Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 138
• 19
• 13
• 6
• 3
• 3
• 1
• 1
• 1

Alt birimler

• Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Bölümü
• Eczane Hizmetleri Bölümü
• Sağlık Bakım Hizmetleri Bölümü
• Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Bölümü
• Yönetim ve Organizasyon Bölümü

Araştırmacılar(41)

• Aksakallı, Ayhan
• Aksan, Nurcan Demircan
• Alpay, Ahmed Hamza
• Altay, Ömer
• Apaydın, Emine
• Arat, Ceren Arı
• Arslan, Veysel
• Bayram, Sinan
• Can, Sümeyra
• Çakır, Zehra
• Çelik, Ahmet Ali
• Demircan, Nurcan
• Demirci, Emre
• Dirican, Ebubekir
• Ekincioğlu, Yavuz
• Erdem, Özge
• Günaydınlı, Azime
• İçel, Merve Çarkıt
• Kaba, Nagihan Köroğlu
• Karabulut, S.
• Karabulut, Sevgi
• Karadaş, Yasemin Ay
• Karakaş, Ümit
• Kaya, Alican
• Kızıl, Hamit Emre
• Köremezli, Ahmet
• Önal, Betul
• Öz, Ümit
• Özbek, Beyza
• Özten, Ömer
• Sezer, Fatma
• Şenay, Volkan
• Şengül, Bülent
• Şık, Elif
• Tanrıverdi, Erdi Anıl
• Toğar, Başak
• Uzunçakmak, Sevgi Karabulut
• Üçel, Umut İrfan
• Ünal, Hediye
• Yenigün, Baran
• Yücel, Harun

• MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ2/r/bayburt/10743
  Novel heteroaromatic compounds bearing thiosemicarbazone as anti-cancer and anti-bacterial agents: Synthesis, cytotoxic and biological screening, molecular docking and DFT analysis

  Nartop, Dilek; Ögütcü, Hatice; Özkan, Elvan Hasanoglu; Yetim, Nurdan Kurnaz; Kizil, Hamit Emre; Ekincioglu, Yavuz

  Novel heteroaromatic compounds (Hc1, Hc2, Hc3, Hc4) were obtained, and their structure were confirmed using various spectroscopic methods, including elemental analysis, fourier transform infrared (FT-IR) spectroscopy, proton and carbon nuclear magnetic resonance (1H/13C-NMR) spectroscopy, and molar conductance measurement. The biological activities of the heteroaromatic compounds against several Gram-positive (Micrococcus luteus ATCC9341, Staphylococcus epidermidis ATCC12228, Bacillus cereus RSKK863, Listeria monocytogenes ATCC 19111), and Gram-negative bacterial strains (Pseudomonas aeruginosa ATCC27853, Klebsiella pneumonia ATCC27853, Enterobacter aerogenes ATCC51342, Salmonella typhi H NCTC9018394, Shigella dysenteriae NCTC2966, Proteus vulgaris RSKK96026) were evaluated using the well-diffusion method. In general, the heteroaromatic compounds demonstrated a stronger inhibitory effect against Gram-positive bacteria. Hc1, Hc2 and Hc3 showed the highest inhibitory effect against B. cereus and L. monocytogenes. The compound (Hc4) showed the highest antibacterial activity and antifungal activity against Bacillus cereus and C. albicans, respectively. The cytotoxic activity of the heteroaromatic compounds was assessed against the non-small cell lung cancer cell line (NCI-H460) using the NutriCulture Cell Viability Detection Kit-8 (CVDK-8). Among the synthesized heteroaromatic compounds, Hc3 exhibited significant cytotoxic activity with an IC50 value of 141.3 & micro;g/mL, whereas compounds Hc1, Hc2, and Hc4 did not display significant toxicity at the tested concentrations. The molecular geometry of the heteroaromatic compound (Hc3) was optimized using Gaussian 09 W at the B3LYP/6-311++G (d,p) level of theory. Key structural parameters such as bond lengths, bond angles, and dihedral angles were determined through the same computational framework. Electronic features, including frontier molecular orbitals, global reactivity descriptors, and molecular electrostatic potential surfaces, were analyzed to explore intramolecular charge distribution and predict reactive sites. To evaluate the biological potential of the heteroaromatic compound (Hc3), molecular docking studies were performed. Additionally, drug-likeness assessment based on Lipinski's Rule of Five and ADME profiling revealed favorable pharmacokinetic characteristics. Molecular docking studies revealed that compound Hc3 showed a binding energy of -4.09 kcal/mol against the EGFR target (PDB ID: 1UWH), exhibiting key interactions such as hydrogen bonding and It-interactions with the active site residues. Based on all the results, it can be said that new heteroaromatic compounds have significant potential in the pharmaceutical field.

  • 
  AtıfScopus1·OpenAlex1

  İncele
• MakaleYalnız künye2026/r/bayburt/16789
  Chrysin as a multi-target regulator of tramadol-induced testicular damage: Integration of inflammation, mitochondrial dynamics, and germ cell survival pathways

  Erol, İ; Özdemir, S; Küçükler, S; Özkaraca, M; Akarsu, SA; Şimşek, H; Kızıl, HE; Mutlu, H; Kandemir, FM

  • 
  İncele
• Derleme MakaleAçık Erişim2026/r/bayburt/16073
  İlaç Atıklarının Çevreye ve Halk Sağlığına Etkileri, Geri Dönüşümü ve Mevzuat Çerçevesi

  Karakas, Ümıt; Yönten, Eda; Baykara, Gülbahar; Çiydem, Zeynep; Yaramış, Esra; Muhcu, Merve Merve; Çekiç, Nurdane; Edanur; Özkan, Emre; Sultan

  İlaç atıkları, hem çevresel ekosistemler hem de halk sağlığı üzerinde ciddi tehditler oluşturan, yönetimi özel önlemler gerektiren tehlikeli atıklar arasında yer almaktadır. Kullanım süresi geçmiş, yanlış saklama koşullarına maruz kalmış, fazla reçete edilmiş veya tedavi değişikliği nedeniyle atıl duruma gelmiş ilaçlar; su, toprak ve hava kirliliğine yol açarak biyoçeşitliliği olumsuz etkilemektedir. Ayrıca antibiyotik kalıntılarının çevreye kontrolsüz salınımı, mikroorganizmalarda direnç gelişimine neden olarak küresel bir sağlık sorununa dönüşmektedir. Bu çalışma, önlisans öğrencileri ile düzenlenen panel çıktılarından ve literatür taramasından elde edilen veriler ışığında; ilaç atıklarının çevresel ve halk sağlığına etkilerini, geri dönüşüm ve sürdürülebilirlik uygulamalarını ve Türkiye ile dünyadaki mevcut mevzuat durumunu ortaya koymaktadır. Bulgular, Türkiye’de ilaç atıklarına özgü bir yasal düzenlemenin bulunmadığını, mevcut mevzuat hükümlerinin farklı yönetmelikler içinde dağınık şekilde yer aldığını göstermektedir. Sonuç olarak, ilaç atıklarının etkili yönetimi için mevzuat bütünlüğü sağlanmalı, geri dönüşüm altyapısı güçlendirilmeli ve toplum düzeyinde farkındalık artırıcı programlar yaygınlaştırılmalıdır.

  • 
  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026/r/bayburt/16059
  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinde Bulaşma Korkusunun İncelenmesi

  Karakas, Ümıt; Akyüz, Hatice Öntürk; Alkan, Sevil; Şevik, Ali Emre; Şahinoğlu, Mustafa Serhat; Kartal, Hakan

  Amaç: Bulaş korkusu sağlıkla ilgili sektörlerde yer alan kişilerde olumsuz etkilere sahip olabilen psikolojik durumdur. Bu çalışmanın amacı, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğrencilerin bulaş korkusunu araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden tanımlayıcı ve kesitsel tipte tasarlanmış olup veri toplama süreci 15 Temmuz 2022 ile 15 Ağustos 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Veriler, Google Formlar üzerinden hazırlanan çevrimiçi bir anket aracılığıyla sosyal medya platformları (WhatsApp, Facebook, Twitter) üzerinden toplanmış; veri toplama aracı olarak katılımcıların kişisel bilgilerini belirleyen "Demografik Özellikler Anketi" ile 24 madde ve 4 alt boyuttan oluşan 5’li Likert tipi "Bulaşma/Bulaş Korkusu Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 861 katılımcı (ortalama yaş 20,50±2,26; %74,45'i kadın) dahil edildi. Katılımcıların %56,33'ü sağlık kuruluşlarından bulaşıcı hastalık kapma korkusu taşırken, %57,61'i sosyal ortamlarda hasta olma korkusu yaşadığını belirtmiştir. Bulaşma Korkusu Ölçeği puanları karşılaştırıldığında, ikinci sınıf öğrencilerinin diğer sınıflara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldığı saptanmıştır. Özellikle, bulaşıcı hastalıklar hakkında bilgi edinmek için sosyal medyayı kullanan bireylerin ölçek puanları, kullanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksekti (p < 0,05). Sonuç: Bulaşma korkusu, ikinci sınıf öğrencileri ve sosyal medya kullanıcıları arasında yaygın olup, günlük yaşamları önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışmanın sonuçları, geleceğin sağlık çalışanları için daha sağlıklı ve üretken bir öğrenme ortamını desteklemek amacıyla eğitim ve klinik ortamlarda bu sorunun ele alınmasının ne kadar kritik olduğuna ışık tutmaktadır.

  • 
  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026/r/bayburt/16029
  Thinking Through Russell’s Paradox: Logical, Epistemological, and Pedagogical Transformations in Pre-Service Teachers

  Aksakalli, Ayhan

  This study examines how the paradoxical structure of set theory introduced by Bertrand Russell affects the thinking skills and pedagogical awareness of pre-service teachers. Conducted within a qualitative research framework, the study involved 30 mathematics education students enrolled in the faculty of education at a public university. The participants engaged in a multilayered instructional process structured around Russell’s Paradox. Observation notes, individual reflection forms, group discussions, and focus group interviews were used as data collection tools, and the obtained data were analyzed through thematic analysis. The findings reveal that the paradox generated transformations in pre-service teachers at the levels of conceptual rupture, logical reorganization, and pedagogical awareness. It was observed that Russell’s Paradox became not only a theoretical logical construct but also a powerful learning tool that triggered epistemological inquiry. In this context, the study suggests that paradoxes may offer significant contributions to teacher education by fostering critical thinking, developing strategies for coping with contradiction, and supporting the construction of teacher identity.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026/r/bayburt/15929
  Baudrillard Sosyolojisinde Toplumsal Anlam

  Alpay, Ahmed Hamza

  Baudrillard'ın gerçeklik nosyonu, eylemlerini rasyonel olarak şekillendirebilecek aktif özne varsayımına aykırıdır. Baudrillard'a göre toplumsal sözcüğü muğlaklık içindedir. Soyut ya da daha somut sosyolojik sınıflandırmasında kesin bir teorik formülasyonu kabul etmemiştir. Baudrillard'ın temel iddiası, değeri disipliner bir kültürel kod tarafından belirlenen nesnelerin, göstergeler hâline geldiğidir. Bu kodlamada, işaretler arasındaki simgesel ilişki fikri tüketilir. Bu makalenin konusunu Baudrillard sosyolojisinde simgesel değişim ve hipergerçeklik yoluyla toplumsal anlamın nasıl ortaya çıktığı oluşturmaktadır. Bu doğrultuda Baudrillard sosyolojisindeki simülakr, simülasyon ve hipergerçeklik kavramlarını referans olarak alıyorum ve makaleyi bu kavramlar ekseninde sınırlandırıyorum. Bu makalede, Baudrillard sosyolojisinde simgesel olan temaları, nitel paradigmadan hareketle içerik analizi yoluyla inceliyorum. Baudrillard sosyolojisinin dikkatli bir değerlendirmesinin yapılmasını ve aktif öznelerin toplumsal varlığını sürdürmede tüketim toplumunun etkisinin anlaşılmasını amaçlıyorum. Baudrillard sosyolojisinde gerçekliği sembolize etmek için bireyler üstü sosyal yapı ve güçlerin nesnel sınırlamalarını vurguluyorum. Aktif öznelerin toplumsal anlamı oluşturmada, simgesel değişim ve hipergerçeklik yoluyla gündelik pratik dünyasında geçici bir şekilde konumlandığını ileri sürüyorum. Bu doğrultuda, toplumsal anlamın nasıl oluştuğunu vurgulayarak bu makaleyi literatürde farklı kılmayı hedefliyorum.

  İncele
• MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ1/r/bayburt/14067
  Morin counteracts KBrO3-induced hepatotoxicity by reprogramming the HOTAIR/MEG3-miR-125b-5p/miR-214-5p axis and suppressing STAT1-associated RIPK3/MLKL necroptotic signaling

  Özer, Muhammed Rasit; Özdemir, Selcuk; Küçükler, Sefa; Özkaraca, Mustafa; Kizil, Hamit Emre; Akaras, Nurhan; Mutlu, Huseyin; Kandemir, Fatih Mehmet

  Potassium bromate (KBrO3; PB), an oxidative contaminant in ozonated water and bakery products, induces multi-mechanistic hepatotoxicity. Its epigenetic, necroptotic, and metabolic injury dimensions remain poorly characterized. Morin (MOR), a dietary flavonoid with established antioxidant and anti-inflammatory properties, has not previously been evaluated against PB-induced subacute hepatotoxicity. To characterize MOR's hepatoprotective mechanisms against PB-induced liver injury, focusing on the HOTAIR/MEG3-miRNA epigenetic axis, STAT1-associated RIPK3/MLKL necroptotic signaling, and Glut2/HPGD-AKT/mTOR metabolic signaling. Male Sprague-Dawley rats (n = 28) were assigned to Control, MOR (100 mg/kg), PB (62 mg/kg), and PB + MOR groups for 14 days. Outcomes included hepatobiliary biochemistry, oxidative stress markers, inflammatory mediators (ELISA), lncRNA/miRNA/mRNA profiling (RT-qPCR), immunohistochemistry (RIPK3, MLKL), double immunofluorescence (Glut2/AKT1; HPGD/mTOR), histopathology, and PCA. PB produced marked redox imbalance (up arrow MDA; down arrow SOD, CAT, GPx), NF-kappa B/NLRP3-associated inflammatory mediator elevation, epigenetic disruption (up arrow HOTAIR, down arrow MEG3; up arrow miR-125b-5p/down arrow BCL2L2; down arrow miR-214-5p/up arrow SMAD4), upregulation of STAT1-associated necroptosis-related transcripts and proteins (up arrow RIPK1/RIPK3/MLKL), and metabolic dysfunction (down arrow Glut2, down arrow HPGD; up arrow AKT1/mTOR). MOR restored redox balance, suppressed inflammation, and reprogrammed the miRNA axis while normalizing MLKL (transcript and immunohistochemistry) and AKT1 and partially attenuating RIPK3, mTOR, and STAT1. MOR confers multi-targeted hepatoprotection by restoring redox and metabolic homeostasis, attenuating NF-kappa B/NLRP3-associated inflammation, reprogramming HOTAIR/MEG3-miRNA epigenetics, and attenuating STAT1-associated RIPK3/MLKL signaling, supporting its potential as a dietary hepatoprotective candidate. PB is associated with engagement of the hepatic STAT1/RIPK3/MLKL axis and disrupts the HOTAIR/MEG3-miRNA network-both previously undocumented for this toxicant. MOR partially restores miR-214-5p/miR-466 expression while suppressing their downstream effector SMAD4, consistent with attenuation of pro-fibrotic signaling. Future work should employ multi-dose designs, in vitro mechanistic dissection, sex-stratified analyses, and clinical pharmacokinetic profiling to advance MOR toward translational application.

  • 
  İncele
• MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ2/r/bayburt/12800
  Sorting chiral active Brownian particles with radially modulated optical fields

  Yücel, Harun

  This study presents a numerical investigation of sorting chiral active Brownian particles using radially modulated optical fields. How these factors affect particle trajectories and spatial distributions is examined by systematically varying particle parameters such as self-propulsion speed, angular velocity, and optical fringe modulation. It is found that the average orbit radius of the particle trajectory strongly depends on the ratio of the self-propulsion speed to the average velocity induced by the moving fringe pattern. In particular, the average orbit radius converges to the theoretical orbit radius defined by the ratio of the self-propulsion speed to the angular velocity in the regime where the self-propulsion speed is greater than the fringe-induced velocity. In mixtures of particles with differing chirality, the dynamic response to circular fringe patterns enables effective classification based on motility. These findings suggest that structured light fields can be used to manipulate and selectively sort chiral active particles, which have potential applications in optical micromanipulation and active matter research.

  İncele
• MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1/r/bayburt/12794
  A natural nephroprotective adjuvant for cancer chemotherapy: Rosmarinic acid disrupts IL-17 A-Ferroptosis coupling in Ifosfamide-induced renal injury

  Süzen Celbek, Büşra; Şimşek, Hasan; Akaras, Nurhan; Kandemir, Özge; Kızıl, Hamit Emre; Mutlu, Hüseyin; Kandemir, Fatih Mehmet

  Rosmarinic acid (RA) is a natural polyphenol with established pleiotropic protective effects. Ifosfamide (IFA) is a potent antineoplastic agent whose clinical utility is severely limited by dose-dependent nephrotoxicity, primarily mediated by its metabolite, chloroacetaldehyde (CAA). This study aimed to investigate whether RA protects against IFA-induced nephrotoxicity and to elucidate the underlying molecular mechanisms. Male Wistar albino rats (n = 7 per group) were allocated into four groups: Control, RA-only (50 mg/kg, p.o., 2 days), IFA-only (a single 500 mg/kg, i.p. dose), and IFA + RA. Serum biochemical markers (urea, creatinine), renal oxidative stress parameters (MDA, GSH, SOD, CAT, GPx), gene expression levels (NF-κB, TNF-α, IL-1β, IL-17 A, ACT1, TRAF6, Caspase-3, Bax, Bcl-2, PTGS2, GPX4, TfR1), and histopathological/immunohistochemical analyses (KIM-1, Nephrin, Caspase-3) were performed 24 h post-administration. IFA induced severe renal dysfunction, marked oxidative stress, and extensive histopathological damage. Mechanistically, IFA initiated a pathogenic cascade activating intrinsic apoptosis and ferroptosis, driven by a self-sustaining IL-17 A-TRAF6-NF-κB inflammatory loop. RA co-treatment (50 mg/kg) significantly reversed all functional, biochemical, and histological damage by strategically breaking this crosstalk, restoring redox homeostasis, and simultaneously restraining both cell death programs. In conclusion, RA protects against IFA nephrotoxicity by targeting the critical inflammation-ferroptosis coupling, positioning it as a highly promising adjuvant candidate for clinical use to mitigate IFA-induced renal injury.

  • 
  AtıfScopus3·WoS4·OpenAlex6

  İncele
• MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ2/r/bayburt/12786
  Effect of Virtual Reality Glasses on Mild Cognitive Impairment in Older Adults: A Randomized Controlled Trial

  Daştan, Buket; Ünal, Hediye

  PURPOSE: The current randomized controlled trial evaluated the effect of a virtual reality (VR) glasses intervention on mild cognitive impairment (MCI) in older adults. METHOD: This study was conducted with 24 participants (12 in the intervention group and 12 in the control group) admitted to a neurology outpatient clinic. Participants completed a descriptive information form, the Mini-Mental State Examination, and Montreal Cognitive Assessment. The intervention group watched VR videos 3 days per week for 4 weeks, whereas the control group received no intervention. RESULTS: Participants in the VR intervention group showed improvement in MCI, whereas no significant change was observed in the control group. CONCLUSION: VR interventions may serve as effective tools to enhance cognitive functions in older adults with MCI. Expanding the intervention content and tailoring applications to address specific symptoms may yield more comprehensive results.

  • 
  İncele