Sa‘dî-i Şîrâzî'nin Farsça Şiirlerinde Türk ve Moğol Dönemi Devlet Adamları

Orta Çağ Yakındoğu tarihinde siyasi, askerî vekültürel değişimlerin açısından önemli bir yeresahip olan XI-XIII. yüzyıllar, Türk-Moğol kökenlihanedanların hâkimiyetlerinin coğrafyada yoğunolarak yaşandığı bir dönemdir. Bu değişim vedönüşüm çağı Fars edebiyatını her alanda farklı birsürece getirmiş, bu tarihî seyir içerisindesosyoekonomik yapı ve siyasi oluşumlardan Farsedebiyatı da fazlası ile etkilenmiştir. Bu etkileşimsüreci, Fars edebiyatı alanında eser veren şair veyazarların eserlerinde Türk-Moğol devletadamlarından doğal olarak yoğun bir şekilde sözetmelerine sebep olmuştur.Bu süreç içerisinde yaşayan, eserlerinedöneminin ve kendisinden önceki çağlarınhükümdarlarını yansıtan ve Moğol dönemininünlü nasihat ustalarından ve müeddiplerindenSa‘dî-i Şîrâzî, içinde bulunduğu şartların etkisi ileeserlerinde bu devlet adamlarını nasihat ve ibretunsuru olarak sunmaktadır. Bu yaklaşım tarzı ileşairin eserinde yer alan Orta Çağ Türk-Moğoldevlet adamlarını şairin şiirleri ile örneklendirerekSa‘dî-i Şîrâzî’nin bakış açısıyla değerlendirmeyive Fars edebiyatı disiplini içerisinde Türk-Moğoltarihine dair verileri farklı bir şekilde sunmayıamaçlamaktayız.