Bayburt florasında doğal olarak yetişen adaçayı (Salvia spp.) türlerinin uçucu yağ, uçucu yağ bileşenleri ve antioksidan özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma, Bayburt ili florasında doğal olarak yayılış gösteren Salvia türlerinin uçucu yağ oranı, uçucu yağ bileşenleri ile toplam fenolik madde ve antioksidan aktivitesini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. İlk defa Bayburt ili sınırlarında doğal olarak yetişen 11 farklı Salvia türü ile ticari olarak temin edilmiş kültür türleri olan Salvia officinalis ve Salvia fruticosa bitki materyali olarak kullanılarak belirtilen özellikler bakımından karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda toplamda 106 uçucu yağ bileşeni belirlenmiştir. En yüksek uçucu yağ içeren yabani türün %0,154 ile Salvia sclarea olduğu görülmüştür. En yüksek toplam fenolik madde içeriği (64,44 mgGAE/g) ve en yüksek DPPH değeri (133,55 mgTE/g) Salvia bracteata türünde tespit edilmiştir. Bayburt florasında doğal olarak yetişen türler arasında özellikle Salvia bracteata, Salvia multicaulis ve Salvia nemorosa toplam fenolik madde ve antioksidan aktivite sonuçları açısından yüksek değerler ile dikkat çekici bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar Bayburt ili florasında doğal olarak yayılış gösteren Salvia türleri arasında uçucu yağ oranı, uçucu yağ bileşenleri ile toplam fenolik madde ve antioksidan aktivitesi bakımından değerli türlerin bulunduğunu göstermiştir. Bölgenin iklim koşulları ile üretimi yapılan bitki çeşitliliği göz önününe alınarak, daha kapsamlı analizler ile desteklendikten sonra özellikle S. bracteata, S. multicaulis ve S. nemorosa türlerinin kültüre alınma potansiyellerinin olabileceği düşünülmektedir. Bu türlerin daha kapsamlı analizler ile araştırılarak bölgeye ekonomik gelir ve yani istihdam alanları kazandırılabileceği sonucuna varılmıştır.

This study was conducted to determine the essential oil content, essential oil components, total phenolic content, and antioxidant activity of Salvia species naturally occurring in the flora of Bayburt Province. For the first time, 11 different Salvia species growing naturally within the borders of Bayburt Province were compared with the commercially available cultivated species Salvia officinalis and Salvia fruticosa in terms of the specified characteristics using these as plant materials. The study identified a total of 106 essential oil components. Salvia sclarea was found to be the wild species with the highest essential oil content at 0.154%. The highest total phenolic content (64.44 mg GAE/g) and the highest DPPH value (133.55 mg TE/g) were detected in Salvia bracteata. Among the species naturally occurring in the Bayburt flora, Salvia bracteata, Salvia multicaulis, and Salvia nemorosa were found to be particularly notable for their high values in terms of total phenolic content and antioxidant activity. The results obtained indicate that among the Salvia species naturally occurring in the flora of Bayburt Province, there are species of high value in terms of essential oil content, essential oil components, total phenolic content, and antioxidant activity. Considering the region's climatic conditions and the diversity of cultivated plants, it is believed that species such as S. bracteata, S. multicaulis and S. nemorosa may have potential for cultivation, particularly following more comprehensive analyses. It has been concluded that further research on these species could generate economic revenue and create employment opportunities for the region.