Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2025Determination of some surface properties in wax coatings applied on mulberry (Morus alba) wood
Ayata, Ümit
In this study, the surface properties of mulberry (Morus alba) wood treated with wax layers of varying coat numbers were identified and compared. The obtained data were analyzed in a statistical program, revealing generally different results. Except for the h° value, the number of coats factor was found to be significant for all tests in the variance analyses. As the number of coats increased, decreases were observed in the L* value, while increases were found in the b*, C*, and a* values. Increases in the number of coats resulted in a reduction in WI* values in both directions. The highest results in color parameters were observed in the control samples for ho and L* values, whereas for a*, b*, and C* values, they were found in the experimental samples treated with three coats of wax. The ∆E* values measured were 7.65 for one coat, 9.68 for two coats, and 12.02 for three coats of application. Increases in glossiness values were achieved in both directions at 60 and 85 degrees. The application of wax has been found to change certain optical properties of the wood.
- MakaleAçık Erişim2025Ahşap Esaslı Kompozit Levha Malzemeleri Yüzey Renk Özellikleri Üzerine Sıcak Su Buharının Etkileri
Ayata, Ümit; Zor, Mustafa; Ulay, Göksel; Camlibel, Osman; Peker, Hüseyin
Bu çalışmada, HDF, MDF ve yonga levhalarına ait renk parametrelerinin sıcak su buharı uygulaması karşısında meydana gelen değişleri incelenmiştir. Sıcak su buharı, çalışmada seçilen levha türlerinin yüzeyine homojen şekilde olacak uygulanmış ve yapılan işlem sonrasında renk değişimleri bir renk cihazı ile ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlar, sıcak su buharının özellikle MDF ve HDF üzerinde daha belirgin renk değişimlerine yol açtığını göstermektedir. Kırmızılık (a*), ışıklılık (L*), ve sarılık (b*) değerlerinde önemli artışlar gözlenmiş, özellikle MDF’de sarılık ve kırmızılık değerlerinde büyük değişimler elde edilmiştir. Buna ek olarak, renk tonu açısında ise (ho) belirgin bir azalma ve renk doygunluğu (C*) değerlerinde artış tespit edilmiştir. Sıcak su buharı uygulaması sonrasında, Yonga levha, MDF ve HDF levhalarında sırasıyla 1.42, 8.01 ve 9.25’lik ∆E* değerlerine ulaşılmış, MDF orta düzeyde bir değişim göstermiş, HDF levha en yüksek renk değişimini sunarken ve Yonga levha ise en düşük renk değişimini vermiştir. Bu bulgular, sıcak su buharı uygulamasının, MDF ve HDF gibi malzemelerin estetik özelliklerini değiştirdiğini ve bu değişimin kontrollü bir şekilde yönetilebileceğini ortaya koymaktadır. Çalışmada kullanılan sıcak su buharı uygulamasının herhangi bir kimyasal madde kullanımına gerek kalmadan yüzey özelliklerini değiştirebilmesi için kullanılabileceği ve aynı zamanda çevre dostu bir yöntem sergilediği belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2024Ahşap Bazlı Kompozit Yüzey Kaplı Yonga Levhaların Formaldehit Gaz Emisyonu ve Uygulanan Standartlar
Ayata, Ümit; Camlibel, Osman; Bostancıoğlu, Ayşe; Yüksek, Damla
Her geçen gün kullanım alanı artan ahşap bazlı kompozit malzemeler beraberinde birtakım hava kirletici kimyasal maddeler de getirmektedir. Özellikle ahşap esaslı kompozit levhalarda, kapalı ortam kirleticisi olarak isimlendirilen formaldehit içerikli reçine kimyasal maddeler kullanılmaktadır. Formaldehit esaslı reçinelerle üretilmiş ürünlerde zamanla levhalardan salınım formaldehit gaz emisyonu oluşabilmektedir. İnsan sağlığına zararlı olan bu kimyasal maddenin üretimi ve kullanımı sırasında uyulması gereken kurallar ve ülkelerin bu konuyla ilgili belirledikleri standartlar mevcuttur. Bu çalışmada mobilya atölyelerinden üretici firmaların levhaları, örnekleme secim metodu ile 8 mm ve 18 mm yongalamlar alınmış ve bu levhaların formaldehit emisyonu TS 4894 EN 120 ölçüm yöntemlerine göre analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda 18 mm yongalamların en düşük formaldehit gaz emisyonu 4,80 mg/100 g sonuçla E1 sınıfında yer almıştır.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2024Atık bitkisel yağlarla muamele edilmiş İroko (Milicia excelsa Welw. C.C. Berg) odununda beyazlık indeksi, renk ve parlaklık değerlerinin belirlenmesi
Ayata, Ümit; Camlibel, Osman
Günümüzde ahşap malzemenin sahip olduğu rengi değiştirmenin birçok farklı metotları (ısıl işlem, emprenye, ağartma, vb.) bulunmaktadır. Bu işlemler esnasında çevre dostu ürünlerin kullanılması gerek insan sağlığı gerekse ahşap endüstrileri için önem teşkil etmektedir. Bu çalışmada, atık bitkisel yağların (zeytinyağı, mısır yağı ve ceviz yağı) İroko (Milicia excelsa Welw. C.C. Berg) odunun yüzeylerine bir fırça ile uygulanması sonrasında meydana gelen bazı yüzey özellikleri araştırılmıştır. Uygulama öncesi ve sonrasında ahşap yüzeylerde beyazlık indeksi (WI*) [liflere dik (⊥) ve paralel (║)] değerleri, renk parametreleri (∆L*, ∆a*, ∆b*, ∆C*, ∆H*, ∆E*, a*, C*, L*, b* ve ho) ve parlaklık değerleri [20o, 60o ve 85o’lerde liflere dik (⊥) ve paralel (║)] belirlenmiştir. Bütün atık bitkisel yağ türleri uygulanmış deney örneklerinde a* ve C* değerleri artış gösterirken, L*, b* ve ho değerlerinde azalışlar elde edilmiştir. En düşük ∆E* değeri atık mısır yağında (23.70) bulunurken, en yüksek değer atık zeytinyağında (24.48) tespit edilmiştir. Her iki yöne ait olan WI* değerlerinde atık yağların uygulandığı örneklere ait sonuçlar kontrol örneklerininkine nazaran daha düşük olarak tespit edilmiştir. Uygulanan atık yağlar ile WI* değerlerinde azalış belirlenmiştir. Bütün atık yağ türlerinde liflere dik ve paralel yönlerde parlaklık değerleri 20o ve 60o’lerde azalırken, 85o’de artmıştır. Kullanılan tüm atık yağların iroko odunu yüzeylerinde yüzey özelliklerini değiştirici etkide bulunduğu görülmüştür.
- MakaleAçık Erişim2024Determination of optical properties of ovangkol (Guibourtia ehie (a.chev.) j.léonard) wood treated with oxalic acid and hydrogen peroxide
Ayata, Ümit; Camlibel, Osman
Ovangkol wood, an exotic wood species, is becoming valuable in the woodworking industries, particularly in the furniture sector. Bleaching treatments alter the color of the wood. In this study, changes in certain surface properties [whiteness index (WI*), glossiness, and color parameters (lightness (L*), red color (a*) tone, yellow color (b*) tone, chroma (C*), and hue angle (ho))] were investigated by applying two different bleaching chemicals [oxalic acid (C2H2O4) and hydrogen peroxide (H2O2) + sodium hydroxide (NaOH)] on ovangkol (Guibourtia ehie (A.Chev.) J.Léonard) wood surfaces. According to the results, increases in WI* in the parallel direction and all color parameters were observed with the C2H2O4 chemical. Additionally, with the NaOH + H2O2 solution, increases in L* and ho values were achieved, while decreases in a*, C*, and b* parameters were observed. When using the C2H2O4 chemical, the ∆E* value was recorded as 4.25, whereas it was determined as 13.14 for treatments with solutions containing H2O2 + NaOH. Positive changes in ∆L* values were observed with both chemicals. However, positive ∆a*, ∆b*, and ∆C* values were observed with the C2H2O4 chemical, while these values were negative with the NaOH + H2O2 solution. The glossiness values decreased at both 60° and 85° angles regardless of whether the bleaching agents were applied parallel or perpendicular to the wood fibers.
- MakaleAçık Erişim2023Yonga levhanın mekanik, fiziksel ve formaldehit emisyon özellikleri üzerine sıcak pres hızının etkisi
Ayata, Ümit; Camlibel, Osman
Bu çalışmada, sıcak pres hızındaki değişimin yonga levha (PB)’nın fiziksel, mekanik ve formaldehit emisyon değerleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. PB üretiminde, odun hammaddesi olarak %40 meşe (Quercus petraea L), %50 sarıçam (Pinus sylvestris L) ve %10 akkavak (Populus alba) planya talaşı kullanılmıştır. Tutkal olarak %65 konsantrasyonda üre formaldehit (UF) (1/1:35 mol), sertleştirici olarak %20 konsantrasyonda amonyum sülfat (AS) ve su itici kimyasal olarak %60 konsantrasyonda sıvı parafin (LW) kullanılmıştır. PB deney örnekleri hazırlanırken üretim reçete değerleri sabit bırakılmış ve yalnızca üretim hızı değiştirilmiştir. Pres hızları 240 mm/sn (PH240), 245 mm/sn (PH245) ve 258 mm/sn (PH258) olacak şekilde ayarlanmıştır. PB numunelerinin fiziksel, mekanik ve emisyon karakterizasyonu ilgili TSE standartlarına göre yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Sonuçlar arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. Bu farklılıkların sıcak pres hızından kaynaklandığı görülmüştür. Pres hızının artması, PB’nin mekanik özelliklerini ve direnç testlerini olumlu yönde etkilemiştir. Pres hızındaki artış levhanın mekanik direncini düşürmüştür.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2023Maun, Dut ve Kızılağaç Odunlarının Toprakta Gelişen Çeşitli Zararlı Organizmalara Karşı Maruz Kalması Sonrasında Meydana Gelen Renk Özelliklerinin Belirlenmesi
Ayata, Ümit; Ulay, Göksel
Her ağaç türü farklı yapısal özelliklere sahip olduğundan dolayı, aynı aktif toprak ortamında bulunan ve bu ortamda gelişen çeşitli zararlı organizmalara karşı farklı bir direnç özelliği sergilemektedir. Bu çalışmada, dut, maun ve kızılağaç odunlarına ait olan deney örnekleri aktif olan toprak ortamındaki 12 hafta sürenin renk özellikleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Bekletme süresinin tamamlanmasının ardından, deney numuneleri toprak içinde kalan kısımları çıkarılmıştır. Akabinde su ile yıkanarak, iklimlendirme kabininde kurutulmuştur. Daha sonra deney örnekleri üzerinde renk parametrelerine ait olan ölçümler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, b*, L*, C*, a* ve ho parametreleri için varyans analizi sonuçları anlamlı olarak elde edilmiştir. Toplam renk farkı değerlerinde ise en düşük kızılağaçta ∆E*: 11.54 olarak elde edilirken, maun odununda ∆E*: 18.11 ve dut ahşabında ∆E*: 19.07 olarak bulunmuştur. Her üç ağaç türü için aktif toprağa maruz kalması sonrasında L*, a*, b* ve C* değerlerinin azaldığı görülmüştür. ho değerinde ise maun ve kızılağaç odunlarında artışlar görülmüş, dut odununda ise azalmalar elde edilmiştir. Yapılan toprak testinin ahşap malzemelerin yapısal özellikleri ile sahip oldukları doğal renginde değişikliklere sebep olduğu tespit edilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2022Isıl işlem görmüş Hindistan cevizi odununda bazı yüzey özelliklerinin incelenmesi
Ayata, Ümit
Bu çalışmada, Hindistan cevizi (Cocos nucifera L.) ahşabına uygulanmış olan 200oC’de 3 saat süre ile yapılan ısıl işlem sonrasında meydana gelen bazı yüzey özellikleri [renk (∆L*, ∆b*, ∆a*, L*, b*, a*, ∆C*, ∆E*, C* ve ho), parlaklık (20o, 60o ve 85o’de liflere paralel (║) ve dik (⊥)) ve shore D sertlik] araştırılmıştır. Buna ek olarak, ısıl işlemsiz örneklerde de farklı numaralı zımparaların uygulanması sonrasında meydana gelen yüzeylerdeki değişiklikler de belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, ısıl işlem sonrasında shore D sertlik değerinin, 20o, 60o ve 85o’de liflere paralel ve dik parlaklık değerlerinin ile L*, a*, b*, C* parametrelerinin azaldığı ve ho açısının ise arttığı belirlenmiş, buna ek olarak; ∆H*: 13.87, ∆L*: -14.21, ∆b*: 18.40, ∆a*: -7.93, ∆C*: -14.45 ve ∆E*: 24.57 olarak elde edilmiştir. Yüzey pürüzlülüğü sonuçlarında ise Ra parametre değerleri 80, 100, 120, 150, 180 ve 220 numaralı zımparalarda sırası ile 8.498 µm, 7.429 µm, 6.600 µm, 5.332 µm, 4.188 µm ve 3.452 µm olarak bulunmuştur. Zımpara numarasının artması ile pürüzlülük parametrelerinin azaldığı tespit edilmiştir.
AtıfOpenAlex4TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2022Dış ortam şartlarına maruz kalmış kızılçam odununda meydana gelen bazı yüzey özelliklerinin araştırılması
Ayata, Ümit
Günümüzde ahşap malzemeler üzerinde doğal ve yapay yaşlandırma uygulamalarına ait çalışmalar yapılmaktadır. Aynı ağaç türü bile farklı dış ortamlara bırakıldığında farklı sonuçlar göstermektedir. Dış ve iç ortam testleri sonrasında ahşap malzeme yüzeylerinde değişiklikler meydana gelmektedir. Bu çalışma, Bayburt ili 3 ay süre ile dış ortam çevre şartlarına maruz kalmış kızılçam (Pinus brutia) odununda meydana gelen bazı yüzey değişiklerinin araştırılması üzerine yapılmıştır. Yaşlandırma işlemi sonralarında ve öncesinde ahşap malzemelerde renk (ΔL*, Δa*, Δb*, ΔH*, ΔC*, ΔE*, L*, a*, b*, C* ve ho), parlaklık (20o, 60o ve 85o’de liflere dik ve paralel) ve beyazlık indeksi (liflere dik ve paralel) değerleri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, Bütün testler için hesaplanmış olan varyans analizi sonuçlarının anlamlı olduğu görülmüştür. Kontrol ölçümlerine kıyasla yaşlandırma sürelerinin artması sonrasında, liflere dik ve paralel beyazlık indeksi değerleri, L* ve a* değerleri azalırken, C*, ho ve b* değerlerinin arttığı görülmektedir. Buna ek olarak, 1. ay, 2. ay ve 3. ay sonunda ΔE* değerleri sırasıyla 10.60, 10.58 ve 11.65 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak renk, parlaklık ve beyazlık indeksi değerleri yaşlandırma uygulamaları ile değişmiştir.
AtıfOpenAlex3İncele - MakaleAçık Erişim2022UV sistem parke verniği uygulanmış limon ahşabında shore D sertlik değeri ve yüzey pürüzlülüğü üzerine yapay yaşlandırmanın etkisi
Ayata, Ümit
Günümüzde farklı ağaç türlerine çeşitli ultraviyole (UV) sistem vernikleri uygulanmaktadır. Limon ağacının ahşabı, salon mobilyası ve kaliteli mobilya yapımında kullanılmasının yanı sıra, torna ve kakma işlerinde de değerlendirilmektedir. Bahsedilen bu alanlarda önemli özelliklere ait olan limon ahşabı üzerinde vernik, boya veya UV sistem vernik çalışmalarının kısıtlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, endüstriyel uygulamalara uygun olarak 3 ve 5 kat olmak üzere UV sistem parke vernikleri limon (Citrus limon (L.) Burm.) odunu yüzeylerine uygulanmıştır. Daha sonra elde edilen kaplanmış malzemeler hızlandırılmış yaşlandırma cihazında 144, 288 ve 432 saat süreleri boyunca UV ışınlarına maruz bırakılmıştır. Daha sonrasında yüzeyler üzerinde meydana gelen değişikler ile yüzey pürüzlülüğü parametreleri ve shore D sertlik özellikleri araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, yüzey pürüzlülüğü parametreleri için Ra, Rq ve Rz değerlerinin yaşlandırma süresinin artması ile her iki vernik türünde artışların görüldüğü bildirilmiştir. Buna ek olarak, shore D sertlik değerleri her iki tür vernik uygulaması için yaşlandırma süreleri karşısında farklılıklar göstermiştir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2021Effects of Artificial Aging of UVB-313 Lamps on Some Surface Properties of UV System Varnished Black Locust Wood
Ayata, Ümit; Gürleyen, Levent; Çakıcıer, Nevzat
Black locust wood is known to be used in poles, mine timber, railway ties, ship timber, insulator pins, wood nails for wooden shipbuilding, crates, boxes, pegs, fences, construction and furniture industries. In this study, color, gloss, surface adhesion resistance and pendulum hardness of UV system parquet varnishes (3 and 5 coats) applied to the surface of acacia (Robinia pseudoacacia L.,) wood after accelerated aging with UVB-313 lamps (252 and 504 h). The effects on the properties were investigated. According to the findings obtained, the results of analysis of variance belonging to all tests were determined to be significant. The glossiness values, pendulum hardness values and surface adhesion resistance of the lacquered materials with 5 layers application were higher than those of the varnished materials with 3 layers application at 20o, 60o and 85o in parallel (//) and perpendicular (⊥) directions to the fibers. After aging, a* values increased for both varnish types, while L* values decreased. It can be said that this type of wood can be used in the parquet industry.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2021The effect of heat treatment on shore D hardness values of woods of some tree species grown in Turkey
Ayata, Ümit; Türk, Mutlu
Today, there are patented heat treatment methods using different methods in various countries. One of these methods is the ThermoWood method. It is a known fact that many properties of wood (mechanical, physical, chemical, biological, etc.) change as a result of the change in the structure of wood with heat treatment. At the beginning of these features, the concept of hardness emphasizes an important issue for wood. In this study, the Shore D hardness values of maple, common alder, rowanberry, chestnut, hornbeam, Uludağ fir, willow, Strendzha Oak, and ash woods that occur at 212oC for 1 and 2 hours after and before heat treatment were investigated according to the ThermoWood method. According to the results of the research, variance analysis results were obtained as significant. The highest reduction rate among wood species was obtained in Uludağ fir, which was heat-treated at 212oC for 2 hours, while the lowest was determined in common hornbeam wood, which was heat-treated at 212oC for 1 hour. It was determined that the hardness values of all tree species decreased with heat treatment. In addition, it was shown that the results decreased with the increase of the heat treatment time.
AtıfOpenAlex2TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2020Karaçam ve karakavak odunlarının bazı mekanik özellikleri üzerine karşılaştırmalı bir çalışma
Ayata, Ümit; Bal, Bekir Cihad
Çam ve kavak odunları Türkiye’de birçok yerde yetişmektedir. Her ağaç türü sahip oldukları anatomik yapılarından dolayı farklı fiziksel ve mekanik özeliklere sahiptir. Bu çalışmada, karaçam (Pinus nigra Arnold) ve karakavak (Populus nigra L.) odunlarının bazı fiziksel ve mekanik özellikleri araştırılmış ve birbirleri ile kıyaslanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, karaçam odununda rutubet içeriği, hava kurusu yoğunluk, eğilme direnci, elastikiyet modülü, basınç direnci, şok direnci sırasıyla %9.77, 508 kg/m3, 118.7 N/mm2, 9789 N/mm2, 57 N/mm2, 0.416 kgm/cm2 olarak belirlenmiştir. Ayrıca, karakavak odununda rutubet içeriği, hava kurusu yoğunluk, eğilme direnci, elastikiyet modülü, basınç direnci, şok direnci sırasıyla %9.81, 396 kg/m3, 75.1 N/mm2, 5438 N/mm2, 42 N/mm2, 0.438 kgm/cm2 olarak elde edilmiştir.
AtıfTR Dizin5İncele - MakaleYalnız künye2020Ayous odununun bazı teknolojik özelliklerinin belirlenmesi ve ısıl işlemden sonra renk ve parlaklık özellikleri
Ayata, Ümit
Egzotik ağaç türlerine ait keresteler, Türkiye’de de çeşitli alanlarda (mobilya, parke, kapı ve pencere, kaplama, dış mekânda, vb.) kullanılmaktadır. Bu ağaç türlerinden bir tanesi de Ayous kerestesidir. Ayous (Triplochiton scleroxylon K. Schum) ağacının gerek kerestesi gerekse diğer kısımları (kabuk, kök, vb.) önemli alanlarda değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, Ayous odununda janka sertlik değeri, yüzey pürüzlülüğü, shore - D sertlik, çivi tutma direnci ve ısıl işlem uygulamasından sonra meydana gelen renk ve parlaklık özelliklerindeki değişmeler araştırılmıştır. Elde edilen araştırma sonuçlarına göre, ısıl işlem uygulaması sonrası renk parametreleri ile parlaklık değerlerinin değiştiği görülmüştür. Shore - D sertlik 37.65, hava kurusu yoğunluğu 384 kg/m3, Janka sertlik değerleri teğet, radyal ve enine yönlerde sırasıyla 21.01 N/mm2, 17.87 N/mm2 ve 28.69 N/mm2, çivi tutma direnci değeri ise teğet, radyal ve enine yönlerde sırasıyla 4.69 N/mm2, 4.39 N/mm2 ve 4.41 N/mm2 olarak belirlenmiştir. Yüzey pürüzlülüğü sonuçlarına göre zımpara numarasının artması ile pürüzlülük değerlerinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
AtıfOpenAlex19TR Dizin13İncele - MakaleAçık Erişim2020Monkey pod odununda yüzey pürüzlülüğü parametrelerinin ve shore - D sertlik değerinin belirlenmesi
Çamlıbel, Osman; Ayata, Ümit
Yabancı tür ağaçlarından birisi olan monkey pod (Pithecellobium saman (Jacq.) Benth.), sert ve ağır bir yapıya sahip olup, ahşabı döşeme, kalıp yapımı, tornalama, dolap yapımı, mobilya, yer döşemesi, panel ve cephe kaplaması olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, monkey pod odununda farklı numaralara (80, 100, 120, 150, 180 ve 220) sahip zımparaların kullanılması ile elde edilen yüzeyler üzerinde yüzey pürüzlülüğü parametreleri ve shore - D sertlik değeri belirlenmiştir. Elde edilen testlere ait sonuçlar bazı ağaç türleri ile kıyaslanmıştır. Araştırma sonuçlara göre, monkey pod odununda shore - D sertlik değeri 71.70 olarak belirlenmiştir. Buna ek olarak, zımparalama işlemlerinden sonra zımpara numarasının artması ile yüzey pürüzlülüğü parametrelerine (Ra, Rz ve Rq) ait sonuçların azaldığı belirlenmiştir. Zımparalama işleminden sonra, Ra parametresi 80 no’lu zımpara için 6.462 µm, 100 no’lu zımpara için 5.473 µm, 120 no’lu zımpara için 4.521 µm, 150 no’lu zımpara için 3.761 µm, 180 no’lu zımpara için 2.681 µm ve 220 no’lu zımpara için 1.883 µm olarak elde edilmiştir.
AtıfOpenAlex2TR Dizin2İncele