Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Reading comprehension self-efficacy and mathematical problem-solving in primary education: a serial mediation model through mathematical reasoning and critical thinking
Filiz, Tunahan; Kaplan, Kadir
Introduction Mathematical problem-solving is fundamental for academic success and real-life challenges and involves more than procedural and computational skills. As most primary school mathematics problems are text-based, reading comprehension self-efficacy may be closely associated with students' performance in mathematical problem-solving. Grounded in Albert Bandura's social cognitive theory, this study examined the associations between reading comprehension self-efficacy and mathematical problem-solving, focusing on the sequential indirect associations involving of mathematical reasoning and critical thinking.Methods A quantitative, correlational research design was employed. The sample consisted of 518 fourth-grade students from 14 provinces across seven regions of T & uuml;rkiye. Data were collected using validated scales measuring reading comprehension self-efficacy, critical thinking, mathematical reasoning, and mathematical problem-solving skills. Data were analyzed using correlation analysis and regression-based mediation analysis.Results The findings revealed that mathematical reasoning and critical thinking partially accounted for the association between reading comprehension self-efficacy and mathematical problem-solving. The findings indicated significant indirect effects through critical thinking skills (beta = 0.18, K2 = 0.23), mathematical reasoning skills (beta = 0.04, K2 = 0.19), and the sequential pathway from mathematical reasoning to critical thinking (beta = 0.01, K2 = 0.03). Although the sequential mediation effect was statistically significant, its effect size was relatively small compared with the individual mediation effects, particularly that of critical thinking skills.Discussion These results highlight the interconnected roles of foundational cognitive processes in relation to higher-order mathematical problem-solving skills. The study contributes to the literature by emphasizing the relevance of considering reading comprehension self-efficacy, mathematical reasoning, and critical thinking as interconnected factors in early mathematics education.
- MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ1Are students with high creativity skills successful writers? A parallel mediation model
Sarikaya, Ismail
The relationship between creativity and writing success is a matter of curiosity for many researchers, educators, and people in general. Many would likely expect that creative individuals would have higher writing success. This study aimed to determine the mediating roles of writing self-efficacy, writing motivation, and writing disposition in the relationship between creativity and writing success of primary school students. A relational research model was used in the study conducted with 300 primary school students. Correlational analysis and mediating variable analysis were performed with the data obtained with five data collection tools. The analysis results showed significant relationships between the variables: Creativity, writing self-efficacy, writing motivation, and writing disposition were found to significantly predict writing success. In addition, the findings revealed that writing self-efficacy, motivation, and disposition each have a parallel mediating role between creativity and writing success. The study's results are discussed in connection to the pertinent research literature, and recommendations are made.
AtıfScopus5WoS4OpenAlex4
İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021İlkokul öğrencilerine yönelik çocuk kitaplarının incelenmesi
Murat Vahdettin Karaköse
Bu araştırmada 6-10 yaş düzeyi çocuk kitaplarının çocuk edebiyatı nitelikleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada araştırmacı tarafından uzman görüşleri doğrultusunda "Çocuk kitapları iç yapı ve dış yapı özellikleri formu" ile "Çocuk kitapları resim-metin ilişki formu" hazırlanmıştır. Çocuk kitapları için toplanan veriler frekans ve yüzde tabloları şeklinde sunulmuştur. Veri analizi yapılırken betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; kitapların bir kısmının çocuk edebiyatı iç yapı ve dış yapı özelliklerini yeterli düzeyde taşımadığı tespit edilmiştir. İncelenen kitapların bazılarının kitap kapağı, kâğıt kalitesi, yazı puntosu, satır uzunlukları, karakterlerin fiziksel, kişilik ve ruhsal özelliklerinin açıklayıcı olması bakımından yetersiz olduğu, farklı ya da millî kültür değerlerine yer vermediği, çoğu kitabın yazım ve imlâ kurallarına dikkat etmediği, kullanımı yaygın yabancı kelimelere kitap içerisinde yer verildiği görülmüştür. Resim ve metin ilişkisi bakımından incelendiğinde çocuk kitaplarındaki resim metin oranının kısmen uygun olduğu, resimlerin zaman ve mekân ilişkisinin düşük olduğu, çoğu kitapta resimlerin aynı sayfadaki metinle ilişkisinin olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk kitapları, iç yapı, dış yapı, resim-metin ilişkisi
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2018İlkokul 3. sınıf öğrencilerinde gerçekçi matematik etkinliklerinin veri öğrenme alanına etkisi
Kübra Altunay
Bu araştırmada, matematik dersinde, Gerçekçi Matematik Eğitimi (GME) yaklaşımı esas alınarak hazırlanan etkinlikler temel alınarak yapılan öğretimin, ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin veri öğrenme alanındaki başarıya etkisi ve bu etkinin kalıcılığı araştırılmıştır. Bu amaçla, hazırlanan etkinlikler, ilkokul 3. sınıf Matematik dersinde pilot çalışma olarak 53 öğrenci ile 2 hafta uygulanmıştır. Esas uygulama ise 41 ilkokul 3. sınıf öğrencisi ile 5 haftada gerçekleştirilmiştir. Araştırma yarı deneysel bir yöntemle yürütülmüştür. Deneysel yöntemde, "ön test-son test-kalıcılık testi kontrol gruplu modeli" kullanılarak, deney ve kontrol grubunun veri öğrenme alanındaki başarı düzeyleri karşılaştırılmıştır. Deney ve kontrol grubuna, ön test, son test ve kalıcılık testi olarak "Veri Öğrenme Alanı Başarı Testi" uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2017-2018 bahar döneminde, seçkisiz olmayan örnekleme yaklaşımlarından biri olan kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir (Deney grubu: K=13, E=8; Kontrol grubu: K=13, E=7). Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Veri Öğrenme Alanı Başarı Testi" kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçme araçları oturumların başlamasından bir hafta önce ön-test ölçümü olarak; oturumlardan sonra son-test ölçümü olarak; son-test ölçümlerinden iki hafta sonra ise deneysel işlemin kalıcılığını belirlemek amacıyla tekrar uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde verilerin dağılımı ve varsayımlar test edilerek, parametrik ve nonparametrik test teknikleri kullanılmıştır. Öğretim süresi 5 hafta olarak planlanmıştır. Deney grubunda GME yaklaşımı esas alınarak hazırlanan etkinlikler kullanılırken, kontrol grubunda mevcut öğretmen kılavuz kitabındaki etkinlikler paralelinde öğretime devam edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular, GME yaklaşımı esas alınarak hazırlanan etkinlikler temel alınarak yapılan öğretimin deney grubundaki öğrencilerin, veri öğrenme alanındaki başarı düzeylerini artırdığı ve bu durumunun izleme ölçümlerinde de korunduğunu ortaya koymuştur. Kontrol grubunda bulunan öğrencilerin veri öğrenme alanındaki başarı puanları ön-test, son-test ve kalıcılık testi ölçümlerinden elde ettikleri puanlar arasında ise anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Elde edilen bulgular ışığında araştırmadan elde edilen sonuçlar tartışılmış ve gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Gerçekçi matematik eğitimi, veri öğrenme alanı, tablo, grafik, ilkokul 3. sınıf öğrencisi.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2018İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin bilim insanı imajları ve bu imajların oluşmasında ders kitabı ve öğretmenlerin rolü
Ebru Buket Bayram
Bu çalışmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin bilim insanı imajlarını ve bu imajların oluşmasında ilkokul 4. sınıf ders kitaplarının ve öğretmenlerin rolünü tespit etmektir. Çalışmanın örneklemini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Gümüşhane merkezinde dört farklı ilkokuldan toplam 244 öğrenci ve 10 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada veriler iki aşamada toplanmıştır. İlk aşamada Chambers (1983) tarafından geliştirilen "Draw A Scientist Test (DAST-Bir Bilim İnsanı Çiz Testi)" kullanılmıştır. Öğrencilerin çizimlerinin farklı yorumlanmasına engel olabilmek için çizimlerini kısaca açıklamaları istenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise öğrencilerin sahip olduğu bilim insanı imajlarının kaynaklarını belirlemek amacıyla öğretmenler ile görüşmeler yapılmış ve ilkokul 4. sınıf fen bilimleri ve sosyal bilgiler ders kitabında bilim insanlarının yer alış biçimi incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması kullanılmıştır. Veriler, Finson ve diğerleri (1995) tarafından geliştirilen "Draw A Scientist Checlist-Bir Bilim İnsanı Çiz Kontrol Listesi (DAST-C)" ne ek bölümlerde eklenerek analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda öğrencilerin, daha önce yapılan çalışmalarda olduğu gibi bilim insanının cinsiyeti, yaşı, çalışma ortamı ve yaptığı işlere yönelik basmakalıp imajlara sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin sahip olduğu bilim insanı imajlarını etkileyen en temel faktörlerin öğretmenler ve ders kitapları olduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2018Okul öncesi eğitimin ilk okuma ve yazma başarısına etkisi
Alaaddin Tehci
Bu çalışmanın amacı, okul öncesi eğitimin ilk okuma ve yazma başarısına etkisinin belirlenmesidir. Araştırmanın uygulaması, Erzurum ilindeki devlet ilkokullarından kolay örnekleme tekniği ile seçilen ilkokullarda öğrenim gören 116 ilkokul birinci sınıf öğrencisi üzerinde yapılmıştır. Betimsel tarama modelinde olan bu araştırma için gerekli olan veriler öğrenci bilgi formuyla, okuma ölçeğiyle ve yazma ölçeğiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde Fark Testleri (ikili gruplarda bağımsız örneklem t-testi, üçlü ya da daha fazla gruplarda ise tek yönlü anova testi) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır; İlk okuma ve yazmada, okul öncesi eğitimi alan ilkokul birinci sınıf öğrencileri ile okul öncesi eğitimi almayan ilkokul birinci sınıf öğrencileri arasında anlamlı farklılıklar vardır. Okul öncesi eğitimi alan öğrenciler ilk okuma ve yazmada daha başarılıdır. İlkokul birinci sınıfta cinsiyetin, ilk okuma ve yazma başarısı üzerinde herhangi bir etkisi yoktur. İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin sosyo-ekonomik düzeyleri, öğrencilerin ilk okuma ve yazma başarılarını etkilemektedir. Sosyo-ekonomik düzeyleri yüksek olan öğrenciler diğer öğrencilere göre ilk okuma ve yazmada daha başarılıdırlar. İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin anne veya baba eğitim düzeyleriyle ilk okuma veya ilk yazma başarıları arasında anlamlı farklılıklar vardır. Öğrencilerin anne veya baba eğitim düzeyleri yükseldikçe ilk okuma veya ilk yazma başarıları da yükselmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2017İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersinde okuduğunu anlama stratejilerini kullanma düzeyleri ile okuduğunu anlama başarı düzeyleri arasındaki ilişki
Onur Batmaz
Bu araştırma, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin Türkçe dersinde okuduğunu anlama stratejilerini kullanma düzeyleri ile okuduğunu anlama başarı düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. İlişkisel tarama modeline dayalı bu araştırmanın evrenini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Bayburt ilinde bulunan 44 ilkokulda okuyan 938 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise küme örnekleme yöntemlerinden oranlı küme örnekleme yöntemine göre seçilen ve okuduğunu anlama başarı testi hazırlama çalışmalarına dahil edilmeyen toplam 503 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan "Okuduğunu Anlama Başarı Testi" ve Susar Kırmızı (2006) tarafından geliştirilen "Okuduğunu Anlama Stratejileri Ölçeği" ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS.17 programı ile çözümlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular, öğrencilerin okuduğunu anlama stratejilerini kullanma düzeylerinin "bazen" düzeyinde ve okuduğunu anlama başarı düzeylerinin "orta" düzeyinde olduğunu göstermiştir. Ayrıca ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama stratejilerini kullanma düzeyleri cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşırken yerleşim yeri değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı; okuduğunu anlama başarı düzeylerinin cinsiyet ve yerleşim yeri değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama stratejilerini kullanma düzeyleri ile okuduğunu anlama başarı düzeyleri arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Sözcükler: Okuduğunu Anlama Stratejileri, Okuduğunu Anlama, İlkokul
