Koleksiyon/r/bayburt/10001

Yayınlar

Koleksiyondaki öğeler

  • MakaleYalnız künye2024
    Financial instability and shadow banking relationship: the case of the united states of america

    Okur, Fatih; Karcıoğlu, Reşat

    The impact of shadow banking on financial stability remains a controversial issue today due to the size and complexity of these activities and the inadequate regulatory frameworks for systemic risks. In this context, shadow banking has become the focus of financial regulators due to its potential effects on financial stability. Therefore, this study was conducted to understand the impact of shadow banking on financial stability. In this study, the relationship between shadow banking and financial instability is examined using the VAR method for the example of the United States, covering the period 2000-2020. In order to create an accurate model, firstly unit root tests were performed, followed by autocorrelation and heteroscedasticity tests. The findings were found to be significant and Johansen cointegration test was applied. In the cointegration results, it was seen that the series were cointegrated, that is, they moved together in the long run. Finally, a Granger causality test was conducted between shadow banking and financial instability, and according to the empirical findings, it was concluded that there was a causality from shadow banking to financial instability for the period in question.

    AtıfOpenAlex2
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2025
    Hayat Bilgisi Doktora Tez Özetlerinin Okunabilirliği Üzerine Bir Değerlendirme

    Ari, Sinan

    Bu araştırma ile hayat bilgisi eğitimi alanında 1994-2023 yılları arasında hazırlanan doktora tez özetlerinin Ateşman, Çetinkaya-Uzun ve Bezirci-Yılmaz okunabilirlik formülleri aracılığıyla okunabilirliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Böylece bu alandaki çalışmalara temel teşkil etmesi ve katkı sağlaması beklenmektedir. Çalışma nitel araştırma metotlarından doküman analizi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın veri kaynağı Ulusal Tez Merkezi’nde (UTM) yer alan hayat bilgisi dersi alanında yapılmış doktora tezleridir. Veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Hayat bilgisi doktora tez özetlerinin toplam hece sayısı 436 ila 2090 arasında, toplam sözcük sayısı 145 ila 638 arasında ve toplam cümle sayısı 6 ila 32 arasında değiştiği tespit edilmiştir. İncelenen tez özetlerinde ortalama sözcük uzunluğu 2,80 ila 3,57 arasında değişirken ortalama cümle uzunluğu da 14,65 ila 30,11arasında değişmektedir. İncelenen 52 doktora tez özetinde toplam 50.155 hece, 16.180 sözcük ve 773 cümle üzerinden analiz yapılmıştır. Bu analiz sonuçlarına göre ortalama sözcük uzunluğu 3,10 hece iken ortalama cümle uzunluğu 20,93 olarak tespit edilmiştir. Ateşman okunabilirlik formülüne göre 44 doktora tez özeti çok zor seviye iken 6’sı zor seviyede çıkmıştır. Çetinkaya-Uzun okunabilirlik formülüne göre incelenen doktora tez özetlerinin tamamı engelli düzey (10-11-12. sınıf) iken Bezirci-Yılmaz formülüne göre akademik seviyede olduğu tespit edilmiştir.

  • MakaleAçık Erişim2025
    Kronik Hastaların Akılcı Antibiyotik Kullanım Tutumları ve Etkili Faktörler

    Semerci, Vahide; Akeren, Zahide; Kalyoncuo, Servet

    Amaç: Araştırmanın amacı kronik hastalığa sahip bireylerin akılcı antibiyotik kullanımına yönelik tutumları ve etkili faktörleri belirlemektir. Araçlar ve Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel tipte olan araştırma 228 kronik hastalığa sahip birey ile tamamlanmıştır. Araştırma verileri ‘Hasta Tanıtım Formu’ ve ‘Akılcı Antibiyotik Kullanımına Yönelik Bilgi-Tutum Ölçeği’ kullanılarak toplandı. Bulgular: Katılımcıların %58.3’ünün hipertansiyon, %39’unun diyabet, %30.3’ünün kardiyovasküler hastalığının ve %23.7’sinin böbrek hastalığının olduğu belirlendi. Ayrıca %52.6’sının antibiyotiği hastalıkla ilgili şikayetleri geçene kadar kullandığı ve %27.2’sinin hekime muayene olmadan antibiyotik kullandığı bulundu. Kronik hastaların Akılcı Antibiyotik Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği toplam puanı 60.27±13.26 (32-80) idi. Modele dahil edilen değişkenlerden erkek, okur yazar olmama, tavsiyeyle ilaç kullanma, kendi başına ve şikayeti bitene kadar antibiyotik kullanma, sağlık eğitimi almama durumları akılcı antibiyotik kullanımına yönelik tutumları olumsuz yönde etkiledi (p<0.05) ve varyansın %65’ini açıkladı (R2=0.657, F=20.968, p<0.001). Sonuç: Kronik hastalığa sahip bireylerin akılcı antibiyotik kullanımına yönelik tutumlarının ortalamanın üzerinde olduğu ve olumlu tutuma sahip oldukları belirlendi. Erkeklerin, antibiyotiği hastalıkla ilgili şikâyet bitene kadar kullananların ve sağlık eğitimi almayanların akılcı antibiyotik kullanımına yönelik tutumları daha düşüktür. Ayrıca ilkokul, ortaokul, lise, üniversite ve üzeri mezun olanların, komşuları, yakınları ve arkadaşlarının tavsiyesi ile ilaç kullanmayanların ve hekime muayene olmadan antibiyotik kullanmayanların akılcı antibiyotik kullanımına yönelik tutumları daha yüksektir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2025
    Consequences of Corporate Social Responsibility on Organisational Behaviour in National Publication (A Meta Analysis Study)

    Battal, Fetullah; Öz, Halil Hakdan

    Having positive effects in terms of organisational results makes the concept of corporate social responsibility important. For this reason, it is important to determine the universal validity of the results of the studies on the subject. Accordingly, the study is based on the empirical data and meta-analysis of the outcome variables related to corporate social responsibility (CSR) of national or international publications selected from Turkey through the JAMOVI programme. Thus, it is aimed to reveal the results of corporate social responsibility in detail. In this context, the analysis was carried out with 57 studies, 65 single data and 15,487 samples, which were found suitable for meta-analysis and included in the research. In the research, there are 6 concepts deemed appropriate for meta-analysis. Accordingly, it was determined that there is a positive relationship between organisational commitment, which is the most frequently associated concept with corporate social responsibility, and corporate social responsibility. At the same time, a positive and high relationship was found between corporate social responsibility and corporate image, job satisfaction, organisational citizenship, corporate reputation and organisational identification. It is thought that this study will contribute to the field in terms of providing a comprehensive and up-to-date version of corporate social responsibility through empirical studies in the national literature.

  • MakaleYalnız künye2025
    Gazi TÖMER Yabancılara Türkçe Öğretim Seti Dinleme Metinlerinin Konuşma Hızı Açısından İncelenmesi

    Berk, Rifat Ramazan

    Bu araştırma, Gazi TÖMER Yabancılara Türkçe Öğretim Seti'nde yer alan dinleme metinlerinin konuşma hızlarını (saniye başına düşen kelime sayısı - SBK) A1'den C1'e tüm dil seviyelerinde kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Çalışmada, setin beş farklı seviyesindeki toplam 101 dinleme metni, nicel araştırma yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Metinlerin kelime sayıları ve kayıt süreleri hesaplanmış, bu veriler ışığında her metnin konuşma hızı hesaplanmıştır. Elde edilen veriler, betimsel istatistikler ve Welch ANOVA ile Games-Howell post hoc testleri gibi karşılaştırmalı analizlerle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, dinleme metinlerinin kelime sayıları ve kayıt sürelerinin dil seviyesi yükseldikçe istikrarlı bir artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. A1 seviyesinde ortalama 50.68 kelime ve 33.14 saniye olan metinler, C1 seviyesinde 233.74 kelime ve 144.68 saniyeye kadar çıkmaktadır. Ancak ilginç bir şekilde, konuşma hızı beklenenin aksine doğrusal bir artış eğilimi sergilememiştir. A2 seviyesinde en yüksek değere (1.916 SBK) ulaşan konuşma hızı, C1 seviyesinde en düşük seviyeye (1.613 SBK) gerilemiştir. Yapılan istatistiksel analizler, özellikle A2-C1 ve B1-C1 seviyeleri arasında anlamlı farklılıklar olduğunu göstermektedir. Çalışmanın sonuçları, ileri seviye dinleme metinlerindeki düşük konuşma hızının materyal tasarımında bir tutarsızlık olabileceğine işaret etmektedir. Özellikle C1 seviyesindeki yavaş konuşma temposu, öğrencilerin gerçek hayattaki doğal konuşma hızlarına uyum sağlamasını zorlaştırabilir. Bu bulgular ışığında araştırma, dinleme materyallerinin konuşma hızı açısından seviyelere uygun şekilde kademelendirilmesi ve ileri düzeylerde doğal konuşma temposunun korunması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde materyal tasarımına katkı sağlayacak veriler sunmaktadır.

  • MakaleYalnız künye2025
    Yabancılara Türkçe Öğretiminde Halk Eğitimi Merkezlerinin Rolü: Samsun Örneği

    Kavun, Mahir

    Bu araştırmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretimi alanında açılan kurslardan hareketle halk eğitimi merkezlerinin rolünü tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda Samsun’un 17 ilçesinde faaliyet gösteren 17 halk eğitimi merkezinin açtığı kurslar incelenmiştir. Samsun İl Millî Eğitim Müdürlüğü Hayat Boyu Öğrenme Şube Müdürlüğünden dijital ortamda alınan dokümanlardan hareketle çalışma vücuda getirildiği için bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Veriler, doküman analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; Samsun’daki 9 ilçede (19 Mayıs, Atakum, Bafra, Canik, İlkadım, Kavak, Tekkeköy, Terme ve Vezirköprü) bulunan halk eğitimi merkezlerinde yabancılara Türkçe öğretmek amacıyla; Yabancılar İçin Türkçe Seviye A1, Yabancılar İçin Türkçe Seviye A2, Yabancılar İçin Türkçe Seviye B1, Yabancılara Türkçe Öğretimi (6-12 Yaş) 1. Seviye, Yabancılara Türkçe Öğretimi (6-12 Yaş) 2. Seviye, Yabancılara Türkçe Öğretimi (6-12 Yaş) 3. Seviye, Yabancılara Türkçe Öğretimi (13-17 Yaş) 1. Seviye ve Yabancılara Türkçe Öğretimi (13-17 Yaş) 2. Seviye olmak üzere 10 seviyede kurs açıldığı tespit edilmiştir. Bu kurslara 66 farklı uyruktan toplam 16.460 kursiyerin katıldığı belirlenmiştir. Bu kursiyerlerin 6.623’ü erkek, 9.840’ı kadındır. Kurs sonunda erkeklerin 3.201’i sertifika almaya hak kazanırken kadınların 4.749’u sertifika almaya hak kazanmıştır. Katılımcıların yarıya yakınının (%48,29) kurs sonunda başarılı olarak sertifika aldığı saptanmıştır. Daha sonra hazırlanacak araştırmalarda diğer illerdeki halk eğitimi merkezlerinin yabancılara yönelik olarak açtıkları kurslar incelenebilir.

  • MakaleAçık Erişim2025
    Ahşap Esaslı Kompozit Levha Malzemeleri Yüzey Renk Özellikleri Üzerine Sıcak Su Buharının Etkileri

    Ayata, Ümit; Zor, Mustafa; Ulay, Göksel; Camlibel, Osman; Peker, Hüseyin

    Bu çalışmada, HDF, MDF ve yonga levhalarına ait renk parametrelerinin sıcak su buharı uygulaması karşısında meydana gelen değişleri incelenmiştir. Sıcak su buharı, çalışmada seçilen levha türlerinin yüzeyine homojen şekilde olacak uygulanmış ve yapılan işlem sonrasında renk değişimleri bir renk cihazı ile ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlar, sıcak su buharının özellikle MDF ve HDF üzerinde daha belirgin renk değişimlerine yol açtığını göstermektedir. Kırmızılık (a*), ışıklılık (L*), ve sarılık (b*) değerlerinde önemli artışlar gözlenmiş, özellikle MDF’de sarılık ve kırmızılık değerlerinde büyük değişimler elde edilmiştir. Buna ek olarak, renk tonu açısında ise (ho) belirgin bir azalma ve renk doygunluğu (C*) değerlerinde artış tespit edilmiştir. Sıcak su buharı uygulaması sonrasında, Yonga levha, MDF ve HDF levhalarında sırasıyla 1.42, 8.01 ve 9.25’lik ∆E* değerlerine ulaşılmış, MDF orta düzeyde bir değişim göstermiş, HDF levha en yüksek renk değişimini sunarken ve Yonga levha ise en düşük renk değişimini vermiştir. Bu bulgular, sıcak su buharı uygulamasının, MDF ve HDF gibi malzemelerin estetik özelliklerini değiştirdiğini ve bu değişimin kontrollü bir şekilde yönetilebileceğini ortaya koymaktadır. Çalışmada kullanılan sıcak su buharı uygulamasının herhangi bir kimyasal madde kullanımına gerek kalmadan yüzey özelliklerini değiştirebilmesi için kullanılabileceği ve aynı zamanda çevre dostu bir yöntem sergilediği belirlenmiştir.

  • MakaleAçık Erişim2025
    Eğitimin Merkezinde Ama Dışında: Öğrenci Sesinin Eğitim Politikalarında Görünmezliği Üzerine Fenomenolojik Bir Analiz

    Aksakalli, Ayhan

    Bu araştırma, eğitim politikalarında sıkça dile getirilen “öğrenci merkezlilik” söyleminin, öğrencilerin gün-lük okul deneyimlerinde nasıl karşılık bulduğunu anlamayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseni çerçe-vesinde, fenomenolojik yaklaşımla yapılandırılan çalışmada, Türkiye’nin bir ilinde yer alan üç farklı lise tü-ründen (Anadolu, fen ve meslek lisesi) toplam 15 on ikinci sınıf öğrencisiyle yarı yapılandırılmış derinleme-sine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve dört ana tema belirlenmiştir: “Sözümüzü Bize Bırakın”, “Bizimle İlgili Ama Bizsiz”, “Bize Değil, Bizim Üzerimize” ve “Sadece Başarılıysan Varsın”. Bulgular, öğrencilerin eğitim politikalarına yönelik süreçlerden sistemli biçimde dışlandığını; katılım, temsil ve değer atama mekanizmalarının büyük ölçüde sembolik düzeyde kal-dığını göstermektedir. Araştırmanın bulguları, öğrenci sesinin bastırılmasının yalnızca pedagojik düzeyde değil; aynı zamanda politik ve ideolojik yapılarla ilişkili olabileceğine işaret etmektedir. Elde edilen sonuç-lar, öğrencilerin edilgen alıcılar değil, karar süreçlerinin etkin ve meşru özneleri olarak kabul edilmesi ge-rektiğini vurgulamaktadır.

    • SDG 4 · Nitelikli Eğitim
    • SDG 16 · Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar
  • MakaleAçık Erişim2026
    Assessment of The Relationship Between Telomere Length and Physiological Parameters in Cattle Infected with Bovine Leukosis Virus

    Ince, Omer Baris; Bayraktar, Bülent; Tezcan, Erdem; Korkmaz, Serol; Sait, Ahmet

    The study aims to investigate the relationship between relative telomere lengths and various physiological parameters in cattle infected with bovine leukosis virus, as well as to identify the risk factors associated with cow-level bovine leukosis virus infection in dairy cattle in Türkiye. Three variables—age, parity, and body condition score—were used for risk assessment. Antibodies specific to bovine leukosis virus were detected using an enzyme-linked immunosorbent assay, and relative telomere lengths were measured by polymerase chain reaction. The highest seropositivity rate (39.13%) was observed in cattle with a body condition score of 3–3.5 and aged between 2–8 years. relative telomere length was found to be positively correlated with seropositivity, advanced age, and parity, while a negative correlation was observed between seropositivity and body condition score. Relative telomere lengths in bovine leukosis virus-infected cattle were significantly shorter (P < 0.05) than those in non-infected cattle. Among body condition score groups, the shortest relative telomere lengths were found in bovine leukosis virus-infected cattle with body condition score ≤ 2.5 and in non-infected cattle with body condition score 3–3.5. Regarding age groups, the shortest relative telomere lengths were observed in bovine leukosis virus-infected cattle older than 8 years (P < 0.05), as well as in non-infected cattle of the same age group (P < 0.05). In conclusion, relative telomere lengths in bovine leukosis virus-infected cattle were found to be significantly shorter than in non-infected cattle (P < 0.05). The shortest relative telomere lengths were recorded in both bovine leukosis virus-infected and non-infected cattle over 8 years of age (P < 0.05). Finally, the association between bovine leukosis virus infection and relative telomere lengths, along with other factors such as age, parity, and body condition score, is considered potentially useful for disease control and prevention programs.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2022
    Comparison of the effects of accelerated aging with different lamps (UV-A and -B) on color and pendulum hardness properties of Russian olive wood treated with UV system varnish

    Ayata, Ümit; Efe, Fatih Tuncay; Gürleyen, Levent; Çakıcıer, Nevzat; Türk, Mutlu

    In this study, some surface changes were investigated in Russian olive (Elaeagnus angustifolia L.) wood with UV system parquet varnish (3 and 5 layers) applied indoors, after exposure to artificial aging environments with different lamps. UV-A 340 and UV-B 313 type lamps were used in the aging application. Experimental samples were exposed to 252 hours of aging. In addition, tests of color parameters [(red color (a*) tone, yellow color (b*) tone and lightness (L*)] and pendulum hardness values were performed on aged and unaged varnish layers. According to the results of the research, statistical analysis of variance results were obtained for all tests in both varnish types and both lamp types. After the layers of both varnish types were exposed to 252 hours of aging of both lamp types, L* and b* values decreased while a* values increased. It was determined that the total color difference results of UV-B 313 lamps in both varnish types were higher than that of UV-A 340 lamps. Pendulum hardness values gave different results against different lamps.

    AtıfOpenAlex2TR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2022
    Geleceğin sağlık profesyonellerine verilen iş sağlığı ve güvenliği dersinin iş sağlığı ve güvenliği yeterlilik algılarına etkisi

    Tuna, Hasan; Melike, Yağcı; Ozdemir, Mustafa; Albayrak, Sirer

    Çalışanların sağlıklı ve güvenli davranışlar sergileyebilmeleri için iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile kazandıkları bilgi ve becerileri işyeri ortamında uygulamaları gerekmektedir. Alınan eğitim çalışanların davranışlarını değiştirebilir ve bu durum sağlıklı ve güvenli çalışma ortamları oluşturabilir. Nitelikli ara elemanları yetiştiren meslek yüksekokullarında eğitim alan geleceğin sağlık profesyonelleri, okulda gördükleri dersleri işyerlerinde de uygulamalı olarak gördükleri için iş sağlığı ve güvenliği konusunda yeterlilik sahibi olmalıdırlar. Bu çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesinde eğitim gören geleceğin sağlık profesyonellerinin iş sağlığı ve güvenliği yeterlilik algılarının, okul hayatında aldıkları iş sağlığı ve güvenliği derslerinden ve uygulama öncesi aldıkları iş sağlığı ve güvenliği eğitiminden ne şekilde etkilendiğinin tespiti amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, basit örnekleme yöntemiyle saptanan Bayburt, Rize ve Gümüşhane illerinde eğitim gören 521 geleceğin sağlık profesyoneli oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kocaay (2020) tarafından geliştirilen “İş Sağlığı ve Güvenliği Yeterlilik Algısı Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım göstermesi nedeniyle de parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre iş sağlığı ve güvenliği dersi ile uygulama öncesi iş sağlığı ve güvenliği eğitimi alan öğrencilerin iş sağlığı ve güvenliği yeterlilik algılarının, almayanlardan anlamlı şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Sağlıklı ve güvenli iş yerleri ve ortamlar sağlamak, iş kazası ve meslek hastalıklarını önlemek ve öğrencilerde İSG bilinci oluşturmak için geleceğin sağlık profesyonellerin yetiştiği sağlık hizmetleri meslek yüksekokullarında eğitim müfredatının içerisine İSG eğitiminin zorunlu olarak konulmalıdır.

    AtıfTR Dizin2
    TR Dizinİncele
  • MakaleYalnız künye2022
    Endüstri 4.0 Teknolojilerinin Transferi: İSO 500 Tekstil ve Hazır Giyim İşletmeleri Uygulaması

    Özbek, Ahmet; Alan, Mehmet Asif

    Eşiğinde olduğumuz Endüstri 4.0’ın geleneksel endüstrileri ya değişeceği ya da tamamen ortadan kaldıracağı öngörülmektedir. Bu nedenden dolayı da Endüstri 4.0’a erken adapte olan işletmelerin diğer endüstri devrimlerinde olduğu gibi rekabette avantajı sağlayacakları açıktır. Buradan hareketle Tekstil ve Hazır Giyim Endüstrisinin, bu devrimden etkilenmesi kaçınılmazdır. Endüstri 4.0’a adapte olmanın en kolay yöntemlerinden birisi ise teknoloji transferidir. Bu nedenle bu çalışmada Türkiye için en önemli endüstrilerden biri olan Tekstil ve Hazır Giyim Endüstrisi’nin Endüstri 4.0 Teknolojilerinin Transferi değerlendirilmektedir. Bu değerlendirme kapsamına, İSO’nun 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesine girmeyi başarmış Tekstil ve Hazır Giyim işletmeleri incelenmiştir. İlgili işletmelerin verileri; resmi web sayfaları, raporları, kurumsal medya paylaşımları ve haber kaynaklarından elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinden; Tekstil işletmelerinin %47,37’si (18 adet) ve hazır giyim işletmelerinin % 28,57’si (4 adet) Endüstri 4.0 teknolojilerinden bazılarını transfer etmiş olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Tekstil ve giyim işletmeleri en fazla Büyük veri teknolojisi transferi gerçekleştirmişlerdir. Diğer taraftan, Tekstil işletmeleri, sistem entegrasyonu, Hazır giyim işletmeler ise; Bulut Bilişim ve Özerk Robot teknolojilerini henüz transfer etmemiş oldukları tespit edilmiştir.

    AtıfTR Dizin2
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2022
    Bayburt İli Hava Kirliliğinin İstatistiksel Yöntemlerle Analizi

    Bayraktar, Hanefi; Türkkan, Gokçen Eryılmaz; Hırca, Tuğçe

    Bu çalışmada Bayburt şehir merkezine ait hava kirleticilerinin zamansal değişimleri, yerel meteorolojik parametreler ile olan etkileşimleri ve trendleri istatistiki yöntemlerle analiz edilmiştir. Bu kapsamda, 2017-2019 dönemi saatlik ölçülen PM10, SO2, NO, NO2, NOX ve O3 ile saatlik sıcaklık (t), rüzgâr hızı (ws), nem (rh) ve basınç (p) verileri analiz edilmiştir. Birincil kirleticilerden PM10 konsantrasyonlarının ortalama değeri 40.5 μg/m3 ve SO2 konsantrasyonlarının ortalama değeri ise 6.85 μg/m3 olarak tespit edilmiştir. Mann-Whitney U testi sonuçlarına göre, kirletici konsantrasyonlarının soğuk mevsim ortalamaları sıcak mevsim ortalamalarından istatistiki manada anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir (p=0.000<0.05). Kruskal Wallis testine göre kirletici konsantrasyonlarının yıllara göre ortalamaları arasında da istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılaşma olduğu saptanmıştır (p=0.000<0.05). Hangi yıllar arasında farklılaşmanın olduğu Post-Hoc/Tamhane’s T2 analizi ile belirlenmiştir. Spearman’s rho korelasyon analizi sonuçları hava kirleticiler ile meteorolojik parametreler arasında istatistiki manada anlamlı bir ilişki ortaya koymaktadır (p=0.000<0.05). Buna göre, PM10 ile bağıl nem arasındaki ilişkinin negatif yönlü, SO2 ile hava basıncı arasındaki ilişkinin pozitif yönlü, NO, NO2 ve NOX ile rüzgâr hızı ve sıcaklık arasındaki ilişkinin negatif yönlü, O3 ile sıcaklık ve rüzgâr hızı arasındaki ilişkinin pozitif yönlü olduğu tespit edilmiştir. Yenilikçi trend analiz yöntemi (ITA) sonuçlarına göre, PM10 seviyeleri azalış, diğer kirleticiler ise artış eğilimi göstermektedir. Kullanılan verilerin zaman aralığı göz önüne alındığında kirletici ortalamalarının her ne kadar sınır değerleri aştığı gözlenmese de kirleticilerin artış eğiliminde olması, pozitif hava kalitesinin korunması için daha fazla çaba gösterilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışmadaki istatistiksel veri analizleri SPSS 22 programı ile gerçekleştirilmiştir.

    • SDG 13 · İklim Eylemi
    AtıfOpenAlex3TR Dizin2
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2022
    Ortaokul Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik İnternet Kullanım Düzeyleri

    Tasyürek, Zeynep

    Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin hem Sosyal Bilgiler dersinde hem de ders dışında interneti hangi amaçlar için kullandıklarını ortaya çıkarmak ve öğrencileri internet kullanmaya yönelten sebepleri belirlemektir. Bu durumu ortaya çıkarmak amacıyla nicel yöntemin kullanılması uygun görülmüştür. Elde edilen veriler üzerinde aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, ANOVA ve LSD Post Hoc testi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında; Öğrenciler anketin Sosyal Bilgiler dersinde internet kullanma becerileri boyutunun, dersleriyle ilgili kaynaklara internetten ulaşabilme maddesine kesinlikle Katıldıkları ancak öğrencilerin internetten tarihteki olaylara kronolojik olarak bakabilme ve meteorolojiyi internetten takip edebilme gibi becerilerde kararsız kaldıkları ortaya çıkmıştır. Öğrenciler internetin dersi daha eğlenceli hale getirmesi, araştırma yapmak için motivasyon sağlaması, öğretimde kaliteyi artırması, internet üzerinden eğitici film, seminer, müze vb. etkinlikleri izleyerek bilgi sahibi olmayı sağlaması, online kütüphanelerde araştırma yaparak bilgi sahibi olmayı sağlaması, kalıcılık sağlaması, konu tekrarı sağlaması, arkadaşlarla bilgi paylaşımı sağlaması gibi faydaları olduğunu ifade etmişlerdir.

    • SDG 4 · Nitelikli Eğitim
    AtıfOpenAlex1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2022
    Sürdürülebilir Restoran İşletmeciliği Uygulamaları Üzerine Bir İçerik Analizi

    Gürbüz, Ahmet; Apak, Ömer Ceyhun

    İşletmeler doğal çevrenin korunması ve tahribatın önlenmesi için önemli roller üstlenmektedir. Çevre sorunlarına karşı gösterilen çabalar kapsamında yiyecek içecek sektöründe kıt kaynakların tüketimini önlemek için çeşitli girişimler gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda küçük ve orta büyüklükte işletmeler olarak görülen restoranlar sürdürülebilirlik uygulamalarını benimsemiştir. Çevre bilincinin artmasından dolayı sürdürülebilir restoran veya yeşil restoran temalı işletmeler faaliyete geçmiştir. Bu araştırmada uluslararası yazın alanı taranarak sürdürülebilir restoranlar ile ilgili çalışmalar içerik analizi kapsamında incelenmiştir. Ulaşılan çalışmaların tanımlayıcı bilgileri ve çalışmalarda öngörülen tespitlerin benzer veya farklı yönleri yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sürdürülebilir restoranlar ve uygulamalarına yönelik çalışmalar ekonomik, sosyal ve çevresel olmak üzere üç kategoride değerlendirilmiştir. Buna göre, çalışmaların en fazla çevresel temalı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmalarda öne çıkan unsurlar; enerji ve su tasarrufu, atık yönetiminin iyi yapılması, tek kullanımlık ürün ve geri dönüştürülebilir atık yönetiminin uygulanması gerekliliği, işletmelerin sürdürülebilir menü sunabilme yeteneğinin olması, ekonomik açıdan verimlilik elde etmek için güneş panellerinin ve rüzgâr türbinlerinin hayata geçirilmesi gerekliliği şeklindedir.

    • SDG 12 · Sorumlu Üretim ve Tüketim
    AtıfOpenAlex9TR Dizin5
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2022
    Dil Bilgisi Öğretiminde Bir Etkinlik Önerisi: Ek Çarkı

    Kaplan, Kadir; Batur, Zekerya; Ercan, Ertuğrul

    Çalışmada sözcükte yapı konusunun öğretimine katkı sağlayacağı düşünülen “Ek Çarkı” etkinliğinin uygun kuramsal çerçevede sunulması amaçlanmıştır. Tamamlayıcı karma desen kullanılan çalışmada 2019 Türkçe Öğretim Programı’nda 5. sınıf okuma temel becerisiyle ilişkilendirilen “Yapım ekinin işlevlerini açıklar.” kazanımı ve “Ya- pım ekleri ezberletilmez, işlevleri sezdirilir. Kelime türetmenin mantığı kavratılır.” kazanım altı açıklaması dikkate alınarak öğrencileri kurallarla sıkmayacak, onları da sürece dâhil edecek eğlenceli bir etkinlik hazırlanmıştır. “Ek Çarkı” etkinliği öncesi çalışma grubundaki öğrencilerin testten elde ettikleri puanların aritmetik ortalaması- nın (yüzlük sistemde) x"=67.69 iken etkinlik sonrası uygulanan testin ortalama puanı- nın x"=76.39 olması hedeflenen kazanımın öğrenciler tarafından kazanıldığını göster- mektedir. Öğrencilere ait test puan ortalamalarının cinsiyetlere göre anlamlı bir şe- kilde farklılaşmadığı, puan dağılımından yola çıkarak yapılan sınıflandırma sonucu 23 öğrenciden geçer derecede 1 öğrenci, orta derecede 6 öğrenci, iyi derecede 9 öğ- renci, pekiyi derecede ise 7 öğrenci olduğu görülmüştür. Dil bilgisi öğretiminde öğ- rencileri öğrenme sürecine dâhil etmek amacıyla hazırlanan bu etkinlik önerisinin söz- cükte yapı konusunun öğretiminde etkili olacağı; böylece öğrencilerin dil bilgisinde öğrendiklerini okulda ve okul dışı hayatlarında kullanabilme becerilerinin gelişeceği düşünülmektedir.

    • SDG 4 · Nitelikli Eğitim
    AtıfOpenAlex1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2022
    Tradition and Identity Construction in Cengiz Aytmatov's Novel "The White Ship"

    Oruç, Osman

    Aytmatov is one of the most important novelists of the Turkic world, who managed to express the story of the Kyrgyz in all its aspects but implicitly during the Soviet Russia period. In an environment where writing, especially as a Turkic novelist under the yoke of the Soviet administration, voicing national/traditional values, bears a heavy price to pay, Aytmatov has undertaken a difficult task. He instilled in the Kyrgyz people, who lived in a colonial state, the consciousness of being a nation through national romance, and thus made them realize their "self". In this sense, the works of Cengiz Aytmatov have an irreplaceable value not only for the Kyrgyz but also for all Turkic. The dominant theme that affects almost all of these works is the theme of being able to re-create oneself despite all the negativities, embracing the future by embracing the revitalizing power of tradition and establishing a national identity in the face of "mankurtism". Aytmatov, who built his works by benefiting from the accumulation of tradition, thus wants to give a historical message to the nation he belongs to. This message includes the meaning that an imagination of the future will be created by being inspired by the past. In this study, the possibilities of constructing an identity based on the fairy tale, which is one of the carrier elements of the tradition in the author's novel “The White Ship”, were emphasized.

    AtıfOpenAlex1TR Dizin1
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2022
    DMÖN Destekli STEM Uygulamalarının STEM’e Yönelik Tutuma Etkisi ve Öğrenci Görüşleri

    Gülcü, Aslan; Çevık, Gızem

    Eğitim sürecinde öğrenilenlerin gerçek yaşamda kullanılmasını hedefleyen STEM yaklaşımı 21. Yüzyıl beklentileri açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle, eğitim sisteminin bu bağlamda organize edilmesi ve öğrencilerin erken yaşlardan itibaren STEM alanlarına yönelik farkındalık kazanması faydalı olacaktır. Bu doğrultuda, çalışmada gerçek yaşam problemleri bağlamında geliştirilen, dinamik matematik öğrenme nesneleri (DMÖN) destekli STEM uygulamalarıyla yürütülen matematik derslerinin öğrencilerin STEM’e yönelik tutumlarına etkisini incelemek ve uygulamalara yönelik öğrenci görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma grubu Bayburt ilindeki iki ortaokulda 7. sınıfta öğrenim gören 89 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak STEM’e yönelik tutum ölçeği ve öğrenme günlüğü kullanılmıştır. Verilerin analizinde t-testi ve içerik analizi kullanılmıştır. Ulaşılan bulgulara göre deney ve kontrol grupları arasında STEM’e yönelik tutum açısından deney grupları lehine anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin bu uygulamalarla öğrenmeye yönelik görüşlerinin genellikle pozitif olduğu belirlenmiştir. Öğrenciler, uygulamaların daha kolay, hızlı ve eğlenceli öğrenme sağladığını, konuyu somutlaştırdığını, derse karşı ilgiyi artırdığını ve gerçek yaşamla okul öğrenmeleri arasında bağlantı kurmalarını sağladığını belirtmişlerdir. Öğrenciler geliştirilen DMÖN’e ilişkin kullanımının kolay, motive edici, eğlenceli öğrenme ortamı sunan, aktif katılım ve ürün oluşturma fırsatı sağlayan nesneler oldukları yönünde görüş belirtirmişlerdir.

    • SDG 4 · Nitelikli Eğitim
  • MakaleYalnız künye2022
    Citizenship literacy scale: development, validity and reliability study

    Karadağ, Ahmet; Kapusızoğlu, Mehmet

    Citizenship Literacy Scale is a scale developed to measure individuals’ level of knowledge and interest in citizenship, their ability to use their right to seek rights and to transform it into actions. The statements in the scale were created as a result of unstructured interviews and literature review. The content validity of the Citizenship Literacy Scale was ensured, and exploratory and confirmatory factor analyzes were conducted to ensure construct validity. According to the results of the exploratory factor analysis, the scale consisted of 29 statements gathered under 4 factors and explained 65,573% of the total variance. After the exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis was performed and the model's goodness-of-fit indices were examined. Goodness of fit values as a result of confirmatory factor analysis; χ2 = 1430,423; df=363, p= .000; χ2/df= 3.941; RMSEA = 0.052; SRMR = 0.051; GFI=0.912; AGFI=0.901; TLI= 0.944; CFI=0.950; IFI = 0.950; NFI=0.934; RFI=0.926 was found. According to these values, it was understood that the Citizenship Literacy Scale showed excellent fit for CFI and IFI, χ2/df, good fit for RMSEA, SRMR, GFI, NFI and RFI. All the results obtained showed that the Citizenship Literacy Scale, which was developed, is a valid and reliable measurement tool for measuring the citizenship literacy levels of individuals.

    AtıfTR Dizin2
    TR Dizinİncele
  • MakaleAçık Erişim2022
    Attitudes and Behaviors of Turkish Consumers Regarding the Olive Oil Consumption

    Özçelik, Beraat; Altuntaş, Ümit; Güzel, İsmail; Yılmaz, Özlem; Uluata, Sibel

    Bu çalışmanın amacı, Türk tüketicilerinin Akdeniz diyetinin önemli bir parçası olan zeytinyağı tüketimine ilişkin tutum ve davranışlarını ortaya koymak, zeytinyağının duyusal özelliklerinin tüketiciler üzerindeki etkisini ölçmek ve bu konudaki farkındalıklarını ve tutumlarını belirlemektir. Literatür araştırması doğrultusunda, tüketicilerin zeytinyağı tercihinde en çok önem verdiği özellikler ve zeytinyağı satın alma/tüketim sıklığı Türkiye'de sıklıkla mutfaklarda kullanılan zeytinyağının önemi ve mevcut durumu göz önünde bulundurularak, tüketicilerin zeytinyağı tercihinde etkili olan parametreleri değerlendirmek için incelenmiştir. Zeytinyağı tüketim ve satın alma sıklığı, ambalaj tercihi, duyusal özelliklerin önemi gibi anket soruları hazırlanmış ve anket çalışması tasarlanmıştır. Bu anket çalışmasında tüketicilerin demografik ve sosyo-ekonomik yapıları da dikkate alınmış ve elde edilen verilerin demografik özelliklerine (cinsiyet, yaş, eğitim, gelir düzeyi) göre farklılık gösterip göstermediği istatistiksel olarak tespit edilmiştir. Belirlenen tasarım doğrultusunda "VETİ" programı ile hazırlanan anket Türkiye'de yaşayan 272 kişiye uygulanmıştır. Anketin istatistiksel analizi SPSS paket programı ile gerçekleştirilmiş, verilerin analizinde frekans dağılımı ve Ki kare Öz Bu çalışmanın amacı, Türk tüketicilerinin Akdeniz diyetinin önemli bir parçası olan zeytinyağı tüketimine ilişkin tutum ve davranışlarını ortaya koymak, zeytinyağının duyusal özelliklerinin tüketiciler üzerindeki etkisini ölçmek ve bu konudaki farkındalıklarını ve tutumlarını belirlemektir. Literatür araştırması doğrultusunda, tüketicilerin zeytinyağı tercihinde en çok önem verdiği özellikler ve zeytinyağı satın alma/tüketim sıklığı Türkiye'de sıklıkla mutfaklarda kullanılan zeytinyağının önemi ve mevcut durumu göz önünde bulundurularak, tüketicilerin zeytinyağı tercihinde etkili olan parametreleri değerlendirmek için incelenmiştir. Zeytinyağı tüketim ve satın alma sıklığı, ambalaj tercihi, duyusal özelliklerin önemi gibi anket soruları hazırlanmış ve anket çalışması tasarlanmıştır. Bu anket çalışmasında tüketicilerin demografik ve sosyo-ekonomik yapıları da dikkate alınmış ve elde edilen verilerin demografik özelliklerine (cinsiyet, yaş, eğitim, gelir düzeyi) göre farklılık gösterip göstermediği istatistiksel olarak tespit edilmiştir. Belirlenen tasarım doğrultusunda "VETİ" programı ile hazırlanan anket Türkiye'de yaşayan 272 kişiye uygulanmıştır. Anketin istatistiksel analizi SPSS paket programı ile gerçekleştirilmiş, verilerin analizinde frekans dağılımı ve Ki kare testleri kullanılmıştır. Bu anket çalışması sonucunda, Türk tüketicilerin kendilerine yöneltilen sorulara verdikleri yanıtlara göre, incelenen demografik değişkenlere, "cinsiyet", "yaş" ve "eğitim durumu" ve "gelir düzeyi"ne göre istatistiksel farklılıklar bulunmaktadır.

    • SDG 2 · Açlığa Son
    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    AtıfOpenAlex2TR Dizin2
    TR Dizinİncele