Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 28
• 2
• 2
• 1
• 1

Araştırmacılar(6)

• Akbaba, Fikrinaz Damla
• Boyraz, Celal
• Bulut, Ayhan
• Karoğlu, Hilal
• Keskenler, Eyüp Fahri
• Tutkun, Cansu

• MakaleAçık Erişim2026/r/bayburt/16024
  Preschool Teachers' Awareness of Climate Change: Educational Considerations to Global Issues

  Korkmaz, Halil İbrahim; Kahraman, Pinar Bagceli; Tutkun, Cansu; Bayraktar, Vedat; Altin Yontem, Gulden

  Climate change is a significant global issue affecting many areas of life, and how this topic is addressed in early childhood is closely related to teachers' awareness and practices. This research is a qualitative study conducted to examine preschool teachers' awareness of climate change and how they reflect this awareness in their classroom practices. Twenty-one preschool teachers participated in the study, and data were collected through semi-structured interviews. The findings show that teachers mostly understand climate change in terms of global problems and observable environmental effects, while focusing on human-induced behaviors and industrialization in their explanations of the causes. Teachers' individual measures are mostly limited to daily practices such as recycling and energy conservation; participation in voluntary and collective environmental activities is low. The vast majority of teachers consider themselves partially adequate in raising children's awareness of climate change and express difficulties, particularly in concretizing abstract concepts, ensuring family participation, and instilling conscious consumption habits. Classroom activities are mostly limited to weather observations and recycling-based activities. These findings reveal significant limitations in the pedagogical deepening of preschool teachers' awareness of climate change; they indicate that teachers need to be empowered with field-specific, practice-based, and pedagogically focused professional support in order for climate change education to be effectively addressed at the early childhood level.

  • 
  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2025/r/bayburt/16247
  Hızlı Okuma Eğitiminin İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Okuma Hızlarına ve Anlama Düzeylerine Etkisi

  Boyraz, Celal; Kırkkılıç, Zeynep Oktay

  Araştırmanın temel amacı, hızlı okuma eğitiminin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma hızlarına ve anlama düzeylerine etkisini incelemektir. Bu doğrultuda araştırma, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel model olarak desenlemiştir. 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilen araştırmaya Bayburt ili merkez ilçesine bağlı bir devlet okulunun dördüncü sınıf A ve B şubelerinde öğrenim gören öğrenciler katılmıştır. Örneklemi 16 deney, 15 kontrol olmak üzere 31 öğrenci oluşturmaktadır. Deneysel süreçte önce her iki sınıfa ön test olarak Okuduğunu Anlama Başarı Testi uygulanmış ve araştırmacılar tarafından belirlenen metin üzerinden okuma hızı ölçümü yapılmıştır. Deney grubuna araştırmacı tarafından Hızlı Okuma Eğitimi verilmiştir. Deneysel işlem sonrasında veri toplama araçları son test olarak yeniden uygulanmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan verilerin normal dağılıp dağılmadığını incelemek için Shapiro-Wilk normallik testi sonuçları, basıklık-çarpıklık katsayıları, histogram ve kutu grafikleri incelenerek verilerin parametrik testlerle çözümlenmesine karar verilmiştir. Sonuç olarak hızlı okuma eğitiminin okuduğunu anlama başarısını ve okuma hızını olumlu yönde etkilediği görülmüştür.

  AtıfTR Dizin1

  İncele
• MakaleYalnız künye2025/r/bayburt/16192
  Okul Öncesi Öğretmenlerine Yönelik Öz Düzenlemeli Öğrenme Öğretim Ölçeği’nin (Ö-ÖDÖ) Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

  Tutkun, Cansu; Balci, Asli; Kılıç, Zeynep Nur Aydın

  Öz düzenlemeli öğrenme, davranışsal, bilişsel ve üstbilişsel becerileri birbirleriyle bağlantılı olarak ele alan ve yaşam boyu öğrenme için gerekli olan temel bir beceridir. Araştırmada Bai ve Li (2024) tarafından geliştirilen “Öz Düzenlemeli Öğrenme Öğretim (Ö-ÖDÖ)” Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanarak geçerlilik ve güvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmaktadır. Ölçek “görev analizi”, “motivasyonel inançlar”, “öz-denetim”, “öz-gözlem”, “öz-yargılama” ve “öz-tepki” olmak üzere altı boyuttan ve 28 maddeden oluşmaktadır. Araştırmada 322 okul öncesi öğretmeni yer almıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğinin ortaya konulmasında doğrulayıcı faktör analizinden yararlanılmıştır. Birinci düzey doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin orijinal formunda ortaya konulan altı boyutun iyi uyum gösterdiği (χ2/sd=2,45; RMSEA=0,67; SRMR=0,062; NFI=0,93; NNFI=0,95; CFI=0,96; IFI=0,96; RFI=0,92) sonucuna ulaşılmıştır. Benzer şekilde yapılan ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizi sonucunda da modelin iyi uyum gösterdiği (χ2/sd=2,45; RMSEA=0,67; SRMR=0,068; NFI=0,93; NNFI=0,95; CFI=0,96; IFI=0,96; RFI=0,92) ortaya konulmuştur. Ölçeğin güvenirlik çalışmasında ise Cronbach Alpha katsayısından yararlanılmıştır. Bu doğrultuda ölçeğin alt boyutları ve tamamı için Cronbach Alpha katsayısı sırasıyla 0,68, 0,78, 0,71, 0,84, 0,76, 0,84 ve 0,92 bulunmuştur. Sonuç olarak Öz Düzenlemeli Öğrenme Öğretim Ölçeği’nin Türk kültürü için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir.

  • 
  AtıfOpenAlex1

  İncele
• MakaleAçık Erişim2025/r/bayburt/16123
  5 Yaş Çocukların Akran İlişkileri ile Yalnızlık ve Sosyal Memnuniyetsizlikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

  Akbaba, Fikrinaz Damla; Karoğlu, Hilal

  Bu araştırma beş yaş grubu çocukların akran ilişkileri ile yalnızlık ve sosyal memnuniyetsizlikleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama modelinde tasarlanmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu Bayburt il merkezinde MEB’e bağlı anaokullarında ve anasınıflarında okul öncesi eğitimine devam eden 119 çocuk oluşturmuştur. Araştırmanın verileri; Okul Öncesinde Akran İlişkileri Ölçeği (Öğretmen Formu), 60-72 Aylık Çocuklar İçin Yalnızlık ve Sosyal Memnuniyetsizlik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada, çocukların akran ilişkileri ile yalnızlık ve sosyal memnuniyetsizlikleri arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı ortaya çıkmıştır. Çocukların akran ilişkileri genel puanı, akran ilişkileri alt boyut puanları ve YSMÖ’den aldıkları puan ailedeki çocuk sayısına, anne öğrenim düzeyine ve anne çalışma durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmamıştır. Çocukların cinsiyetlerine göre zorba çocuk alt boyut puanlarında anlamlı farklılaşma olduğu, erkeklerin puanlarının kızlara göre yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Akran ilişkileri genel puanının, baba öğrenim düzeylerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı, zorba çocuk, arkadaşlık ve etkileşim, mağdur çocuk ve YSMÖ’den aldıkları puanların ise anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1/r/bayburt/11782
  Preschool children's social skills, problem behaviors, academic self-esteem and teacher-child relationship: a serial mediation model

  Tutkun, Cansu; Eskidemir Meral, Seda

  Introduction: Research has shown that children's social skills have effects on their problem behaviors. However, the mechanisms through which social skills contribute to reducing problem behaviors need further clarification. Methods: This study examined the relationship between preschool children's social skills and problem behaviors, as well as the independent and serial mediating roles of academic self-esteem and teacher-child relationship in this relationship. The study included 382 children aged 3–5 years, randomly selected in Türkiye. Results and discussion: As a result of the study: (1) there was a significant and negative relationship between problem behaviors and social skills, academic self-esteem and teacher-child relationship; (2) the mediating role of academic self-esteem and teacher-child relationship in the relationship between social skills and problem behaviors was supported; and (3) the serial mediating role of academic self-esteem and teacher-child relationship in the effect of social skills on problem behaviors, respectively, was found. These findings indicated that children's social skills may help to increase their academic self-esteem, improve the teacher-child relationship, and thus reduce their problem behaviors. Therefore, these results have important implications for designing interventions to increase preschool children's social skills, academic self-esteem, and teacher-child relationship, as well as to prevent the early development of problem behaviors.

  • 
  AtıfScopus5·WoS4·OpenAlex5

  İncele
• MakaleAçık Erişim2024/r/bayburt/16409
  Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının 21. Yüzyıl Becerileri ve Öz Düzenleme Becerileri Arasındaki İlişki

  Tutkun, Cansu

  Üniversite temelli öğretmen yetiştirme programlarının, 21. yüzyılın ihtiyaçlarına uygun becerilere sahip ve yetkin öğretmen adayları yetiştirmesi gerekmektedir. Bu araştırmada da okul öncesi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri ve öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. İlişkisel tarama modelinde desenlenlenen araştırmanın çalışma grubunu 119 okul öncesi öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırmada öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerini değerlendirmek amacıyla “21. Yy Becerileri Ölçeği”, öz düzenleme becerilerinin değerlendirilmesinde ise “Öz-Düzenleme Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri ve öz düzenleme becerilerinin yüksek olduğu, 21. yüzyıl becerilerinin sınıf düzeyine göre farklılaşmadığı ancak öz düzenleme becerilerinin sınıf düzeyine göre farklılaştığı, cinsiyetin 21. yüzyıl becerileri açısından etkili olduğu ve kadın okul öncesi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerinin erkeklerden yüksek olduğu ancak cinsiyetin öz düzenleme becerileri üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Araştırmada ayrıca 21. yüzyıl becerileri ile öz düzenleme becerileri arasında ilişki olduğu ve öz düzenlemenin 21. yüzyıl becerilerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

  • 
  AtıfOpenAlex4·TR Dizin5

  İncele
• MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ4/r/bayburt/16389
  Okul Öncesi Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarının Çocuklara Kitap Okuma Sürecine Yönelik Farkındalıklarının Belirlenmesi

  Akbaba, Fikrinaz Damla; Gonen, Mubeccel; Öğütcen, Ayşegül; Nur, Neslihan

  Araştırmanın amacı okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının kitap okuma sürecine yönelik farkındalıklarının incelenmesidir. Çalışma grubu 155 okul öncesi öğretmeni ve 71 okul öncesi öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırma karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın nicel boyutu tarama araştırması, nitel boyutu durum çalışmasıdır. Kitap okuma süreci farkındalık formundan elde edilen puanlar demografik özelliklere göre incelenmiştir. Nicel verilerin analizi sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin kitap okuma süreci farkındalık formu puanlarının yaş, mesleki deneyim, çocuk edebiyatı dersi alıp almama durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Bir diğer bulgu da öğretmen adaylarının kitap okuma süreci farkındalık formu puanlarının yaşa göre anlamlı farklılık göstermediği yönündedir. Çalışmanın nitel boyutunda araştırmaya katılan öğretmen ve öğretmen adayları ile kitap okuma sürecine yönelik yapılan görüşmeler sonucunda yüksek düzeyde verimlilik, öğrenmeyi destekleme, çocuklara uygunluk temaları elde edilmiştir. Bunun yanında, öğretmenlerin çocuklara kitap okudukları ortamlar, kitap merkezi, ortam ve çocuğu destekleme, dikkat edilmesi gereken noktalar, uygulama odaklılık, çıktıları görme, tecrübe kazanma, ilgi ve imkân, öğretmen adaylarının çocuklara kitap okudukları ortamlar ve kitapların işlevselleştirilmesi temaları elde edilmiştir.

  • 
  AtıfOpenAlex4

  İncele
• MakaleAçık Erişim2024/r/bayburt/16351
  Okul Öncesi Öğretmenlerinin Yazı Farkındalığı Becerilerine İlişkin Görüş ve Uygulamaları

  Karoğlu, Hilal

  Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin çocukların yazı farkındalığı ile ilgili bilgilerini ve uygulamalarını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 36 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Veriler içerik analizi ve betimsel analiz yapılarak analiz edilmiştir. Öğretmenlerin görüşlerine göre çocukların yazı farkındalığını geliştiren beceri ve/veya davranışlar arasında çoğunluk bakımından ilk üç sırada kalem tutma, dikkat, makas tutma/kullanma/kesme yer almıştır. Çocukların yazı farkındalığını geliştirebilecek materyallerde ilk iki sırada kitapların ve görsel materyallerin yer aldığı görülmüştür. Öğretmenlerin ilk karşılaşmalarda yaptıkları yazı farkındalık çalışmaları ise yaka kartı hazırlama, fonolojik çalışmalar yapma, kitap okuma, dolaplara, eşyalara çocukların isimlerini yazma şeklindeki çalışmalardır. İsim farkındalığı ile ilgili etkinlikler, fonoloji ile ilgili etkinlikler, kitap okuma sınıf içi yapılan etkinliklerin çoğunluğunu oluşturmuş, genel görüş olarak sınıf dışında yazı farkındalığına yönelik etkinlik yapılmadığını ifade ettikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin genel görüşlerine göre eğitim ortamında yazı farkındalığına yönelik özel bir düzenleme yapılmadığı, etkinlikler uygulandıktan sonra ortamdan kaldırıldığı belirlenmiştir. Gözlemin, soru sormanın, tekrar çalışmaların değerlendirmede yapılan çalışmalardan bazıları arasında yer aldığı; değerlendirme sonucunda öğretmenlerin çoğunlukla aile desteğiyle çalışmaların yapıldığı/yaptırıldığını ifade ettikleri görülmüştür.

  • 
  AtıfOpenAlex4·TR Dizin2

  İncele
• MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ4/r/bayburt/16514
  K-12 Beceri Eğitiminde Üst Düzey Düşünme Becerileri: Sosyal Bilgiler Dersi Örneği

  Boyraz, Celal; Ari, Sinan

  K-12 Beceriler Çerçevesi temelinde Sosyal Bilgiler dersi kapsamında üst düzey düşünme becerilerinin incelendiği bu çalışmada analitik araştırma deseni benimsenmiştir. Araştırmanın ilk veri kaynağı Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (2018) olup diğer veri kaynakları güncel okutulan sosyal bilgiler ders kitaplarıdır. Araştırmada öncelikli olarak dersin kazanımları her iki araştırmacı tarafından yenilenmiş Bloom taksonomisi bağlamında incelenmiş ve hangi üst düzey düşünme becerisine yönelik olduğu kararlaştırılmıştır. Ardından üst düzey düşünme becerileri ile eşleştirilen kazanımların ders kitaplarında nasıl yer aldığı incelenmiştir. Verilerin analizi sürecinde her iki araştırmacı tarafından kontrol listeleri ile ulaşılan sonuçlar karşılaştırılmıştır. Uyum değeri hesaplandıktan sonra kazanımlar üzerinde tek tek tartışmalar gerçekleştirilerek üst düzey düşünme becerileri üzerine fikir birliğine varılmıştır. Tüm bu sürecin sonunda veriler betimsel analiz yapılarak çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre üst düzey düşünme becerilerinin yetersiz olduğu ve öğrenme alanlarına göre dengeli bir dağılım olmadığı, kitaplarda yer alan etkinliklerin, hazırlık ve değerlendirme sorularının üst düzey düşünme becerilerini yansıtmada yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Kitaplarda yer alan etkinlik sorularının genelde çıkarım yapma, karşılaştırma gibi bütünleşik becerileri yansıttığı görülmüştür. Araştırma sonunda program güncelleme çalışmalarında kazanım beceri eşleştirilmesinin yapılmasına, öğrenme alanlarına göre üst düzey düşünme becerilerinin dengeli dağılımına ve ders kitaplarının bu noktalara dikkat edilerek hazırlanması önerilmiştir.

  • 
  AtıfOpenAlex6·TR Dizin5

  İncele
• MakaleAçık Erişim2022/r/bayburt/16709
  Sınıf öğretmenliği lisans programının (2018) aday öğretmenlerin öz-yeterlik inançları bağlamında değerlendirilmesi

  Boyraz, Celal; Sarikaya, İsmail

  Bu araştırmanın amacı, aday sınıf öğretmenlerinin sınıf öğretmenliği müfredatına yönelik görüşleri ve öz-yeterlik inançları üzerinden 2018 Sınıf Öğretmenliği lisans programını değerlendirmektir. Araştırmada karma yöntem araştırması temel desenlerinden çeşitleme deseni benimsenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, bir devlet üniversitesinde sınıf öğretmenliği programında öğrenim görmekte olan ve 2021-2022 öğretim yılında mezun olan 65 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örneklemenin benimsendiği araştırmada 2018 Sınıf Öğretmenliği müfredatında yer alan tüm dersleri almış olmak ölçüt olarak alınmıştır. Veri toplama amacıyla ilk olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen ve iki bölümden oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve Sarikaya ve Sökmen (2021) tarafından sınıf öğretmeni ve öğretmen adayları için geliştirilen öz-yeterlik inançları ölçeği kullanılmıştır. Ölçekten elde edilen verilerin analizinde betimsel ve kestirimsel istatistikten faydalanılırken, nitel verilerin analizinde içerik analiz adımları takip edilmiştir. Araştırma sonucunda katılımcılar, alan eğitimi dersleri ve meslek bilgisi derslerini katkısı yüksek dersler olarak nitelendirmişlerdir. Ayrıca öğretmenlik öz-yeterlik inançları ile alan eğitimi ve meslek bilgisi ders gruplarının katkı düzeyi dereceleri arasında orta düzeyli; alan eğitimi ve meslek bilgisi seçmeli ders gruplarının katkı düzeyi dereceleri arasında ise düşük düzeyli, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişkinin olduğu ortaya konulmuştur. Ancak adayların öğretmenlik öz-yeterlik inançları ile genel kültür zorunlu ve seçmeli ders gruplarının katkı düzeyi dereceleri arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmüştür. Yapılan görüşmelerde katılımcıların derslerin sağladığı katkının öğretim elemanı, derslerin içeriği ve atanma kaygısı gibi değişkenlerden etkilendiği söylenmiş ve uygulamaya yönelik derslere daha fazla yer verilmesi gerekliliği öne çıkmıştır.

  • 
  AtıfOpenAlex3·TR Dizin2

  İncele