Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Kizil, Hamit Emre(4)
- Akeren, Zahide(2)
- Bayram, Sinan(2)
- Bekmezci, Muhammed(2)
- Bülbül, Ali Savaş(2)
- Sen, Fatih(2)
- Agar, Guleray(1)
- Akar, Zeynep(1)
- Akçıl, Mehtap(1)
- Bayat, Ramazan(1)
- Bostancı, Maşide Temiz(1)
- Can, Zehra(1)
- Demir, Elif Ayazoglu(1)
- Demirağ, Hatice(1)
- Dirican, Ebubekir(1)
- Ekincioğlu, Yavuz(1)
- Gıdık, Betül(1)
- Kankaya, Burak(1)
- Kara, Yakup(1)
- Karakas, Ümıt(1)
- Karakaya, Funda(1)
- Kaya, Oncagül(1)
- Kıcık, Büşra(1)
- Semerci, Vahide(1)
- Sengül, Bülent(1)
- Tatar, Zeynep Baran(1)
- Uygun, Cihangir(1)
- Çelikel, Seda(1)
- Öztürk, Serdar(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2024Kronik Hastaların Metabolik Sendrom Bilgi Düzeyleri ve Farkındalıkları
Demirağ, Hatice; Semerci, Vahide; Akeren, Zahide
Amaç: Araştırma kronik hastaların metabolik sendrom bilgi ve farkındalıklarının incelenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntemler: Araştırma kesitsel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri 14 Kasım 2023- 12 Ocak 2024 tarihleri arasında ‘Hasta Tanıtım Formu’ ve ‘Metabolik Sendrom Bilgi ve Farkındalık Ölçeği’ (MSBFÖ) kullanılarak kartopu örnekleme yöntemiyle toplandı. Tanımlayıcı istatistikler için ortalama, standart sapma, min-maks değerler, sayı ve yüzde kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, independent samples t test, one-way ANOVA testi kullanıldı. Bulgular: Hastaların %31,7’si 50-79 yaş arası, %66,0’sı kadın, %38,3’ü üniversite ve üzeri mezunu, %53,1’i evli ve %66,0’sı şehir merkezinde yaşamaktadır. Katılımcıların %26,1’inin hipertansiyon, %21,5’inin diyabetes mellitus, %17,5’inin solunum hastalığının olduğu belirlendi. Ayrıca katılımcıların %35,6’sının hastalık süresinin 1-5 yıl arasında olduğu, %61,1’inin düzenli olarak ilaç kullandığı ve %58,4’ünün diyetine uymadığı bulundu. Hastaların MSBFÖ puan ortalaması 49,38±10,67 (min=14 ve max=70) olduğu saptandı. Hastaların yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, hastalık süresi, düzenli ilaç kullanma ve diyetine uyma durumu ile MSBFÖ toplam puan ortalaması arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Sonuç: Sonuç olarak kronik hastalığa sahip bireylerin metabolik sendrom bilgi ve farkındalıklarının orta düzeyin üzerinde olduğu tespit edildi. Yaşam tarzı değişiklikleri Metabolik sendrom (MetS) insidansını azaltmak için etkili bir strateji olduğundan, kronik hastalarda bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının artırılması, yaşam tarzlarının iyileştirilmesine yardımcı olabilir.
AtıfOpenAlex4TR Dizin2
İncele - MakaleAçık Erişim2024Determination of Cytotoxic and Apoptotic Properties of Lobaric Acid, a Secondary Metabolite of Lichen and Investigation of Its Theoretical Potential
Kizil, Hamit Emre; Agar, Guleray; Ekincioğlu, Yavuz
In this study, we aimed to elucidate some of the mechanisms of cell death induced by lobaric acid in A549 (human lung cancer) cells. For this purpose, the effects of cytotoxic concentrations on p53 and caspase-3 gene expressions were investigated. A549 cells were treated with varying concentrations of lobaric acid (12.5, 25, 50, and 100 µg/ml) for 48 hours and then their viability was evaluated and p53 and caspase-3 mRNA expressions were determined at statistically cytotoxic concentrations of 12.5, 50, and 100 µg/ml. According to beta-actin, it was determined that the increase in lobaric acid concentration revealed an upward trend in p53 and caspase-3 mRNA expressions. Furthermore, quantum chemical parameters such as frontier molecular orbitals, band gap energy and ionization potential, electronic affinity, chemical softness, chemical potential, electrophilicity index and chemical hardness were analyzed. Furthermore, molecular docking was performed to identify the binding sites and the binding behavior of lobaric acid to some target proteins (P53, Caspase-3 and Bcl-2).
AtıfOpenAlex3İncele - MakaleAçık Erişim2024Phytochemical Analysis and Determination of Antioxidative, Antimicrobial And In Vitro Cytotoxic Properties of Black Rosehip (Rosa Pimpinellifolia L.) Fruits Growing in The Northeast of Türkiye
Bayram, Sinan; Kizil, Hamit Emre; Kıcık, Büşra
The aim of this study was to determine the phenolic content of Rosa pimpinellifolia (L.) fruit extract and antibacterial, antioxidant activity and show the cytotoxic effects of different concentrations of Rosa pimpinellifolia L. fruit extract obtained by ultrasonic assisted method on MCF-7 cell line by WST-8 assay. Antibacterial effects analyzed by disk diffusion method and determined that there was no antibacterial effect in 500 μg/mL Rosa pimpinellifolia L. fruit extract dose. In addition, the total phenolic content was determined by the Folin-Ciocalteu method and found that total phenolic content is 37.5±0.2 mg GA/g. Antioxidant activity value was determined as 32.06±1.1 mg TE/g by ABTS method and 23.47±1.6 mg TE/g by DPPH method. The highest cytotoxic effect of Rosa pimpinellifolia L. fruit extract was determined in dose of 40 μg/mL on MCF-7 cell.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2023Determination of cytotoxic, anti-acetylcholinesterase and antioxidant activity of some medicinal Artemisia spp.
Gıdık, Betül; Kara, Yakup; Akar, Zeynep; Demir, Elif Ayazoglu; Can, Zehra
The study aims to investigate the antioxidant activities, phenolic compounds, acetylcholinesterase enzyme inhibition and cytotoxic effects of two different Artemisia spp. (Artemisia dracunculus L. and Artemisia dracunculoides Pursh) cultivated in Türkiye organically, for the first time. The total phenolic and total flavonoid contents of the plants were determined spectrophotometrically while antioxidant activity DPPH•, CUPRAC, and FRAP was determined using the colorimetric method. And also, acetylcholinesterase in vitro enzyme inhibition activity and anti-cancer activity against human melanoma (VMM917, CRL-3232), lung carcinoma (A549, CCL-185), and normal human fibroblast (hGF, PCS-201-018) cells were studied. Total phenolic (225-324 μg GAE/mL extract) and total flavonoid contents (0.066-0.085 μg QE/mL extract), antioxidant activity Color Scavenging Concentration 50% (DPPH• (CSC50: 1.371-1.655 mg/mL), CUPRAC (0.246-0.344 μM CTEAC) and FRAP (462.133-726.661 μM CTEAC)). A. dracunculus and A. dracunculoides extracts inhibited 40.09 ± 0.65%, and 39.48 ± 3.68% of acetylcholinesterase activity. It was determined that demonstrated the selective effect of A. dracunculus and A. dracunculoides on the cytotoxicity of A549 and hGF cells. According to our results, both tarragon plant species, it may be said that it is not only consumed as food but also used for therapeutic purposes will be beneficial for health.
AtıfOpenAlex2İncele - DüzeltmeYalnız künye2023Düzeltilmiş: Benzaldehit türevlerinin sığır böbrek aldoz redüktaz inhibitörleri olarak değerlendirilmesi
Sengül, Bülent
Aldoz redüktaz (AR), poliol yolunda glikozdan sorbitol üretimini katalize eder ve insülinden bağımsız dokularda anormal sorbitol agregasyonuna neden olan, retinopati, nöropati ve nefropati gibi bazı problemler yaratan kritik bir enzimdir. AR inhibisyonunun bu yan etkileri azaltmak için uygun bir yaklaşım olduğu gösterilmiştir. Mevcut çalışma, literatüre yeni AR inhibitörlerini tanıtmayı amaçlamıştır. Bu amaçla AR inhibitörleri olarak benzaldehitler incelenmiştir. İlk olarak sığır böbreğinden homojenat hazırlanmış, ardından inhibisyon çalışmaları yapılmıştır. Çalışılan bütün benzaldehit türevlerinin AR'yi inhibe ettiği bulundu. 0,23 ve 1,37 μM IC50 değerlerine sahip olan 4- Phenyl benzaldehyde (3) ve 2- Bromobenzaldehyde (6)'in inhibitör aktivitesi, standart inhibitör sorbinilden daha yüksek olduğu tespit edildi. In vitro inhibisyon çalışmalarından sonra, tahmini bağlanma enerjileri ve türevlerin enzime bağlanma modları moleküler docking ile tahmin edildi. Bileşik 3, -8,61 kcal/mol'lük bir maksimum yerleştirme puanı sergiledi. Sonuç olarak, bu bileşikler, özellikle bileşik 3, diyabetik komplikasyonların tedavisinde veya önlenmesinde yeni ilaç aday moleküllerinin sentezi için yol gösterici moleküller olabilir.
- MakaleAçık Erişim2023Silver nanoparticle synthesis by biogenic reduction method and investigation of antimicrobial, antibiofilm, anticancer activities
Bülbül, Ali Savaş; Sen, Fatih; Bekmezci, Muhammed; Karakaya, Funda
In this study, R. aculeatus plant extract and biogenically formed AgNPs were investigated for their potential antibacterial, antibiofilm and anticancer abilities. AgNPs were characterised using scanning electron microscopy (SEM), Fourier transform infrared spectroscopy (FT-IR), X-ray diffraction (XRD) and UV-vis spectroscopy (UV-VIS). According to the Debye Scherrer formula, the particle size was found to be 32.56 nm. Disc diffusion and microdilution methods were used to investigate the antibacterial activity. In the disc diffusion study, the best results were obtained from the extract and AgNP. In the tests using plant extracts, Staphylococcus aureus ATCC 25923 showed the lowest antibiofilm activity, while Bacillus subtilis and Enterobacter aerogenes ATCC 13048 showed the highest activity. Salmonella infantis was most affected by AgNP, while Escherichia coli CFAI ATCC 25922 was least affected. Biogenically synthesised AgNPs were also investigated in cytotoxic activity studies. It was found to have the lowest concentration value on MCF-7 and HUVEC cell lines at the determined concentrations. The extract did not have any cytotoxic effect on MCF-7 cell line. HUVEC cell line showed the lowest cytotoxic activity of 10⁻³ g/mL. The antibacterial, antibiofilm and anticancer properties of R. aculeatus plant extract and biogenically produced AgNPs have been the subject of an important study. Furthermore, the comparison of the effects of plant extract and AgNPs on breast cancer cell lines and healthy cell lines provides a rich scientific material.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2023Determination of the cytotoxic effect of Prangos ferulacea (L.) Lindl. which grows naturally in the foothills of Bayburt Kop Mountain, on non-small lung cancer
Kizil, Hamit Emre
The genus Prangos has been used for centuries as an antibacterial and antidiabetic agent. In this study, Prangos ferulacea (L.) Lindl. species, which is frequently encountered in various regions of our country, especially in Northeast Anatolia, and known as "çaşır or çakşır" among the people, were collected from the flora of Bayburt Kop Mountain, and methanol extract of the stem parts of this plant was obtained. Afterward, the cytotoxic effect of this extract on the non-small cell lung cancer cell line (H-460) was determined and compared with the cytotoxic activity on the lung fibroblast cell line (MRC-5). The results obtained using the Wst-8 method, it was determined that no toxic effect occurred in the MRC-5 cell line after both 24 and 48 hours of methanol extract treatment, while a toxic effect occurred in the H-460 cell line (125 μg/ml and 62.5 μg/ml) after 48 hours of application. However, this toxic effect was not statistically significant.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2023Could eumelanin molecule from Streptomyces parvus BSB49 strain be a potential anticancer agent for lung cancer?
Karakas, Ümıt; Bayram, Sinan; Kizil, Hamit Emre; Öztürk, Serdar
Melanins, which are divided into five different subgroups as eumelanin, pheomelanin, allomelanin, neuromelanin and pyomelanin, are a heterogeneous and amor- phous biopolymer family. Although melanin is produced in many different ways today, it is more practical, and more economical to produce melanin using bacterial strains. The eumelanin pigment, which is the subject of this study, was obtained using Streptomyces parvus BSB49 strain, and its antiproliferative effect at various concentrations against small cell (DMS-114) and non-small cell (H-460) lung cancer was determined. According to our results, the synthesized eumelanin molecule was statistically cytotoxic on non-small cell lung cancer cell line (H-460) at concentrations of 3.125 and 1.56 μg/mL after 24 hours of treatment (IC50=8 μg/mL) and only at a concentration of 3.125 μg/mL after 48 hours of treatment (IC50=8.4 μg/mL). In the small cell lung cancer cell line (DMS-114), no statistically cytotoxic concentration was detected (p<0.05).
- MakaleAçık Erişim2023Antibacterial, antifungal, antibiofilm, antioxidant, and anticancer properties of methanol extracts of some acantholimon boiss (plumbaginaceae) species
Bülbül, Ali Savaş; Sen, Fatih; Bostancı, Maşide Temiz; Uygun, Cihangir; Bekmezci, Muhammed; Bayat, Ramazan
Therapeutic properties of plants have been used since the existence of mankind. To benefit from this feature, the discovery of the active components of plants has gained momentum today. One of these plant species is Acantholimon Boiss. This plant extract has antifungal, antimicrobial, and anticancer properties. In this article, antimicrobial, antifungal and antioxidant capacities and antibiofilm properties of Acantholimon Boiss plant extract on 15 bacterial and 2 fungal species were evaluated. Antimicrobial properties were evaluated by Agar Well Diffusion method. It was observed that the plants formed a zone diameter of 12-18 cm. Minimum Inhibition Concentration (MIC) and Minimum Bactericidal Concentration (MBC) tests were used to determine the minimum active property. Biofilms of almost all bacteria were reduced by 10-50% by Acantholimon species at doses of 8 mg/ml-16 mg/ml. For MCF-7 cells, the IC50 values for A. acerosum subsp. brachystachyum (Boiss. ), A. acenum var. balansae, A. armenum var. balansae and A. kotschyi were 0.143 mg/ml, 0.63 mg/ml, 0.63 mg/ml, 0.63 mg/ml, 0.63 mg/ml, 0.63 mg/ml and 0.107 mg/ml, respectively. The same doses did not show a cytotoxic effect on HUVEC cell lines. With this article, it has given important results in terms of having a wide range of bacterial studies and examining its activities in fungi and cell lines. These findings suggest that extracts of Acantholimon Boiss species may be a potential source of natural medicines and antibacterial, antifungal, antibiofilm, antioxidant, and anticancer activities may support their therapeutic use.
- MakaleAçık Erişim2023Üniversite Öğrencilerinde Günlük Alınan Besin Öğeleri Dağılımının ve Metabolik Sendrom Riskinin Belirlenmesi: Bayburt Üniversitesi Örneği
Akeren, Zahide; Kaya, Oncagül
Amaç: Bu çalışma, Bayburt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören öğrencilerin günlük alınan ana besin öğeleri dağılımının ve metabolik sendrom riskinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntemler: Araştırma verileri Aralık 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında yüz yüze toplandı. Çalışmaya katılmayı kabul eden öğrencilere “veri toplama formu” ve “Metabolik Sendrom Araştırma Formu” doldurtulduktan sonra 24 saatlik besin tüketim kaydı verildi. Geriye dönük olarak tüketilen besinlerini kaydetmeleri istendi ve bu işlemler toplamda 15-20 dakika arasında bitirildi. Beslenme kayıt formları ile elde edilen veriler, “Beslenme Bilgi Sistemi (BeBİS 9.0) programı” kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Üniversite öğrencilerinin metabolik sendrom risk ortalamasının 6,26±2,03 olduğu, %82,9’unun orta ve yüksek risk grubunda olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin tanıtıcı bilgileriyle metabolik sendrom riski karşılaştırıldığında; 26-30 yıl (9.57±2.99), grubunda olan öğrencilerin metabolik sendrom riskinin 15-20 yıl (6.10±2.20) ile 21-25 yıl (6.20±1.73) gruplarında yer alan öğrencilerden anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,001). Öğrencilerin metabolik sendrom risk düzeyleri ile cinsiyet, bölüm, sınıf, sigara, alkol, fiziksel aktivite ve kronik hastalık varlığı değişenleri arasında anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). Öğrencilerin metabolik sendrom risk düzeyleri enerji ve ana besin öğeleri alımlarına göre karşılaştırıldığında; alınan toplam enerji (p<0,001), tüketilen su (p=0,010), toplam yağ (p<0,001), karbonhidrat (p<0,001), lif (p=0,020) ve çoklu doymamış yağ (p<0,001) ile aralarındaki istatistiksel anlamlı fark olduğu bulunurken, protein ve alkol (meyve, sebze, fermante ürünler) tüketimine göre anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç: Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin önemli bir kısmının (%82,9) metabolik sendrom riski taşıdığı, özellikle enerji alımı ko- nusunda dikkatli olunması gerektiği sonucuna ulaşıldı.
AtıfOpenAlex3TR Dizin5İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2022Diyet Posası, Genetik Varyantlar ve Hastalıklar Etkileşimi: Sistematik Derleme
Akçıl, Mehtap; Çelikel, Seda
Çağımızın önemli hastalık ve rahatsızlıkları olan diyabet, obezite, kardiyovasküler hastalıklar çevresel risk faktörlerinin yanında, aynı zamanda genetik yatkınlık sonucu şekillenmektedir. Başta beslenme olmak üzere büyüme ve enerji regülasyonu ile birlikte birçok fizyolojik süreç üzerinde çok sayıda genetik varyantın etkisi bulunmaktadır. Genetik varyantlar ile ilişkili hastalık sorunlarının belirlenmesi stratejik ve kritik öneme sahiptir. Diyabet, obezite, kardiyovasküler hastalıkların görülme oranındaki artış, bireylerin genetik yapılarına özgün diyet programlarının oluşturulmasının gerekliliği ve beslenme programı içerisinde diyet posası tüketimi konusunu önemli hâle gelmiştir. Kronik hastalıklara karşı koruyucu olduğu kabul edilen diyet bileşenlerinden biri de diyet posasıdır. Diyet posası; meyve ve sebzeler, kurubaklagiller, yulaf ve tam tahıl gibi bitkisel kaynaklı besinlerde bulunan insan sindirim sistemi enzimleri tarafından sindirilemeyen, karbonhidrat bileşenleri olan dirençli nişasta, lignin, selüloz, pektin, gumlar, hemiselüloz, β-glukan, inülin, oligosakkaritler ve fruktanlar gibi bileşenleri içermektir. Diyet posası, genetik varyantların yol açtığı sağlık sorunları ve hastalıklar, obezite parametreleri ve lipid profili üzerinde olumlu etkisi bulunmaktadır. Obeziteye duyarlılıktaki bireyler arası farklılıklar, epigenetik faktörlere bağlı olması nedeniyle bu farklılıkların belirlenmesi genetik varyantlar sayesinde belirlenebilmektedir. Bu etkileşimin aydınlatılmasına yönelik araştırmalar; diyabet, obezite, kardiyovasküler ve kronik hastalıkların prevalansı ve tedavi süreçlerine önemli katkılar sağlayarak ışık tutacaktır. Bu derleme, diyet posası alımının genetik varyantlar ve hastalıklar arasındaki etkileşimini incelemek amacıyla hazırlanmıştır.
- MakaleAçık Erişim2022Clinicopathological Significance of hTERT gene expression in Breast Cancer Patients
Dirican, Ebubekir; Kankaya, Burak; Tatar, Zeynep Baran
Aim: This study aimed to examine the clinical significance of the mRNA expression of the human telomerase reverse transcriptase (hTERT) gene in breast cancer (BCa) and to investigate its clinicopathological role. The hTERT gene is involved in events such as cell proliferation, apoptosis and cell invasion. It has been reported that high hTERT mRNA expression is associated with poor prognosis in solid tumors such as BCa, stomach, lung, glioblastoma, head and neck. Material and Methods: RNA isolations of 59 BCa and healthy blood samples were performed. hTERT gene mRNA expression was analyzed by Real-Time-Polymerase Chain Reaction (RT-PCR) method. mRNA expression results were evaluated in cancer and healthy samples by the 2-∆∆ct method. Clinical data were collected and the relationship of these data with hTERT gene expression was evaluated statistically. Results: hTERT gene mRNA expression in BCa patients was significantly higher than in healty samples (p=0,0211). Low hTERT gene expression was significantly associated with estrogen receptor (ER) (+) and human epidermal growth factor receptor 2 (HER 2) (+) patients (p=0.0464; p=0.0080, respectively). hTERT gene expression was found to be higher in histological grade 3 patients compared to grade 2 (p=0.0389). Moreover, hTERT expression was shown to be significantly higher in basal-like histological type compared to luminal A and luminal B (p=0.0160; p=0.0008, respectively). Conclusion: The findings of our study showed that hTERT gene expression was significantly higher in BCa patients than in healthy samples. Abnormal hTERT gene expression may play an important role in carcinogenesis or diagnosis.