Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Aksan, Nurcan Demircan(4)
- Akgül, Güldem Dönel(3)
- Doğan, Salih(3)
- Erdoğan, Yaşar(3)
- Cengiz, Mahir Murat(2)
- Topçu, Aydın(2)
- Avşar, Jülide(1)
- Ayata, Umit(1)
- Bal, Bekir Cihad(1)
- Batur, Zikra(1)
- Başlar, Mehmet(1)
- Bülbül, Ali Savaş(1)
- Erdogan, Yasar(1)
- Ertugay, Mustafa Fatih(1)
- Kara, Yakup(1)
- Orçan, İlayda(1)
- Özçelik, Sezgin(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025Yeni Bir Kayıt ve İlave Notlar ile Türkiye'deki Clubiona (Araneae: Clubionidae) Cinsine Katkılar
Aksan, Nurcan Demircan; Topçu, Aydın
Kese örümcekleri olarak adlandırılan Clubionidae ailesi, çok sayıda cins ve tür içerir. Bu örümcekler dünya çapında geniş bir dağılıma sahiptir. Clubiona Latreille, 1804, 528 tür ile Clubionidae familyasının en fazla türe sahip cinsidir. Bu cinsin Avrupa'da dağılım gösteren 47 türü vardır. Dünyada çok sayıda türü bulunan cinsin, Türkiye’de yalnızca 14 türü bulunmaktadır. Bu türlerin detaylı bir şekilde incelenmesi bölgedeki biyoçeşitliliği anlamamıza önemli katkılar sağlayacaktır. Clubiona cinsine yeni katkılar sağlamak amacıyla Bayburt ilinden örnekler toplanmış ve sistematik açıdan incelenmiştir. Örnekler çalılıklardan, bitki köklerinin arasından ve taş altından toplanmıştır. Türler Olympus SZX-16 stereomikroskop kullanılarak incelenmiş ve ölçümleri yapılmıştır. Bu çalışmada, Bayburt ilinden Clubiona cinsinin bazı üyeleri rapor edilmiştir. C. diversa O. Pickard-Cambridge, 1862 Türkiye'den ilk kez kaydedilmiştir. Yeni kayıtla birlikte C. brevipes Blackwall, 1841, C. neglecta O. Pickard-Cambridge, 1862 ve C. pseudoneglecta Wunderlich, 1994 Bayburt ilinden yeni lokalite kaydı olarak verilmiştir. Türlerin morfolojik karakterleri ve fotoğrafları, yeni kaydın detaylı tanımıyla birlikte sunulmuştur. Ayrıca yeni kaydın dünya dağılımı harita ile gösterilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025Three New Records for Spider (Arachnida: Araneae) Fauna of Türkiye
Aksan, Nurcan Demircan; Avşar, Jülide
As a result of the study carried out in Bayburt province, 3 new records for Türkiye were identified. These species are Agyneta fuscipalpus (C. L. Koch, 1836), Micaria lenzi Bösenberg, 1899 and Synaphris lehtineni Marusik, Gnelitsa & Kovblyuk, 2005. The genus Synaphris Simon, 1894, belonging to the family Synaphridae, which has a very rare distribution, is represented by 11 species worldwide. Only 4 of these species are distributed in Europe. Synaphris lehtineni Marusik, Gnelitsa & Kovblyuk, 2005 is extremely important as it represents the first recorded species of the family Synaphridae in Türkiye. The genus Agyneta Hull, 1911, belonging to the family Linyphiidae, one of the largest spider families in the world, has 201 species globally. Of these, 43 are also found in Europe. Agyneta fuscipalpus (C. L. Koch, 1836) has been added as a new record to the genus, which previously had only 3 species in Türkiye. The genus Micaria Westring, 1851, of the family Gnaphosidae, which has a wide distribution, is represented by 124 species worldwide. Of these, 34 are also found in Europe. Until now, 11 species of this genus have been identified from Türkiye. With this study, Micaria lenzi Bösenberg, 1899 has been recorded for the first time in Türkiye. The samples were collected from rocky areas and under stones. The specimens were identified using a stereomicroscope and photographed using a digital camera. The morphological characteristics and photographs of the new records are presented with their detailed descriptions.
- MakaleAçık Erişim2025First Data on the Spider Fauna of Bayburt, with a New Record and Additional Notes (Arachnida: Araneae)
Aksan, Nurcan Demircan; Batur, Zikra
This study, which is the first araneo-fauna survey in Bayburt province, was carried out around the Bâbertî Campus of Bayburt University between June and September 2023. A total of 38 species belonging to 14 families were identified in the study. These species constitute the first locality records of Bayburt province. Of these species, Titanoeca tristis L. Koch, 1872 is determined as a new record for Türkiye. Also, the presence of Pardosa aquila Buchar & Thaler, 1998 is confirmed by the present study. Detailed descriptions, photographs and world distribution data of both species are presented. In addition, the copulatory organs of Pardosa aquila Buchar & Thaler, 1998 are compared with those of its closest relative, Pardosa italica Tongiorgi, 1966, found in the same region. All species identified in the study area are listed with their world distributions and references in Türkiye. Keywords: Araneae, Titanoeca tristis, biodiversity, Bayburt.
- MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ4EFFECT OF ELECTROMAGNETIC FIELD DERIVED FROM ELECTRIC FENCE SYSTEM ON SPERM ACTIVITIES OF HONEYBEES (Apis mellifera L.)
Erdoğan, Yaşar
This study investigated the effects of electromagnetic fields (EMFs) from electric fence systems on physiological and reproductive parameters of male honeybees (Apis mellifera caucasica). The study was conducted between May and August 2024 at the Bayburt University Beekeeping Application and Research Center, with five experimental groups. Hives were positioned at varying distances (1–2.5 m) from the fence. The findings showed that the average body weight (245.4 mg), sexual maturity rate (58.56%), and sperm concentration (0.87 ± 0.04 × 10 ⁶/µL) of drones closest to the electric fence were significantly reduced (p < 0.05). The electric field effect was limited in groups at greater distances, with statistically insignificant differences in some parameters. No significant differences were found between groups in sperm volume. Results demonstrate that electric fields from fence systems suppress developmental processes and reproductive physiology of drones in a distance-dependent manner. Lower body weight, decreased sperm concentration, and proportion of mature males in colonies near the fence show electromagnetic stress is a significant risk for bee health. Future studies should examine the effects of electromagnetic fields at different frequencies and strengths on larval development, sperm morphology, oxidative stress markers, and gene expression profiles.
- MakaleAçık Erişim2025Türkiye’den İki Yeni Kayıt: Araeoncus altissimus Simon, 1884 ve Trichoncus auritus (L. Koch, 1869) (Araneae: Linyphiidae)
Aksan, Nurcan Demircan; Topçu, Aydın
Bu çalışmada, iki linyphiid türü olan Araeoncus altissimus Simon, 1884 ve Trichoncus auritus (L. Koch, 1869), Türkiye’den ilk kez rapor edilmiştir. Her iki tür de Kafkasya ve Avrupa’nın bazı bölgelerinden bilinmesine rağmen, şu ana kadar Türkiye’deki varlıkları bilinmemekteydi. Bu türlerin Bayburt ilinden tespit edilmesi, yalnızca bilinen dağılım alanlarındaki biyocoğrafik boşluğu doldurmakla kalmayıp, aynı zamanda örümcek çeşitliliğinin ortaya konmasında bölgesel faunistik çalışmaların önemini de vurgulamaktadır. Örnekler, Bayburt ilindeki üç farklı lokalitede taş altları ve kayalık habitatlardan penset ve el aspiratörü kullanılarak toplanmıştır. Örnekler stereomikroskop kullanılarak teşhis edilmiş ve dijital kamera ile fotoğraflanmıştır. Yeni kayıtlara ait morfolojik ve genital karakterlerin tanımları ve fotoğrafları verilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2025Adverse Effects of Commonly Used Acaricides on the Reproductive Physiology of Drone Honeybees (Apis mellifera L.)
Erdogan, Yasar
This study evaluated the adverse effects of three widely used commercial acaricides (amitraz, flumethrin, and formic acid) on the reproductive physiology and quality parameters of drones (Apis mellifera caucasica), commonly used for the control of the destructive pest, Varroa destructor. The experiment was conducted on 20 colonies at the Bayburt University Beekeeping Application and Research Station during the spring-summer of 2025. The acaricides were applied to different experimental groups shortly before the drone cells were capped. Key reproductive quality parameters including body weight, sexual maturity rate, sperm viability, sperm concentration, and semen volume were assessed. The results showed that all three acaricide applications had statistically significant negative effects (p<0.05) on all measured reproductive parameters. Notably, the amitraz and formic acid treatments caused the most significant decreases in sperm viability and sperm concentration. Furthermore, compared to the control group, significant reductions were observed in both sexual maturity rates and drone body weights. The amitraz treatment group, in particular, exhibited the lowest sperm concentration (0.90±0.04×106/μL), a finding that aligns with the most substantial decrease in body weight (52.24 mg lower than the control). These findings clearly demonstrate that the common acaricidal compounds used against Varroa mites pose potential physiological and reproductive risks to drone. This highlights a critical concern for sustainable beekeeping, especially in queen bee rearing programs, and underscores the need for careful consideration of treatment methods and timing.
- MakaleAçık Erişim2023Alyssum filiforme Bitkisinin Antimikrobiyal, Antibiyofilm, Antioksidan Aktivitesinin ve Fenolik Profilinin Belirlenmesi
Kara, Yakup; Bülbül, Ali Savaş; Orçan, İlayda
Öz − Bakteriler antibiyotiklere ve türevlerine karşı günden güne direnç kazanmaktadır ve bu küresel bir sorun haline gelmektedir. Bitkilerde bulunan sekonder metabolitlerin (fenolik bileşikler, flavonoidler, alkoloidler gibi) antioksidan ve antimikrobiyal gibi çeşitli aktiviteleri sebebiyle bu küresel sorunun önüne geçilebileceği düşünülmektedir. Bu kapsamda çeşitli çalışmalar yapılmış ve halen de yapılmaktadır. Bitkisel kaynaklardan antioksidan, antimikrobiyal ve anti-biyofilm gibi etki gösteren bileşenlerin belirlenmesi ile antibiyotik ve türevlerine karşı oluşan direnç aşılabilir. B vitamini ve magnezyum açısından zengin olan Brassicacea ailesinin bir üyesi de Alyssum filiforme türüdür. Alyssum filiforme bu kapsamda değerlendirilebilecek potansiyele sahip bir endemik türdür. Bu çalışmada; endemik olarak yetişen türün antimikrobiyal, anti-biyofilm, antioksidan ve RP-HPLC-PDA ile fenolik profili belirlendi. Elde edilen ekstre antimikrobiyal aktivite için Minimum İnhibisyon Konsantrasyonu (MIC) ve Minimum Bakterisidal Konsantrasyonu (MBC) yöntemleri uygulandı, antioksidan aktiviteyi belirlemek için ise 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) radikalini temizleme aktivitesi ve demir indirgeme antioksidan güç (FRAP) metodları kullanıldı. Biyofilm oluşumunu önlemedeki etkinliği gözlemleyebilmek için kristal viyole bağlama yöntemi kullanıldı. Tüm bakterilerde olumlu sonuçlar elde edildi. FRAP ve DPPH sonuçları sırasıyla 13.070 μmol FeSO4.7H2O/g ve SC50 5.190 mg/ml olarak belirlendi. Elde edilen fenolik analiz sonucunda bitkinin kafeik asit ve krisin yönünden zengin olduğu bulundu. Elde edilen sonuçlar ışığında Alyssum filiforme türünün sağlık açısından değerli bir tür olduğu düşünülmektedir.
AtıfOpenAlex3TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2019İzmir’de Yetişen İğde (Elaeagnus angustifolia L.) Odununda Bazı Fiziksel ve Mekanik Özelliklerinin Belirlenmesi
Bal, Bekir Cihad; Ayata, Umit
Odun hammaddesi önemli mühendislik malzemelerinden birisidir. Özellikle, yenilenebilir olması, ucuz olması, kolay temin edilebilmesi, kolay işlenmesi, çevre dostu olması ve estetik bakımdan tercihe edilmesi önemli üstünlüklerindendir. Odunun kullanım yerine karar verirken, onun bazı teknolojik özelliklerinin iyi bilinmesi gerekmektedir. Yapılan önceki çalışmalarda, iğde odununun fiziksel ve mekanik özellikleri üzerine yeterli çalışmaya ulaşılamamıştır. Bu nedenle, bu çalışmada, İzmir’de yetişen iğde (Elaeagnus angustifolia L.) odununa ait bazı fiziksel ve mekanik özellikleri araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; hava kurusu rutubet değeri %9,93, hava kurusu yoğunluk (D12) 536 kg/m3, tam kuru yoğunluk (Do) 507 kg/m3, teğet yönde genişleme (αt) %5,90, radyal yönde genişleme (αr) %3,24, boyuna yönde genişleme (αı) %0,30, hacmen genişleme (αv) %9,44, lif doygunluğu noktası (LDN) %18,63. Şok direnci 0,389 kgm/cm2, eğilme direnci 61,12 N/mm2 ve elastikiyet modülü tayini 4663 N/mm2, janka sertlik değeri teğet, radyal ve enine yüzeyler için sırasıyla 40,23 N/mm2, 40,10 N/mm2 ve 58,74 N/mm2 olarak tespit edilmiştir.
AtıfOpenAlex4TR Dizin3İncele - MakaleAçık Erişim2018Determination of Behavioural Characteristics of Different Honey bee (Apis mellifera L.) Genotypes in Eastern Anatolian Conditions
Cengiz, Mahir Murat; Erdoğan, Yaşar
In this study, it was investigated the stinging, robing and swarming tendencies of Buckfast, Carniolan, Caucasian and Erzurum honeybee genotypes in Eastern Anatolian conditions. In the 2015 production period, a total of 40 colonies,10 from each of Buckfast, Carniolan, Caucasian and Erzurum genotypes were used in the study. Caucasian genotype was the most gentle with 6.22±0.65 pcs/colony average number of stings, while Erzurum genotype was the most aggressive with 12.12±1.08 pcs/colony average number of stings. As a result of analysis of variance applied to average numbers of stings genotypes, the difference between the genotypes was found to be very significant in terms of tendency to stinging. In terms of tendency to robing, the Buckfast genotype ranked first with 1.57±0.17 pcs, while the Carniolan genotype had the lowest trend of robing with a value of 0.62±0.16 pcs. In terms of swarming tendency, the difference between the genotypes was statistically significant.
AtıfOpenAlex2TR Dizin4İncele - MakaleYalnız künye2017Scopus SJRQ3Doğu Anadolu-Türkiye Koşullarında Farklı Bal Arısı (Apis mellifera L.) Genotiplerinin Kışlama Yeteneği ve Koloni Performanslarının Karşılaştırılması
Cengiz, Mahir Murat; Erdoğan, Yaşar
Bu çalışmada, Doğu Anadolu koşullarında Buckfast, Karniyol, Kafkas ve Erzurum genotiplerinin kışlama yeteneği ve bazı fizyolojik özellikleri araştırılmıştır. Araştırmada Langstroth tipi ahşap kovanlardaki güçleri eşitlenmiş kolonilerden 2014 yılı kışlatma döneminde Buckfast, Karniol, Kafkas ve Erzurum bal arısı genotiplerinin her birinden 12'şer olmak üzere toplam 48 adet koloni kışlatmaya alınmıştır. 2015 yılı üretim döneminde ise 11'er adet Buckfast, Karniol, Erzurum ve 10 adet de Kafkas genotipine mensup toplam 43 adet koloni kullanılmıştır. Üretim sezonunda genotip grupların ortalama arılı çerçeve sayıları sırasıyla 11.72±0.63, 12.17±0.62, 9.52±0.51 ve 10.72±0.55 adet/koloni; ortalama kuluçka alanları 2713.7±237.9, 2797.6±238.3, 2036.5±166.4, 2364.3±197.2 cm2/koloni olarak bulunmuştur (19.04.2015-4.10.2015). Arılı çerçeve sayısı ve kuluçka alanı bakımından gruplar arasındaki fark istatistiksel açıdan önemli (P<0.01) bulunmuştur. Grupların ortalama bal verimleri; 28.08±2.37, 29.94±2.17, 19.28±2.13 ve 23.36±2.15 kg/koloni olarak belirlenmiştir. Bal verimleri bakımından gruplar arasındaki fark istatistiksel açıdan önemli (P<0.05) bulunmuştur.
AtıfTR Dizin8İncele - MakaleYalnız künye2011Scopus SJRQ2Türkiye’den Eustigmaeus Berlese (Acari: Stigmaeidae) cinsine ait gözsüz yeni bir akar türü
Doğan, Salih; Akgül, Güldem Dönel; Özçelik, Sezgin
A new eyeless mite species of the genus Eustigmaeus from Turkey, Eustigmaeus anophthalmus, is describedand illustrated.
AtıfTR Dizin5İncele - MakaleYalnız künye2011Scopus SJRQ2Determination of protein and gluten quality-related parameters of wheat l our using near-infrared rel ectance spectroscopy (NIRS)
Ertugay, Mustafa Fatih; Başlar, Mehmet
Buğday ve un işleme teknolojisinde kalite/kontrol için yapılan kimyasal analizler oldukça zaman alıcıdır. Klasikmetotlara alternatif bir teknoloji olan yakın kızılötesi (NIR) spektroskopisi sonuçların birkaç saniyede elde edilmesinisağlar. Bu çalışmada, Türkiye’nin farklı bölgelerinden bir araya getirilen 120 çeşit buğday öğütüldü ve unlarda protein,yaş gluten, kuru gluten ve Zeleny sedimantasyon değerlerinin kalibrasyon modellerini geliştirmek için NIR spektrosko- pisi kullanıldı. Bunun için, monokromatör NIRSystem 6500 ile taranarak unların 1100 nm ile 2500 nm aralığındakispektraları elde edildi. Unların log 1/R’deki spektral verisi ile log 1/R’nin 1. ve 2. türevlerine Çoklu Lineer Regresyon(MLR) ve Kısmi En az Kareler (PLS) uygulandı. Protein, yaş gluten, kuru gluten ve Zeleny sedimantasyon parametreleriiçin korelasyonları sırasıyla r = 0.985, 0.976, 0.953 ve 0.924 olan sonuçlar geliştirildi.
AtıfTR Dizin2İncele - MakaleYalnız künye2011Scopus SJRQ4Kelkit Vadisi’nin (Türkiye) cryptognathid akarları (Acari: Cryptognathidae) üzerine sistematik araştırma
Doğan, Salih; Akgül, Güldem Dönel
Bu çalışmada, Kelkit Vadisi’nden toplanan cryptognathid akarlar sistematik yönden değerlendirilmiştir. Toplanan örneklerden Cryptognathus Kramer, 1879 cinsine ait üç, Favognathus Luxton, 1973 cinsine ait altı tür tespit edilmiştir. Bu türlerden Favognathus distortus (Kuznetsov, 1974) Türkiye faunası için yenidir. Bu türün tip örneğinde I. bacak femurunun üç kıl taşıdığı belirtilmiş; ancak çizimlerde dört kıl gösterilmiştir. Khanjani & Ueckermann (2008) Favognathus türleri için verdikleri teşhis anahtarında bu türün I. bacak femurunda üç kılın olduğunu kabul etmişlerdir. Örneklerimizde ise I. bacak femurunun dört kıl taşıdığı belirlenmiştir. Araştırma alanından tespit edilen türlerden biri olan Favognathus kamili sp. nov. bilim dünyası için yenidir. Bu yeni tür sırt deseni bakımından Favognathus dakotoensis (McDaniel & Bolen, 1979) ve F. ochraceus (Summers & Chaudhri, 1965) türlerine benzemektedir. Bununla birlikte, idiosoma tereğinin ön kısmının düz yapıda olması, sırttaki noktaların yanlarda daha küçük yapılı olması, coxa-sternal bölgenin ağsız ve çizgisiz düz yapıda olması ve II. tarsustaki tc kıllarının yapı ve büyüklük bakımından birbirine benzemesiyle bu türlerden ayrılmaktadır. Ayrıca Koç & Ayyıldız (1999), Doğan & Ayyıldız (2004) ve Akyol (2007) tarafından verilen ve Favognathus orbiculatus (Livshitz) olarak teşhis edilen örneklerin de bu yeni türe ait olduğuna karar verilmiştir. Diğer taraftan, Favognathus bafranus Doğan, 2008’un erkek bireylerine; Cryptognathus lagena Kramer, 1879 ve Cryptognathus ozkani Doğan & Ayyıldız, 2001’nin ise deutonimf dişi bireylerine ilk kez bu çalışmada rastlanmıştır.
AtıfTR Dizin4İncele - MakaleYalnız künye2009Scopus SJRQ3Az bulunan Barbutiidae familyasının (Acari: Actinedida) Türkiye’deki ilk bulgusu: Barbutia anguineus (Berlese)
Doğan, Salih; Akgül, Güldem Dönel
A newly recorded mite species, Barbutia anguineus (Berlese), collected from Turkey is herein re-described and figured. This is the first record of the family Barbutiidae in Turkey.
AtıfTR Dizin3İncele