Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 1
• 1
• 1

• Doktora TeziAçık Erişim2026/r/bayburt/16863
  Bayburt florasında doğal olarak yetişen adaçayı (Salvia spp.) türlerinin uçucu yağ, uçucu yağ bileşenleri ve antioksidan özelliklerinin belirlenmesi

  Bayram Yurtvermez

  Bu çalışma, Bayburt ili florasında doğal olarak yayılış gösteren Salvia türlerinin uçucu yağ oranı, uçucu yağ bileşenleri ile toplam fenolik madde ve antioksidan aktivitesini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. İlk defa Bayburt ili sınırlarında doğal olarak yetişen 11 farklı Salvia türü ile ticari olarak temin edilmiş kültür türleri olan Salvia officinalis ve Salvia fruticosa bitki materyali olarak kullanılarak belirtilen özellikler bakımından karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda toplamda 106 uçucu yağ bileşeni belirlenmiştir. En yüksek uçucu yağ içeren yabani türün %0,154 ile Salvia sclarea olduğu görülmüştür. En yüksek toplam fenolik madde içeriği (64,44 mgGAE/g) ve en yüksek DPPH değeri (133,55 mgTE/g) Salvia bracteata türünde tespit edilmiştir. Bayburt florasında doğal olarak yetişen türler arasında özellikle Salvia bracteata, Salvia multicaulis ve Salvia nemorosa toplam fenolik madde ve antioksidan aktivite sonuçları açısından yüksek değerler ile dikkat çekici bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar Bayburt ili florasında doğal olarak yayılış gösteren Salvia türleri arasında uçucu yağ oranı, uçucu yağ bileşenleri ile toplam fenolik madde ve antioksidan aktivitesi bakımından değerli türlerin bulunduğunu göstermiştir. Bölgenin iklim koşulları ile üretimi yapılan bitki çeşitliliği göz önününe alınarak, daha kapsamlı analizler ile desteklendikten sonra özellikle S. bracteata, S. multicaulis ve S. nemorosa türlerinin kültüre alınma potansiyellerinin olabileceği düşünülmektedir. Bu türlerin daha kapsamlı analizler ile araştırılarak bölgeye ekonomik gelir ve yani istihdam alanları kazandırılabileceği sonucuna varılmıştır.

  İncele
• MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1/r/bayburt/11303
  Ultrasonic-Assisted Deep Eutectic Solvent Extraction of Polyphenols From Tea Parts: A Green Assessment

  Gerçek, Yusuf Can; Baştürk, Fatma Nur; Gıdık, Betül; Abca, Tuğba Elbir; Yurtvermez, Bayram; Fuente-Ballesteros, Adrián; Kutlu, Naciye; Ecem Bayram, Nesrin

  Deep eutectic solvents (DESs) have emerged as green alternatives to conventional solvents for extracting bioactive compounds from plants. This study evaluated nine choline chloride–based DESs for recovering antioxidant polyphenols from four parts of the tea plant (Camellia sinensis): seed, bud, leaf, and flower. Total phenolic content, antioxidant activity, and individual polyphenolic profiles were determined, and the greenness of the sample preparation was assessed using AGREEprep. The highest total phenolic content (53.28 mg GAE/g) and antioxidant activity (141.17 mg TE/g) were obtained from leaves using ChCl:formic acid, outperforming ethanol and methanol. Leaves also exhibited the highest total quantified polyphenolic content (up to 95,813 mg/kg DW, corresponding to the sum of the quantified polyphenols), with epicatechin gallate and gallocatechin + epigallocatechin being the major contributors. Flowers and buds showed notable polyphenolic diversity, while seeds contained the lowest levels. Statistical analysis confirmed clear clustering patterns according to plant part and solvent type. AGREEprep evaluation yielded scores up to 0.54, highlighting the environmental benefits of DES-based extraction. We demonstrated that tea leaves were the richest source of bioactive polyphenols, and selected DESs, particularly formic acid–based and ethylene glycol–based, exhibited superior efficiency and sustainability compared to conventional solvents. These findings support the wider adoption of DESs for green, high-yield extraction of pharmacologically important compounds from tea and other medicinal plants.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2025/r/bayburt/16244
  Rize Çay Bahçeleri İçin Tehdit Oluşturan Türkiye İçin Yeni Bir İstilacı Bitki Kaydı: Begonia cucullata Willd. var. hookeri (A.DC.) L.B.Sm. & B.G.Schub

  Sefali, Abdurrahman; Demir, İbrahim; Yapar, Yakup; Keser, Ali Murat; Yurtvermez, Bayram

  Bir alanın biyolojik çeşitliliği mevcut doğal envanterin devamlılığı için önemlidir. Benzer şekilde tarım alanlarında verimi üst düzeyde tutabilmek insanoğlu için zorunluluk haline gelmiştir. İstilacı bitkiler biyolojik çeşitliliği ve tarımı, olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmaya konu olan Begonia cucullata Willd. var. hookeri (A.DC.) L.B.Sm. & B.G.Schub taksonu, Rize ilindeki bazı çay (Camellia sinensis (L.) Kuntze) bahçelerinde doğal yollarla yayılmaya başladığı tespit edilmiştir. Yerel düzeyde çay bahçelerinin ekonomik ve tarımsal önemi göz önünde bulundurulduğunda, bu kaydın ne denli önem arz ettiği görülmektedir.

  • 
  • 
  İncele
• MakaleYayıncıda açık erişim2025Scopus SJRQ2/r/bayburt/12871
  Primula longipes subsp. bayburtensis Sefali, Yapar & Demir (Primulaceae): A new taxon from north-eastern Anatolia, Türkiye

  Sefalı, Abdurrahman; Yapar, Yakup; Demir, İbrahim; Yurtvermez, Bayram; Keser, Ali Murat

  The new taxon, Primula longipes subsp. bayburtensis Sefali, Yapar & Demir, subsp. nov. (Primulaceae) is described and illustrated from Bayburt Province, Türkiye. It is morphologically assigned to Primula sect. Crystallophlomis based on its long scapes, lanceolate and denticulate leaf with long petiole and hairless habit, fruits longer than calyx and covered by farina on the scape. This new taxon is similar to Primula longipes and P. nivalis subsp. turkestanica; it can also be easily distinguished by its calyx divided ratio, thurm flowers (unwidened corolla tube shape and length) and capsules (length) futures.

  İncele