Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ3Adult's food label awareness: scale development and validation
Açikgöz, Inci; Köktürk, Seda Nur; Yardimci, Hulya
PurposeThis study aimed to develop and validate the Food Label Awareness Scale (FLAS) to comprehensively assess adults' food label reading habits and expectations.Design/methodology/approachThe FLAS was developed based on a literature review and expert input. Initial item generation was followed by expert evaluations for content and face validity. Data were collected through structured face-to-face interviews using the preliminary version of the FLAS and a sociodemographic questionnaire. A total of 300 adults aged 20-65 years participated. Food label awareness was assessed based on the three subdimensions: (1) product packaging and ingredients, (2) nutrition and health and (3) product brand. In addition, participants' age, gender and education level were recorded. Cronbach's alpha assessed internal consistency. Reliability was supported by comparing the highest and lowest 27% of total scores. Associations between demographics and subdimension scores were tested using appropriate statistical methods.FindingsThe finalized 18-item FLAS demonstrated a three-factor structure with acceptable model fit and internal consistency. Older adults had higher awareness of packaging and ingredients. Lower education was associated with greater reliance on product brand.Research limitations/implicationsA primary limitation is the geographically restricted sample, which may limit the generalizability of the findings.Originality/valueThis study is original in developing a valid and reliable scale specifically measuring adults' awareness of food label reading - an area less explored in the literature, which mostly emphasizes general nutrition knowledge or label reading frequency.
AtıfWoS1OpenAlex1
İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Tüketicilerin çevrimiçi promosyonlara karşı davranışlarında takip düzeyinin etkisi ve memnuniyete yansımaları
Seda Tekman
Bu araştırmanın amacı, çevrimiçi promosyonları takip düzeyinin tüketicilerin çevrimiçi promosyonlara karşı davranışlarına etkisini ve bu davranışların tüketici memnuniyetine yansımalarını incelemektir. Araştırmanın diğer amacı ise fiyat duyarlılığının tüketicilerin çevrimiçi promosyonları takip düzeyi üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın evrenini, Marketing Türkiye verilerine göre Mayıs 2022 itibariyle Türkiye'de en yüksek sosyal medya skoruna sahip 15 alışveriş sitesini Facebook ve Instagram sosyal medya iletişim kanallarında aktif olarak takip eden tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Araştırma verileri kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak çevrimiçi anket yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 18.0 ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (AMOS 24.0) kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, fiyat duyarlılığının tüketicilerin çevrimiçi promosyonları takip düzeyleri üzerinde güçlü bir pozitif etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak, tüketicilerin çevrimiçi promosyonları takip düzeylerinin planlı satın alma davranışları, ani satın alma davranışları ve tepkisiz kalma davranışları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Araştırmada ayrıca, tüketicilerin çevrimiçi promosyonlara karşı ani satın alma ve tepkisiz kalma davranışlarının memnuniyetlerini pozitif etkilediği belirlenmiştir. Bunun aksine araştırmada, tüketicilerin çevrimiçi promosyonlara karşı planlı satın alma davranışlarının memnuniyetleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Yanıltıcı indirim kampanyalarına karşı davranışsal tepkiler: Algılanan aldatma ve memnuniyetsizliğin rolü
Ayşenur Dinçer
Bu araştırmanın amacı, yanıltıcı indirim kampanyalarının tüketicilerin işletmeye karşı davranışsal tepkileri üzerindeki etkisini incelemektir. Buna ek olarak, yanıltıcı indirim kampanyalarının davranışsal tepkiler üzerindeki etkisinde algılanan aldatmanın ve tüketici memnuniyetsizliğinin rolü incelenmiştir. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Bu araştırmanın evreni, Marketing Turkey verilerinden hareketle 2021 yılında en sevilen 10 Türk giyim markasını tercih eden tüketicilerden oluşmaktadır. Amaçlı örnekleme tekniğinin kullanıldığı araştırmanın verileri, yüz yüze ve online anket uygulaması yoluyla elde dilmiştir. Elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, yanıltıcı indirim kampanyalarının tüketicilerin memnuniyetsizlikleri ve işletmeye karşı davranışsal tepkileri üzerinde anlamlı bir etki oluşturmadığı tespit edilmiştir. Buna karşın yanıltıcı indirim kampanyaları tüketicilerin aldatılma algılarını güçlü bir şekilde etkilemektedir. Dahası, yanıltıcı indirim kampanyalarının tüketicilerin işletmeye karşı davranışsal tepkileri ve memnuniyetsizlikleri üzerindeki etkisinde algılanan aldatmanın aracılık rolüne sahip olduğu saptanmıştır. Buna ek olarak, algılanan aldatma tüketici memnuniyetsizliğini artırmaktadır. Son olarak araştırmada, algılanan aldatma ve memnuniyetsizlik tüketicilerin işletmeye karşı tutumları üzerinde negatif bir etki oluşturduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Mağaza ve marka imajının tüketicilerin satın alma davranışına etkisi: Erzurum erkek giyim sektörü üzerine bir araştırma
Durmuş Özer
Global eksende pazarda pay sahibi olan veya piyasada hakimiyet elde etmeye çalışan işletme sahipleri veya üreticiler tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarını karşılayabilmek için birçok satış stratejisi geliştirmeye çalışmaktadırlar. Bu stratejiler satış odaklı olmakla beraber tüketicinin satış sonrası memnuniyetini de içermektedir. Bu bağlamda işletmelerin uyguladığı satış politikaları, tüketicilerin satın alma davranışını etkileyen tüm unsurların, marka ve mağaza seçiminin imaj açısından önemine odaklanmış olarak hazırlanmaktadır. Tüketicilerin ürün ve hizmetlere talepleri ve piyasanın dinamik yapısı teknoloji ile beraber gelişim göstererek tüketici odaklı pazarlama stratejileri de bu doğrultuda değişim ve ilerleme kaydetmiştir. Satış öncesi ve satış sonrası tüketici memnuniyetinin değerlendirilmesi işletme adına piyasada rekabet avantajlarındandır. Tüketici, ürün ve hizmette marka tercihi veya çeşitli faktörlerden dolayı tercih ettiği mağazanın satış politikalarını analiz ederek satın alma kararını vermektedir. Pazar ortamında, tüketicilerin satın alma davranışını etkileyen faktörleri anlamak, pazarlama çalışmalarında önemli bir konudur. Tüketici-mağaza-marka ilişkisini, marka ve mağaza imajını tüm boyutları ile ele almak, satın alma davranışındaki temel belirleyici faktörleri anlamayı sağlayacaktır. Bu noktada çalışma, mağaza, marka imajını ve satın alma davranışını birer yapı olarak ele almakta ve bu yapıları oluşturan boyutların birbiriyle ilişkisini inceleyerek, satın alma davranışını belirleyen mağaza ve marka imajı boyutlarının etkisini ölçmeyi hedeflemiştir. Çalışmada, tüketicilerin satın alma davranışı etkileyen faktörler ile beraber marka ve mağaza tercihini etkileyen boyutlar ilişkilendirilmiştir. Tüketici kitlesinin, demografik özellikleriyle mağaza ve markalara karşı tutumları incelenmiştir. Analizde tüketici kitlelerinin, bazı temel özellikler açısından, birbirinden farklı olduğu görülmüştür. Mağaza imajı boyutlarının, satın alma davranışı üzerindeki etkileri çoklu regresyon analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda, mağaza imajı boyutlarının satın alma davranışını etkilediği görülmüştür. Çalışmada ayrıca, tüketicilerin mağaza imajı boyutlarını algılamaları arasındaki farklar ölçülmüş ve demografik farklılıkları bulunan tüketiciler arasında mağaza imajı boyutlarını farklı algıladıkları saptanmıştır.
- Derleme MakaleYalnız künye2022The Journey of Customer Identification: A Systematic Literature Review and Directions for Further Investigation
Vardarsuyu, Merve; Sunaoglu, Serife Kazanci
Customer identification has been a key concept in understanding consumers' relationships with brands. In this review article, we aim to provide a comprehensive overview of extant knowledge on customer identification and offer suggestions for future development in line with the gaps identified in the prior literature. We systematically review 73 peer-reviewed journal articles pertinent to customer identification in the Scopus database. We discuss the review findings in five sections, namely, conceptualization, theoretical framework, descriptive information, methodological trends, and key variables. Drawing from the gaps in the existing literature, we propose several suggestions for future research and end the paper with concluding remarks.
AtıfWoS1OpenAlex1TR Dizin2
İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Tüketicilerin hedonik tüketim nedenlerinin yaşam tarzı tutumları ve yenilikçilik düzeyleri açısından incelenmesi
Didem Micazoğlu Çakmak
Gelişen teknoloji, ulaşım, iletişim ile farklılaşan kültür ve kültürel ortamlar gibi hemen her alanda değişim söz konusudur. Bu değişimler, insanların günlük yaşantılarını, zevk ve tercihlerini, yaşam tarzlarını, tüketim algılamaları gibi faktörleri de etkilemektedir. Tüketiciler, satınalma eylemlerini her zaman rasyonel motiflerle değil, farklı duygusal motiflerle de yapmaktadırlar. Tüketiciler ürünün sağladığı temel faydayla birlikte duygularını tatmin etmek, alışverişten haz ve mutluluk elde etmek için de alışveriş yapma yönünde eğilim gösterebilirler. Hedonik Tüketim kavramı içerisinde değerlendirilen bu duygusal motiflerin yanında yaşamı algılama tutumları ve yenilikçilik anlayışları da tüketicilerin satınalma davranışlarında etkili olan faktörlerdendir. Bu faktörlerin tüketicilerin alışveriş yapma nedenlerini ne derece etkilediğinin analizi, işletmelerin tüketici satınalma davranışlarını gözlemleyerek farklı pazarlama stratejileri uygulamalarını gerekli kılacaktır. Tüketicilerin satınalma kararlarına etki eden bu faktörlerin karşılaştırılarak farklılıkların ortaya konulması için yapılan bu çalışmada, tüketicilerin hedonik tüketim yapma nedenleri, yaşam tarzı tutumları ve yenilikleri benimseme düzeyleri açısından incelenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan anket formunda demografik özellikler, yaşam tarzı tutumu ölçeği, hedonik tüketim nedenleri ölçeği, yenilikleri benimsemeye ait tutum ölçeği kullanılmıştır. Uygulama Bayburt şehir merkezinde yaşayan 18 yaş üstü özellikle Bayburtlu olan tüketiciler üzerinde yapılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi SPSS 22 paket programıyla analiz edilmiştir. Yaşam tarzı tutumları ve hedonik tüketim nedenleri ile demografik özelliklerin karşılaştırmasında; her iki faktörde de kadınların, bekarların ve gençlerin daha baskın olduğu, meslek, eğitim durumu ve gelir düzeylerine göre yaşam tarzı tutumları ve hedonik tüketim nedenlerinin farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yenilikleri benimseme düzeylerine göre kadınların, bekarların ve düşük gelirli olanların yenilikleri benimsemeye daha yatkın oldukları ortaya koyulmuştur. Yaşam tarzı tutumları ile hedonik tüketim nedenleri arasındaki analiz sonuçlarına göre; en az hedonik tüketim yapan grubun "İnananlar Grubu" olduğu ortaya çıkmıştır. Hedonik tüketim nedenleri ile yenilikçilik düzeyleri arasındaki sonuçlara göre; yenilikçilik düzeyleri yüksek ve orta olanların daha çok hedonik tüketim yaptıkları sonucu elde edilmiştir. Yaşam tarzı tutumları ile yenilikçilik düzeyleri arasındaki analiz sonuçlarına göre; düşünenler grubunda olanların yenilikçilik düzeyi düşük, diğerlerinde ise yenilikçilik düzeyinin orta ve yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tüketim, Tüketici Davranışı, Yaşam Tarzı, Hedonik Tüketim, Yenilik Adaptasyonu, Yenilikçilik
- MakaleAçık Erişim2015Scopus SJRQ3An investigation of self-image congruence differences between materialistic and non-materialistic consumers
Başar, Enes Emre; Türk, Bahar; Ünal, Sevtap
This research aims to determine whether there are differences in the self-image congruence between materialistic and non-materialistic consumers towards different product categories (social and private consumption products). The study was carried out on the students of Erzurum Ataturk University using the survey method. Results indicate that there are significant differences in the self-image congruence between materialistic and non-materialistic consumers. Additionally, non-materialistic consumers choose products that reflect their actual selves, whereas materialistic consumers choose products that support their ideal selves.
AtıfScopus4OpenAlex6
İncele - MakaleAçık Erişim2015Scopus SJRQ3The effect of self-construal on statue and role-relaxed consumption
Başar, Enes Emre; Erciş, Aysel
Consumer behavior researches indicate that individuals prefer the products which are compatible with themselves. For instance, individuals with highly independent-self take into account the functional benefits whereas individuals with highly interdependent-self take into account the symbolic benefits on their product preferences. Related studies in literature show that there are two different consumption patterns, which are called statue and role-relaxed consumptions, those take the lead on explaining consumers’ brand or product preferences. Statue consumption concentrates on symbolic meanings of the products, whereas role-relaxed consumption focuses on the functional benefits. This research examines the effects of self-construal on statue and role-relaxed consumption patterns with reference to the close relationships of independent self and interdependent self with role-relaxed consumption and statue consumption, respectively. The results indicate that self-construal has significant effects on statue and role-relaxed consumption.
AtıfOpenAlex2İncele