Yayınlar
Koleksiyondaki öğeler
- MakaleAçık Erişim2025Simulation Study on The Sorting of Chiral Active Brownian Colloids By Optical Barriers
Yücel, Harun
This study considers the dynamics of chiral active Brownian particles (CABPs) through numerical simulations conducted under the influence of an optical field. Unlike passive Brownian particles, CABPs possess a propulsion mechanism and a chiral torque that induce curved trajectories, complex motion, and out-of-equilibrium behavior. These properties make CABPs interesting for both theoretical research and potential applications in the control of active matter. In simulations, CABPs are modeled as spherical particles with a refractive index suspended in a fluid medium (water). When illuminated by an optical field, these particles experience optical forces due to the momentum transfer from the light field, which affects their motion. This interaction provides a powerful method for guiding, confining, or sorting them based on their motile characteristics. As a result, the study demonstrates that optical fields can serve as both static and dynamic barriers, significantly influencing the trajectories of particles. The findings present that optical landscapes can separate and orient CABPs based on their propulsion speed and chirality. The study emphasizes the potential of optical manipulation as a tunable technique for chiral active particles in complex environments.
- MakaleAçık Erişim2025Psychological Resilience and Psychological Welfare In Employees
Battal, Fetullah; Öz, Halil Hakdan
The transformation of business life has changed the expectations of both employees and organizations. While employees seek to fulfill their psychological well-being in addition to their material needs, organizations expect employees to adapt quickly to change, solve problems effectively, and handle multiple responsibilities. These mutual expectations have increased the importance of psychological resilience and psychological welfare. However, the rapid pace of scientific production has made it difficult to keep up with the current literature and maintain an objective perspective, potentially leading to superficial rather than in-depth research. This study aims to objectively reveal the current state of research on psychological resilience and welfare. A bibliometric analysis was conducted using R and R Studio software. The data were obtained from the Web of Science database on January 4, 2025, by filtering studies using the terms "business," "management," and "psychology." The final dataset includes 234 publications published between 1996 and 2025. These studies utilized 13,680 references and employed 804 unique keywords. The annual growth rate of publications on the topic was found to be 47.39%. It is expected that this study will contribute to a deeper understanding of the topic, help prevent redundant publications, and provide valuable insights into the conceptual development of psychological resilience and welfare, especially in today's context of dense academic output.
- MakaleAçık Erişim2025Ortak Bilgi Yapılandırma Model Temelli Bir Öğretim: Elektrik Devre Elemanları
Bakırcı, Hasan; Cengiz, Ekrem; Şabap, Nebahat
Bu çalışmanın amacı, PhET Colorado simülasyonlarıyla desteklenen Ortak Bilgi Yapılandırma Modeli (OBYM) bağlamında basit bir elektrik devresindeki lamba parlaklığını etkileyen faktörlerin öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarını ve model hakkındaki görüşlerini araştırmaktır. Çalışma karma araştırma yöntemine göre tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı itibarıyla Van iline bağlı bir ilçede bulunan bir ortaokulda öğrenim görmekte olan, 23’ü deney ve 24’ü kontrol grubunda yer alan toplam 47 öğrenci oluşturmaktadır. Deney ve kontrol grupları rastgele atama yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan Akademik Başarı Testi (ABAT) ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda, OBYM temelli fen öğretiminin, beşinci sınıf öğrencilerinin akademik başarıları üzerinde olumlu etkisinin olduğu saptanmıştır. Ayrıca, kontrol grubunda uygulanan sorgulama temelli öğretim yönteminin de öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı tespit edilmiştir. Ancak, OBYM temelli öğretim yönteminin deney grubunda, kontrol grubundaki sorgulama temelli yaklaşıma göre daha belirgin bir başarı sağladığı gözlenmiştir. Deney grubundaki uygulamalar, öğrencilerin konuyu daha etkin bir şekilde öğrenmelerine, akademik başarılarının artmasına ve sosyobilimsel konularda farkındalık kazanmalarına yardımcı olmuştur. Araştırma sonuçlarına dayanarak, OBYM’nin ortaokul düzeyindeki farklı branşlarda uygulanması ve öğrencilerin bu modele ilişkin görüşlerinin alınması önerilebilir. Bu sayede, OBYM’nin öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkisi ile modelin uygulanabilirliğine ilişkin daha kapsamlı veriler elde edilebilir.
- MakaleAçık Erişim2025Coğrafya Dersi Alan Öğretmen Adaylarının Küresel Sorun Algılarının İncelenmesi
Degirmenci, Yavuz; Altunay, Furkan
Üzerinde yaşadığımız dünyada insanları ve diğer canlıları çeşitli açılardan etkileyen pek çok sorun yaşanmaktadır. Bu sorunlar ise farklı zamanlarda farklı şekillerde etkisini göstermektedir. Bununla birlikte küresel sorunlar daha fazla insan ve çevresel unsurların etkilendiği, etkisinin daha geniş alanlarda hissedildiği sorunlar olarak dikkat çekmektedir. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı daha önce çeşitli coğrafya dersleri almış öğretmen adaylarının “küresel sorun” algılarını incelemektir. Bu amaç kapsamında katılımcıların küresel sorun denilince zihin dünyalarında ilk olarak şekillenen ve sorun olarak algıladıkları kavramları ortaya koymak bu çalışmanın ana hedefini oluşturmaktadır. Araştırma bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim gören sınıf ve sosyal bilgiler öğretmen adayları ile yürütülmüştür. Araştırma nitel yaklaşıma göre tasarlanmış ve olgubilim deseni kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında kelime ilişkilendirme testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise içerik analizine yer verilmiştir. Araştırma sonrasında elde edilen bulgulara göre; katılımcıların küresel sorunlarla ilgili çeşitli sayılarda kavram geliştirdikleri, bu kavramların 19 farklı boyutta toplandığı görülmüştür. Ayrıca bu kavramların genellikle iklim ve küresel ısınma ile çevre sorunları boyutunda yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Küresel sorun algısına kavramsal olarak bakıldığında ise iklim, küresel ısınma, çevre kirliliği, savaşlar, terör olayları ve salgınların ön plana çıktığı söylenebilir.
- MakaleAçık Erişim2025Optimization and Mechanical Performance of Alkali-Activated Bottom Ash and Polypropylene Fiber in Deep Mixing Columns
Yilmaz, Fatih; Kamiloğlu, Hakan Alper; Avlayan, Büşra
Deep mixing columns (DMC) are one of the widely used soil improvement methods in cohesive and cohesionless soils. Cement and lime are predominantly used as conventional binders in DMC grout. Due to high CO2 emissions from conventional binders, the feasibility of using alkali-activated binders as DMC grout is being investigated. This study was conducted in three main stages. In the first stage, the proportions of bottom ash and activator (mixture of 10M NaOH and Na2SiO3) were optimized to achieve the highest UCS value using response surface methodology (RSM). In the second stage, the influence of polypropylene fiber content was examined in detail by incorporating varying amounts of fibers into the optimized binder-activator mixture to determine the optimal fiber content. Since DMC are fully buried, they are cured in the soil media. In this case, the soil temperature, which varies along the depth of the soil, also becomes the curing temperature of the DCM. Due to climate, soil condition and thermodynamic based parameters, curing temperature of the DMC varies throughout the soil depth. Therefore, in the third stage, the effect of curing temperature on the mechanical properties of the stabilized samples was evaluated under different temperatures. Results of the study revealed optimal UCS values with AAB content of 0.3-0.5 and activator content of 0.45-0.5. Polypropylene fiber reinforcement further improved strength, reaching an optimum at 1.50-1.75% content. Curing temperature played a significant role, with UCS and modulus of elasticity increasing up to 30 °C, indicating the importance of considering environmental factors in DMC design. These findings suggest that the optimized mixture has the potential to replace conventional cement-based binders in DMCs, offering a more sustainable solution with lower carbon emissions. Furthermore, the observed influence of curing temperature highlights the need to account for subsurface thermal variations when designing DMCs, as these factors significantly affect strength gain and long-term performance.
- MakaleAçık Erişim2025El-Fusûlu’n-Nasîriyye’nin Nasîruddîn et-Tûsî’ye Aidiyeti Problemi (Allah’ın Cüz’îlere Dair Bilgisi Bağlamında)
Boynueğri, Merve
Müteahhir dönemin velûd ve seçkin âlimlerinden biri olan Nasîruddîn et-Tûsî, matematik, astronomi, felsefe, kelâm, ahlâk gibi pek çok alanda eserler vermiş; ilmî kişiliği ve ılımlı yapısıyla Sünnî ve Şiî çevrelerin kabulüne mazhar olmuştur. el-Fusûlu’n-Nasîriyye adlı küçük hacimli bir eser de onun eserleri arasında sayılmaktadır. Ancak Fusûl, dil, üslûp, görüşler ve meselelere yaklaşımı bakımından Tûsî’nin eserlerinde bariz olarak rastlanılan üslûp ve dilinden oldukça farklı bir doku teşkil etmektedir. Görüşleri açısından ise çelişki ve zıtlıklar ihtiva etmektedir. Bundan dolayı eserin Tûsî’ye aidiyeti hakkında şüphe duyulmuş ve incelemeye konu edilmiştir. Araştırma kapsamında bu eserin otantiklik noktasında aidiyet problemi barındırıp barındırmadığı hususu da tespit edilmeye çalışılmıştır. Ancak mevcut yazma nüshaların tamamına ulaşılıp incelenmesi mümkün olamamıştır. Bu çalışma bağlamında ikisi Farsça ve üçü Arapça olmak üzere eserin elde edilebilen yazma nüshalarından beş tanesi incelenmiştir. Bu nüshaların zahriye ve ferağ kayıtlarında yahut metin içinde özellikle Tûsî tarafından “Bu eseri şu ihtiyaç veya filanca kişinin talebi üzerine kaleme aldım” şeklinde bir kayıt düşülüp düşülmediği araştırılmıştır. Ancak bu çalışmanın asıl ağırlık noktasını, içerik ve üslûp bakımından karşılaştırmalar oluşturmaktadır. Bu minvalde olmak üzere Tûsî’nin ve başta İbnu’l-Mutahhar el-Hillî olmak üzere İbn Sînâ, Fahruddîn er-Râzî gibi müelliflerin eserlerinden orijinal pasajların karşılaştırmasına yer verilmekte; benzerlikler, farklılıklar ve çelişkili noktalar ortaya konmak suretiyle araştırma iddiasının kanıtlanması hedeflenmektedir.
- DerlemeAçık Erişim2025Kecia Ali’nin “The Woman Question in Islamic Studies” Adlı Eserinin Değerlendirilmesi
Kizmaz, Nuran
Bu çalışmada değerlendirilecek olan Kecia Ali’nin İslami Çalışmalarda Kadın Sorunu (The Woman Question in Islamic Studies) adlı kitabı, İslami ilimler alanındaki çalışmalarda toplumsal cinsiyet konusunun ele alınış şeklini eleştirel bir şekilde ifade etmek ve üniversitelerdeki mevcut yapının hem akademik üretimi hem de kadın akademisyenlerin kariyerlerini nasıl olumsuz etkilediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yazar birçok İslam çalışmasını ele alarak hem nicel hem nitel metot analizlerini birlikte kullanıp alandaki cinsiyetçi eğilimleri görünür kılmayı hedeflemektedir. Özellikle atıf analizleri ve ders müfredatları gibi veriler üzerinden kadın akademisyenlerin nasıl dışlandığını sistematik olarak ortaya koymaktadır. İslami ilimler alanında “kadınların akademik konumu”nu temele alan çalışma, kadın akademisyenlerin görünmezliği, cinsiyetlendirilmiş bilgi üretimi, kadınların akademik temsili ve kadınların akademide dışlanma pratiklerini de ekleyebileceğimiz dört ana bileşen üzerinden konuyu ele almaktadır. Sonuç olarak yazar, dönüşüm için yapılabilecek kurumsal ve bireysel önerileri sunmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Comparison of Honey's Physicochemical, Bioactive Components, and Biological Activities from the Eastern Black Sea Region of Türkiye
Ertürk, Ömer; Çil, Elif; Can, Zehra; Demir, Demet; Bagdatli, Emine
The aim of this study is to determine and compare the physicochemical and biological characterization of some honey samples in the Eastern Black Sea Region of Türkiye. Physicochemical tests investigated the compliance of honey samples with the Turkish Food Codex. The phenolic components were analyzed by RP- HPLC-PDA. The total phenolic and flavonoid contents (TPC, TFC), antioxidant capacity (FRAP, DPPH), urease, glucose-oxidase, and antimicrobial activity (Disc diffusion, MIC) of the samples were determined, and FTIR and UV-Vis analyses were conducted. The spectra of the honey samples revealed the characteristic bands corresponding to the functional groups of minor components. As a result of the physicochemical analyses, it was determined that some of the samples examined did not comply with the standard values defined in the Turkish Food Codex in terms of the examined parameters. Spectral findings show that honey samples have a rich chemical composition. Anzer honey is preferable to other kinds with its rich phenolic and antioxidant content and relatively high antimicrobial activity.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2025Öğrencilere Uygulanan Kahkaha Yogasının Motivasyon ve Akademik Başarı Üzerindeki Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma
Kaba, Nagihan Köroğlu; Edikli, Sebiha
Amaç: Bu çalışma, kahkaha yogasının öğrencilerin motivasyon ve akademik başarılarına etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Randomize kontrollü bu araştırma, Karadeniz Bölgesi’nde bulunan bir üniversitedeki 60 öğrenci ile yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik değişkenlerden oluşan soru formu, Üniversite Öğrencilerinde Motivasyon Ölçeği ile toplanmıştır. Ayrıca sınav sonuçlarına göre akademik başarı puanları elde edilmiştir. Çalışmada, kahkaha grubundaki öğrencilere 7 haftalık toplam 14 seanstan oluşan kahkaha yogası programı uygulanırken kontrol grubundaki öğrencilere herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Veri toplama araçları, kontrol ve deney gruplarındaki öğrencilere ön-test (müdahalelerden önce) ve son-test (müdahalelerden sonra 8. haftada) olarak verilmiştir. Çalışma, Deneylerin Raporlanmasında Birleştirilmiş Standartlarda belirtilen kurallara uygun olarak raporlanmıştır. Bulgular: Randomize olarak kahkaha ve kontrol grubuna atanan öğrencilerden kahkaha grubundakilerin yaş ortalaması 21,17±1,87 olup, %73,3’ü kadın ve %70’i devlet yurdunda yaşamaktadır. Kontrol grubundakilerin ise yaş ortalaması 21,23±3,13 olup, %80’i kadın ve %60’ı devlet yurdunda yaşamaktadır. Yedi haftalık müdahalenin sonunda, kahkaha grubundaki öğrencilerin içsel, dışsal ve toplam motivasyon puanları kontrol grubuna kıyasla daha yüksekti (p<0,05). Ayrıca kahkaha grubundaki öğrencilerin, akademik başarı puanları da kontrol grubundakilerden yüksekti (p<0,05). Sonuç: Kahkaha yogası öğrencilerin motivasyonlarını ve akademik başarılarını artırdı. Bu kapsamda kahkaha yogası, öğrencilerde motivasyonu ve akademik başarıyı artırmak için faydalı, farmakolojik olmayan ve uygun maliyetli bir yaklaşım olarak kullanılabilir.
- MakaleAçık Erişim2026General Structure of Cattle Farming Enterprises and Basic Care and Feeding Practices of Breeders: The Example of Çorum City Center
Bayraktar, Bülent; Tekce, Emre; Aydemir, Seyma; Kotan, Gökşad Cemil; Kebapcı, Eren
This study examined the general structure of cattle farming operations enterprises in the central district of Çorum city center and the basic care and feeding practices of breeders based on a survey conducted on 130 cattle enterprises between May and June 2023. Cattle enterprises in Çorum city center are generally small to medium-sized; 43.08% of these operations have a capacity of 11-30 animals, while 71.54% are owned by the breeders themselves. Breeders in these operations are predominantly male (82.31%), with the largest age group being between 31 and 40 years old, at 36.15%. Livestock farming is the population source of income for 83.85% of breeders, and their education levels are increasing, with 32.31% of breeders now high school graduates. Breeders combine family knowledge with information from official institutions and organizations as a source of knowledge and experience, and 58.46% rely on experience in their livestock feeding decisions. Animals are generally fed twice a day, with a 90% mix of roughage and concentrate, while automatic waterers (48.46%) are preferred for providing drinking water. However, since 67.69% of concentrate needs are met externally, there is external dependency, and 81.54% of breeders face a pasture shortage. 60.77% of the barns are located adjacent to or below the house, and reinforced concrete (67.69%) is used as the construction material. Regarding cleaning practices, straw (73.85%) is the most preferred bedding material in the barns, general cleaning is done 1-3 times a year, and manure is removed manually and deposited in the open areas (86.15%). 86.15% of breeders are members of breeder associations, and the most frequently received support is pedigree and preliminary pedigree support (89.23%). 68.46% of enterprises maintain an animal registration system. As a result, cattle enterprises in Çorum have a structure that combines traditional methods with modern practices. The breeders' high organizational awareness and propensity for record keeping indicate that the sector has potential for future growth. However, further improvements are needed in areas such as the use of professional nutrition resources and manure management.
- MakaleAçık Erişim2026Impact of Phytobiotic Supplementation Administered in Drinking Water on Meat Quality in Heat-Stressed Broilers
Kaya, Hacer; Kamiloğlu, Aybike
This study evaluated the effects of a phytobiotic additive, hawthorn fruit extract (HFE), administered via drinking water on meat quality of broilers subjected to heat stress (HS). A total of 300 one-day-old broiler chicks were distributed into six experimental groups according to a 2×3 factorial design after a one-week acclimation period, with five replicates of 10 chicks each. Chicks had ad libitum access to feed and water for the duration of the 42-day trial and were exposed to a 24-hour lighting program. HS decreased the b* color value of breast meat while increasing L* and a* values and pH of thigh meat. Cooking loss (CL) of both breast and thigh meat was reduced, whereas water-holding capacity (WHC) remained unaffected. HS did not significantly alter thiobarbituric acid-reactive substances (TBARS), total saturated fatty acids (ΣSFA), or total unsaturated fatty acids (ΣUFA), but decreased monounsaturated fatty acids (ΣMUFA) and increased emulsion stability (ES) and polyunsaturated fatty acids (ΣPUFA). Adding HFE to the drinking water did not influence breast meat pH or color intensity, but WHC improved in breast meat with 0.2 mL/L HFE and in thigh meat at both HFE concentrations. The 0.4 mL/L HFE dose increased ΣSFA and decreased ΣUFA and ΣPUFA levels, while ΣMUFA decreased at both HFE concentrations. Overall, HFE supplementation mitigated several adverse effects of HS, notably enhancing ES and reducing redness of thigh meat. These findings suggest that HFE can be an effective phytobiotic strategy to improve meat quality in broilers under thermal stress conditions.
- MakaleAçık Erişim2026The implications of organizational blindness on employees and organizations: a bibliometric perspective
Durmuş, İbrahim
Organization employees may exhibit behaviors such as ignoring, showing indifference, or neglecting issues or disruptions related to work activities. In organizations where organizational blindness is exhibited, serious problems can arise. The study highlights the harmful consequences of organizational blindness, a research area with limited studies in the literature. A bibliometric analysis method was applied within the scope of the research objective. The research sample consists of 179 data points. In the study, considering the field of social sciences, the authors who researched the topic, publication years, productivity, frequently emphasized keywords and conceptual relationships are included. As a result of the study, it was found that organizational blindness has strong associations with the concepts of diversity, multiculturalism, race, inclusion, colorblindness, diversity ideologies, gender, assimilation, belonging, intergroup relations, and ideology. In terms of centrality and density in examining organizational blindness, it was observed that the notion of theory, disability, environment, institutions, and organization displayed strong relationships. Some concepts frequently emphasized by the authors include diversity, multiculturalism, blindness, race, inclusion, and discrimination. The results of the study have provided new dimensions to the idea of employee psychology, organizational behavior, organizational productivity, policies, and continuity in the examination of organizational blindness.
- MakaleAçık Erişim2026Klasik Dönem Hanefî Fıkıh Usûlünde Hz. Peygamber’in Fiilleri ve Sünnetin Taksîmi
Haçkalı, Taha Alperen
İslam’ın anlaşılması ve uygulanmasında Kur'an’ın ardından en önemli kaynak sünnettir. Müslümanlar, İslam'ın doğuşundan itibaren sünneti rehber edinmiş ve bu konuda zengin bir ilim geleneği oluşturmuşlardır. Özellikle Hz. Peygamber'in fiilleri, Müslümanlar için örnek olması bakımından son derece önemlidir. Bu noktada, Hz. Peygamber'in fiillerinden hangilerinin dinî olarak bağlayıcı olduğu konusu öne çıkmaktadır. Bu araştırmada, Hz. Peygamber'den sâdır olan fiillerin, ümmeti için gerekliliği meselesi, kronolojik bir yöntemle Cessâs, Debûsî, Serahsî ve Pezdevî gibi klasik dönem Hanefî usûlcülerin eserleri çerçevesinde incelenmiştir. Araştırmada, söz konusu usulcülerin mücerred fiiller konusunda “tevakkuf” veya mutlak “vücûb” yerine, delil bulunmadıkça ağırlıklı olarak “ibâha” görüşünü benimsedikleri tespit edilmiştir. Çalışmanın devamında, usûlcülerin bu yaklaşımlarının, Hanefî geleneğinde beşerî fiilleri ifade eden ‘Sünnet-i zevâid’ tasnifiyle ne derece uyumlu olduğu sorgulanmıştır. Usûl eserlerindeki teorik çerçeve ile sünnet taksimi arasındaki bu mukayese neticesinde; Sünnet-i zevâid kategorisinin, usulcülerin fiillerin bağlayıcılığına dair belirledikleri genel ilkelerle tutarlı bir zeminde yeniden değerlendirilmesi ve sınırlarının netleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2026Review of E-Commerce Literature: Inferences, Trends and Recommendations from Bibliometric Analysis
Esmer, Yusuf
Today, with the acceleration of digitalization, interest in e-commerce is increasing and the number of scientific studies on e-commerce is increasing. In this study, bibliometric analysis technique was used to determine the structure and trends of e-commerce literature. As a result of the search conducted in the Web of Science (WoS) database on April 9, 2025, a total of 15.670 data from the 1973-2025 time period were analyzed using VOSviewer and R Studio Bibliometrix software. The results reveal that e-commerce research focuses on technical infrastructure, managerial and social contexts. The prominence of China, the USA and the UK in scientific collaboration networks shows that e-commerce has become an interdisciplinary research area on a global scale. The link established with Sustainable Development Goals (SDGs) reveals the potential of e-commerce to produce ethical, environmental and social benefits. In line with these results, recommendations have been developed for increasing interdisciplinary integration, encouraging regionally focused research, expanding open access policies and shifting towards data-based methods. This study is expected to provide a strategic perspective to academia and policy makers by systematically presenting the current state of e-commerce literature.
- MakaleAçık Erişim2026Baudrillard Sosyolojisinde Toplumsal Anlam
Alpay, Ahmed Hamza
Baudrillard'ın gerçeklik nosyonu, eylemlerini rasyonel olarak şekillendirebilecek aktif özne varsayımına aykırıdır. Baudrillard'a göre toplumsal sözcüğü muğlaklık içindedir. Soyut ya da daha somut sosyolojik sınıflandırmasında kesin bir teorik formülasyonu kabul etmemiştir. Baudrillard'ın temel iddiası, değeri disipliner bir kültürel kod tarafından belirlenen nesnelerin, göstergeler hâline geldiğidir. Bu kodlamada, işaretler arasındaki simgesel ilişki fikri tüketilir. Bu makalenin konusunu Baudrillard sosyolojisinde simgesel değişim ve hipergerçeklik yoluyla toplumsal anlamın nasıl ortaya çıktığı oluşturmaktadır. Bu doğrultuda Baudrillard sosyolojisindeki simülakr, simülasyon ve hipergerçeklik kavramlarını referans olarak alıyorum ve makaleyi bu kavramlar ekseninde sınırlandırıyorum. Bu makalede, Baudrillard sosyolojisinde simgesel olan temaları, nitel paradigmadan hareketle içerik analizi yoluyla inceliyorum. Baudrillard sosyolojisinin dikkatli bir değerlendirmesinin yapılmasını ve aktif öznelerin toplumsal varlığını sürdürmede tüketim toplumunun etkisinin anlaşılmasını amaçlıyorum. Baudrillard sosyolojisinde gerçekliği sembolize etmek için bireyler üstü sosyal yapı ve güçlerin nesnel sınırlamalarını vurguluyorum. Aktif öznelerin toplumsal anlamı oluşturmada, simgesel değişim ve hipergerçeklik yoluyla gündelik pratik dünyasında geçici bir şekilde konumlandığını ileri sürüyorum. Bu doğrultuda, toplumsal anlamın nasıl oluştuğunu vurgulayarak bu makaleyi literatürde farklı kılmayı hedefliyorum.
- MakaleAçık Erişim2026Görece Küçük Ölçekli Bir Derlem Üzerinden Kelime Sıklık ve Dağılım Analizi
Berk, Rifat Ramazan
Bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğretim materyallerindeki sözcük seçiminde yalnızca mutlak sıklığa dayalı geleneksel yaklaşıma alternatif olarak dağılım (range) ve ortalama indirgenmiş frekans (average reduced frequency - ARF) gibi istatistiksel ölçütlerin birlikte kullanılmasının önemini araştırmaktadır. Çalışma, Yunus Emre Enstitüsü’nün Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti (YİTÖS) B1 ve B2 seviyelerindeki dinleme metinlerini derlem olarak kullanmıştır. Metinlerdeki sözcükler, mutlak frekans, dağılım ve ARF değerlerine göre ayrı ayrı sıralanmış ve ilk 30’ar sözcüğün listeleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, “bir”, “ve”, “ol-”, “bu” gibi temel sözcüklerin tüm listelerde üst sıralarda yer aldığını göstermiştir. Ancak, yalnızca mutlak frekansa göre yapılan sıralamada, “gazete”, “festival”, “Selvihan” (B1) ve “su”, “çalışma”, “hayat” (B2) gibi belirli birkaç metinde yoğun kullanılan sözcüklerin yapay olarak üst sıralara çıktığı tespit edilmiştir. Buna karşılık, dağılım ölçütü “sonra”, “yap- ”, “gibi” gibi metinler arasında yaygın kullanılan sözcükleri öne çıkarmıştır. ARF ölçütü ise hem mutlak sıklıktaki yapay yükselmeleri dengelemiş hem de dengeli dağılım gösteren sözcükleri koruyarak daha güvenilir bir liste sunmuştur. Öğretim materyali geliştiricilerinin ve araştırmacıların, sözcüklerin önem derecesini belirlerken yalnızca mutlak sıklığa değil, dağılım ve ARF gibi bileşik ölçütlere de başvurmaları daha dengeli söz varlığı seçimine imkân sağlayacaktır.
- MakaleAçık Erişim2026Educational Institutions Opened by Tsarist Russia in Azerbaijan in the XIXth Century within the Framework of Russification and Assimilation Policy
Sadık, Ramin
Azerbaijan, which fell under the occupation of Tsarist Russia at the beginning of the XIX century, faced the Russification and assimilation policy of the administration in cultural terms as well as being exploited in other areas. The Tsarist government tried to tear Azerbaijani Turks away from their past and aimed to assimilate them completely as an ultimate goal. The primary way of this was to raise loyal subjects in the region. In this context, the administration first tried to attract the nobles of the region and implemented a social engineering programme by providing Russian education to their children. For the implementation of this policy, the government considered it important to open state schools. Therefore, the administration started to establish state schools with the aim of Russification and assimilation of the people. The aim of this study is to determine that Tsarist Russia opened state schools in Azerbaijan in the XIX century with the aim of Russification and assimilation of the population. In this context, document analysis, which is a qualitative research method, was used in the study. During the study, the published archival documents containing the laws of the Tsarist administration were reviewed, the news of the Kavkaz newspaper on the subject and the Caucasus Calendar published every year were examined, as well as the information in first and second-hand sources were evaluated and used during the writing.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ4The Impact of Quizizz on Turkish EFL High School Students’ Vocabulary Learning
Aybirdi, Nilüfer; Kirca, Sinem
Mastering vocabulary plays a pivotal role in the overall process of foreign language learning. Owing to technological progress, mobile-based learning tools have gained significant popularity in aiding learners of English as a foreign language. This research, adopting a mixed-methods design that integrated both quantitative and qualitative perspectives, examined how using the Quizizz platform influenced Turkish EFL learners’ vocabulary growth. Participants comprised 64 eleventh-grade students enrolled in a Turkish vocational and technical high school, who were randomly divided into experimental and control groups. During a six-week intervention, students in the experimental group practiced new vocabulary via Quizizz, whereas those in the control group learned identical word sets using conventional whiteboard-based lists. Improvements in vocabulary knowledge were measured through pre- and post-tests specifically developed by the researchers. Students’ attitudes toward Quizizz were explored using a 12-item survey complemented by semi-structured interviews. Findings indicated that participants in the experimental group demonstrated notably higher vocabulary improvement than those in the control group. Students further expressed that the Quizizz platform was easy to use, enjoyable, and practical. The overall outcomes highlight how mobile-assisted technologies can effectively foster vocabulary acquisition and boost learner engagement within EFL settings.
- MakaleAçık Erişim2026Role of artificial intelligence in the process of innovation management: dimensions, themes and examples
Esmer, Yusuf
This study aims to discuss the role of artificial intelligence (AI) in innovation management in a conceptual framework. In line with the purpose of the research, the conceptual analysis technique was used within the scope of qualitative research methods. In this context, the effects of AI on innovation management are explained based on relevant scientific research, reports and sectoral examples. How AI is integrated with innovation management processes, its application areas, and its potential future effects are examined. It has been concluded that AI affects important elements of organizations such as knowledge management, organizational flexibility, organizational innovation, decision-making, sustainable growth, organizational culture and strategic human resources management and that AI makes innovation management processes more efficient and effective with the opportunities it offers in areas such as big data analysis, machine learning and automation. The role of AI in innovation management stands out as an important element for modern organizations and reveals that research in this field should be examined in depth. This study examines the role of AI in innovation management processes within a conceptual framework and recommends that future studies conduct empirical research to expand on this topic. This study provides important in terms of revealing the role of AI in innovation management based on the relevant literature and with examples and will contribute to the literature.
- MakaleAçık Erişim2026Matematiksel Üst Düzey Düşünme Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Kaplan, Abdullah; Kurdal, Cem
Matematik eğitimi, öğrencilerin yalnızca işlem becerilerini değil; eleştirel, yaratıcı, problem çözme ve üstbilişsel düşünme becerilerini de geliştirmeyi hedefler. Bu bağlamda, matematiksel üst düzey düşünme becerilerinin geçerli ve güvenilir biçimde ölçülmesi hem öğretimin değerlendirilmesi hem de bilişsel gelişimin izlenmesi açısından önemlidir. Bu araştırma, Zhou vd. (2024) tarafından geliştirilen Matematiksel Üst Düzey Düşünme Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanmasını ve geçerli, güvenilir bir ölçme aracı elde etmeyi amaçlamaktadır. Orijinal ölçekte matematiksel eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, problem çözme ve üstbilişsel beceriler olmak üzere dört temel boyut ve dokuz alt boyut yer almaktadır. Geri çeviri yöntemiyle Türkçeye uyarlanan ölçek, uzman görüşleri doğrultusunda düzenlenmiş ve 417 lise öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve ikinci düzey DFA ile incelenmiş; cinsiyete göre ölçüm değişmezliği analizi yapılarak biçimsel, metrik, skalar ve hata değişmezliği düzeylerinde modelin değişmezliği doğrulanmıştır. Güvenirlik analizleri sonucunda boyutlar arası korelasyonlar incelenmiş ve ölçeğin iç tutarlılığı sağlanmıştır. Bulgular, ölçeğin Türk kültüründe geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
