationship between economic growth and environmental pollution, for Turkey in the period between 1990 and 2015. The relationship between environmental pollution and economic growth in the study was analyzed through the ARDL limit test. According to the analysis results, it was concluded that the EKC hypothesis was valid for Turkey in the period mentioned. In this respect, environmental degradation initially rises as economic growth increases, but environmental pollution decreases with the increase in environmental consciousness after a certain threshold growth level. Moreover, the study elucidated that the increase in the amount of renewable energy consumption reduced environmental pollution. Accordingly, it is recommended to produce with clean technology that will enhance the environmental quality in the production process and implement a stable growth policy that will increase the amount of renewable energy consumption within the total energy consumption. Furthermore, legal regulations can be made to promote the use of environmentally friendly technologies in production, and tax reductions or various investment supports can be provided within this framework.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleYalnız künye2021Türkiye’de Phillips Eğrisi’nin Geçerliliğinin Fourier\rEşbütünleşme ve Fourier Nedensellik Testleri ile Analizi
Yıldız, Şaduman
Bir ülke ekonomisinin en önemli başarı ölçütleri arasında enflasyon ve\rişsizlik göstergeleri yer almaktadır. Nitekim enflasyon ve işsizlik oranlarının\rartması ülkelerin refah düzeylerini azalttığı için politika yapıcılar hem\renflasyonun hem de işsizliğin düşük düzeylerde kalmasını amaçlamakta ve\rbu doğrultuda para ve maliye politikalarını yapmaktadırlar. Makroekonomi\rliteratüründe enflasyon ile işsizlik arasındaki ilişkiyi ortaya koyan Phillips\rEğrisi’ne göre, enflasyon arttığı zaman işsizlik azalırken enflasyon azalırken\rise işsizlik artmakta yani enflasyon ile işsizlik arasında ters yönlü bir ilişki\rbulunmaktadır. Bu bağlamda ekonomide Phillips eğrisinin geçerli olması\rdurumunda uygulanacak politikalar ile hem enflasyona hem de işsizliğe\raynı anda çözüm bulmak mümkün olmamaktadır.\rBu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2006:01 – 2020: 11 dönemi için en önemli\rekonomik sorunlar arasında yer alan enflasyon ile işsizlik arasındaki ilişkiyi\raraştırarak Phillips eğrisinin geçerli olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu\ramaç doğrultusunda ilk olarak Fourier ADF ve Fourier KPSS analizleri\ryapılarak ele alınan değişkenlerin düzeyde durağan olmadıkları ve birinci\rfarklarında durağan oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Daha sonra yapılan\rFourier eşbütünleşme analizi ile değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin\rolmadığı belirlenmiştir. Son olarak Single Fourier-Frequency Toda &\rYamamoto nedensellik analizi yapılarak değişkenler arasındaki kısa dönemli\rilişkinin olup olmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yapılan nedensellik\ranalizi sonuçlara göre, hem enflasyondan işsizliğe hem de işsizlikten\renflasyona doğru nedensellik ilişkisi olmadığı görülmüş olup enflasyondaki\rdeğişimlerin işsizlik üzerinde ve işsizlikteki değişimlerin ise enflasyon\rüzerinde kısa dönemde etkili olmadığı ortaya konulmuştur. Bu bağlamda\renflasyon ile işsizlik arasında ters yönlü ilişki olduğunu ileri süren Phillips\reğrisinin Türkiye için ele alınan dönem ve yapılan analizler çerçevesinde\rgeçerli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
AtıfTR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2018The causality analysis of the relationship between inflation, interest rate and exchange rate in turkey
Başar, Selim; Yıldız, Şaduman
The aim of this study was to investigate the relationship between inflation, interest rate, and exchange rate in Turkey for the period between 1984 and 2017. In line with this aim, firstly the effect of the relationship between these variables on the Turkish economy through monetary transmission mechanism was explained and theoretical information was presented. Then, the relationship between inflation, interest rate, and exchange rate was analyzed by OLS method and investigated using the Toda–Yamamoto (TY) causality test. Toda - Yamamoto (TY) causality analysis has some advantages compared to other methods of causality analysis. In this analysis, since variables do not have to be stationary at level, information loss caused by taking difference is prevented. In order to perform Toda - Yamamoto (TY) causality analysis, firstly, the stationarity test is performed on variables and the maximum order of integration (dmax) is determined. Then, taking into account the information criteria, such as AIC and SIC, the augmented VAR model is estimated at level by determining estimated order level [k + (dmax)] with the optimal lag length (k) for the variables. According to the results obtained from the study, in Turkey, 1984 - 2017 period, it is determined that there is one way causality, from interest rate to inflation, between inflation, interest rate and exchange rate. This result shows that interest rate is an important monetary policy instrument affecting inflation. For this reason, it can be said that taking into account the effect of interest rates will be beneficial while the inflation targeting policy, which has been implemented by the Central Bank since 2002, is maintained.
AtıfOpenAlex7TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2018Solomon ash uyumluluk deneyi ve bireylerin karar verme tarzları arasındaki ilişki (türkiye örneği)
Battal, Fetullah; Çınar, Ertuğrul; Kılıçaslan, Şenol; Yıldız, Şaduman
Bu çalışmanın temel amacı bireylerin karar alırken örgütünbaskısından etkilenip etkilenmediğini araştırırken, bu etkinin anlamlıolup olmadığını da incelemektir. Ülkemizde daha önceden sosyal psikolojialanıyla ilgili çok çalışma yapılmamış olmasına rağmen söz konusu buçalışma için ABD’de daha önceden Asch (1951) tarafından uygulananuyumluluk deneyi ve Scott ve Bruce (1995) tarafından yapılan Kararverme tarzları ölçeği temel alınmıştır. Bu çalışma da karma analiz yoluizlenmiştir.Çalışmanın kapsamı ise Bayburt üniversitesinde lisans eğitiminedevam eden öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırma sonucunda iserasyonel karar verme eğilimi yüksek olan öğrencilerin ilginç bir şekildegruba uyma konusunda daha istekli olduğu gözlemlenirken, sezgiselkarar verme puanı yüksek ola katılımcıların gruba uyma konusundadaha az istekli olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca bu çalışma kontrol grubuve deney grubu olmak üzere iki grup üzerinde gerçekleştirilmiştir. Kontrolgrubunda katılımcıların %99’u bütün sorulara doğru cevabı vermiştir.Ancak deney grubunda ise bu oran %65 lere kadar gerilerken hiçbir şekilde grubun baskısına uymadan cevap verenlerin sayısı %35seviyesinde gözlemlenmiştir. Yapılan çalışmanın sonuçları, ilginç birşekilde, rasyonel bir karara sahip olduğu belirlenen katılımcıların grupbaskından daha fazla etkilendiği ortaya koyarken Sezgisel karar vermeoranının yüksek olduğu katılımcıların grup baskısından daha azetkilendiği ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmanın genel sonucu, teorik(İstatistiksel) olarak bireylerin kendilerini karar verme tarzlarında kiboyutlardan birine eğilimli oalrak algılarlar. Ancak pratikte tersinesonuçlar verebilmektedir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleYalnız künye2018Evaluation of external trade potential between turkey and brics countries in the framework of linder hypothesis
Künü, Serkan; Yıldız, Şaduman
In this study, Linder hypothesis validity for Turkey's exports and imports with BRICS countries (Brazil, Russia, India, China and South Africa) in 1996-2016 period have been investigated using panel data analysis. According to the results of the study, Linder hypothesis is valid in terms of exports between Turkey and BRICS countries. Accordingly, the difference of per capita GNP levels between Turkey and BRICS countries as long as decreases, the exports of Turkey’s to these countries increase. In other words, %1 decrease in the difference of per capita GNP levels between Turkey and BRICS countries increases the exports of Turkey rate of 0.09%. This shows that the trade between Turkey and BRICS countries is interindustry trade. On the other hand, 1% increase in GNP of BRICS countries increases export of Turkey rate of 2.867%. Linder Hypothesis is not valid in terms of importation in between Turkey and BRICS countries.
AtıfTR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2018The relationship between environmental taxes and growth: an analysis on turkey (1994 – 2014)
Ag, Aliriza; Yıldız, Şaduman
In this study, the relationship between environmental taxes and growth, which is an effective management mean in the prevention of environmental problems, has been investigated. When relationships between environmental taxes and growth are looked in different perspectives in the literature, it is seen that results can change. In this context, the relationship for Turkey was investigated with using with annual data between 1994-2014 period, performing with Johansen Cointegration test, Fully Modified OLS, Canonical Cointegration Regression (CCR) and Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS) techniques. According to the results of the analysis, it was determined that there was a long-term relationship between the variables determined to be cointegrated. Due to the problem of endojenite, Johansen estimation result was interpreted only in terms of sign but could not be interpreted in terms of size. Therefore, using Fully Modified OLS, Canonical Cointegration Regression (CCR) and Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS) techniques, the model was re-estimated and interpreted in terms of size. In this study when Turkey, European Union countries and OECD countries are compared in terms of areas of application of the environmental taxes, it was determined that the share of environmental tax revenues in the GDP in Turkey is higher than OECD countries and European Union countries although the scope of application is limited in our country. Also, according to FMOLS, CCR and DOLS forecast results gathered in the study, an increase of one percent in the growth rate increases the environmental tax revenues by 1.808182 %, 1.818228 % and 1.892339 % respectively. These results, which are very close to each other, show that this could be a situation that arose as a result of the higher environmental taxation in order to rule out environmental pollution that has been increasing with the increase in the economic growth in Turkey.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2017Bayburt logistic village, a study on the logistic village perception of bayburt university students
Battal, Fetullah; Çınar, Ertuğrul; Yıldız, Şaduman; Kılıçaslan, Şenol; Özden, Erdem Alp
In this research, logistic villages, especially the logistic village, where will be established in Bayburt, have investigated in order to understand to the economic contributions to the city, region and country, and the development and potential development which will be achieved afterwards. With the model proposal of Bayburt logistic village, we have tried to give an idea about the structure and function of the logistic village which will be established to the local and national interlocutors It is also aimed that our work will be inspired to mainly future research about logistics and logistic villages and Bayburt logistics village works and directory direction. Our research İs basically work İnto the world logistics, logistic of Turkey, logistic in the region and logistics in the Bayburt.Bayburt has a duality in the Eastern Black Sea region in terms of its geographical location, but hard continental climate is dominant. When we take Bayburt province center, Erzurum in the east, Gümüşhane and Erzincan in the west; In the north, it is observed that Trabzon and Rize are in a very strategic position. Therefore Bayburt is a very important center in terms of logistics with the use of the transportation conditions in these areas and the finishing of the tunnels which are constantly under construction from the great targets of our country in 2023. In Bayburt province, dry food storage areas can be established as Logistics. In contrast to the black sea climate in the vicinity, the nemo ran is low and it can create an efficient and sheltered storage area. It canalso create an incentive for employment in the region.Also in our study Methodology; After the descriptive analysis, theFit index intervals were examined within the scope of factor analysis,ANOVA analysis and Structural equation model. The H1, H2, H3hypotheses investigated in our study were evaluated within this scope.STRUCTURED ABSTRACT1-IntroductionIn consequence of globalization and rapid developments intechnology, companies have to be able to optimize speed, flexibility, costand consumer demands in order to survive in a challenging national andinternational competitive environment. Therefore, it is essential thatcompanies deliver their products and services to target markets muchfaster and at an optimum cost than their competitors. There is no doubtthat this competition of companies is a big deal in logistics activities. Asa matter of fact, logistics activities will result in lower costs, higherquality, increased production and customer satisfaction. At the end of allthis, a significant advantage will be gained nationally and internationally.The desire of companies to appreciate these advantages has led to anincrease in the importance of logistics.2-Conceptual FrameworkLogistics management is the full range of administrative activitiesthat meet the two-way flow of goods or supplies between shipment pointsand delivery points in line with customer needs (Tanyaş, 2005: 6).Logistics management is basically the process of planning the flowof goods and services through the various channels of production to theproducer. It is mainly aimed at solving the problems that may beexperienced in this flow process. The nececities for businesses to have alogistics management lies in the need to achieve the following objectives(Erdal ve Çancı, 2009: 47):• Reducing the cost of goods and services• Creating a competitive advantage• Providing added value to the business• Establishing high quality standards• Harmonizing the business with environmental conditions.Logistics management consists of three basic stages. In the firstphase, there is a physical distribution. The physical distribution phaseessentially begins with the acceptance the order. Following the orderacceptance step, order processing, inventory control, warehouse andstock movements are in the line. The second step in logistics managementis to identify the raw materials and materials that will be needed in themanufacturing process. They are transportation, main productionprogram and support for the distribution of goods within themanufacturing process from one warehouse to another. Providing necessary coordination between manufacturing and physical distributionis one of the main objectives of logistics management. Procurement is theprocess of obtaining raw materials and goods by utilising externalsources. Important elements in the procurement process includedetermining the characteristics and boundaries of supply sources,searching for new sources of supply and establishing continuous andsystematic relationships with existing sources of supply.The development of logistics activities can be taken up to the 19thcentury. The birth of Logistics as an industry and trade area is linked tothe Industrial Revolution and modernism process. In this part of thestudy, the development of logistics activities in our country and abroadwill be examined.The history of the first work in the field of logistics dates back tothe 1850s. The logistics economy was written by Lardner in London.Later, economists such as Taussig, Fetter and Handley worked. Between1956 and 1965, the concept of integrated logistics came to light, andDrucker, one of the well-known names in this field, began to gain clarity(Drucker, 1962: 72).The 1980s are a turning point in terms of the logistics sector. Therewas a rapid development and growth in the process. In the 1980s, thenotion of integrated logistics began to gain importance due to the evergrowingrapid growth in the logistics sector (Bowersox et al., 2002: 328).With the 1990s, organizations began to reduce logistics costs.Combination of logistics services and outsourcing strategies have begunto be preferred (Ross, 1998: 96).The development of the concept of logistics in our country is quitenew. Mainly import and export activities, in general large-sc
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2016The Impacts of Fiscal Policy on Private Consumption and Several Social Outcomes
Başar, Selim; Yıldız, Şaduman
The aim of this study is to investigate the impacts of fiscal policy on private consumption and several social outcomes in various country groups. For this purpose, various models were constructed for a total of 70 countries, of which, 26 are high-income, 17 are high-middle, 15 are low-middle and 12 are low-income countries. According to the results, public spending increases private consumption except low-income countries. It was concluded that public spending on education positively affects schooling rates in higher education in all country groups. Increase in public health spendings decreases mortality rates all groups of countries except lowincome countries. In low-income countries, increased gross domestic product per capita, urbanization and access to improved water supply decrease mortality rates rather than public spending on health. Public spendings reduce murder rates in all countries. On the other hand, increase in health spending decreases child mortality rates except low-income countries. GDP per capita and urbanization increase life expectancy at birth in low income countries rather than health spending