Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 9
• 2
• 1

Alt birimler

• Yaşlı Bakımı Programı

Araştırmacılar(5)

• Alpay, Ahmed Hamza
• Öz, Ümit
• Şengül, Bülent
• Şık, Elif
• Ünal, Hediye

• MakaleAçık Erişim2026/r/bayburt/15929
  Baudrillard Sosyolojisinde Toplumsal Anlam

  Alpay, Ahmed Hamza

  Baudrillard'ın gerçeklik nosyonu, eylemlerini rasyonel olarak şekillendirebilecek aktif özne varsayımına aykırıdır. Baudrillard'a göre toplumsal sözcüğü muğlaklık içindedir. Soyut ya da daha somut sosyolojik sınıflandırmasında kesin bir teorik formülasyonu kabul etmemiştir. Baudrillard'ın temel iddiası, değeri disipliner bir kültürel kod tarafından belirlenen nesnelerin, göstergeler hâline geldiğidir. Bu kodlamada, işaretler arasındaki simgesel ilişki fikri tüketilir. Bu makalenin konusunu Baudrillard sosyolojisinde simgesel değişim ve hipergerçeklik yoluyla toplumsal anlamın nasıl ortaya çıktığı oluşturmaktadır. Bu doğrultuda Baudrillard sosyolojisindeki simülakr, simülasyon ve hipergerçeklik kavramlarını referans olarak alıyorum ve makaleyi bu kavramlar ekseninde sınırlandırıyorum. Bu makalede, Baudrillard sosyolojisinde simgesel olan temaları, nitel paradigmadan hareketle içerik analizi yoluyla inceliyorum. Baudrillard sosyolojisinin dikkatli bir değerlendirmesinin yapılmasını ve aktif öznelerin toplumsal varlığını sürdürmede tüketim toplumunun etkisinin anlaşılmasını amaçlıyorum. Baudrillard sosyolojisinde gerçekliği sembolize etmek için bireyler üstü sosyal yapı ve güçlerin nesnel sınırlamalarını vurguluyorum. Aktif öznelerin toplumsal anlamı oluşturmada, simgesel değişim ve hipergerçeklik yoluyla gündelik pratik dünyasında geçici bir şekilde konumlandığını ileri sürüyorum. Bu doğrultuda, toplumsal anlamın nasıl oluştuğunu vurgulayarak bu makaleyi literatürde farklı kılmayı hedefliyorum.

  İncele
• MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ2/r/bayburt/12786
  Effect of Virtual Reality Glasses on Mild Cognitive Impairment in Older Adults: A Randomized Controlled Trial

  Daştan, Buket; Ünal, Hediye

  PURPOSE: The current randomized controlled trial evaluated the effect of a virtual reality (VR) glasses intervention on mild cognitive impairment (MCI) in older adults. METHOD: This study was conducted with 24 participants (12 in the intervention group and 12 in the control group) admitted to a neurology outpatient clinic. Participants completed a descriptive information form, the Mini-Mental State Examination, and Montreal Cognitive Assessment. The intervention group watched VR videos 3 days per week for 4 weeks, whereas the control group received no intervention. RESULTS: Participants in the VR intervention group showed improvement in MCI, whereas no significant change was observed in the control group. CONCLUSION: VR interventions may serve as effective tools to enhance cognitive functions in older adults with MCI. Expanding the intervention content and tailoring applications to address specific symptoms may yield more comprehensive results.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ4/r/bayburt/11390
  Association Between Health Literacy and Mediterranean Diet Adherence Among Adult Women in Türkiye

  Çam, Alper Veli; Şik, Elif

  Objective: Health literacy is widely recognized as an important determinant of informed health-related decision-making. However, evidence regarding whether health literacy translates into healthy eating behaviors, particularly adherence to the Mediterranean diet, remains limited. This study aimed to examine the association between health literacy levels and adherence to the Mediterranean diet among adult women living in Türkiye. Methods: This cross-sectional study was conducted with 400 women aged 18 years and older residing in Türkiye. Data were collected using a sociodemographic information form, the Turkish Health Literacy Scale–Short Form, and the Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED). Health literacy levels were categorized as inadequate, problematic–limited, adequate, and excellent, while Mediterranean diet adherence was classified as low, moderate, or optimal. Ordinal logistic regression analysis was performed to examine the association between health literacy and adherence to the Mediterranean diet, adjusting for sociodemographic variables (age, education, income, and occupation). Findings: Among the participants, 25.3% had inadequate health literacy, 31.8% had problematic–limited health literacy, 34.0% had adequate health literacy, and 9.0% had excellent health literacy. Mediterranean diet adherence was low in 34.5% of participants, moderate in 52.3%, and optimal in 13.3%. The ordinal logistic regression analysis revealed that, after adjusting for sociodemographic variables, one dimension of health literacy (Cognitive Health Literacy) was significantly associated with Mediterranean diet adherence, whereas no significant association was observed for the other dimension. Conclusion: The findings suggest that certain dimensions of health literacy may be associated with adherence to the Mediterranean diet when sociodemographic factors are taken into account. These results highlight the importance of considering both individual knowledge and contextual factors in understanding dietary behavior. Future research should further explore the role of nutrition-specific literacy and structural determinants in shaping healthy eating practices.

  • 
  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1/r/bayburt/11204
  The Effect of Mindfulness Practices on Positive Thinking and Stress Coping Behaviors of Earthquake Survivor Nursing Students: A Nonrandomized Controlled Study

  Bal, Betul; Kaba, Nagihan Koroğlu

  Purpose: This study was conducted to reveal the effect of mindfulness practices on nursing students’ stress-coping behaviors and positive thinking skills. Method: This was a two-group parallel nonrandomized study. Mindfulness practices were applied to the students in the experimental group. Data were collected using research tools (Personal Information Form, Positive Thinking Skills Scale, and Stress Coping Behaviors Scale for Nursing Students) as pre- and posttests. Findings: After the intervention, there was no significant difference between the two groups in the posttest scores of positive thinking skills (t = 0.624; p = .541) and stress coping behaviors of staying optimistic (t = −0.957; p = .345), transfer (t = −2.028; p = .050), problem-solving (t = −0.663; p = .512), and avoidance (U = 132; p = .230). Conclusions: Mindfulness practices are ineffective in improving earthquake survivor nursing students’ coping behaviors and positive thinking skills.

  • 
  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2024/r/bayburt/16378
  Aktif Yaşlanmanın Başarısı: Kuşaklararası Dayanışma

  Alpay, Ahmed Hamza

  Bu makalede, yaşlanmanın gerçekliğinden hareketle, aktif yaşlanmanın bireysel ve toplumsal dinamiklerinin kuşaklararası dayanışmaya olan etkileri incelenecektir. Bu makalede, yaşlanma fırsatı ve böyle bir konunun sorgulanma yollarından olan aktif yaşlanma ve kuşaklararası dayanışma; yaşlanma alanında bireyin benlik hissine atıfta bulunur. Aktif yaşlanmada belirlenen fırsatlardan elde edilen sonuçları bütünleştirmek için yenilikçi bir yaklaşım aranırken, yaşlananlar için yapı; etkili yaşlanma ve sağlıklı yaşam sonuçları elde etmeye odaklanmadır. Kuşaklararası dayanışmada çeşitli bireysel ve bağlamsal özelliklerle ilgili farklılıklar, çerçevenin fırsat boyutu, belki de gelişim hedeflerinde en belirgin olanıdır. Bu makaledeki literatür taraması, alternatif yaklaşımların araştırılması ve yaşlanma olgusundaki kavramsal ikilemlerin aşılmasına çalışır. Bu makalede, yaşlanma olgusu literatürünü özetleme stratejisi; aktif yaşlanmanın karakterize edildiği kuşaklararası dayanışmada istikrarlı değişimi teşvik eder. Bu makalenin bulgularında; yaşlılıkta sosyal değişim, kuşaklararası dayanışma için özel bir önem kazanır. Aktif yaşlanmanın aktarmaya çalıştığı anlam; kapsamlı sosyal etkileşime dâhil olmayı gerektiren kuşaklararası dayanışma arzusunda ifade edilir. Bu doğrultuda, aktif yaşlanmadaki değişimin kaçınılmazlığı; kuşaklararası dayanışmaya rehberlik sunmak için zemin hazırlar. Böylece daha farklı seviyelerde tanımlanan yetkinlikler otantik olandan mevcut inisiyatife kadar izlenebilir.

  • 
  İncele
• MakaleYalnız künye2024/r/bayburt/16327
  Gerontological Paradigm in Aging in Place

  Alpay, Ahmed Hamza

  Aging and being an older person makes sense in many people's ideals of coping and learning, assuming that the problems of aging in place largely involve environmental influences. Elderly empowering independence, confidence, and self-actualization is one of the few positive stereotypes in indirect individual behavior in many measures of aging in place. Environmental gerontology, especially in aging, is due to the experiences we will revive and the time we need to live indirectly. Aging in place is a core philosophical concern in gerontology that has multiple facets, psychological components of the home for people to age in the right place. Things that change or stay the same in the environment can turn into a withdrawal process throughout our lives. Such phenomena, which affect the future needs of many people, have to do with how they understand the answers to ancient questions in an adaptive process. Aging in place continues to excite researchers to uncover and develop a sense of purpose. In this article, the phenomenon of aging in place will be viewed from the gerontological paradigm and the behavioral patterns of aging individuals will be discussed in the characterization of environmental factors.

  AtıfTR Dizin1

  İncele
• MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ2/r/bayburt/12901
  Antioxidant properties and aldose reductase inhibitory potency of Viscum album L. extracts: experimental and computational insights

  Akyüz, Bilal; Şengül, Bülent

  This study systematically investigates the antioxidant capacity and inhibitory impact of Viscum album L. plant extracts on the aldose reductase (AR) enzyme through a combined approach of in vitro and in silico methods. Various sections derived from distinct plant parts were examined, revealing potent inhibitory potential. Notably, the methanol extract sourced from the plant’s stem displayed remarkable efficacy with an IC50 value of 0.156 µM. Total phenolic content and antioxidant capacity analyses were conducted, highlighting variations across plant parts and solvent types. Qualitative and quantitative phenolic compound content in the extracts was elucidated by LC-MS/MS analysis, revealing higher levels of quinic acid, fumaric acid, and chlorogenic acid. Molecular docking studies further substantiated the inhibitory roles of key compounds like chlorogenic acid and fumaric acid, elucidating their interactions with specific amino acid residues within the AR enzyme’s active site and shedding light on the underlying mechanisms. Collectively, this study underscores Viscum album L. extracts as promising candidates for aldose reductase modulation. By merging experimental and computational techniques, the study presents a holistic understanding of natural compound interactions, potentially influencing drug development and herbal therapeutics.

  • 
  AtıfScopus4·WoS4·OpenAlex4

  İncele
• MakaleAçık Erişim2023/r/bayburt/16564
  Benzaldehit türevlerinin sığır böbrek aldoz redüktaz inhibitörleri olarak değerlendirilmesi

  Sengül, Bülent

  Aldoz redüktaz (AR), poliol yolunda glikozdan sorbitol üretimini katalize eder ve insülinden bağımsız dokularda anormal sorbitol agregasyonuna neden olan, retinopati, nöropati ve nefropati gibi bazı problemler yaratan kritik bir enzimdir. AR inhibisyonunun bu yan etkileri azaltmak için uygun bir yaklaşım olduğu gösterilmiştir. Mevcut çalışma, literatüre yeni AR inhibitörlerini tanıtmayı amaçlamıştır. Bu amaçla AR inhibitörleri olarak benzaldehitler incelenmiştir. İlk olarak sığır böbreğinden homojenat hazırlanmış, ardından inhibisyon çalışmaları yapılmıştır. Çalışılan bütün benzaldehit türevlerinin AR'yi inhibe ettiği bulundu. 0,23 ve 1,37 μM IC50 değerlerine sahip olan 4- Phenyl benzaldehyde (3) ve 2- Bromobenzaldehyde (6)'in inhibitör aktivitesi, standart inhibitör sorbinilden daha yüksek olduğu tespit edildi. In vitro inhibisyon çalışmalarından sonra, tahmini bağlanma enerjileri ve türevlerin enzime bağlanma modları moleküler docking ile tahmin edildi. Bileşik 3, -8,61 kcal/mol'lük bir maksimum yerleştirme puanı sergiledi. Sonuç olarak, bu bileşikler, özellikle bileşik 3, diyabetik komplikasyonların tedavisinde veya önlenmesinde yeni ilaç aday moleküllerinin sentezi için yol gösterici moleküller olabilir.

  • 
  AtıfOpenAlex3·TR Dizin1

  İncele
• DüzeltmeYalnız künye2023/r/bayburt/16503
  Düzeltilmiş: Benzaldehit türevlerinin sığır böbrek aldoz redüktaz inhibitörleri olarak değerlendirilmesi

  Sengül, Bülent

  Aldoz redüktaz (AR), poliol yolunda glikozdan sorbitol üretimini katalize eder ve insülinden bağımsız dokularda anormal sorbitol agregasyonuna neden olan, retinopati, nöropati ve nefropati gibi bazı problemler yaratan kritik bir enzimdir. AR inhibisyonunun bu yan etkileri azaltmak için uygun bir yaklaşım olduğu gösterilmiştir. Mevcut çalışma, literatüre yeni AR inhibitörlerini tanıtmayı amaçlamıştır. Bu amaçla AR inhibitörleri olarak benzaldehitler incelenmiştir. İlk olarak sığır böbreğinden homojenat hazırlanmış, ardından inhibisyon çalışmaları yapılmıştır. Çalışılan bütün benzaldehit türevlerinin AR'yi inhibe ettiği bulundu. 0,23 ve 1,37 μM IC50 değerlerine sahip olan 4- Phenyl benzaldehyde (3) ve 2- Bromobenzaldehyde (6)'in inhibitör aktivitesi, standart inhibitör sorbinilden daha yüksek olduğu tespit edildi. In vitro inhibisyon çalışmalarından sonra, tahmini bağlanma enerjileri ve türevlerin enzime bağlanma modları moleküler docking ile tahmin edildi. Bileşik 3, -8,61 kcal/mol'lük bir maksimum yerleştirme puanı sergiledi. Sonuç olarak, bu bileşikler, özellikle bileşik 3, diyabetik komplikasyonların tedavisinde veya önlenmesinde yeni ilaç aday moleküllerinin sentezi için yol gösterici moleküller olabilir.

  İncele
• MakaleAçık Erişim2023/r/bayburt/15728
  Yerinde Yaşlanmada Mekân: Ontolojik Bir Değerlendirme

  Alpay, Ahmed Hamza

  Teorik belirleyicilik, araştırmada doğrulanabilir önermelerle karakterize yorumlama kriterlerini, her bir kodlama ve sınıflandırmada niteliksel çabayı, sistematik anlamda fonksiyonel kılmaktadır. Yaşın analizindeki zaman ve mekân kavramları, anlamın üreticiliğinde, toplumsal referansların spesifik sonuçlarında etkinleşmektedir. Yaşlıların nerede ve kiminle yaşlandıklarına dair ayrıntılı kişisel bilgilerinin keşfi, onların aşinalıklarının derinliği; varoluşsal sorularla uğraşan özgün bir yoldur. Yaşlı yetişkinlerin homojen bir grup olmadıkları, bir ömür boyu deneyim kazandıkları bilgi tabanı; özgün fikirler üretme becerisinin esaslı bileşenidir. Yerinde yaşlanma, kişisel değişimin biyografik odağındaki bileşenleri, anlamlı onaylamadaki korunaklı rollerin dinamik etkileşimleriyle yordamaktadır. Yer, pragmatik bütünleşmenin tanıdık aktivitelerinde, yaş almanın mutluluk bağlılığında, insan deneyimlerini bağımsızlık duygusunda çevrelemektedir. Kişi-mekân etkileşiminde duygu ve davranış, zamanla kişiye veya çevresel değişikliklere alışılmadık hâle gelebilir. Yerinde yaşlanmada kişisel ağlar belirli bir noktadan ziyade yaşam tarzları boyunca değişiklik gösterebilir. Bu makalede, yerinde yaşlanma olgusunun önemli bileşenlerinden olan mekân, ontolojik ve işlevsel yönleriyle araştırmanın eksenini ve okuyucunun anlam dünyasındaki keşif yolculuğunu oluşturacaktır.

  İncele