Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ4Dinleme Becerilerinin Gelişiminde Estetik Dinleme Etkinlikleri: İlkokul 2. Sınıf Öğrencileri Örneği
Kaplan, Kadir; Boyraz, Nurcihan Kübra
Bu araştırmada, estetik dinleme etkinliklerinin ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama başarı düzeylerine etkisini incelemek ve estetik dinleme etkinlik sürecini değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırma, karma yöntem araştırmalarından gömülü deneysel model olarak desenlenmiştir. 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilen araştırmaya bir devlet okulunun ikinci sınıf A ve B şubelerinde öğrenim gören 30 öğrenci katılmıştır. Nicel boyutunda ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenle yürütülen araştırma nitel verilerle desteklenmiştir. Deneysel işlem sürecinden önce ve sonra “Dinlediğini Anlama Başarı Testi” gruplara uygulanmıştır. Deney grubuna haftada bir gün üç ders saati kendi sınıf öğretmeni tarafından yedi hafta boyunca toplam yedi estetik dinleme etkinliği uygulanmıştır. Son test olarak kullanılan test, kalıcılık testi olarak ta kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen nicel veriler kestirimsel istatistik testleri ile çözümlenmiştir. Görüşmeden elde edilen nitel veriler içerik analizi ile çözümlenerek nicel veriler desteklenmiştir. Sonuç olarak estetik dinleme etkinliklerinin dinlediğini anlama başarı düzeyine olumlu yönde bir etkisinin olduğu görülmüştür. Bu bulgular, estetik dinleme etkinliklerinin ilkokulun erken yıllarında dinleme becerisinin geliştirilmesine katkı sağladığını ve sınıf öğretmenleri tarafından derste uygulanabileceğini göstermektedir.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Reading comprehension self-efficacy and mathematical problem-solving in primary education: a serial mediation model through mathematical reasoning and critical thinking
Filiz, Tunahan; Kaplan, Kadir
Introduction Mathematical problem-solving is fundamental for academic success and real-life challenges and involves more than procedural and computational skills. As most primary school mathematics problems are text-based, reading comprehension self-efficacy may be closely associated with students' performance in mathematical problem-solving. Grounded in Albert Bandura's social cognitive theory, this study examined the associations between reading comprehension self-efficacy and mathematical problem-solving, focusing on the sequential indirect associations involving of mathematical reasoning and critical thinking.Methods A quantitative, correlational research design was employed. The sample consisted of 518 fourth-grade students from 14 provinces across seven regions of T & uuml;rkiye. Data were collected using validated scales measuring reading comprehension self-efficacy, critical thinking, mathematical reasoning, and mathematical problem-solving skills. Data were analyzed using correlation analysis and regression-based mediation analysis.Results The findings revealed that mathematical reasoning and critical thinking partially accounted for the association between reading comprehension self-efficacy and mathematical problem-solving. The findings indicated significant indirect effects through critical thinking skills (beta = 0.18, K2 = 0.23), mathematical reasoning skills (beta = 0.04, K2 = 0.19), and the sequential pathway from mathematical reasoning to critical thinking (beta = 0.01, K2 = 0.03). Although the sequential mediation effect was statistically significant, its effect size was relatively small compared with the individual mediation effects, particularly that of critical thinking skills.Discussion These results highlight the interconnected roles of foundational cognitive processes in relation to higher-order mathematical problem-solving skills. The study contributes to the literature by emphasizing the relevance of considering reading comprehension self-efficacy, mathematical reasoning, and critical thinking as interconnected factors in early mathematics education.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ3The impact of ChatGPT-integrated reading activities on the reading attitudes and habits of middle school students
Kaplan, Kadir; Özen, Nesime Ertan; Özcan, Halil Ziya
This study examines the impact of the artificial intelligence tool ChatGPT on middle school students' attitudes and reading habits during a brief intervention. Twenty-six students from a middle school in Türkiye—13 in the experimental group and 13 in the control group—took part in an eight-session, four-week quasi-experimental study. Both quantitative and qualitative data were collected using a sequential explanatory mixed-methods approach. Data was gathered and analyzed using the Attitudes and Habits towards Reading Scale, the Digital Literacy Scale, and focus group interviews. Preliminary results indicate that students in the experimental group had better reading habits and attitudes than those in the control group. After the ChatGPT intervention was implemented, the experimental group's students showed a significant improvement in their positive attitudes toward reading. However, the experimental group also showed an unexpected increase in negative reading attitudes, warranting further investigation. Three primary themes, covering both the advantages and disadvantages of the application, were identified from the student interview data. These results highlight how artificial intelligence (AI) technologies present a potentially novel way to boost reading motivation in educational settings. However, to use these technologies effectively, educators and students must acquire more knowledge and skills. Longer-term studies with larger sample sizes are also required to validate these initial findings.
AtıfScopus3OpenAlex3
İncele - MakaleAçık Erişim2025Türkçe Öğretmenlerinin Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğindeki Değişikliklere Yönelik Görüşleri
Kaplan, Kadir; Gülden, Bahadır
Ölçme ve değerlendirme; esas itibarıyla öğrenme öğretme süreçlerini, öğretim içeriğini, öğrenme-öğretme durumlarını ve öğretim yöntem ve tekniklerinde iyileştirmeye dönük yönlerin tespiti ve müdahale stratejilerinin geliştirilmesinde stratejik bir önem taşımaktadır. Ölçme ve değerlendirme sisteminin sorumluluğu, tüm paydaşlara düşmektedir. Sorumluluğun bir yansıması olarak Millî Eğitim Bakanlığı, 09/09/2023 tarih ve 32304 sayılı yönetmelikle ölçme ve değerlendirme yönetmeliğinde değişikliğe gitmiştir. Bu noktada araştırmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan yönetmelik değişikliğine dair Türkçe öğretmenlerinin görüşlerini belirlemek ve yönetmeliğin ortaya çıkaracağı olası sonuçları belirlemektir. Çalışmada Türkçe öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme yönetmeliğinde ile ilgili görüşleri üzerinden durulduğundan nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desen kullanılmış ve fenomenolojik desen türlerinden betimleyici modelden faydalanılmıştır. Çalışma, 2023-2024 eğitim- öğretim yılında Bayburt il merkezinde görev yapan 21 Türkçe öğretmeni üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçme ve değerlendirme yönetmeliğine dair görüşlerini belirlemek için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Yeni ölçme değerlendirme yönetmeliğine ilişkin görüşülen öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu yapılan düzenlemelerin Türkçe öğretimi açısından faydalı bulmaktadır. Süreci faydalı bulmayan öğretmenlerin gerekçelerine dikkat edildiğinde ise en sık dile getirilen eleştiri sürecin tabandan tavana doğru bir hazırlık aşamasından geçirilmediği ve sistemin altyapısının tam olarak hazırlanmaması noktasına odaklanmaktadır.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2025Motivation in Foreign Language Acquisition: The Case of Turkish at Akkuyu Nuclear Power Plant
Kaplan, Kadir; Demirel, Osman; Avşar, Abdulvahap
This study aims to determine the motivation of Russians working at Akkuyu Nuclear Power Plant towards learning Turkish. The study group consists of 17 female and 19 male employees working at Akkuyu Nuclear Power Plant. A mixed research method was preferred in the study, and data were collected using the Motivation Scale for Learning Turkish as a Foreign Language. The data obtained were analyzed using SPSS 22 software and content analysis techniques, and the results were discussed, tabulated, and interpreted with field experts. It was determined that the motivation of the Russians working at Akkuyu Nuclear Power Plant to learn Turkish was high, and the total scores they received from the motivation scale did not differ significantly according to gender, age, educational status, place of residence, course-taking status, and language level. It has been determined that the effect of business life is high among the reasons that push Russians to learn Turkish, and that they want to learn Turkish for a better job. It is also clearly stated that the study will contribute to the literature and guide future studies.
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1The Effect of Self-Regulated Learning-Based Practices on Writing Anxiety: A Curriculum-Focused Mixed Study
Kaplan, Kadir; Akeren, İhsan; Gülden, Bahadır
Anxiety is part of daily life, and when it is not controlled, it negatively affects performance and success. One type of anxiety that students experience at school as a result of the pressures of educational life is writing anxiety. In the current study, the role of self-regulated learning skills in reducing writing anxiety was examined. The fifth-grade self-regulated writing program (S-rWP) was developed, tested, and revised to align with the text types specified in the native language (L1) course curriculum. A multi-stage random sampling method was used to determine the participants to whom the final program would be applied, and the mean pre-test writing anxiety scores of the two groups, an experimental group and a control group, were close to each other. An instructor trained in self-regulated learning strategies conducted the seven-session program to the experimental group for 6 weeks, while in the same period the same curriculum was conducted to the control group using the traditional teaching method, and finally post-test measurements were taken. Quantitative data from the mixed-method study showed that S-rWP was effective in reducing writing anxiety compared to the standard teaching method. Qualitative data were collected through semi-structured interviews with the participants, the L1 teacher and the instructor. The results show that S-rWP is effective in reducing writing anxiety, in line with the quantitative findings. The participants provided information to support the findings through their opinions, and the L1 teacher and instructor provided information to support the findings through their observations. The results appear to stem from the overlap between students’ writing planning, implementation, and evaluation processes and the three stages of self-regulated learning (forethought, performance, and self-reflection). However, despite these positive outcomes, several suggestions for future research are proposed, taking into account the study’s limitations. © The Author(s) 2025. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 License (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits non-commercial use, reproduction and distribution of the work without further permission provided the original work is attributed as specified on the SAGE and Open Access page (https://us.sagepub.com/en-us/nam/open-access-at-sage).
AtıfScopus1
İncele - MakaleYalnız künye2024Ekonomik ve kültürel bağlam okuma başarısında önemli mi? Okuma başarısı ile ilişkili öğrenci, okul ve ülke düzeyi değişkenlerin incelenmesi
Kaplan, Kadir; Filiz, Tunahan; Demir, Mustafa; Kaya, Metin
Bu araştırmada, dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma başarısını etkileyen öğrenci, okul ve ülke faktörlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda PIRLS 2021’de yer alan veriler arasından öğrenci ve okul düzeyindeki değişkenler belirlenmiş ve bu değişkenlerle ilgili veriler analize dahil edilmiştir. Ayrıca, ülkelerin gelirlerinin bireylere dağılımları ile ilgili GINI, gayri safi milli hasılanın eğitime ayrılan yüzdesi (EDGDP) ve Hofstede’nin kültürel boyut teorisinden hareketle eğitimle ilişkili olan alt boyutlar da ülke düzeyinde değişkenler olarak ele alınmıştır. Ülke, okul ve öğrenci düzeyi ile ilgili çeşitli değişkenlerin okuma başarısıyla ilişkisini incelemek amaçlandığından araştırmada yöntem olarak ilişkisel tarama modeli benimsenmiş ve veriler hiyerarşik bir yapıda olduğu için istatistiksel analizlerde hiyerarşik lineer modelleme tekniği kullanılmıştır. Analizler sonucunda öğrenci düzeyi boyutunda öğrenci zorbalığı, okumayı sevme, kendinden emin okuma, öğrenme için ev kaynakları ve evdeki dijital araçlar değişkenlerinin okuma başarısını yordadığı bulgulanmıştır. Bu değişkenlere ilaveten okul düzeyinde değişkenlerin eklenmesi ile yapılan analizler sonucunda ise akademik başarı üzerine okulun etkisi ve okul disiplini değişkenlerinin okuma başarısını yordadığı tespit edilmiştir. Öğrenci ve okul düzeyi ile ilgili değişkenler eklenerek ülke düzeyinde ele alınan değişkenlerden de ülkelerin uzun dönem-kısa dönem ve belirsizlikten kaçınma düzeyleri okuma başarısını yordadığı belirlenmiştir.
- MakaleYalnız künye2024A1.1 Intangible Cultural Heritage Elements in Turkish Textbooks (Maarif Turkish Example)
Kaplan, Kadir; Bilgin, Ahmet
This study, which aims to examine the intangible cultural heritage elements in the A1.1 Maarif Turkish textbooks prepared by the Maarif Foundation, used an actual case study from qualitative research designs. Criterion sampling, one of the purposive sampling methods, was preferred as the object of investigation, and A1.1 level primary, middle, and high school textbooks prepared by the Maarif Foundation in 2021 were used. ICH list was used as a data collection tool, and the textbooks’ activities were analyzed in line with this list. Descriptive content analysis was used to analyze the collected data. Knowledge and practices related to nature and the universe, performing arts, rituals and feasts, oral traditions and narratives, social practices, handicraft tradition, place names on the temporary list, mixed heritage, and natural heritage were identified as the main themes in the list and descriptive analysis was carried out according to these themes. It was concluded that in all of the textbooks examined, greetings under the upper element of ICH oral traditions and expressions were given more space, the diversity of ICH elements increased as the level of education increased, and greetings from ICH elements were quantitatively given enough space. In contrast, other elements weren’t given enough space.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ1A Step towards Sustainable Education: Does an Entrepreneurial Teacher Nurture Creativity?
Saygın, Muhammet; Say, Serkan; Öztürk, İsmail Yavuz; Gülden, Bahadır; Kaplan, Kadir
This study explores the relationship between teachers’ entrepreneurial behaviors and their creativity-nurturing behaviors, with a particular emphasis on sustainability in education. While previous studies have typically examined entrepreneurship and creativity as separate concepts, often focusing on their individual dimensions, this study underscores the significance of integrating entrepreneurial and creative competencies to promote sustainable educational practices. By highlighting how teachers’ entrepreneurial and creative skills contribute to sustainable education, this study addresses the broader impact these competencies have on meeting the evolving needs and expectations of students, families, and society. This approach supports the development of a more resilient and adaptive education system that can thrive over time. The research involved 1396 classroom teachers from the Mersin province of Turkey. Analysis of the data revealed a strong positive correlation between teachers’ entrepreneurial behaviors and their creativity-nurturing behaviors, indicating that teachers who exhibit higher levels of entrepreneurial traits are more likely to engage in practices that foster creativity or that teachers who exhibit higher levels of creativity nurturing behaviors are more likely to engage in entrepreneurial practices among their students. Thus, the importance of the high-level relationship between entrepreneurial behaviors and creativity-enhancing behaviors in improving sustainability in education has been revealed. This study highlights the need to integrate entrepreneurial skills into teaching practices to support a sustainable educational framework.
AtıfScopus2WoS1OpenAlex4İncele - MakaleAçık Erişim2023Analysis of articles and theses published on turkish curriculum between 2016-2022
Kaplan, Kadir; Özgen, Akif
The education programs are constantly updated by the countries where the changes and developments in the world are learned. It evaluates various variables and study groups examining newly learned training programs. Studies in which these data are structured generally need to be determined and discussed. The aim of this study is to examine the general trends of the postgraduate theses and articles published in Turkish broadcasting programs between the years 2016-2022. In the research, criterion expenditure, one of the types of purposeful consumption, was used as a sampling. The first criterion of the research is the use of Turkish education programs in Turkish education, the second criterion is the publication of postgraduate theses and articles between 2016-2022, and the third criterion is the organs in the YÖK National Thesis Center, TR Directory, DergiPark, ResearchGate and Google Academic databases. The study object of the research consists of academic publications published in the field of education in Turkish until 25.01.2023, the basic building of the Turkish education computer home area. In the scanning carried out for the purpose, downloading on “Yök-Thesis” 49 graduate theses; On the other hand, 64 articles were found in the search made on "Tr Index, DergiPark, Researchgate and Google Scholar". Determined postgraduate theses and articles; The distribution according to years, authors' title, types of articles and theses, research approaches, data collection tools, sampling/study results, measurement sizes, data analysis techniques, aims, subject contents, resource requirements and universities were subjected to content analysis. The analyzes carried out showed that surgical studies for English curricula were concentrated in 2019 and 2021, the most postgraduate thesis studies were conducted at Muğla Sıtkı Koçman University, the articles were mostly prepared with one or two authors, and the articles were generally research articles; It has been concluded that the theses are master's theses, weak scientific calculations as a subject area are generally related to the subject of program evaluation, when the distribution of scientific studies according to their purpose is examined, it has the purpose of program review / evaluation, and the most frequently chosen research method in articles and theses is the qualitative research method. . Various suggestions are presented for new studies to be prepared based on the results of the research.
AtıfOpenAlex3TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2023Türkçe dersi öğretim programı’nın (2019) bağlam-girdi-süreç-ürün (cıpp) modeli ile değerlendirilmesi
Kaplan, Kadir; Demir, Mustafa
2019 Türkçe Öğretim Programı’nı Stufflebeam’in CIPP değerlendirme modelinin bağlam, girdi, süreç ürün boyutları bağlamında öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirmeyi amaçlayan çalışmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla Bayburt il sınırları içerisinde görev yapan 12 Türkçe öğretmeni, araştırmanın katılımcıları olarak belirlenmiştir. Araştırma verileri görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Öğretmenlere yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuş ve 15.01.2022-13.02.2022 tarihleri arasında yapılan görüşmelerle araştırma verileri toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. İçerik analizinde araştırma soruları doğrultusunda birbirine benzeyen veriler, belirli kavramlar ve temalar çerçevesinde kodlanarak bir araya getirilip ve okuyucunun anlayacağı biçimde düzenlenerek yorumlanmıştır. Öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda bağlam boyutu ile ilgili olarak öğrenci gereksinimlerini karşılamada programın uygun olmadığı; girdi boyutu ile ilgili olarak programdaki hedeflerin genel olarak programla uyumlu olduğu; süreç boyutunun değerlendirilmesi sonucunda uygulamada bazı sorunların yaşandığı ve bu sorunların programın başarısını etkilediği; ürün boyutu ile ilgili hedefler ile ürünler arası farklılıkların olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.
AtıfOpenAlex16TR Dizin13İncele - MakaleAçık Erişim2023Comparative Analysis of Turkish as a Foreign Language Teaching Programs Prepared by Maarif Foundation and Ankara University TÖMER
Kaplan, Kadir
In the study, the Teaching Turkish as a Foreign Language Programs prepared by Ankara University TÖMER and Maarif Foundation were examined and the similarities and differences of the programs in terms of learning outcomes were emphasized. In the study in which document analysis, one of the qualitative research designs, was used, 69 of the 316 objectives in the program prepared by Ankara TÖMER were related to listening skills, 45 to oral expression skills, 54 to conversational speaking skills, 90 to reading comprehension skills, 58 to written expression skills; In the program prepared by the Maarif Foundation, 264 of the 1315 objectives were associated with listening/watching skills, 210 with oral interaction skills, 222 with oral production skills, 302 with reading skills, and 317 with writing skills. It was observed that the most common outcomes were related to listening, followed by oral interaction and oral production, reading and writing, respectively, and that a total of 61 outcomes were common in the two programs. The common learning outcomes related to listening are the skills of following instructions and directions, using question expressions, developing skills related to daily life, enriching vocabulary, and following the content presented in different environments; the common learning outcomes related to oral expression and conversation, oral interaction and oral production are the skills of using stereotypes, expressing oneself, and preparing speeches with different content; common learning outcomes related to reading are reading media messages, understanding the information conveyed through different text types, and comprehending messages to facilitate daily life; common learning outcomes related to writing are conveying feelings and thoughts, and preparing texts in different contents.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim202321st Century Skills in Curriculums of Turkey, Alberta, Korea and Singapore
Ozen, Nesime Ertan; Kaplan, Kadir
It is aimed to compare the content of mother tongue curriculums at secondary school level in Alberta, Korea and Singapore. In the study, which was designed in accordance with the holistic multiple case study, one of the qualitative research designs, the data collected on the P21 classification were analyzed by descriptive content analysis. When we look at curriculum in general, it has been determined that the learning outcomes of 21st century skills in all of the programs are close to equal distribution in grades. Among the 21st century skills, learning and innovation skills were found to be the skill most associated with learning outcomes for Korea Secondary School Mother Tongue Curriculum, Singapore Secondary School Mother Tongue Curriculum and Turkish Language Curriculum. It is understood that the skills based on learning to learn, problem solving, associating knowledge with previous learning, critical and creative thinking comes to the fore in the learning outcomes, and it is aimed to educate individuals in this direction. It is understood that the learning outcomes related to flexibility and adaptation skills under life and career skills are not included in all programs. In addition, the lack of learning outcomes in initiative and self-direction, productivity and accountability skills in Alberta Secondary School Mother Tongue Curriculum and Singapore Secondary School Mother Tongue Curriculum shows that life and career skills, which are among the 21st century skills, are neglected in these programs.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2023Validity and Reliability Study of Listening Attitude Scale for Prospective Teachers
Kaplan, Kadir
The aim of this study is to develop a measurement tool to measure the listening/watching attitudes of pre-service teachers. 387 pre-service teachers were administered the scale, and its validity and reliability studies were conducted by exploratory factor analysis, internal consistency measurement, and confirmatory factor analysis. EFA revealed that the scale has four dimensions. To determine the reliability of the scale, the Cronbach Alpha internal consistency coefficient was calculated at 0.928. In the principal component analysis, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) coefficient was found to be 0.937. In addition, the Barlett Sphericity test was significant (χ2 = 4607.552; p<0.05). Varimax rotation resulted in factor loadings ranging between 0.37 and 0.91. In CFA, the standardized regression coefficients averaged around 0.700 and the items in each dimension had a significant predictive power. As a result of the analysis, a valid and reliable scale was obtained.
AtıfScopus1İncele - MakaleYalnız künye2022Kök değerler açısından osman çeviksoy’un romanları
Kaplan, Kadir; Arıcı, Şemsinur
Osman Çeviksoy’un romanlarını kök değerler açısından incelemeyi amaçlayan bu çalışmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın inceleme materyalini Osman Çeviksoy’un Başıma Dağlar Düştü, Ömrümüz Gurbet ve Bebiha adlı romanları oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Çalışmanın sonunda, romanlarda değerlerin 204defa kullanıldığı tespit edilmiştir. En çok kullanılan kök değer sevgi (f=53) olup onu sorumluluk (f=37), yardımseverlik (f=35), saygı (f=31), dostluk (f=12), dürüstlük (f=11), öz denetim (f=8), vatanseverlik (f=7), sabır (f=6), adalet (f=4) değerleri takip etmiştir. Eserlerde, kök değerlerden en az yer verilenin adalet olduğu belirlenmiştir. Buna göre Osman Çeviksoy’un romanlarının değerler açısından zengin olduğu tespit edilmiş olup bu eserlerin değerler eğitimi açısından da önemli olduğu kanısına varılmıştır. Çalışmanın sonunda önerilere yer verilmiştir.
- MakaleAçık Erişim20225.SINIF türkçe ders kitabının etkinlik tasarlama ilkeleri açısından incelenmesi
Kaplan, Kadir
Program doğrultusunda belirlenen amaçlara ulaşmadaki etkili araçlardan biri etkinliklerdir. Etkinliğin niteliği belirlenen amaca ulaşmada oldukça önemlidir. Bu sebeple nitelikli etkinlikler hazırlamak adına bazı ilkelerin belirlenmesi ve etkinlik hazırlamada bu ilkelere uyulması gerekmektedir. Çalışmada 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki etkinliklerin etkinlik tasarlama ilkelerine uygunluğunu belirlemek amaçlanmış ve ders kitabındaki etkinlikler, etkinlik tasarlama ilkeleri dikkate alınarak analiz edilmiştir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Betimsel içerik analizinin yapıldığı çalışmada etkinlikler Özmantar ve Bingölbali tarafından belirlenen etkinlik tasarlama ilkelerine göre incelenmiştir. Etkinliklerin analizinde ders kitabındaki etkinliklerin tamamı alan uzmanlarınca “amaç, hedef kitlenin ön bilgileri, kapsayıcılık, kullanılan materyal uygunluğu, öğretmen ve öğrenci rolü, ölçme değerlendirme, sınıf organizasyonu, zaman kullanımı” açısından incelenmiş; etkinliklerin ilkelerle uyumu tespit edilip yorumlanmıştır. Etkinliklerin büyük bir kısmının pekiştirmeye yönelik olduğu; kullanılan materyalin uygunluğu, kapsayıcılık, öğrenci rolü, noktasında beklentileri karşıladığı; sınıf organizasyonu, öğrenci ön bilgilerini dikkate alma, öğretmen rolü, ölçme ve değerlendirme ve zaman kullanımı noktasında yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır.
AtıfOpenAlex3TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2022Dil Bilgisi Öğretiminde Bir Etkinlik Önerisi: Ek Çarkı
Kaplan, Kadir; Batur, Zekerya; Ercan, Ertuğrul
Çalışmada sözcükte yapı konusunun öğretimine katkı sağlayacağı düşünülen “Ek Çarkı” etkinliğinin uygun kuramsal çerçevede sunulması amaçlanmıştır. Tamamlayıcı karma desen kullanılan çalışmada 2019 Türkçe Öğretim Programı’nda 5. sınıf okuma temel becerisiyle ilişkilendirilen “Yapım ekinin işlevlerini açıklar.” kazanımı ve “Ya- pım ekleri ezberletilmez, işlevleri sezdirilir. Kelime türetmenin mantığı kavratılır.” kazanım altı açıklaması dikkate alınarak öğrencileri kurallarla sıkmayacak, onları da sürece dâhil edecek eğlenceli bir etkinlik hazırlanmıştır. “Ek Çarkı” etkinliği öncesi çalışma grubundaki öğrencilerin testten elde ettikleri puanların aritmetik ortalaması- nın (yüzlük sistemde) x"=67.69 iken etkinlik sonrası uygulanan testin ortalama puanı- nın x"=76.39 olması hedeflenen kazanımın öğrenciler tarafından kazanıldığını göster- mektedir. Öğrencilere ait test puan ortalamalarının cinsiyetlere göre anlamlı bir şe- kilde farklılaşmadığı, puan dağılımından yola çıkarak yapılan sınıflandırma sonucu 23 öğrenciden geçer derecede 1 öğrenci, orta derecede 6 öğrenci, iyi derecede 9 öğ- renci, pekiyi derecede ise 7 öğrenci olduğu görülmüştür. Dil bilgisi öğretiminde öğ- rencileri öğrenme sürecine dâhil etmek amacıyla hazırlanan bu etkinlik önerisinin söz- cükte yapı konusunun öğretiminde etkili olacağı; böylece öğrencilerin dil bilgisinde öğrendiklerini okulda ve okul dışı hayatlarında kullanabilme becerilerinin gelişeceği düşünülmektedir.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2021Öğretmen görüşlerine göre salgın (COVID-19) dönemi uzaktan eğitim ortamında Türkçe eğitimi
Kaplan, Kadir; Gülden, Bahadır
COVID-19 salgını öncesinde hâlihazırda önemli bir öğrenme ortamı olan uzaktan eğitim, salgınla birlikte ilk ve ortaöğretim seviyesinde de tercih edilmiştir. Milyonlarca öğrenci ve öğretmenin ani bir şekilde karşı karşıya kaldığı uzaktan eğitim ortamının Türkçe öğretimi açısından işlevsel kılınabilmesi için güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya çıkarılması önemlidir. Bu çerçevede uzaktan eğitimin dört temel dil becerisi başta olmak üzere çeşitli yönlerden durumuna dair Türkçe öğretmenlerinden veriler elde edilmiştir. Verilerden hareketle uzaktan eğitimle ilgili dile getirilen temel problem, öğrencilerin teknik anlamda fırsat eşitliğine sahip olamamaları nedeniyle aynı oranda bu imkândan istifade edememesidir. Velilerin, öğrencilerin ve öğretmenlerin teknoloji okuryazarlığı konusunda desteklenmesinin uzaktan eğitimin işlevselliğini artıracağı uzlaşılmış bir fikirdir. Uzaktan eğitim ortamlarının daha etkin kılınması için farklı materyallerle desteklenmesi bir başka önemli husustur. Çalışmadan elde edilen verilerin ışık tuttuğu bir diğer nokta ise ölçme-değerlendirmeye yöneliktir. Uzaktan eğitim ortamının sürecin başında, ortasında ve sonunda ölçme-değerlendirme yapmaya verileri bireysel ya da kitlesel olarak karşılaştırarak daha derin analizler yapmaya imkân sağlayıcı fırsatları daha etkin bir şekilde kullanılarak değerlendirilmelidir. Eğitim Bilişim Ağı’nın bu açıdan sunduğu mevcut imkânların süreç temelli ölçme anlayışına elverişli olması bu bakımdan önemlidir. Türkçe dersi açısından uzaktan eğitimin belirli sebeplere bağlı olarak aksayan yönleri söz konusu olsa da sistemde ve paydaşların hazırbulunuşluk düzeylerinde iyileştirmeler yapıldığında uzaktan eğitim ortamının Türkçe öğretimi kazanımlarının edinilmesine son derece uygun bir zemine sahip olduğunu söylemek mümkündür.
AtıfOpenAlex30TR Dizin25İncele - MakaleAçık Erişim2021Scopus SJRQ3Okuma seviyesinin belirlenmesinde ikame kelime uygulaması
Çıfcı, Musa; Kaplan, Kadir
Okuma seviyesinin tespitinde boşluk tamamlama tekniği (cloze) ve labirent testleri (maze) gibi pek çok teknik kullanılmaktadır. Literatürdeki boşluk tamamlama tekniğini doğrudan kullanan çalışmalar incelendiğinde boşluk tamamlama testinde eş anlamlı kelimelerin doğru cevap kabul edilmemesinin dezavantaj sebebi olduğu, bu sebeple seviye tespitinde çoğu zaman geçerli puanlar vermediği görülmektedir. Boşluk tamamlama tekniğinin öğrencilerin okuma seviyesini ölçmede sağlıklı sonuçlar vermemesi ikame kelime uygulamasının ortaya çıkış sebebidir. Araştırmanın amacı bireylerin okuma seviyelerinin tespitinde kullanılan tekniklerden boşluk tamamlama ve labirent tekniklerinin ne ölçüde işe yaradığını ve Türkçeye uygunluğunu görebilmektir. Dillerin kelime ve cümle yapıları farklılık göstermektedir. Boşluk tamamlama testlerinde boşluklara yazılan kelimelerden eş anlamlıların ya da anlamı tamamlayan ancak doğru cevaptan farklı olan kelimelerin doğru olarak kabul edilmemesi, bağlam ile anlam arasındaki ilişkiyi yok saymaktadır; bu nedenle öğrencilerin hâlihazırdaki okuma seviyeleri ile her dört, beş ve altıncı kelimenin silindiği boşluk tamamlama testleriyle belirlenen okuma seviyeleri arasında büyük ölçüde farklılık olduğu görülürken ikame kelimeler doğru cevap kabul edildiğinde okuma seviyeleri arasındaki uyumun arttığı görülmektedir. Elde edilen veriler, okuma seviyesinin tespit edilmesinde ikame kelime uygulamasının daha duyarlı sonuçlar verebileceğini düşündürmektedir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele
