Bayburt ÜniversitesiBayburt ÜniversitesiAçık Erişim Arşivi · RDL Open

Yazarlar

Yayınlar

Yeniden eskiyeEskiden yeniye
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2017
    Bayburt taşı atıklarının geopolimer tuğla üretiminde kullanılabilirliğinin araştırılması

    Cemil Aykut

    Doğal taşlar estetiklikliği, dayanıklılığından dolayı binalarda ve anıtlarda kullanılmıştır. Son yıllarda özellikle kaplama taşı, mezar taşı, süs eşyası olarak kullanıldığı gibi heykel yapımında ve porselen üretiminde de doğal taşlar kullanılmaktadır. Bu yüzden endüstriyelleşmiş ya da endüstriyelleşmekte olan doğal taş üretimi bir çok bölgede gerçekleştirilmektedir. Bu süreç hem ocak hem de atölyede atık ürün oluşturmaktadır. Bu atıklar inşaat sektörü ve birçok sektörde değerlendirildiği gibi atık sahalarında depolanmakta ya da direk çevreye bırakılmaktadır. Rüzgar ve yağmur erozyonu ile taşınan partiküller tarım arazilerini kirletmekte, içme sularını tahrip etmekte ve tozlaşma sonucunda doğa kirliliği oluşturmaktadır. Bu çalışmada dış duvar kaplaması, denizlik ve yüzey kaplamaları yanında çeşitli restorasyon işlerinde, köprü, cami ve çeşme gibi imalatlarda kullanılan Bayburt Taşı (BT) atıkları, alkali aktivatör olan Sodyum Hidroksit (NaOH) ve geopolimerizasyon yöntemi birlikte kullanılmıştır. Böylece yüksek dayanıma sahip yapı tuğlası üretimi amaçlanmıştır. Deneysel çalışmada Bayburt bölgesindeki traverten atıkları ve Bayburt taşı atıkları kullanılarak tuğla üretilmiştir. Bu kapsamda BT ve traverten atıklarını hamur haline getirebilmek için öğütüldükten hemen sonra 5 mol ve 10 mol konsantrasyonlarındaki NaOH çözeltisiyle belli oranlarda karıştırılmıştır. Hamur numuneler laboratuvar şartlarında küre bırakıldıktan sonra 20 °C, 40 °C ve 80 °C sıcaklıkları uygulamak yoluyla sertleştirilmiştir. Priz başlangıcı ve bitişi, eğilme ve basınç dayanımı, aşınma dayanımı, birim hacim ağırlık, su emme, yüksek sıcaklık gibi deneyler katılaşmış örnekler üzerinde yapılmıştır. Bayburt taşı ve traverten atıklarından üretilmiş geopolimer tuğlaların özellikleri geleneksel tuğla malzeme standartları ile karşılaştırılmıştır. Üretilen tuğla yeşil malzeme olarak tanımlanan sıfır CO2 salınıma sahip, daha yüksek dayanımlı, daha ekonomiktir. Bu yüzden üretilen bu tuğlaya çevre dostu malzeme olduğuda söylenebilir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2017
    Patent analizi ile teknoloji ağlarının oluşturulması: İnsansız deniz aracı teknolojileri üzerine bir uygulama

    Fatma Altuntaş

    Bu tez çalışmasında, İnsansız Deniz Aracı Teknolojileri (İDAT), patent bilgisi kullanılarak incelenmiştir. İlk olarak, bu teknolojiler ile ilgili patentlerin elde edilebilmesi için anahtar kelimeler belirlenmiştir. Anahtar kelimelerin belirlenmesinde, hem uzman görüşü, hem ilgili alandaki bilimsel yayınlar hem de bu teknolojiler ile ilgili olan patentler incelenmiştir. İDAT'i tanımlamakta kullanılabilecek çok sayıda doğrudan ilintili anahtar kelimeler belirlenmiştir. Literatürde patent analizi çalışmalarında yaygın olarak kullanılan USPTO (United States Patent and Trademark Office) veritabanından ilgili patentler elde edilmiştir. Patentlere hızlı erişmek ve elde edilen patentleri analiz etmek amacıyla "AcclaimIP" adlı patent araştırma ve analiz yazılımı kullanılmıştır. İDAT'nin teknolojik hayat döngüsünde bulunduğu evreyi tespit etmek amacıyla S-eğrisi çizilmiştir. S-eğrisinden hareketle teknolojinin büyüme evresinde olduğu tespit edilmiştir. Böylece, İDAT'in yatırım yapılabiliecek bir teknoloji alanı olduğu belirlenmiştir. Yatırım yapılabilinirliği bilgisini biraz daha geliştirerek, "İlgili alandaki hangi alt teknolojilere yatırım yapılmalıdır?" sorusunu soran girişimcilere, teknoloji üreticilerine ve bu alanda çalışma yapan araştırmacılara önemli bilgiler sunmak amacıyla basit doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Elde edilen patentlerin ait oldukları IPC (International Patent Classification) kodlarından hareketle basit doğrusal regresyon analizleri SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) yazılımı kullanılarak yürütülmüştür. Regresyon denklemlerinden hareketle teknolojierin ait oldukları kodu ifade eden IPC kodları arasındaki ilişkiler ortaya çıkarılmıştır. Bu analiz sonuçlarını, okuyucunun daha iyi anlamasını sağlamak amacıyla "Gephi" adlı sosyal ağ analiz yazılımı kullanılarak İDAT'nin teknoloji ağı ve IPC kodlarının stratejik teknoloji kod ağı oluşturulmuştur. İDAT'in son yıllarda gelişmekte olan bir teknoloji olduğu çalışma kapsamında bulunmuştur. Elde edilen sonuçların ülkemizin inovasyon tabanlı kalkınmasına destek olacak yatırımların yönlendirilmesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: İnsansız deniz aracı, Patent analizi, S-eğrisi, Doğrusal regresyon analizi, Teknoloji ağı

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2017
    Hakikat ve mecazın tek bir lafızda ortak kullanılması

    Ömer Faruk Sami

    Hakikat ve mecazın aynı anda tek bir lafızda cem'i meselesi ilk olarak İmam Şâfi'î'ye nisbet edilmektedir. Esasında İmam Şâfi'î'den önce de birçok alim hakikat ve mecazı aynı anda bir lafızda kullanmıştır. Ancak İmam Şâfi'î bir mezhep imamı ve el-Ümm isimli bir kitabın sahibi olduğu, ayrıca bu meseleye işaret eden içtihatlarda bulunduğu için, bu meselenin ona nisbeti daha yaygın hale gelmiştir. Hakikat ve mecazın aynı anda bir lafızda cem'i meselesi fıkıh ilminin bir ürünü olarak ortaya çıkmış ve zamanla bütün şer'î ilimlerde konu edinilmiştir. Bu mesele Zemahşerî'den sonra müfessirler arasında da tartışılmaya başlanmıştır. Bu meselenin Kur'an'daki varlığı hakkında müfessirler çok farklı görüşler kaydetmişlerdir. Biz bu çalışmada önce teorik olarak hakikat ve mecazın aynı anda bir lafızda cem'inin caiz olup olmamasını değerlendirdik. Daha sonra da bu meselenin Kur'an'daki varlığına temas ederek, bu konuyla ilgili en çok tartışılan ayetleri müfessirlerin görüşleriyle birlikte ele aldık. Anahtar Kelimeler: Kur'an, hakikat, mecaz, lafız, anlam

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    Bayburt ilinde doğal olarak bulunan yabani-ekşi elma (Malus sylvestris Miller)'nın farklı yöntemlerle kurutularak antioksidan ve fenolik madde içeriklerinin belirlenmesi

    Kübra Güldemir

    Bu çalışmanın amacı, Bayburt ilinde sevilen ve bolca tüketilen yabani elma (Malus sylvestris MİLLER)'nın kurutulmasında farklı yöntemler deneyerek en uygun kurutma yöntemini bulmak ve optimize etmek, ürünün gösterdiği biyokimyasal değişiklikleri saptamak, elma çeşitlerinin bazı pomolojik ölçümlerini, fenolik madde ve antioksidan aktivitelerini belirlemek ve besleyici değerlerini ortaya çıkarmaktır. Yapılan bu çalışmaya ait bulgular, elma veya diğer meyvelerde fenolik bileşikler ve antioksidanlar ile ilgili yapılan diğer çalışmalara ait bulgular ile karşılaştırılmıştır. Çalışmamızda farklı kurutma yöntemleri ile fenolik madde içeriklerinin 34,92 (Oda sıcaklığı) -41,18 (Sıcak havada kurutma) mg GAE/gKM arasında değiştiği saptanmıştır Antioksidan aktiviteleri ölçüldüğünde, DPPH yönteminde en uygun kurutma tekniğinin sıcak havada kurutma yöntemi olarak belirlenmiştir. FRAP yöntemine göre "dondurarak kurutma > sıcak havada kurutma > infrared > oda sıcaklığı" şeklinde, CUPRAC yöntemine göre ise; "sıcak havada kurutma > dondurarak kurutma > infrared > oda sıcaklığı" şeklinde, Beta karoten yönteminde ise sıralamanın dondurarak kurutma >sıcak havada kurutma >oda sıcaklığı>infrared şeklinde değişim gösterdiği görülmüştür. CUPRAC metodu ile FRAP metodu arasında yüksek bir korelasyon olduğu saptanmıştır (r=0,939, R2=%88). Elde edilen deneysel verilere göre, antioksidan ve fenolik madde içeriği açısından yabani-ekşi elma (Malus sylvestris MİLLER) için en iyi kurutma yönteminin sıcak havada kurutma yöntemi olduğu tespit edilmiştir. Renk değerleri ve esmerleşme açısından ise en iyi yöntemin dondurarak kurutma olduğu belirlenmiştir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    Killerin stabilizasyonunda doğal puzolanik katkı maddesi inceliğinin dayanım ve durabiliteye etkisi

    Duygu Fidan

    Mühendislik özellikleri zayıf olan zeminlerin fiziksel, kimyasal, mekanik ve hidrolik özelliklerinin iyileştirilmesine zemin stabilizasyonu denilmektedir. Bu çalışma kapsamında tek başına çimentolaşma kabiliyeti yetersiz olan perlit, puzolanik katkı olarak şişen bir zeminin stabilizasyonunda kullanılmıştır. Birincil bağlayıcı olarak yüksek CaO içeriğinden dolayı kireç seçilmiştir. Birleştirilmiş Zemin Sınıflandırma Sistemi'ne göre düşük plastisiteli kil olan doğal zemine %6 kireç (optimum kireç oranı) ve %0, %5, %10, %15, %20, %25, %30 oranlarında perlit karıştırılmıştır. Puzolanik katkı olarak kullanılan perlit doğal ve ince öğütülmüş biçimde iki farklı şekilde stabilizasyon çalışmasında kullanılmıştır. Hazırlanan karışımların indeks, dayanım, durabilite ve şişme gibi geoteknik özellikleriyle bu özelliklerin perlitin inceltilmesiyle nasıl değiştiği çalışma kapsamında ele alınmıştır. Deneylerden elde edilen veriler ışığında, puzolanik katkı olan perlitin inceltilmesinin dayanım ve durabilite değerlerini doğrudan etkilediği ve daha güçlü veriler ortaya çıkardığı tespit edilmiştir. Perlitin inceltilmesiyle birlikte daha düşük perlit oranlarında daha yüksek mukavemet değerlerinin meydana geldiği belirlenen bu deneysel çalışma sonunda, puzolanik katkı inceliğinin zemin stabilizasyon çalışmalarında olumlu etkilerinin olduğu sonucuna varılmıştır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    Mehmet Medenî et-Trabzonî Efendi'nin "el-İthâfâtü's-Seniyye fi'l-Ehâdîsi'l-Kudsiyye" adlı eserinin birinci bölümü'nün tahkik, tahric ve tercümesi

    Zekeriya Ertürk

    Araştırmamız, 18. yüzyıl Osmanlı âlimlerinden Süleymaniye Müderrisi Mehmet Medenî et-Trabzonî'ye ait olan, kudsî hadislerin toplandığı, müellifin kendi el yazısıyla kaleme aldığı "el-İthâfâtü's-Seniyye fi'l-Ehâdîsil'-Kudsiyye" adlı yazma eserin tanıtımı ve birinci bölümünün edisyon kritiği, tahrici ve tercümesini içermektedir. Tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Mehmet Medenî et-Trabzonî'nin yaşadığı dönemi, hayatı, ilmi şahsiyeti, eserleri ve "el-İthâfâtü's-Seniyye fi'l-Ehâdîsil'-Kudsiyye" adlı eserin biçimsel özellikleri, nüshaları, eserin metodu, muhteva açısından değerlendirilmesi ele alınmıştır. Bu bölümde müellifin yaşadığı dönemin siyasî, sosyo-kültürel ve ilmî durumuna kısaca değinilmiş, müellif hakkında derlediğimiz bilgilere yer verilmiş ve tespit edebildiğimiz eserleri zikredilmiştir. Ayrıca kudsî hadis ve ilgili literatür hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise yazma eserin birinci bölümünün tahkik edilmiş metnine ve kudsî hadislerin tercümesine yer verilmiştir. Bu bölümde ayrıca hadislerin tahrici yapılmış ve kaynakları gösterilmiştir. Anahtar Sözcükler: Mehmet Medenî et-Trabzonî, Kudsî Hadis, El Yazması, el- İthâfâtü's-Seniyye fi'l-Ehâdîsil'-Kudsiyye

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    Research of tarragon plant (Artemisia dracunculus) that is grown in Bayburt area which is dried by various methods in terms of functional traits and vegetable oil stability effect

    Tuğba Hamurcu

    In this study, it was aimed to research the effect of drying methods of Tarragon (Artemisia dracunculus) plant which is grown in Bayburt province on the bioactive properties of the plant and the effect of extracts obtained from this plant on the stability of vegetable oils. The harvested plant samples have been dried by 4 different methods being at ambient temperature, with microwave, drying oven and infrared and the harvested leaf and stems were extracted by separating from each other by using 3 different solvents (methanol; water, acetone; water, ethanol; water) of % 80. Total phenolic compounds, DPPH radical scavenging and colour analyses were conducted on the extracts. It was determined that plant drying methods and solvents used were effective and the highest values were found at the leaf section of the plant upon these analyses. The samples which were dried under microwave conditions were determined to show higher phenolic compound and DPPH radical scavenging activity. The oven test which is among the accelerated oxidative stability determination methods was applied in order to examine the effect of tarragon extracts on the oxidative stability of the vegetable liquid oils and peroxide values of the samples added in to oil were examined. For this purpose, the extracts which were extracted using 3 different solvents were added to the refined canola oil at 500, 1000 and 2000 ppm concentrations and then the peroxide values of the oils were measured by storing at 60 ºC. The results obtained indicate that the method of drying is effective on the bioactive properties of Tarragon extracts and that Tarragon extracts may be usable as natural antioxidant source for the purpose of preventing the vegetable liquid oils.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    Farklı inceliklere sahip mermer ve Bayburt taşı atıklarının lif donatılı geopolimer bağlayıcılı sistemlerde kullanılması

    Nurullah Öksüzer

    Türkiye doğal taş bakımından oldukça zengin bir ülkedir. Birçok ilimizde endüstriyelleşmiş ya da endüstriyelleşmekte olan doğaltaş üretimi ülkemizin ekonomik kalkınmasında önemli bir rol üstlenmektedir. Ocak ve atölye işletmeciliği ile yapılan doğaltaş üretimlerinde yaklaşık %30-70 oranında atık ürün oluşturmaktadır. Bu atıkların bir kısmı inşaat sektörü başta olmak üzere birçok alanda değerlendirilmektedir. Ancak çoğunluğu atık sahalarında depolanmaktadır. Bu atık sahalarından rüzgâr ve yağmur erozyonu ile taşınan partiküller tarım arazilerini kirletmekte, içme sularını tahrip etmekte ve tozlaşma sonucunda doğa kirliliği oluşturmaktadır. Bayburt Taşı (BT) orijin olarak tüf/tüfit yapılı taş grubundadır. Kimyasal olarak yüksek oranda silis içermekte ve bu silissi yapı genel olarak zeolit minerallerinden meydana gelmektedir. Bayburt ilindeki rezervin yaklaşık miktarının 180 milyon metreküp olduğu MTA tarafından yapılan araştırmalarda belirtilmiştir. BT genel olarak dış duvar kaplaması, denizlik ve yüzey kaplamalarının yanı sıra çeşitli restorasyon işlerinde, köprü, cami ve çeşme gibi imalatlarda kullanılmaktadır. BT'nin ocak işletmeciliğinde modern yöntemlere geçilememesi sebebiyle %70'e varan verim kayıpları oluşmaktadır. Bu verim kaybı atık oranını artırarak tarım arazilerini ve havayı kirleterek çevre problemlerine sebep olmaktadır. BT üretimindeki atıklar depolama sorunlarını da beraberinde getirmektedir. Bu tez çalışmasında, yapı malzemesi biliminin son zamanlarda ilgi gören konularından, sürdürülebilirlik ve enerji tasarrufu sağlayan malzemelerden biri olan geopolimer malzeme üretilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışmada NaOH yapılı bir alkali aktivatör kullanılmış olup BT atıklarından yüksek dayanımlı kompozit yapı malzemesi üretilmesi planlanmıştır. Deneysel çalışmalarda Bayburt bölgesinde bulunan, farklı oranlarda mermer atıkları (MA) ile BT kullanılarak NaOH ile aktive edilmiş geopolimer kompozit malzemeler üretilmiştir. Çalışma üç aşamada tamamlanmıştır. BT ve MA 125 mikron ve 10 mikron olmak üzere iki incelikte öğütülmüştür. Ardından öğütülen malzemeler farklı oranlarda polipropilen mikro lifli ve lifsiz halde karıştırılarak 10 mol derişime sahip NaOH çözeltisiyle birlikte hamur haline getirildikten sonra kalıplara yerleştirilmiş ve 90 gün boyunca laboratuvar ortamında bekletilmiştir. Son olarak elde edilen sertleşmiş numuneler üzerinde 7, 28 ve 90 gün yaşlarında basınç dayanımı, eğilme dayanımı, birim hacim ağırlık, su emme, kapiler su emme, aşınma direnci ısıl iletkenlik ve yüksek sıcaklığın dayanım üzerindeki etkileri test edilmiştir. Ayrıca numuneler üzerinde civa püskürtmeli porozimetre (MIP), x-ışını oksidal spektrum analizi(XRF), x-ışını kırınımı yöntemi (XRD) ve taramalı elektron mikroskobuyla (SEM) mikro yapı görüntüleme analizleri de gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda %60 BT kullanımında 90 günde herhangi bir presleme işlemi yapılmaksızın lifsiz kompozitlerde yaklaşık 34 MPa, lifli kompozitlerde 39 MPa basınç dayanımına ulaşılmıştır. Görünür porozite değerleri yaklaşık % 25-45 oranlarında olan geopolimer kompozit malzemenin genel olarak su direncinin zayıf olduğu belirlenmiştir.

    İncele
  • Doktora TeziAçık Erişim2016
    Zemahşerî ve Hadîs

    Hasan Yerkazan

    Zemahşerî ve Hadîs konusunu ele alan bu çalışma, giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş'te; Zemahşerî'nin hayatı, ilim tahsili, hocaları, öğrencileri, eserleri, yaşadığı döneminin karakteristik özellikleri, düşünce dünyasını şekillendiren mezhepler vb. gibi konular hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölüm'de Zemahşerî'nin sünnet ve hadîse yaklaşımı bağlamında, sünnetin değeri, kaynağı açısından hadîsler, hadisçiliği, hadîs ilimleri, hadîsleri rivâyet metodu, gramer ile ilgili konularda hadîslerle istişhadı ve hadîsçilik yönünün eleştirisi gibi konular incelenmiştir. İkinci bölüm'de ise Zemahşerî'nin Ebû Hureyre, tıbb-ı nebevî, Hz. İsâ'nın nüzûlü, mu'cize, mi'râc, Kur'ân'ın sünnetle neshi, rüyada hadîs tahammülü, Hz. Ali ve Hz. Muâviye gibi tartışmalı bazı konulara hadîsler bağlamında yaklaşımı; rü'yetullah, büyük günah, şefaât, imân-amel ilişkisi, kabir azabı, nazar/göz değmesi ve ömrün uzaması gibi konuları içeren hadîsleri mezhebî görüşleri çerçevesinde te'vîl metodu tetkik edilmiştir. Ayrıca bu bölümün sonunda Zemahşerî'nin en çok hadîs rivâyet ettiği el-Keşşâf, Rabîu'l-Ebrâr ve Fusûsu'l-Ahbâr ve Ruûsu'l-Mesâil isimli eselerinde bulunan hadîslerin kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Çalışma Sonuç kısmı ile bitirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Zemahşerî, Mutezile, Hanefî, Sünnet, Hadîs.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    E-devlet hizmetlerinde kalite algısı: Bayburt ilinde bir uygulama

    Sibel Aydınlı

    İnternetin hayatımızdaki tüm alanlara hızla yayılması, devlet hizmetlerinde de sanal bir hareketliliğe sebep olmuştur. Günümüzde birçok devlet işlemi internet yoluyla gerçekleştirebilmektedir. E-devlet olarak adlandırılan bu uygulamalar sayesinde hem kamu hizmetleri daha etkin ve verimli bir şekilde sunulmakta hem de vatandaşların daha az çaba ve maliyet ile devlet hizmetlerine ulaşımı sağlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı; e-devlet hizmetlerini kullanan vatandaşların kalite algılarının, e-memnuniyet ve devam etme niyetleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma kapsamını Bayburt İl Merkezinde bulunan e-devlet kullanıcıları oluşturmaktadır. Çalışmada elde edilen verilere, yüz yüze anket yöntemiyle ulaşılmıştır. Toplanan verilerin analizi SPSS 21 ve AMOS 20 programları ile yapılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin geçerli olduğu, ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizi ile tespit edilmiştir. Sonuçlar göstermektedir ki, vatandaşların e-devlet hizmet kalitesi algıları, e-devlet hizmetlerine devam etme niyetlerini ve e-devlet hizmet memnuniyetlerini etkilemektedir. Ayrıca, vatandaşların e-devlete yönelik memnuniyetleri de e-devlet sitesini kullanmaya devam etme niyetlerini etkilemektedir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının (UFRS) Borsa İstanbul firmalarının mali verilerine ve finansal oranlarına etkisi

    Yakup Sarıışık

    Ekonominin küreselleşmesiyle, Türkiye'de halka açık şirketler hem yabancı yatırımcılarına Uluslararası standartlarda mali verilerini sunma hem de borç verenlerine mali verilerinin şeffaf ve güvenilir olduğunu gösterme adına, 2004 yılından bu yana UFRS'ye uygun mali verilerini düzenlemektedir. Bağımsız denetimden geçen bu şirketler mali verilerini kaliteli bir denetim sonrasında oluşturmaktadır. Kaliteli denetime, girdi faktörleri, süreç faktörleri, sonuç faktörleri, bağlamsal faktörler ve denetim unsurları arasındaki etkileşimler etki eder. UFRS'yi benimseyen ülkeler, bu süreçten farklı şekilde etkilenmiştir. Uyum sürecinde önemli değişiklikleri gerçekleştiren ülkelerin yanı sıra bu değişiklileri gerçekleştiremeyen ülkeler olmuştur. Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarını esas alan ve UFRS'ye geçiş yapan Türkiye'de halka açık şirketlerin UFRS öncesi 2002 mali verileri ve 2009 yılı UFRS verileri, bağımsız iki örneklem t-testi, Mood medyan sınaması ve sektörel analiz yöntemlerine tabi tutulmuştur. UFRS'ye geçiş Borsa İstanbul'daki mali verileri büyük oranda, finansal oranları ise kısmen etkilemiştir. Ayrıca mali veriler için bağımsız iki örneklem t-testi, finansal oranlar için Mood Medyan testi daha fazla anlamlı sonuçlar vermiştir.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    Dinamik ve etkileşimli matematik öğrenme ortamlarında öğrencilerin kesirler ve oran orantı konusunda yaptığı hatalar ve çözüm önerileri

    Cem Kurdal

    Eğitim öğretim hayatı boyunca öğrencilerin en fazla karşılaştıkları güçlüklerin başında hata ve kavram yanılgısı gelir. Matematik öğreniminde karşılaşılan hatalar, konuların hiyerarşik bir sıra izlemesinden dolayı öğrencilerin eğitim öğretim hayatında sürekli beraberinde götürecekleri birer olumsuzluk olarak görünmektedir. Oran-orantı ve kesirler konusu, ortaokul ve lise matematik konularının temelini oluşturduğu için bu konularda yapılan hatalar daha sonra öğrenilecek konuların doğru öğrenilmesine engel teşkil etmektedir. Bu çalışmanın amacı ortaokul matematik öğretim programında yer alan oran-orantı ve kesirler konularındaki bilgisayar ortamında ortaya çıkan hataları tespit etmek ve bu hataların hangi nedenlerden dolayı ortaya çıkmış olabileceğini tartışmaktır. Bu amaç çerçevesinde oran-orantı ve kesirler konularındaki ilişkisel yapıyı ortaya koymak, bu konularla ilgili soruların çözümünde bilgisayar ortamından kaynaklı olumlu ve olumsuz durumlar varsa ortaya çıkarmak, bilgisayar ortamında çalışmaktan dolayı oluşabilecek hataları incelemek ve bu hataları ortadan kaldırmaya veya olumlu bir biçime dönüştürmeye yarayacak fikirler geliştirmek amaçlanmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden kuram oluşturma deseni kullanılmıştır. Veri analiz sürecinde ise betimsel ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan veriler, "Teknoloji ve Evrimleşen Matematik Öğrenme Alışkanlıkları" başlıklı 3001 TÜBİTAK projesi süresince toplanmıştır. TÜBİTAK tarafından desteklenen 114K050 numaralı proje, 3001 Başlangıç Ar-Ge Projeleri Destekleme programı kapsamında desteğe layık görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlara bakıldığında, öğrencilerin kesir ve oran-orantı konularında birden fazla hata türüne sahip oldukları tespit edilmiştir. Bu hata türlerinden bazıları ilişkisel hatalar, bazıları ise kavramsal hatalar başlığı altında toplanmıştır. Bir konunun başka birkaç konuyla ilişkisinin tam olarak oluşturulmamasından dolayı ortaya çıkan hatalara ilişkisel hatalar, konunun temel kavram noktalarının yanlış veya eksik öğrenilmesinden dolayı ortaya çıkan hatalar ise kavramsal hatalar olarak sınıflanmıştır. Anahtar kelimeler: Matematik, oran-orantı ve kesirler, hatalar, bilgisayar ortamında ortaya çıkan hatalar, ilişkisel hatalar, kavramsal hatalar.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    İlköğretim matematik öğretmenliği lisans programında geometri öğretimi: Uygulama ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi

    Şeyda Birni

    Bu araştırma ilköğretim matematik öğretmenliği öğrencilerinin lisans sürecinde aldıkları geometri dersinin içeriği ve işleniş yöntemine uygun görüşlerini incelemek ve onların gözünden içeriği ve yöntemi değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Geometri dersi, dersin öğretim üyesi tarafından YÖK'ün eğitim fakültelerine önerdiği içerikten farklı bir içerikte tasarlanmış ve uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2013-2014 bahar döneminde Bayburt Üniversitesinde ilköğretim matematik öğretmenliği programında kayıtlı olan ve geometri dersini alan on iki öğrenci oluşturmuştur. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim kullanılmıştır. Veriler öğrenciler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, araştırmacının dönem boyunca derslere katılması ile tutmuş olduğu gözlem notları, verilen proje ödevleri, vize ve final sınavları ve dönem başında ve sonunda yapılan isimli ve isimsiz görüş formları ile toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiş ve bu verilerin geçerlilik ve güvenirliliğine bakmak için diğer veriler kullanılmıştır. Bulgularda öğrencilerin kullanılan eğitim yöntemine alışkın olmamalarından dolayı zorlanmalarına rağmen bu yöntemi sevdikleri, bu yöntem ve içerikle düşünmeye ve sorgulamaya başladıklarını, bu zamana kadar ezber yöntemi ile oluşturdukları geometri bilgilerini sorgulayarak yeniden inşa etmeye başladıkları ve en önemlisi geometrik düşünme becerilerinde gelişim meydana geldiği ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgular ışığında bu çalışma ile eğitim fakültelerinde lisans sürecinde alınan geometri dersinin içerik ve işleniş yönetimi ile ilgili tartışma başlatıldığı vurgulanmış, bu tartışmayı devam ettirmek için yeni çalışmaları yapılıp sonuçlarının karşılaştırılması önerilerinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Lisans Geometri Dersi, İçeriği, Öğretim Yaklaşımı

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    Erzincan tulum peynirinden laktik asit bakterilerinin (LAB) izolasyonu, moleküler metotlarla tanımlanması ve ekzopolisakkarit (EPS) üretim potansiyellerinin genetik olarak belirlenmesi

    Hümeyra İspirli

    Geleneksel fermente ürünlerin üretimde rol alan Laktik Asit Bakterileri (LAB)'nin endüstriyel anlamda starter olarak kullanılabilmeleri o ürünün tat, yapı, aroma gibi özelliklerini oluşturan biyokimyasal faaliyetlerindeki çeşitliliğe ve ilgili metabolitleri üretme yeteneklerine bağlıdır. LAB türlerinin fermantasyon sırasında in situ olarak ekzopolisakkaritleri (EPS) üretmeleri hem ürünün fizikokimyasal niteliklerinde önemli gelişimlere neden olur hem de üreten türün çevresiyle etkileşimi çerçevesinde fonksiyonel sonuçlar oluşturabilir. Bu bağlamda bu tezin amacı Erzincan Tulum peynirinden EPS üreticisi starter olabilecek LAB türlerini izole etmek, bu türlerde homopolimerik ve heteropolimerik eps genlerini açığa çıkarmak ve bu türlerin ürettikleri EPS'i karakterize etmektir. Bu tez kapsamında tulum peyniri örnekleri Erzincan ili merkezi ve köylerinden toplanmış ve LAB türleri izole edilerek tanımlanmıştır. Tulum peyniri örneklerinden Lactobacillus plantarum, Lactobacillus paracasei, Lactobacillus brevis, Weissella paramesenteroides, Lactococcus garvieae ve Lactobacillus crustorum suşları izole edilmiş ve bu türlerde eps genlerinin PCR ile tespiti tulum peyniri izolatlarının türlere göre değişmekle birlikte homopolimerik gtf geni ve heteropolimerik EPS genlerini taşıdığı gösterilmiştir. Yapılan EPS üretim testleri bu türlerde EPS üretim miktarının birbirine yakın olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca seçilen bu türlerin EPS üretim kabiliyetlerinin farklı besiyeri ortamında değiştiği görülmüştür. Tulum peyniri izolatlarının ürettiği şeker gruplarının ortaya konması açısından türler pastörize süt ve %3 laktozlu MRS broth da geliştirilmiş ve EPS izolasyonu gerçekleştirilmiştir. HPLC analizi tulum peyniri izolatlarının sadece glukoz içeren EPS ürettiklerini ortaya koymuştur. Bu sonuçlar geleneksel olarak üretilen Erzincan Tulum peyniri üretiminde rol alan türler açısından EPS üretiminin önemini ortaya koymaktadır.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016
    Ekşi hamur kaynaklı bazı laktik asit bakterilerinin teknofonksiyonel özelliklerinin belirlenmesi

    Fatma Nur Demirbaş

    Bu çalışmada ülkemizin en önemli fermente ürünlerinden biri olan geleneksel yollarla üretilen ekşi hamur örneklerinden izole edilip tanımlanmış LAB türlerinin teknofonksiyonel ve probiyotik özellikleri çerçevesinde çeşitli nitelikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu türlerin EPS üretimi noktasında gerçekleştirilen testler, bütün türlerin sükrozun C kaynağı olduğu koşullar altında glukozdan oluşan homopolimerik glukan üretebildiklerini göstermiştir. LAB türleri ile yapılan glukansükraz aktivite testleri türlerin glukansükraz aktivitesinin önemli ölçüde farklılık arz ettiğini ve bu aktivitenin hücrenin farklı kısımlarında önemli ölçüde değiştiğini göstermiştir. Bu türlerin kontrollü şartlarda küflendirilmiş ekmekten izole edilmiş küflere karşı gösterdikleri antifungal aktivite türler arasında farklılık arz etse de bu türlerin önemli oranda antifungal aktivite gösterebildikleri ortaya konmuştur. Bu türlerin çeşitli gıda kaynaklı patojenlere gösterdikleri antimikrobiyal aktivite test edilmiş ve türlerin farklı oranlarda antimikrobiyal aktivitede olabilecekleri gösterilmiştir. Bu türlerin probiyotik potansiyellerinin belirlenmesi noktasında ise antibiyotik hassasiyetlerinin belirlenmesi, farklı çözgenlere hidrofobisite yetenekleri, düşük pH ve safra tuzlarına karşı dirençleri belirlenmiştir. Analiz sonuçları test edilen LAB türlerinin önemli bir kısmının düşük pH ve safra tuzu içeren MRS ortamında canlılığını koruduğunu göstermiştir. Öte yandan antibiyotik dirençlerinde kültürler arasında belirgin farklılıklar gözlenmiştir. Benzer olarak bu türlerin farklı seviyelerde hidrofobisite yeteneklerinin olduğu ortaya konmuştur. Sonuç olarak bu çalışma ile ekşi hamur bazlı LAB türlerinin teknofonksiyonel özellikleri ve probiyotik potansiyelleri ortaya konmuştur.

    İncele
  • Doktora TeziAçık Erişim2016
    Câbir b. Abdullah ve hadis tarihindeki yeri

    Abdurrahman Ece

    Hadis rivayet tarihinde, muksirûn sahâbîlerin ayrı bir yeri vardır. Sünnet'in tahammül ve edâsında payları daha çok olduğundan, tenkidlere maruz kalmışlar, adlarına birçok rivayet uydurulmuştur. Batıl fırkalar da, onlara çeşitli iddialar nispet etmek suretiyle emellerini bu tanınmış şahsiyetler üzerinden gerçekleştirmek istemişlerdir. Bu çalışmada, rivayet sayısı, tekniği ve sünnetin cem' ve tedvîni açısından önemli bir yere sahip olup, Şî'a'nın birçok iddia nispet ettiği mümtaz sahâbî Câbir b. Abdullah ve hadis tarihindeki yeri incelenmiştir. Çalışma, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Câbir b. Abdullah'ın yaşadığı dönem, dönemin siyasî fırkaları ve ilmî anlayışı hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, hayatı, sahâbe arasındaki yeri ve siyâsî kişiliğinin yanısıra, dönemin tartışmalı konuları hakkındaki görüşleri ele alınmış; fıkıhçılığı ve tefsirciliğine kısaca değinilmiştir. İkinci bölümde, Câbir b. Abdullah'ın Sünnet anlayışı ile hadis rivayet tarihindeki yeri araştırılmıştır. Bu bağlamda hadis tahammül ve edâsı, rivayet metodu, muksirûndan olmasını sağlayan faktörler, hadis kaynaklarındaki rivayetleri ve onun adına uydurulan rivayetler tespit edilmeye çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, İmâmiyye Şî'ası'nın Câbir b. Abdullah'a bakışı ve hakkındaki iddiaları değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Câbir, Sünnet, Hadis, Rivayet, Sahîfe, Hadis Tarihi.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2015
    Mukâtil b. Süleyman ve rivâyetlerinin değerlendirilmesi (Tefsiru'l Hamsi Mie Âye Mine'l Kur'ân eseri özelinde)

    Hamdi Türkoğlu

    Hicrî ikinci asırda yaşayan ve daha çok müfessir kimliği ile tanınan Mukâtil b. Süleyman dönemin önemli âlimlerinden biridir. Muhtelif sebeplerden dolayı pek çok ilim beldesine seyahat eden Mukâtil bu seyahatler sırasında döneminde yaşamış muhaddislerden hadîs tahammül etmiş ve hadîs ilmi içerisinde büyük yeri olan hadîs ulemâsına da hocalık yapmıştır. Kaynakların daha ziyade Tefsir ilmindeki otoritesinden bahsettiği Mukâtil b. Süleyman, Hadîs münekkidlerine göre zayıf görülmüş ve birçok hususta tenkit edilmiştir. Bu çalışmada, Mukâtil b. Süleyman'ın hayatı, ilmi kişiliği ve cerh-ta'dil durumu öncelikle ele alınmıştır. Daha sonra da Tefsiru'l Hamsi Mie Âye Mine'l Kur'ân adlı eserinden hareketle rivâyetlerinin değerlendirilmesi ve isnâd kullanımı üzerinde durulmuş; bu bağlamda eserde geçen râvîlerin güvenilir olup olmadıkları ortaya konulmuştur. Ayrıca adı geçen eserdeki rivâyetlerin mütâbilerinin temel hadîs kaynaklarındaki dağılımları araştırılmış ve bu rivâyetlerin büyük çoğunluğunun kaynaklarda geçtiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Mukâtil b. Süleyman, Hadîs, İsnâd, Şâhid, Rivâyet.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2015
    Matematik öğretmenlerinin yılmazlık düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi

    Murat Irmak

    Bu araştırmada matematik öğretmenlerinin okul türü, cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem ve okulun bulunduğu yerleşim yeri gibi bağımsız değişkenlerinin yılmazlık düzeylerine etkisi incelenmiştir. Araştırma genel tarama modelinde yapılmıştır. Araştırmanın evreni Gümüşhane ve Bayburt illerindeki ortaokul ve liselerde görev yapan matematik öğretmenlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu ise bu illerde bulunan 169' u ortaokul ve 76' sı lisede görev yapan toplam 245 matematik öğretmenidir. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu ve Yılmazlık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t testi, mann-whitney u testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), tukey post hoc testi kullanılmış, önem derecesi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın bulguları; okul türü ve okulun bulunduğu yerleşim yeri değişkenlerine göre araştırıcı olma alt boyutunda, medeni durum değişkenine göre öngörü alt boyutunda ve mesleki kıdem değişkenine göre lider olma alt boyutunda istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde gruplar arası farklılık olduğu sonuçlarını ortaya koymaktadır. Cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre yılmazlık düzeylerinde gruplar arası farklılaşma olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları ışığında öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yılmazlık, Yılmazlık Düzeyi, Matematik Öğretmeni, Ortaokul, Lise.

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2015
    Matematik öğretmeni adaylarının öğretmene biçtiği roller ve teknoloji kullanım düzeylerine mikro öğretim yönteminin etkisi

    Ali Ergün

    Teknoloji alanında yaşanan gelişme ve değişmeler her alanda olduğu gibi matematik eğitiminde de köklü bir değişimi zorunlu kılmıştır. Bu değişim sonucunda matematik öğretim programlarında teknolojiye verilen önem artmış ve matematik öğretmenlerinin teknoloji okur-yazarı olmaları adına yapılan çalışmalar değer kazanmıştır. Bilindiği gibi matematik öğretmenlerinin teknoloji donanımlı matematik öğrenme ortamları hakkında bilgi sahibi olabilmelerinde lisans eğitimleri sırasında aldıkları eğitim çok önemlidir. Bu eğitimde mikro öğretim yöntemi önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışma kapsamında öğretmen adaylarının teknoloji donanımlı matematik öğrenme ortamlarına hazırlanabilmeleri için 5 haftalık bir süreçte mikro öğretim faaliyetleri yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini 2 kız, 3 erkek olmak üzere 5 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Durum çalışması yönteminin kullanıldığı bu çalışmada veri toplama aracı olarak gözlem ve mülakatlar kullanılmıştır. Gözlemlerin her biri video kaydına alınmıştır. Verilerin analizinde teknoloji kullanım düzeyi göstergeleri ve öğretmen rolleri ile ilgili açıklamalardan faydalanılmıştır. Bulgular incelendiğinde mikro öğretim öncesinde öğretmen adaylarının teknolojiden genellikle Düzey-1'de faydalandıkları görülmüştür. Mikro öğretim sonrasında ise teknolojiyi Düzey-2 ve Düzey-3'te kullanmaya eğilimli oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca mikro öğretim öncesinde teknoloji donanımlı ortamlarda öğretmenlere öğretici rolünü biçen öğretmen adayı sayısı daha fazla iken mikro öğretim sonunda kolaylaştırıcı öğretmen rolünü biçen öğretmen adayı sayısının daha fazla olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak mikro öğretim yönteminin teknoloji donanımlı ortamlarda öğretmene biçilen rolü öğreticiden kolaylaştırıcıya doğru değiştirmede ve teknolojinin daha üst düzeylerde kullanılmasında etkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Teknoloji Kullanım Düzeyleri, Öğretmen Rolleri, Mikro Öğretim, Matematik, Öğretmen Adayları

    İncele
  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2015
    Endüstriyel hizmetlerde marka değeri: Muhasebe yazılım programı kullananlar üzerine bir uygulama

    Savaş Bağdigen

    Bu çalışmanın amacı, endüstriyel hizmetlerde marka değeri boyutlarının marka değeri üzerine etkileri ve daha önce farklı bir muhasebe programı markası kullananlar ile daha önce farklı bir muhasebe markası kullanmayanların marka farkındalığı, marka bağlılığı ve kalite algısı arasında farklılıkları ortaya koymaktır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde endüstriyel pazarların özellikleri, endüstriyel satın alma karar süreci, satın alma türleri vurgulanmıştır. İkinci bölümde, endüstriyel hizmetler, endüstriyel pazarlarda markanın önemi ve rolü, endüstriyel pazarlarda marka değeri açıklanmıştır. Endüstriyel pazarlarda marka değerinin boyutları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, TRA1 Düzey 2 bölgesinde muhasebe yazılım programı kullananların örnekleme alındığı bir araştırma yapılmıştır. Muhasebe programı kullanıcıların tercih ettikleri markanın kalite, bağlılık ve farkındalık düzeyleri ile marka değerine yönelik düşüncelerinin belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda bağımsız örneklem t- testi ve regresyon analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, endüstriyel hizmetlerde marka değerini; marka bağlılığı, marka farkındalığı ve kalite algısının pozitif yönde etkilediği ve daha önce farklı bir muhasebe yazılım programı markası kullananların kullanmayanlara göre kalite algısı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Endüstriyel Hizmetler, Marka Değeri, Muhasebe Yazılım Programları

    İncele