Yayınlar
Koleksiyondaki öğeler
- MakaleAçık Erişim2020Econometric analysis of convergence in carbon emission per capita for mena countries
Yıldız, Ümit; Boz, Fusun Celebi
In this study, it is mainly aimed to investigate whether carbon emission rates tendto converge for MENA countries. In this context, the convergence of carbonemissions per capita in MENA countries is examined for the period 1965-2014.In the study in which panel data econometric methods are applied, it is primarilyinvestigated whether there are cross-sectional dependence on the variables. Afterthe determination of cross-sectional dependency, the stationarity of the series areexamined by CADF unit root test. According to the test results, it is concludedthat the carbon emission rates series in MENA countries are stationary at I(1).The results of the study indicate that the carbon emission per capita in MENAcountries tends to converge and they are in a similar industrialization process
AtıfOpenAlex3TR Dizin2
İncele - MakaleAçık Erişim2020HTS-PMG Dizilimlerinin Kritik Akım ve Tuzaklanan Akı Özelliklerinin Nümerik Olarak İncelenmesi
Abdioglu, Murat
Yüksek sıcaklık süperiletkenleri (HTS) içinde indüklenen akım ve tuzaklanan akı dağılımının belirlenmesi ve böylece Maglev sistemlerinin tasarımının optimize edilmesi için Maglev sistemlerinin elektromanyetik davranışı belirlenmelidir. Bu çalışmada, ilk olarak COMSOL Multiphysics paket programının AC/DC Modülündeki manyeto-statik çözüm kullanılarak tek-PM ve çift-PM manyetik kılavuzlama yollarının (PMG) manyetik akı yoğunluğu dağılımlarını sayısal olarak elde edildi. Daha sonra H-formülasyonu kullanarak COMSOL'daki Kısmi Diferansiyel Denklem (PDE) modu ile homojen olmayan manyetik alan altında HTS içindeki tuzaklanan manyetik akı ve indüklenen akı belirlendi. Bu çalışmada elde edilen sayısal sonuçlar, farklı PMG konfigürasyonlarının çeşitli manyetik alan karakteristiklerine sahip olduğunu ve bu durumun Maglev sistemindeki HTS'nin manyetik ve süper akım özelliklerini iyileştirebileceğini göstermiştir.
- MakaleAçık Erişim2020An Experimental Study to Determine the Relationship Between Power Factor and Harmonic Distortion in Single-Phase AC Voltage Controller
Çorapsız, Muhammed Reşit; Kahveci, Hakan; Çorapsız, Muhammed Fatih
This paper deals with the determination of the relationship between the power factor and the harmonic distortion in a single-phase AC (SPAC) voltage controller. The aim of this study is to investigate the change of power factor (PF) and total harmonic distortion (THD) during different phase triggering angles (PTA). Firstly, the advantages of using thyristor instead of triac in single-phase AC voltage controllers operating at high frequencies are mentioned. Secondly, the power factor and total harmonic distortions for single-phase AC voltage controllers are theoretically examined. Finally, the relationship between power factor and total harmonic distortion are demonstrated by both simulation and experimental studies. However, it is monitored that, at lower output voltages, the power factor (PF) is pretty much reduced and total harmonic distortion (THD) is significantly increased.
- MakaleAçık Erişim2020Investigation of Pre-School Education Stakeholders' Attitudes towards Children's Rights
Bulut, Ayhan
The purpose of this research; To determine the attitudes of pre-school teacher candidates, preschool teachers and parents who are currently enrolled in pre-school education towards children's rights and to reveal the difference between their attitudes towards children's rights, if any. This study was designed as a survey model based on quantitative research. The research data were collected in the spring term of the 2019-2020 school year when education was given face to face. The sample group of this study consisted of 71 preschool teachers, working in the central districts of the province of Erzurum, 97 preschool teacher candidates receiving undergraduate education in the departments of preschool teaching at Bayburt University and Tokat Gazi Osmanpasa University. In addition, 245 parents, whose children were enrolled in pre-school education institutions in the provinces of Erzurum, Istanbul, Izmir, Ankara, Adana, Malatya and Erzincan were also included in the sample group. In this study, “Demographic Information Collection Form” developed by the researcher and “Attitude Scale for Children’s Rights” developed by Karaman Kepenekci (2006) were used as data collection tools. It was found out according to the results of this research there was a significant difference among the mean scores received by preschool teacher candidates, preschool teachers and parents from the attitude scale for children’s rights (CHTO).
AtıfOpenAlex7TR Dizin6İncele - MakaleAçık Erişim2020Naibe Türkan Hatun in Salghurids and the Administration of Atabeg Abiş Hatun
Aktaş, Yasemin
The Salghurids are a state established in Shiraz. The Salghurids who were affiliated to the Iraqi Seljuks and then Harezmşahs in the period of their establishment, recently controlled by the Ilkhanate. Ilkhanate domination in the Persian region started when Atabeg Abu Bekr Sa’d agreed to pay tribute and then continued. After the reign of Atabeg Abu Bakr and his son II., the process in which Turkan Hatun and his daughter Abiş Hatun took the leader, and the governors of Ilkhanate took over, began in the Salghurids. Turkan Hatun first took the office as the regent of her son Muhammed. Hatun followed the peace policy with the Ilkhanate during his regency. She also made her influence in the state administration, in being an atabeg of her son-in-law Muhammed-shah b. after the reign of his son Muhammad. Türkan Hatun, who dismissed him when her son-in-law Muhammed-shah wanted to keep her away from the administration, appointed Selçuk-shah b. Salgurshah as atabeg. However, the regency of Türkan Hatun ended when she was killed by her husband Selçuk-shah. The political mistakes of Selçuk-shah started the process of the collapse of the Salghurids. When he was killed in the Battle of Kazerun, Abiş Hatun, the last leader of the Salghurids, was appointed as the atabeg. During the reign of Atabeg Abiş, there was a struggle for authority between local administrators and Ilkhanate orders. In addition to the political and military struggles in the last period when the governors of Ilkhanate were effective, the financial robberies of Ilkhanate and the famine that lasted for 3 years caused a great shock. The dispute with Seyyid Imadeddin, the regent of Argun Han and the murder of Imadeddin, brought the end of the Salghurids. In the line with the orders of Argun Han, the notable people of Shiraz were put in trial and punished. Abiş Hatun fell ill and died a year later. With the death of Abiş Hatun, Salgurlu rule in the Persian region ended
AtıfOpenAlex5TR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2020The Change Process of the Rural People in Orhan Kemal’s Novels titled On Fertile Lands (Bereketli Topraklar Üzerinde) and Birds of Exile (Gurbet Kuşları
Oruç, Osman
Orhan Kemal is one of our socialist-realistic novelists examining the phenomenon of migration from rural to urban areas, which have accelerated ever since 1950s, and the reality imposed by the capitalist economic structure, and telling the problems of rural people such as dilemmas, troubles, change and transformation, alienation and building an identity. Orhan Kemal wrote about the lives of the land and factory workers, which he personally experienced or closely witnessed, and the life struggles of the expatriates, who have migrated from the rural to urban areas, with such realism and sincerity; thus, he was known as the author with the artistic identity by "writing on what he experienced" and gained a unique place in the Turkish literature. The migration of the rural people, who have no opportunity to live and earn income in their birthplace together with the industrialization observed in the agricultural sector, to urban areas in the hope of establishing a new life order and their efforts to hold onto life here are the problems examined in the novels of the author titled On Fertile Lands (Bereketli Topraklar Üzerinde) and Birds of Exile (Gurbet Kuşları), which is considered as a sequel to the first novel. In both novels, the author demonstrates the processes undergone by rural people, who have not left their village before and therefore do not know anything about the cities and the city people, such as staggering in the total chaos environment of the city, objectification, alienating to themselves and to the society, drifting away from the human virtues and being upside down in terms of values. In this study, the change processes mentioned above will be tried to be revealed by focusing on the two related novels of the author.
AtıfOpenAlex3TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2020Grafit Katkılı Polipropilen Kompozitlerin Mekanik ve Tribolojik Özelliklerinin İncelenmesi
Yetgin, Salih Hakan; Colak, Murat
Bu çalışmada, grafit katkılı Polipropilen (PP) kompozitlerinin mekanik ve tribolojik özellikleri incelenmiştir. Bu amaçla, PP polimerine ağırlıkça %1, 3, 5 ve 10 oranlarında grafit ilave edilmiştir. PP/Grafit granülleri çift vidalı ekstruderde elde edildikten sonra çekme ve aşınma numuneleri enjeksiyon kalıplama tekniği ile elde edilmiştir. Farklı oranlarda grafit katkılı PP kompozitlerin aşınma ve sürtünme davranışları pim-disk sisteminde ve kuru ortam şartları altında 1.0m/s ve 1.5m/s kayma hızı ve 20N ve 40N yük altında gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, PP polimerine ilave edilen grafit minerali ile çekme dayanımı azalırken çekme modülü artmıştır. Grafit katkılı PP kompozitin sürtünme katsayısı ve aşınma oranı uygulanan yük ve kayma hızından etkilenmiştir.
AtıfOpenAlex4TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2020Uçucu Kül ve Mermer Tozu Katkılarının Zeminin Stabilizasyonuna ve DonmaÇözülmesine Etkisinin Araştırılmas
Yilmaz, Fatih
Zemin stabilizasyonunda farklı katkı maddelerinin davranışı, uzun yıllardan beri geoteknik mühendisliğinde araştırılan bir çalışma alanıdır. Bu çalışmada uçucu kül ve mermer tozu atıkları, katı atık yönetimi kapsamında zemin stabilizasyonu için kullanılmıştır. Çalışma kapsamında, düşük plastisiteli killi bir zemine %25 uçucu kül ve sırasıyla %0, %5, %10, %15, %20 oranlarında mermer tozu ilave edilmiştir. Hazırlanan karışımların indeks ve dayanım gibi geoteknik özellikleri irdelenmiştir. Ayrıca, katkı maddelerinin zeminin donma-çözülme çevrimi sonucundaki dayanım değerlerine etkisi incelenmiştir. Çalışma sonucunda, uçucu kül+mermer tozu karışımlarının sadece uçucu kül içeren karışımlara göre daha yüksek dayanım sağladığı sonucuna varılmıştır.
AtıfOpenAlex5TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2020LSTM ve Facebook Prophet Kullanarak Brent Ham Petrol Trendinin Tahmini
Guleryuz, Didem; Ozden, Erdemalp
Ham petrol ve petrol ürünleri, endüstriyel üretimin önemli girdileri arasında olduğu kadar lojistik ve taşımacılıkta da kritik bir roloynamaktadır. Dolayısıyla, petrol fiyatlarındaki ani artışlar ve düşüşler küresel ekonomilerde ve dahası ekonomiler üzerinde doğrudanveya dolaylı bir etkisi vardır. Ayrıca, gelişmekte olan ekonomilerdeki krizler, büyük ekonomiler arasındaki ticaret anlaşmazlıkları vepetrol fiyatının dinamik doğası, petrol arz ve talebi üzerinde etkisi olmaktadır ve petrol fiyatında zaman zaman oynaklık çok sertolmaktadır. Petrol fiyatlarındaki bu belirsizlikler hem tüketicilere hem de üreticilere ağır potansiyel kayıplar yaratabilmektedir. Bu hızlıdeğişkenlik ve dalgalanma nedeniyle petrol fiyatlarının tahmin edilmesi küresel öneme sahiptir. Bu çalışmada, Brent Petrol fiyatlarınıngelecekteki trendini tahmin edilebilmek için geçmiş değerleri girdi alan Uzun Kısa Süreli Bellek (LSTM) ve Facebook Prophet (FBPr)yöntemleri kullanılmıştır. İki modelin petrol fiyatları için Haziran 1988 ile Haziran 2020 arasında haftalık 32 yıllık veri seti kullanılarakkarşılaştırılmış ve en uygun model belirlenmiştir. Veri seti eğitim ve test setleri olmak üzere iki gruba ayrılmıştır; eğitim seti için ilkyirmi beş yıl seçilirken ve son yedi yıl ise tahmin doğruluğunu onaylamak için kullanılmıştır. LSTM ve FBPr modelleri için katsayıtayini (R2 ) eğitim aşamasında 0.92, 0.89 ve test aşamasında 0.89, 0.62 bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, LSTMmodelinin petrol fiyatlarındaki trendi tahmin etmek için daha iyi sonuç verdiği görülmüştür.
AtıfOpenAlex14TR Dizin6İncele - MakaleAçık Erişim2020Usability of Midyat Stone Wastes in Soil Stabilization
Yilmaz, Fatih; Duman, Vedat
Improving the geotechnical properties of weak soils is described as soil stabilization. In this study, industrial wastes of Midyat stone were used to carry out soil stabilization. Midyat stone wastes, which are evaluated in the improvement of a low plasticity clay soil, were mixed with natural soil at 5%, 10%, 15% and 20% additive percentages. In the light of the data obtained, the presence of a different binder was needed and lime was chosen as the primary binder. Index, strength and durability tests were carried out in mixtures containing 5%, 10%, 15% and 20% Midyat stone waste with and without lime. When the results of the experiments were examined, it was determined that the use of Midyat stone waste as an additive alone was ineffective on strength and durability values. In use with lime, 49% increase in strength has been determined compared to only lime sample. As a result of the study determined that the effect of Midyat stone wastes on freezing-thawing is very limited and more effective on wetting-drying, it was concluded that these wastes can be used for stabilization of low plasticity soils with lime.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2020Design, Simulation and Comparison of Controllers for Temperature Profile Tracking Control of a Heat Flow System
Can, Kaan; Sekban, Hayriye Tuğba; Orman, Kamil; Başçi, Abdullah
In this paper, the design, simulation and performance comparison of the three different controllers applied to the heat flow system (HFS) are presented. First, the dynamic model of the HFS was obtained and so as to test the temperature control, sliding mode controller (SMC), adaptive sliding mode controller (ASMC) and adaptive fractional order sliding mode controller (AFOSMC) are designed and applied. To analyse the performance of the designed controllers a simulation environment is developed via the Matlab/Simulink software. The results, obtained through a simulation environment are represented by tracking error, adaptation gain, response to sudden changes, maximum overshoot, rise time and settling time and they showed that the heat flow system follows the reference temperature profile trajectory with less errors, overshoot, rise time and settling time by using the AFOSMC than the other controllers. Also, the maximum errors, rise time and settling time occurred when the sliding mode controller is used.
- MakaleAçık Erişim2020Tante Rosa: İsyandan varoluşa bir kadının hikâyesi
Oruç, Osman
Sevgi Soysal, çağdaş Türk edebiyatında 1960 sonrası dönemde kadın sorunsalını enine boyuna irdeleyen isimlerden biridir. Ataerkil bir toplumda susturulan ve görmezden gelinen kadın öznenin sesi olmayı edebiyat düzleminde kendisine bir yol olarak seçmiş olan Soysal, çalışmaya konu olan Tante Rosa adlı eserinde geleneğin ve alışkanlıkların biçimlendirdiği bir kasabada yaşayan kapalı bir toplum içinde var olma savaşı veren sıra dışı bir kadının hayatını hikâye eder. Kadınlık içgüdüleriyle toplumun beklentileri arasında gidip gelen ama sonunda iç sesine kulak veren Tante Rosa tek başına, içinde yaşadığı toplumun ve onun kurumlarının, kutsallarının karşısına çıkar. Ataerkil bir anlayışın sürüp gittiği bir ortamda tek başına bir kadın özne olarak Tante Rosa'nın eyleme geçmesi, esasında onun bir kadın birey kimliği kurması manasını içerir. Fakat Tante Rosa'nın kendi bireyliğini kurarken ister istemez toplumla çatışması, onun ağır bir bedel ödemesi gerçeğini de beraberinde getirir. Erkek egemen bir zihniyetin şekillendirdiği toplumla ve bu zihniyetin taşıyıcı araçları olan toplumsal kurumlarla çatışmayı göze alamayan diğer hemcinslerinin tersine bir duruş sergilemesi son tahlilde ona bir şahsiyet kazandırır. Dünya edebiyatında romanın başlangıcından bu yana ortaya konan eserlerde kadının nasıl ele alındığı öteden beri edebiyat çevrelerinde tartışma konusu olmuştur. Bununla birlikte özellikle edebiyata feminist bir perspektiften yaklaşan edebiyatçılar arasında bu konu başat bir tartışma konusu hâlini almıştır. Hem Batılı örneklerde hem Türk edebiyatındaki örneklerde çoğunlukla erkek egemen/ataerkil zihniyetin talep ettiği bir hayat felsefesi doğrultusunda eylemlerini belirleyen kadının makbul/makul kadınlar olduğu, tam tersine bu zihniyetle bir çatışma yürüten kadınların yalnızlaştırıldığı, cezalandırıldığı, dahası şeytanlaştırıldığı görülür. Çalışmaya konu olan romanın başkahramanı Tante Rosa da aynı süreçleri yaşar. Bu çalışmada, Tante Rosa'nın bireysel tercihlerini yaşamak pahasına toplum tarafından nasıl ve niçin hayattan izole edildiği ve bu soyutlamaya karşın Tante Rosa'nın nasıl bir tepki verdiği ve kadın bir birey olarak varoluşunu nasıl tamamladığı feminist eleştiri bağlamında açığa çıkarılmaya çalışılmıştır.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2020Neşâtî Divânı’nda bir anlamsal sapma çeşidi olarak alışılmamış bağdaştırmalar
Karaduman, Ruken
Şiir, dilin estetik kullanım özelliklerinin üst düzeyde tutulduğu edebî türlerin başında gelir. Şair, şiirdeki estetik yapıyı kurmak adına zengin imgeler, çeşitli söz oyunları ve günlük dil kullanımının dışına çıkan sözcük gruplarıyla yoğun bir anlatım sağlar. Özellikle, dil ögelerinin yeni bağdaştırmalar ve birleştirmeler yoluyla dizelere dökülmesi, şairlerin özgün ve güçlü anlatımlarında oldukça önemli bir yere sahiptir. Zira bağdaştırmalar, dilin anlatım olanaklarını artırarak okuyucu veya dinleyici üzerinde güçlü bir etki oluşturur. Günümüz dil ve edebiyat biliminin önemli bir çalışma konusu olan bu anlatım özelliklerini derinlemesine tetkik ise hem şaire hem de şiirdeki bilinç dışı ögelerin tespitine dair farklı bir bakış açısı sunmaktadır. Edebî eserler içerisinde şiir, düzyazıdan daha özel bir yapı arz eder. Bu yapının tam olarak anlaşılması için, alışılmamış bağdaştırma örneklerinin incelenmesi; metnin derin yapısına dair ipuçlarına ulaşma ve metnin anlam çerçevesini tam olarak belirleme adına oldukça önemlidir. Sınırları zorlayarak kendini var eden bir yapı olan alışılmamış bağdaştırmalar, divan şiirinde daha çok terkipler biçiminde karşımıza çıkar. Özellikle Sebk-i Hindî şiirlerinde vazgeçilmez bir yeri olan terkipler, bu tarzın ilk örneklerini sunan Neşâtî'nin şiirlerinde de sıkça kullanılmıştır. Şairin anlatım gücünü ve şiir dilinin özelliklerini gösteren terkiplerde hâsıl olan alışılmamış bağdaştırmalar, bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Neşâtî Divanı’ndaki alışılmamış bağdaştırmalar incelenirken metaforlar, somutsoyut anlatımlar, zıt kavramların yarattığı denge ve sözcüklerin duygu değerlerinden hareketle ortaya konan farklı simgesel ifadeler çerçevesinde bir değerlendirme yapılmış; çalışmamızdaki başlıklar bu şekildeki tasniflerden yola çıkılarak belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2020Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde anlama becerileri (dinleme ve okuma)
Baskan, Ahmet; Ustabulut, Mete Yusuf
İnsan, sosyal bir varlıktır ve toplumsallığının bir sonucu olarak diğer kişilerle sürekli iletişim halindedir. Bu iletişimde birey, anlama ve anlatma becerilerini kullanır. Dinleme ve okuma, anlama becerileri kapsamına girer. Kişilerin ana dillerindeki yazılı veya sözlü ifadeleri anlamalarını sağlayan bu beceriler, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde de önemli yer tutar. Bu durumdan hareketle bu çalışmada, anlama becerileri olan dinleme ve okuma becerileri üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda, her iki becerinin ne olduğuna, iletişimde nasıl bir rol oynadığına ilişkin bilgiler sunulmuş ve bu becerilerin Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi açısından yeri ve öneminden bahsedilmiştir. Bunun yanında çalışmada, ana dili öğretimi ile Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde anlama becerilerinin verilmesinde ne gibi farklılıklar olduğuna ilişkin bilgilere de yer verilmiştir. Çalışma ile dinleme ve okuma becerilerinin kapsamının ve sınırlarının çizilmesi, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde bu becerilerin yeri ve öneminin belirlenmesi amacıyla kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır. Buna göre, öğrencilerin işitsel mesajları alabilecekleri sosyal ortamlara daha fazla girmeleri, dinleme becerisinin gelişiminde daha hızlı mesafe kat edilmesini sağlayabilir. Ayrıca sunulan dinleme materyallerinin görsel unsurlarla, jest ve mimiklerle desteklenmesi de dinleme becerisinin gelişimine katkı sağlayabilir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde okuma becerisinin geliştirilmesi büyük önem taşıdığı ve okuma becerisinin gelişmesiyle diğer becerilerinin gelişimine de bir zemin hazırlanacağı ifade edilebilir. Yabancı dil öğretiminde okuma becerisinin geliştirilmesi için öncelikle bireylerin hedef dildeki metinleri doğru biçimde anlamaları gerekmektedir. Bu okuduğunu anlama işleminde kişinin kelime hazinesinin yeterli düzeyde olması, cümle yapısının ve dil bilgisi özelliklerinin öğrenci tarafından belirli bir düzeyde bilinmesi gerekir. Ayrıca, okunan metinlerdeki içeriğin de öğrencilerin ön bilgileri ile uyumlu olması önemlidir.
AtıfOpenAlex7TR Dizin4İncele - MakaleYalnız künye2020Jawharat al-Tawhid: A source for Ash'arism in the 17th Century
Sever, Mehmet
Ashʿarism is a sect with important representatives in Islamic thought. Immediately after the formationperiod, it was represented by important thinkers in different parts of the Islamic geography. One of the most important factors for Ashʿarism, which became an important representative of the Ahl al-Sunnah in a shorttime, to have attracted supporters is that Mâlikî faqihs in Baghdad adopted Ash’ari views. The fact thatBaqillani was also Mâlikî and that he was accepted as an important theorist of the Ash’ari tradition alsoaccelerated this process. Thus, with the support of Mâlikî scholars, Ashʿarism spread rapidly especially in theNorth and West Africa, where Mâlikî fiqh is in great demand. In addition to this, beginning from the firstperiod of Ash’arism, many books in varying volumes have been written in the region regarding Ash’ari kalam.By the seventeenth century, al-Laqani, who was one of the most important scholars of the period and wholived in Egypt, had authored a work written in poem named Jawharat al-Tawhid in accordance with theAsh’ari tradition so that the beginners could easily learn Ilm al-Kalam. The work, which has gained greatreputation since the day it was written, has been the subject to many commentary studies by many scholars,al-Laqānī being in the first place. This study aimed to introduce the main topics addressed by Jawharat al Tawhid, from which we can see the course of Ashʿarism in the region, and the works done about it.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2020On some words mısıdentıfıed ın “derleme sözlüğü”
Güzel, Ferdi
Derleme Sözlüğü is the most comprehensive and the most important work in the field of TurkeyTurkish dialects vocabulary. But according to lexicography principles, there are some mistakes inthis important study. One of the important mistakes seen in the Derleme Sözlüğü is the definitionmistakes. Many words in the Dictionary have been incorrectly defined. It is seen that the definitionsin some items are insufficient. Many items have been explained with a very general expression,and in some items there is ambiguity. The most important reason for misidentification is thatcompilers are not experts. Compilers have tried to interpret incomprehensible words in contextand have inferred from that context mistaken meanings. The sentences given to testify theheadwords clearly show that some words are misidentified. Different variants of the word alsoplay an important role in detecting misidentifications. There are many misidentified items in thedictionary because those who prepared Derleme Sözlüğü did not pay enough attention to thewitness sentences and could not notice the different variants of the words. It is a must toreorganize the Derleme Sözlüğü which is the most important work in the field of dialect research.
- MakaleYalnız künye2020Üstün Zekâlı Öğrencilerin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersine İlişkin Tutumlarının İncelenmesi
Tosun, Cemal; Sozen, Hasan; Şimşek, Vahdeddin; İpek, Yasemin
Zekâ düzeyi yüksek kişiler, yaşadıkları toplumun en önemli insan kaynağıdır. Üstün zekâlı öğrencilerin potansiyelinin önemini fark eden toplumlar üstün yetenekli çocuklara ve bu çocukların eğitimlerine yönelik çalışmalara daha da hız vermiştir. Bu bağlamda son yıllarda üstün yetenekli öğrencilere yönelik eğitim faaliyetleri tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de artmıştır. Bu noktada Bilim ve Sanat Merkezleri (BİLSEM) kurulmuş ve üstün yetenek ve zekâya sahip bireylere eğitim verilmesi amaçlanmıştır. Bu merkezlerde eğitim gören üstün yetenekli öğrenciler hem bu merkezlerde hem de diğer öğrenciler gibi okulda da eğitim görmektedir. Eğitim alınan derslerden biri de Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisidir. Ancak bu özelliklere sahip öğrencilerin Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersine yönelik tutumlarının belirlenmesine dair çalışma bulunmamaktadır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, üstün zekâlı öğrencilerin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersine ilişkin genel tutumlarını farklı değişkenlere göre incelemektir. Diğer taraftan, üstün zekâlı öğrencilerle ilgili alan yazındaki söz konusu boşluğa dikkat çekmek, üstün zekâlı öğrencilerin din ve ahlak öğretimi alanındaki ilgi ve ihtiyaçlarının belirlenmesine ilişkin daha derinlemesine çalışmalara ihtiyacı ortaya koymak ve bu konuda yeni çalışmalara zemin hazırlamaktır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Milli Eğitim Bakanlığı, Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğünce “üstün zekâlı” olarak tanılanan ortaokul ve lise öğrencileri oluşturmaktadır. Söz konusu araştırma verileri 2019- 2020 eğitim ve öğretim yılında toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Ölçeğin, elde edilen veriler üzerinden güvenirliğini test etmek üzere iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmış, Cronbach Alfa değeri 0,95 olarak saptanmıştır. Bununla birlikte yüzde, frekans, aritmetik ortalama gibi betimsel istatistiklere yer verilmiştir. Öğrencilerin DKAB dersine ilişkin tutumlarının cinsiyet, sınıf düzeyi, gelir durumu, anne ve baba öğrenim durumu değişkenlerine göre incelenmesi için öncelikle veri setinin parametrik test varsayımlarını karşılayıp karşılamadığına bakılmıştır. Bu amaçla yapılan istatiksel işlemler parametrik testlerin kullanımının uygunluğunu göstermiştir. İki örneklem grubundan elde edilen ortalama değerleri kıyaslamak üzere ilişkisiz (bağımsız) örneklemler t testi; ikiden fazla sayıda örneklem grubundan elde edilen ortalama değerleri kıyaslamak için tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) testi kullanılmıştır. Yapılan analizlerden, üstün zekâlı öğrencilerin DKAB derslerine ilişkin tutumlarının olumlu olduğu; söz konusu tutumlarının cinsiyet ve anne öğrenim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, ancak sınıf düzeyi, gelir ve baba öğrenim durumlarına göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu noktada gerek üstün zekâlı öğrencilerin gerekse normal zekâ gelişim özelliği gösteren öğrencilerin DKAB dersine ilişkin tutum düzeylerini olumlu yönde arttırmak amacıyla öğrencilerin kendilerinin ve velilerinin dersin öğretim programından, öğretmenlerinden, öğretim etkinliklerinden, materyallerinden ve yöntemlerinden beklentilerinin neler olduğunun tespit edilmesi ve söz konusu hususların gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmanın sonucunda öncelikli olarak önerilen husus, elde edilen nicel bulguları desteklemek üzere daha derinlemesine veri sağlayacak nitel çalışmaların yapılmasıdır. Bu bağlamda önerilen bir diğer önemli husus da ilgili araştırmalardan elde edilen tespit ve öneriler dikkate alınarak üstün zekâlı olarak belirlenmiş öğrencilere yönelik farklılaştırılmış DKAB öğretim programlarının geliştirilmesidir. Üstün zekâlı öğrencilere yönelik eğitim faaliyetlerinin bir bütünlük içerisinde yürütülmesini sağlamak üzere bu öğrencilerin öğrenme kapasitelerini, üst düzey düşünme becerilerini, ilgi ve ihtiyaçlarını dikkate alan ders materyallerinin geliştirilmesi de önem arz etmektedir. Üstün zekâlı öğrencilere yönelik tasarlanacak eğitim ve öğretim sürecinde bilgiyi hazır sunan değil, bilgiyi yapılandırmayı mümkün kılacak yaklaşım, yöntem-teknik ve materyallerin seçilmesine özen gösterilmelidir.
AtıfTR Dizin6İncele - MakaleAçık Erişim2021Rose Hip in Turkish Culture
Ünalan, Ozlem
Culture is the whole material and spiritual values that a society has. Traditions and customs of a society, folk beliefs, mania, fairy tale, folk song, legend, epic etc. products, dishes, folk medicine practices form the culture of that society. Rosehip has gained a place in Turkish culture with its use in folk literature products, with the folk beliefs that have developed around it, and as a source of food. Rosehip, which grows spontaneously in many parts of Anatolia, is a plant that is resistant to cold and seen as healing for many ailments. Rosehip is a fruit which is the topic of many folkloric narrations and which has many beliefs and rituals around it as well as being a mythological tree. It can be seen in many folkloric beliefs such as hidirellez, bad evil, gin, magic, tombs and growing up children. There are a lot of folkloric songs about rose hips in Anatolia. At the same time, branches of cloth ribbon washing rope and so on. objects are connected to see the wish tree function. Rosehip is one of the most unique tastes of Turkish cuisine with its tea, jams, juice, marmalade, soup, churchkhela and composte. Rosehip, which is seen as a miraculous plant, is also used in public health. Today, it is an important raw material for the food and medicine industry. In this study, the rosehip will be studied from cultural perspectives. First its mythological way will be handled, then beliefs and practices about rosehip from past to now present will be presented, then its place for public health will be handled. Examples from folkloric literature about rosehip will be given and flavors prepared with rosehip in Turkish cuisine will be explained.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2021Compound verbs in Divan-ı Mesabih
Akboğa, Gökçenur
Divan-ı Mesabih, which belongs to Kuloğlu Şeyh Hacı İlyas, is a work belonging to the Classical Ottoman Turkish period. The completion date of the work, which is understood to be the copy of the author, is given as 1036 Hijri (M. 1627). There is not much information about Kuloğlu Şeyh Hacı İlyas, whose name is not mentioned in the biographies of the poets. It is deduced from his poems that he lived during the reign of Murad IV and that he was one of the caliphs of Alim Sinan Efendi, one of the sheikhs of the Halveti order. His works are religious. It is understood from his poems that he mastered Arabic and Persian. Apart from this, there is no definite information about his place of residence, family, birth and death years. In this study, the compound verbs in Divan-ı Mesabih, which was written in the Classical Ottoman Turkish period, will be determined and evaluated. There is a classification confusion about the compound verb in the field of Turkish Language. Different classifications have been made in this regard. The most basic difference is whether compound verbs formed by combining a noun and an auxiliary verb and compound verbs that are fused in meaning are examined under a single title. Compound verbs are used to make nouns of foreign origin in Turkish. This attitude is widely used in the work which is studied. ln this study compound verbs; compound verbs formed with noun + main auxiliary verb, compound verbs formed with descriptive verbs, (complex) compound verbs formed with adjective-verb + auxiliary verb will be examined as idiomatic compound verbs that have undergone semantic shift.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2021Hadis İlmi Penceresinden Hadis Rivayetinde Bulunan Kıraat İmamlarına Dair Bir Değerlendirme
Bogha, Asmaa Al
Bu araştırmanın amacı hadis ilmi ve kıraat ilmi arasında râvilerin cerh ve ta’dîli hakkındaki ihtilafı açıklamaktır. Râvinin güvenilir olup olmadığı tespit edilirken (ta’dîl), adâlet ve zabt olmak üzere iki rükün esas alınmaktadır. Bu iki rükündan zabt konusunda ölçüt olarak kıraat ilmi, hadis ilminden farklılık göstermektedir. Bu çalışmada muhaddislere göre zabtın tahakkuku için gerekli olan şartlar incelenmiş ayrıca kıraat imamlarının kıraatte hüccet olarak itibar ettiği şartlar ve makbul kıraatlerin şartları ortaya konmuştur. Cerh ehlinden münekkitlerin kıraat imamlarına ve râvilerine dair sözleri zikredilmiş ve ardından hadis ilmi açısından durumları değerlendirilmiştir. Ayrıca hadis rivayetlerinin neden zayıf olduklarının sebebi de ortaya konmuştur. Hadis ve kıraat ilmi arasında râvileri değerlendirme bakımından farklılık olması bir takım karışıklığa sebep olmuştur. Mesela kıraat ilminde imam olarak kabul edilen İmam Âsım b. Ebi’n-Necûd ve İmam Hafs b. Süleymân hadis ilminde tenkide uğrayan birer râvi olmuştur. Bu çalışmada söz konusu iki İmam Âsım ve Hafs’ın hadisteki durumlarından, cerh ve ta’dîl ehlinin bu iki imam hakkındaki değerlendirmelerinden bahsedildi. Bu doğrultuda hadis münekkidleri râvinin (rivayette bulunan kāri) adâlet bakımından zayıf olduğunu belirtirse bu durum hadis ve kıraat için aynı ölçüde geçerlidir. Eğer zabt yönünden zayıf olduğu belirtilirse o zaman şu kurala göre amel edilir: Her ilim zabt konusunda kendi usûlüne göre hareket etmektedir. Her ilmin zabt şartları kendine hasstır. Yani bir ilim ehli, her ilmin zabt şartlarını taşımak zorunda değildir. Kāri dikkatini kıraate, hadisçi ise hadise verir. Dolayısıyla İmam Hafs kıraatte sika iken hadis ilminde zabtından dolayı zayıf olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca bu çalışmada kıraat imamlarının hadis açısından durumları hakkında genel olarak şu sonuca ulaşılmıştır: Bazıları daha alt seviyede olmakla birlikte genelde sadûk ve sika arasındadırlar. Çünkü kıraatte gösterdikleri itina ve şeyhlerine uyum hadis alanında aynı özen ve ihtimam içerisinde olmamışlardır. Hadiste kurrâlardan İmam Âsım gibi sika seviyesinden daha alt seviyede kalan ve İmam Hafs gibi zayıf seviyesinde olan imamların zayıflığı tevsîk’in şartlarından biri olan adâlet dolayısıyla değildir. Daha ziyade hadiste itibar edilen zabt şartları bakımından bir zayıflıktır. Çalışmada ulaşılan bir diğer sonuç ise alimlerin meşhur oldukları alan dışındaki eksiklikleri kendi alanlarında da eksik oldukları anlamına gelmemektedir. Çünkü aslında her alan kendi özel çerçevesinde yetişen ehil alimlere sahiptir. Bir kişi sadece bir ilim dalı ile ilgilenip kendi alanına yoğunlaşarak bu alanda derinleşebilir. Bununla birlikte diğer ilim dallarında eksik kalması mümkündür. Ancak bu eksiklik kendi alanındaki dehasına etki etmeyecek bir eksikliktir. Hadis alimleri fakihler, kadılar ve salihlerin de hıfz konusundaki zayıflıklarından bahsetmiştir. Ancak bu durum onların adâlet durumlarına ya da dinlerine yönelik bir eleştiri olarak değil hadis ilmi çerçevesinde yapılan bir değerlendirmedir. Kurraların durumları değerlendirilirken kurraların ahvalini beyan eden kitaplara müracaat etmek gerekir. Buna karşılık râvilerin ahvali değerlendirilirken rivayetlerde ismi geçen şahısları hadis ilmi çerçevesinde ele alan ricâl kitaplarına müracaat etmek gerekmektedir. Hadis alimleri, râvilerin hallerini en ince ayrıntısına kadar takip etmiş, cerh ve ta’dîl işleminden sonra taz’if edilenleri ve sika olarak görülenleri iki ayrı grup halinde sınıflandırmıştır. Hadis alimleri râvilerin hallerini açıklarken, zayıf noktalarını kuvvetli noktalarından ayırırken çok titiz ve dürüst hareket etmişlerdir. Bir kişi hakkında cerh veya ta’dîl yönünde hüküm verirken insaflı davranmaya özellikle özen göstermişlerdir. Bu durum da onların sözlerini ve hükümlerini daha güvenilir kılmakta ve bizlere doyurucu bilgiler sunmaktadır.
