Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Sefali, Abdurrahman(2)
- Abdullah Duman(1)
- Adem Seymen(1)
- Alper Hanci(1)
- Arat, Ozgur(1)
- Dizman, Serdar(1)
- Dursunoglu, Ismail(1)
- Elmas Fulya Tümer(1)
- Esra Nur Güçlü(1)
- Gökhan Üner(1)
- Halit Çakmak(1)
- Hatipoglu, Yavuz Selim(1)
- Kabak, Turgay(1)
- Kabak, Uyesi Turgay(1)
- Mikail Altuncu(1)
- Narin Ayengin(1)
- Nebiye Hacıoğlu(1)
- Nihal Özdemir(1)
- Orhan Atlıhan Tekdemir(1)
- Serhat Kalekahyası(1)
- Serkan Yılmazoğlu(1)
- Soydan Terzi(1)
- Umar, Muttaka(1)
- Yildirim, Hasan(1)
- İbrahim Coşar(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Assessment of radiological hazards arising from natural radioactivity in Bayburt stones used in buildings and possible effects on public health
Dizman, Serdar; Umar, Muttaka; Hatipoglu, Yavuz Selim
Background – Since ancient times, natural stones have served as essential materials in construction, landscaping, and artistic applications. Bayburt stone is one of the most important stones used in and around Bayburt, in the Eastern Black Sea region of Türkiye. It has been frequently used in buildings (castle, house, etc.), street flooring, fountains, and places of worship from ancient times to the present day. Due to their underground origin, natural stones contain natural radioisotopes in various concentrations, making the assessment of their radioactivity levels important for public health. Objective – This study aims to determine the natural radioactivity levels of Bayburt stones used in buildings and to assess the potential radiological hazards and possible effects on public health. Methods – Natural radioactivity levels (226Ra, 232Th and 40K) were determined in a total of 36 Bayburt stone samples, 30 from five different quarries and 6 from a natural stone factory in Bayburt province. High-purity germanium (HPGe) spectrometry was employed to measure radioactivity concentrations. Additionally, several radiological hazard indices (Raeq, Hin, Iγ, D, AEDE, AGDE, and ELCR) were calculated and compared with reference limits proposed by international organizations. Results – The radioactivity concentrations in the Bayburt stone samples ranged from 1.56 to 23.54 Bq/kg for 226Ra, from 0.53 to 23.69 Bq/kg for 232Th, and from 10.31 to 505.35 Bq/kg for 40K. The average activity concentrations were found to be 5.56 ± 0.90 Bq/kg for 226Ra, 4.62 ± 0.65 Bq/kg for 232Th, and 179.12 ± 9.88 Bq/kg for 40K. The average values of Raeq, Hin, Iγ, D, AEDE, AGDE, and ELCR were found to be 18.68 Bq/kg, 0.07, 0.14, 8.91 nGy/h, 43, 72 μSv/y, 63.06 μSv/y, and 17.07 × 10−5, respectively. All calculated radiological hazard indices were below the recommended safety limits. Conclusion – The findings indicate that the Bayburt stone samples investigated are suitable for construction purposes and do not pose significant radiological hazards to human health when used in building environments.
AtıfScopus2WoS2OpenAlex2
İncele - MakaleYayıncıda açık erişim2025A Comparison on Political Participation Levels: Izmir-Bayburt Example
Arat, Ozgur; Dursunoglu, Ismail
This study focuses on political participation levels. Political participation is the actions taken by individuals to determine and influence the political arena. In this context, the political participation levels of Izmir and Bayburt provinces were compared. Quantitative research method was applied in the study. Demographic information form and political participation dimension of democratic participation scale were used in data collection. When the political participation levels of participants living in Izmir and Bayburt provinces were compared, a significant difference was determined in favor of Izmir province in all sub-dimensions and total political participation. The study recommends in-depth investigation of the factors affecting political participation.
AtıfOpenAlex5TR Dizin4
İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Fitness merkezlerinde sunulan hizmet kalitesinin müşteri memnuniyeti üzerindeki rolünün bazı değişkenler açısından incelenmesi (Bayburt örneği)
Serkan Yılmazoğlu
Bu araştırmada "Fitness Merkezlerinde Sunulan Hizmet Kalitesinin Müşteri Memnuniyeti Üzerindeki Rolünün Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi" ele alınmıştır. Günümüzün dünyasında yaşanan yoğun iş temposu insanları fiziksel ve psikolojik açıdan oldukça yıpratmıştır. Bu da insanlarda bir arayış içerisine girmesine neden olmuştur. Sosyalleşme açısından, mental açıdan ve fiziki açıdan kendilerini daha iyi hissedebilecekleri bir ortama yoğunlaşmaya kanalize etmektedir. Bu durumda spor işletmeleri ve fitnes merkezlerinin çoğalmasına ve aralarında bir rekabetin oluşmasına neden olmuştur. Hızlı bir gelişimde olan bu sektörde hizmet kalitesi ön plana çıkmış ve burada müşteri memnuniyetinin önemi net bir şekilde ortaya konulmuştur. Bu kapsamda bu tez çalışmasının amacı fitnes merkezlerinde sunulan hizmet kalitesinin müşteri memnuniyeti üzerinde rolünün bazı değişkenler açısından incelenmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma Bayburt ilinde faaliyet gösteren fitnes salonlarından hizmet almış gönüllü katılımcılar ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 166 erkek ve 138 kadın olmak üzere toplam 304 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu ve "Spor-Fitness Merkezleri Algılanan Hizmet Kalitesi Ölçeği" kullanılmıştır. Uçan (2007) tarafından geliştirilen ölçek 31 maddeden ve 6 alt ölçekten oluşmaktadır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi ve İstatistiksel analizler SPSS version 26 yazılımı kullanılarak yapıldı. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu basıklık ve çarpıklık değerleri kontrol edilerek incelendi. Tanımlayıcı analizler ortalama ve standart sapma kullanılarak verildi. Değişkenlerden normal dağılım sağlayan verilerin analizinde tek yönlü varyas analizi ANOVA kullanıldı, grublar arası oluşan farklılıkları tespit etmek amacıyla PostHoc testleri yapılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlılık düzeyip<0.05 olarak kabul edildi. Sonuç olarak, fitness merkezlerinde sunulan hizmet kalitesi, müşteri memnuniyeti üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Bu nedenle, fitness merkezleri, müşteri memnuniyetini arttırmak için kaliteli hizmet sunmaya özen göstermelidir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Adölesan bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi (Bayburt ili örneği)
Gökhan Üner
Bu çalışmada; adölesan dönemlerini yaşamakta olan lise öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanıldı. Araştırmanın evrenini, Bayburt ilindeki adölesan bireyler oluştururken örneklemini ise ortaöğretim kurumlarının 9., 10., 11. ve 12'nci sınıflarında öğrenim görmekte olan 281 kadın ve 229 erkek olmak üzere toplamda 510 lise öğrencisi oluşturdu. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan ve 9 sorudan oluşan demografik bilgi formu ile Walker (1996) tarafından geliştirilen, Türkçe'ye uyarlanma çalışması Bahar (2008) tarafından yapılan 52 madde ve 6 alt boyuttan oluşan "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II" kullanıldı. SPSS 26.0 paket programına aktarılan ve normallik analizleri yapılan verilerin normal bir dağılıma sahip olduğu görüldü. Verilerin analizinde bağımsız değişkenin kategori sayısına bağlı olarak ikili gruplarda Independent t-testi, kullanılırken çoklu gruplarda ise tek yönlü varyans analizi (Anova) kullanıldı. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre SYBDÖ-II ölçek toplam puanları analiz edildiğinde; cinsiyet, barınma yeri, anne -baba eğitim durumu, aile gelir düzeyi ve spor yapma durumu değişkenlerinde anlamlı farklılıklar olduğu görüldü (p<0,05). Ancak aile yapısı türü ve kardeş sayısı değişkenlerinde ortaya çıkan farklılığın anlamlı olmadığı belirlendi (p>0,05). Sonuç olarak; adölesan bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerinde cinsiyet, barınma yeri, anne-baba eğitim durumu, aile gelir düzeyi ve spor yapma durumu değişkenlerinin etkili olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Sağlıklı yaşam biçimi davranışları, fiziksel aktivite, adölesan bireyler.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Bazı aspir çeşitlerinin (Carthamus tinctorius L.) Bayburt şartlarında verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
İbrahim Coşar
Bu araştırma Bazı Aspir Çeşitlerinin (Carthamus tinctorius L.) Bayburt Şartlarında Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi amacıyla 2021 yılında Bayburt ilinde yürütülmüştür. Deneme Bayburt Üniversitesi Organik Tarım İşletmeciliği deneme alanında Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada Hasankendi, Zirkon, Balcı, Dinçer, Koç, Göktürk, Linas ve Olas olmak üzere 8 farklı aspir çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Denemede, bitki boyu (cm), ilk dal yüksekliği (cm), dal sayısı (adet/bitki), bitki başına tabla sayısı (adet/bitki), tabla çapı (mm), tabla başına tane sayısı (adet/tabla), bin tane ağırlığı (g), tane verimi (kg/da), kabuk oranı (%), yağ oranı (%) ve yağ verimi (kg/da) özellikleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda; aspir çeşitlerinin tabla çapı dışında diğer incelenen karakterler üzerine önemli etkileri olduğu belirlenmiştir. En yüksek bitki boyu ve ilk dal yüksekliği Linas (sırasıyla 66,11 ve 35,83 cm) çeşidinden, en yüksek tabla çapı, bin tane ağırlığı ve tabla başına tohum sayısı Göktürk (sırasıyla 2,62 cm, 43,89 g ve 44,31 adet) çeşidinden, en yüksek bitki başına tabla sayısı Olas (15,22 adet/bitki) çeşidinden, en yüksek dal sayısı ise Koç (9,44 adet) çeşidinden, en yüksek kabuk oranı Dinçer (%57,38) çeşidinden elde edilmiştir. Aspir çeşitleri için önemli olan tane verimi, yağ oranı ve yağ verimi değerleri incelendiğinde en yüksek tane verimi Göktürk (164,00 kg/da) ve Olas (156,33 kg/da) çeşitlerinden, en yüksek yağ oranı Zirkon (%35,5) çeşidinden ve en yüksek yağ verimi ise Olas (42,78 kg/da) çeşidinden elde edilmiştir. Sonuç olarak, Bayburt ekolojik koşullarında yetiştirilen aspir çeşitlerinden Göktürk ve Olas çeşitlerinin verim ve kalite özellikleri bakımından daha iyi durumda oldukları belirlense de aspir bitkisinin özellikle yıllara olan tepkisini belirleyebilmek için adaptasyon çalışmalarına birkaç yıl devam edilmesinin önemli olacağı kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Carthmus tinctorius L., aspir, tane verimi, adaptasyon, yağ oranı
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Farklı dozlardaki organik sıvı vermikompost uygulamalarının Bayburt ili ekolojik koşullarda yetiştirilen tarhun (Artemisia spp.) türlerinin verim ve verim unsurlarına etkisinin belirlenmesi
Mikail Altuncu
Bitkilerin oluşturduğu renkli doğal floranın, insanlara yaşam enerjisi vermenin yanı sıra negatif düşüncelerden uzaklaşmayı sağlayarak günlük hayatta olumlu etkileri bulunmaktadır. Doğada bir renk cümbüşü gibi yer alan bu bitkilerin birçok farklı alanda kullanıldığı bilinmektedir. İlaç sanayi başta olmak üzere, parfümeri, kozmetik, boya ve gıda üretimlerinde de sıklıkla bitkiler kullanılmaktadır. Tıbbi aromatik bitkiler bu üretim alanlarının temel hammaddesini oluşturmaktadır. Günümüzde adını sıkça duyduğumuz tıbbi aromatik bitkiler hem kullanım alanlarının genişliği hem de ekonomik önemi gibi sebeplerle daha yaygın olarak yetiştirilmektedir. Bu tez çalışması farklı dozlardaki sıvı vermikompost uygulamalarının Bayburt ili ekolojik koşullarında yetiştirilen tarhun (Artemisia spp.) türlerinin verim ve verim unsurlarına etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bayburt ili ekolojik koşulları için ilk kez farklı tarhun türlerine sıvı vermikompost uygulamaları yapılmıştır. Çalışmada verim ve verim unsurlarını belirlemek amacıyla yapılan ölçümlerde elde edilen sonuçlara göre; en uzun bitki boyu (40,67 cm) A. dracunculoides L. türünde kontrol parselinde görülürken, önemli verim değerlerinden olan yeşil herba verimi için en yüksek değer (519,89 kg/da) ise A. dracunculoides L. türünde 1200 mL/da gübre uygulaması yapılan parselde görülmüştür. Ayrıca drog herba oranı için en yüksek değer (%27,48) 3600 mL/da gübre uygulamasında A. dracunculus L. türünde belirlenmiştir. Elde edilen veriler olduğunu göstermiştir. Artemisia dracunculus örneklerinin özellikle yeşil yaprak oranı, yeşil yaprak verimi ve drog herba oranı gibi değerlerde üstün özellik gösterdiği belirlenmiştir. Bayburt ili ekolojik koşullarının Artemisia dracunculus tarhun türünün yetiştirilmesi için daha elverişli olduğu ve özellikle düşük dozlardaki vermikompost uygulamalarının yeterli olduğu görülmüştür.
- MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ4İmdat Sancar and Bayburt Sağdıç (Best man’s) Weddings as Cultural Heritage; [BİR KÜLTÜR TAŞIYICISI BİREY OLARAK İMDAT SANCAR VE BAYBURT SAĞDIÇ DÜĞÜNLERİ]
Kabak, Turgay
Bayburt, geographically located on the historical Silk Road that connects the Eastern Black Sea region with the Northeastern Anatolia region, is one of the ancient cities in the region. Throughout history, due to its location on the trade route, this city has been continuously inhabited, and it possesses a rich and deep cultural heritage. This cultural heritage, although constantly evolving in today’s digital world with rapid advancements in transportation and communication, has been largely preserved and passed down to the present day. In this regard, one of the most special cities in our country, Bayburt, has greatly benefited from individuals who both understand and actively preserve its culture. One of these individuals is İmdat Sancar. İmdat Sancar is one of the rare individuals who fit UNESCO’s definition of “culture bearers” with his knowledge of traditional folk songs, the songs he has composed, his participation in folk music events, and the traditional “sağdıç düğünü” (best man’s wedding) ceremonies he organizes. His special quality lies not only in his knowledge of the culture but also in his ability to actively practice and pass it on to others. The subject of this study is the traditional “sağdıç düğünü” (best man’s wedding) ceremonies known by İmdat Sancar. These ceremonies are actually categorized as village performance plays, falling within the realm of theatrical performances. These plays were collected from İmdat Sancar himself using interview methods and were analyzed from the perspective of Functional Theory. Content analysis was also conducted. As a result of the examination, it was determined that these plays serve various functions within the community and encompass a wealth of traditional knowledge and practices that are integral to people’s daily lives.
AtıfScopus1OpenAlex1İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bayburt bölgesi ballarının polen analizi
Halit Çakmak
Bayburt ili ve bağlı ilçeleri ile 42 farklı bölgesinden Eylül ayında toplanan bal örneklerinde polen analizi yapılmıştır. Bu örneklerin 10 gramında bulunan polenlerin ait olduğu bitki taksonları tespit edilmiştir. Çalışmada bal örneklerinde dominant polene raslanmamıştır. Çalışmada, Onobrychis spp. 13 örnekte (Ö1, Ö7, Ö8, Ö9, Ö17, Ö18, Ö24, Ö26, Ö25, Ö27, Ö33, Ö39, Ö42) Achillea spp. 11 örnekte (Ö2, Ö9, Ö10, Ö15, Ö16, Ö21, Ö22, Ö26, Ö30, Ö31, Ö33) Aster spp. 5 örnekte (Ö5, Ö27, Ö34, Ö36, Ö40), Spergula spp. 4 örnekte (Ö10, Ö20, Ö30, Ö31), Rosa spp. 2 örnekte (Ö11, Ö12), Salvia spp. 1 örnekte (Ö13), Xanthium spp. 2 örnekte (Ö35, Ö41) sekonder polen olarak tespit edilmiştir. Bu araştırmada bulunan en yüksek polen % 30 frekans ile Onobrychis spp. Olmuştur. Astragalus spp., Crepis spp., Epilobium spp., Rosa spp., Salix spp., Verbascum spp., Thymus spp., Astragalus spp., Carduus spp., Cerasus spp. ve Coronilla spp. polenlerde genellikle minör polen olarak tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Arıcılık, Bal Arısı, Polen, Bayburt, melissopalinoloji
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bayburt ilinde farklı yetiştirme sistemi uygulanan tavuklardan elde edilen yumurtaların kalite kriterleri üzerine mevsimin etkisi
Orhan Atlıhan Tekdemir
Bu çalışmada; Bayburt ilinde farklı yetiştirme sistemi uygulanan tavuklardan (Kafes sistemi, aile tipi ve Serbest gezen sistem) elde edilen yumurtaların kalite kriterleri (dış ve iç kalitesi ) üzerine mevsim (ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış) etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla Bayburt ilinde faaliyet gösteren 3 farklı yetiştirme sistemi uygulanan işletmelerden her bir mevsim döneminde 50 adet olmak üzere toplamda 600 adet yumurta örneği incelenmiştir. Mevsimin yumurta dış kalite analizi üzerine etkisi incelediğinde; kış mevsiminde kırılma mukavemeti, kabuk kalınlığı, sarı yüksekliği, sarı indeksi; ilkbahar mevsiminde sarı çapı; yaz mevsiminde şekil indeksi, sarı renk, haugh birimi, kırılma mukavemeti, kabuk kalınlığı, kabuk ağırlığı, sarı çapı; sonbahar mevsimin de ise şekil indeksi, yumurta ağırlığı, sarı renk, kabuk kalınlığı, kabuk ağırlığı, sarı yüksekliği ve sarı çapında mevsimin etkisi önemli (p<0,05) iken diğer dış kalite unsurları üzerine etkisi olmamıştır (p>0,05). Yetiştirme sistemleri bakımından değerlendirdiğimizde ise şekil indeksi (%) ve yumurta ağırlığında serbest gezen sistemde toplanan yumurtalardan en iyi sonuçlar elde edilirken kafes sisteminde sarı renkte en iyi sonuçlar elde edilmiştir (p<0,05). Mevsimin yumurta iç kalite üzerine ise yumurtanın sarı kısmında kış mevsiminde protein, ilkbahar ve yaz mevsiminde beta karoten (µg/g)(p<0,05); yumurta ak kısmında sonbahar mevsiminde Ph, kış ve yaz döneminde protein (p<0,05); yumurta geneli üzerine mevsimin etkisine bakıldığında kış döneminde kuru madde ve kül değerlerinin etkilendiği diğer iç kalite unsurları üzerine etkisinin olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Yumurta iç kalite unsurları üzerine yetiştirme sistemlerini değerlendirdiğimizde yumurta sarısında protein ve beta karotende serbest gezen sistemde, yumurta ak kısmında ph ve protein üzerine aile ve kafes işletmelerinde, yumurta tümü üzerine ise kuru madde ve kul oranı üzerine serbest gezen sistemlerde yetiştirilen yumurtalarda en iyi sonuçlar elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yumurtacı tavuk, yetiştirme sistemleri, mevsim etkisi, yumurta iç ve dış kalitesi
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Muhasebe meslek mensuplarında duygusal emek ve örgütsel bağlılığın ilişkisi; Bayburt, Gümüşhane illerinde bir araştırma
Esra Nur Güçlü
Günümüzde artan farkındalık ve rekabet neticesinde sektörlerde insanı öncül kılan yeni düzenlemeler geliştirilmiştir. İnsanı ön planda tutan bu düzenlemelerde çalışanların en etkili ve verimli şekilde iş gerçekleştirmesinin psikolojik temelli düşüncelerinden kaynaklanacağı varsayılmıştır. Duygusal emek, çalışanın örgütle veya müşteri ile ilişkisinde örgüt kuralları çerçevesinde duygularının değişim göstermesinin beklenmesi, çalışanın duygusal olarak da çaba göstermesini içer. Bununla beraber örgütsel bağlılık neticesinde çalışanın mensubu bulunduğu örgütte karşı aidiyet duygusunu hissetmesi veya örgütte devam etme fikrini duygu temelli, zorundalık temelli ve ahlaki temelli boyutlarda etkiler. Muhasebe meslek mensupları yapmış oldukları iş ve mensubu örgüte karşı sorumlulukları neticesinde, duygusal emek ve örgütsel bağlılık faktörlerinden etkilenecektirler. Bu çalışmanın amacı, duygusal emek ve örgütsel bağlılığın muhasebe meslek mensupları üzerindeki ilişkisini ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın evrenini; Bayburt, Gümüşhane illerinde SMMO'na kayıtlı 31 muhasebe meslek mensubu oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında demografik özelliklerini içeren 8 soruluk anket formu, "Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve "Duygusal Emek Ölçeği" kullanılmıştır. Anket çalışması sonucunda ortaya çıkan veriler IBM SPSS Statistic 25 paket programında çözümlenmiş, çalışmada C. Alpha, Shapiro-Wilk testi, Mann Whitney U testi, Kruskal- Wallis Testi ve Korelasyon analizlerine başvurulmuştur. Analizler sonucunda duygusal emek ve örgütsel bağlılık arasında istatistiksel olarak anlamlılık olmadığı elde edilmiştir. Duygusal emek alt boyutlarını oluşturan yüzeysel davranış, derin davranış ve samimi davranış ile örgütsel bağlılık alt boyutları olan duygusal bağlılık devam bağlılığı ve normatif bağlılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen analiz neticesinde, sadece samimi davranış boyutu ile devam bağlılığı boyutu arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer alt boyutlar arasında pozitif ya da negatif yönlü ilişki tespit edilmemiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bayburt ilinde geleneksel ekolojik bilginin halk bilimi açısından incelenmesi
Soydan Terzi
Geleneksel ekolojik bilgi, toplumların yıllarca edindikleri deneyimlerle sürekli geliştirerek oluşturdukları ve toplum hafızası yoluyla nesilden nesile aktardıkları bilgileri içine alan geniş kapsamlı bir kavramdır. Son yıllarda doğal yaşam, organik yaşam gibi kavramların popüler olmasıyla birlikte insanların doğa ile uyumlu bir şekilde yaşamasını sağlayan bu bilgiler ağının önemi daha da artmıştır. Önemi günden güne artan geleneksel ekolojik bilgi ile ilgili çalışmalar da buna bağlı olarak her geçen gün artmaktadır. Halkın hayatını kolaylaştıran her türlü uygulama geleneksel ekolojik bilginin alanına girmektedir. Mimariden meteorolojiye, botanikten zoolojiye kadar halkın yıllar süren deneyimleri sonucu oluşturmuş oldukları bu bilgiler nesilden nesile aktarılırken en doğruyu bulmak için değişim ve dönüşüm yaşamaktadır. Bu çalışmada Bayburt halkının geleneksel ekolojik bilgi bağlamında halk mimarisi, halk veterinerliği ve zoolojisi, halk takvimi ve meteorolojisi ve halk botaniği konularında geçmişten aktardığı bilgiler derlenerek yazılı hale getirilmiştir. Şehrin çeşitli bölgelerinde çeşitli yaş ve mesleklerden kaynak kişilerden bilgi edinmek için yapılan saha araştırmasında gözlem, katılımlı gözlem ve derleme yöntemiyle elde edilen veriler halk bilimin bilgileri ışığında sentezlenerek bir araya getirilmiştir. Çalışmada halkın geleneksel ekolojik bilgiyi gündelik hayatını düzene sokmakta, işlerini verimli bir şekilde yapmakta, tarım ve hayvancılık faaliyetlerini geliştirmekte ve çevresinde olan biteni yorumlamakta kullandıkları görülmüştür. Sınırlı kaynakları geçmişin bilgi birikimi sayesinde kullanmak için bu bilgi birikiminin oldukça önemli olduğu yapılan gözlem ve derlemeler ile görülmüştür.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bayburt atlı cirit geleneğinin folklorik açıdan incelenmesi
Adem Seymen
Türkler at üzerinde ok atma, mızrak savurma gibi maharetlerini kullanarak savaşlarda düşmanlarına karşı üstünlük kurmuşlardır. Savaşın olmadığı dönemlerde ise bu maharetlerini sürek avlarında, toy ve şenliklerde spor olarak tekrarlayıp geliştirmişlerdir. Türklerin yapmış oldukları sporları atlı ve atsız olarak yapılan sporlar şeklinde iki gruba ayırmak mümkündür. Atlı sporlar içerisinde ise savaşın ruhunu en iyi yansıtan sporun cirit sporu olduğu görülmektedir. Cirit sporunda binicinin atıyla bir bütün halinde hareket etmesi gerekir. Ciritçi, atını süratle koşturup ciritini attıktan sonra sert bir şekilde manevra yapıp kaçar. Atının üzerinde dizginleri bırakarak cirit savurur ya da rakipten gelen ciritten kurtulmak için atının yanına yatar. Cirit sporunun yapılışındaki bu uygulamalara bakıldığında, izleyicide bu sporun savaşın bir ön hazırlığı olduğu kanısı uyanmaktadır. Bayburt, Türkiye'de atlı cirit oyununun oynandığı en eski iller arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Bayburt'taki atlı cirit geleneğinin tarihi ve bu sporun oynanış şeklinin yanında, cirit atı yetiştiriciliğinde yörede kullanılan geleneksel yöntemler, cirit atlarının hastalıklarının tedavisi için yapılan halk veterinerliği uygulamaları, sporcu ve cirit atlarının giyim kuşamıyla alakalı yöresel uygulamalar ve atlı cirit sporuyla alakalı sözlü kültür öğeleri derleme, gözlem, katılımcı gözlem yöntemleri kullanılarak bir araya getirilmiştir. Bu yönüyle çalışma nitel çalışma olup derleme, gözlem ve katılımlı gözlem yöntemleriyle veri toplanmış bir çalışmadır. Çalışmada sonuç olarak Bayburt ilinde atlı cirit geleneğinin başta ekonomik olmak üzere bazı zorluklara rağmen kulüpler aracılığıyla devam ettirildiği, geleneksel atlı cirit kültürünün yaşatıldığı ve devlet desteği de olursa gelecek kuşaklara aktarılması için uygun bir ortam olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Coğrafi bilgi sistemi temelli sıvılaşma potansiyelinin araştırılması: Bayburt örneği
Narin Ayengin
Bu çalışmada Bayburt ili, ilçeleri ve beldelerine ait zeminlerin Mw=5.5, Mw=6.0, Mw=6.5, Mw=7.0 ve Mw=7.5 deprem büyüklükleri için sıvılaşma potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Sondaj loglarından elde edilen SPT değerleri kullanılarak sıvılaşma potansiyeli Prosıvı programı aracılığıyla Seed ve Idriss (1971) yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Türkiye deprem haritaları dikkate alınarak en büyük yer ivmesi değeri (amax) bölgesel olarak hesaplanmıştır. Çalışma sahasının sıvılaşma potansiyelini gösterir haritalar, yeraltı su seviyelerini gösterir haritalar ve zemin oturma durumunu gösterir haritalar Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) yardımıyla oluşturulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Düşük plastisiteli kil zeminin kireçle stabilizasyonunda yeşil Bayburt taşı dane boyutunun dayanıma etkisi
Elmas Fulya Tümer
Bu çalışmada, yeşil Bayburt taşı (YBT) atığı ve kireç kullanılarak düşük plastisiteli kil bir zeminin stabilize edilmesi amaçlanmıştır. Birincil bağlayıcı olarak kullanılan kireç %6 oranında, puzolanik katkı olarak kullanılan YBT atığı ise sırasıyla %5, %10, %15, %20 oranlarında iki farklı incelikte doğal zemine eklenmiştir. Hazırlanan numunelere kıvam, elek analizi, kompaksiyon ve serbest basınç deneyleri yapılmıştır. Ayrıca numunelerin mikro yapısı taramalı elektron mikroskobu (SEM), X-ışını kırınım yöntemi (XRD), Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FT-IR) analizleri ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında yapılan deneyler sonucunda, YBT atıklarının öğütülerek düşük plastisiteli kil zemin stabilizasyonunda kullanılmasının kıvam limitleri ve kompaksiyon parametreleri üzerinde kayda değer bir etkisinin olmadığı, serbest basınç dayanımını ise arttırdığı tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bayburt ilindeki coğrafi işaret almış yöresel ürünlerin bilinirlik düzeyi ve tüketici tutumlarına etkisi
Serhat Kalekahyası
Küreselleşme ile birlikte dünya ticaretinde aşırı kar elde etme düşüncesi, içeriği oynanmış ürünlerin pazar paylarını artırmıştır. Yaşanılan bu gelişmeler tüketicilerin ihtiyaçlarını karşılayabilecek ve pazarda taklit edilmiş kullanımlara karşı koruyucu nitelikte ortaya konan stratejiler coğrafi işaret düzenlemelerini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma Bayburt ilinde yaşayan tüketicilerin Bayburt iline ait coğrafi işaretli yöresel ürünlerle ilgili bilgi seviyelerinin, tutum ve davranışlarının istatistiksel sınamalar yapılarak ortaya konması amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın popülasyonu Bayburt' ta ikamet etmekte olan tüketiciler arasından kolay örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Nicel araştırma modeli benimsenerek yürütülen bu çalışmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 423 tüketici oluşturmaktadır. Araştırmayla ilgili verilerin elde edilmesine 2021 yılı Nisan ayında başlanıp Haziran ayında sonlandırılmıştır. Ankette tüketici tutum ölçeği ve marka bilinirliği ölçeğinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS-25 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bayburt ilinde coğrafi işaret almış bulunan toplam 12 yöresel ürün olduğu ve bu ürünlerin ayırt edici özelliklerinden bahsedilerek bu ürünlerin tanıtımı yapılmıştır. Tüketicilerin coğrafi işaretli ürün konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları ve Bayburt'a ait coğrafi işaret almış ürünlerin tanıtımı noktasında eksiklikler olduğu tespit edilmiştir. Bayburt balı haricinde diğer coğrafi işaretli ürünlerde markalaşmaya gidilmemesi nedeniyle coğrafi işaretli ürünlerin bilinirlik düzeyinin tüketiciler nezdinde düşük olduğu görülmüştür. Tüketicilerin coğrafi işaretli ürünlere daha fazla ödeme yapmayı göze almalarına rağmen coğrafi işaretli ürünlere erişimde zorluklar yaşadıkları tespit edilmiştir. Bu sonuçlar kapsamında tüketicilerin coğrafi işaretli ürün algısı ve bilinirliği ile coğrafi işaretli ürün satın alma davranışı arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Araştırma bulgularında markanın dikkat çekiciliği faktörünün coğrafi işaret algısı faktörü üzerinde en yüksek etkiye, coğrafi işaret hassasiyeti faktörü üzerinde ise en az etkiye sahip olduğu; markanın görünürlüğü faktörünün ise coğrafi işaret erişilebilirliği faktörü üzerinde en yüksek, coğrafi işaret hassasiyeti faktörü üzerinde ise en düşük etkiye sahip olduğu görülmüştür.
- MakaleYalnız künye2022Scopus SJRQ2Crafts and Craftmanship in Bayburt Province as an Example of the Problems Faced in Transmission of Intangible Cultural Heritage
Kabak, Uyesi Turgay
Trading is one of the first planned and organized activities that mankind put forward after his life on earth started. Because human beings are not a being that can meet all their needs by themselves. They also need what other people produce in order to survive. People all over the world have developed different organizations in order to meet this need, which has led to the birth of trade, professions and money flow. The Ahiorder organization developed by the Turks in Anatolia and its surroundings and the craftsmen within this organization met all the goods and services needed by the Turkish people in the past with an intensive way of working. However, these crafts and the activities of the craftsmen performing these should not be considered merely as commercial activities. Because a very rich tangible and intangible cultural heritage has also been formed around these activities. The purpose of this study is to examine the situation of the five facing extinction among the handicrafts in Bayburt province, which are one of the first forms of production and have a production process intensive by hand. Document analysis and field research methods, which are among qualitative research methods, were used in this study. Observation and interview techniques were used in the field research. Then, the data obtained were examined in the light of the relevant literature and it was determined that even in the province of Bayburt, where traditional life continues to a certain extent compared to other big cities, crafts and craftsmen cannot compete with the industrial and commercial power of modern times and are about to disappear. The situation revealed by this result does not only mean the disappearance of some crafts. It is seen that a wide-ranging traditional knowledge of the craftsmen who carry out this craft, from learning the profession to its execution, from selling to the public to the professional law among tradesmen, has begun to disappear without being transmitted to future generations. The disappearance of professional knowledge, which is one of the important corners of the national culture and accepted by UNESCO in the intangible cultural heritage list within the framework of various conventions, also shows that we are facing with great problems in the transmission of our intangible cultural heritage to the future generations in our country in general and in Bayburt in particular. Today, the products that are the concrete output of the crafts are taken under protection by amateurs, museums and various institutions in our country, even if they are disconnected from their context; however, it is not enough to keep only materials in order to keep the cultural value of these crafts alive. The materials must be kept alive with the context of the production process. Only in this way can the cultural codes in the professional knowledge be transmitted to the future generations and brought to the world cultural heritage. The point of the study is that if it is late in the province of Bayburt, this intangible cultural heritage will become extinct together with the craftsmen who are the last representatives of their profession. In this regard, it was remarked that this process can be reversed with the projects in which the official institutions, the experts employed at the universities and the Turkish National Commission for UNESCO are partnered together in terms of cities.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Öğretmenlerin spora yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Bayburt ili örneği)
Abdullah Duman
İnsan hayatında önemli bir yer tutan ve yaşamın hemen hemen her evresinde karşılaştığımız spor kavramına yönelik, çeşitli aracılar vasıtasıyla birtakım tutumlar sergileyebiliyoruz. Bu evreler içerisinde olan eğitim ve öğretim ortamında sporun görünen yüzü olarak karşımıza öğretmenler çıkmaktadır. Öğretmenlerin spora yönelik tutumlarının, öğrencilerin spora bakışlarının olumlu ya da olumsuz yönde gelişmesi açısından bir etki ortaya çıkaracağı söylenebilir. Bu bağlamda araştırmanın amacı; Bayburt ilinde görev yapan öğretmenlerin spora yönelik tutumlarının yaş, cinsiyet, görev yılı, medeni durum, okul tipi, okulun bulunduğu yer, branş, spor yapma ve aktif spor yapma değişkenlerine göre incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu Bayburt ilinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı kişisel bilgi formu ve anket formudur. Çalışmamızda 2021 yılında Bayburt ilinde görev yapan 249 öğretmenin spora yönelik tutumu üzerinde çalışılmıştır. Bu bağlamda spora yönelik tutumu ölçmek için Şentürk (2012) tarafından geliştirilen "spora yönelik tutum ölçeği" kullanılmıştır. Bu bağlamda elde edilen veriler IBM SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 26 programında yer alan "bağımsız örneklem t-testi, one-way anova, post-hoc testleri, Pearson korelasyon analizi" sonuçlarına göre raporlandırıldı. Çalışma sonucunda; cinsiyet değişkenine göre erkek katılımcıların, yaş değişkenine göre 30 yaş altı katılımcıların, medeni durum değişkenine göre bekar katılımcılarım spora yönelik tutumlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Aktif spor yapma ve spor yapma değişkenine göre spor yapan katılımcıların bariz bir şekilde spora yönelik tutumlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Görev yılı, görev yapılan okul türü ve görev yapılan okulun bulunduğu yer değişkenlerine göre çok fazla fark olmamasına rağmen 5 yıl altı çalışan, köyde ve lisede görev yapan katılımcıların spora yönelik tutumların yüksek olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: Spor, tutum, öğretmen
- MakaleAçık Erişim2021Scopus SJRQ3Androsace azizsancarii sp. nov. (Primulaceae): a new species from northeastern Anatolia, Turkey
Sefali, Abdurrahman
Androsace azizsancarii (Primulaceae) is described and illustrated as a new species from Bayburt Province in northeastern Anatolia, Turkey. Diagnostic morphological characteristics, a full description and a distribution map are provided. The new species is morphologically closest to Androsace albana, A. multiscapa and A. villosa, but it is easily distinguished from these species by indumentum, leaf, flower and seed characters.
AtıfWoS6OpenAlex3İncele - MakaleAçık Erişim2020Scopus SJRQ2Bellevalia bayburtensis (Asparagaceae): a new species from northeastern Anatolia, Turkey
Yildirim, Hasan; Sefali, Abdurrahman
Bellevalia bayburtensis (Asparagaceae) is described and illustrated as a new species from Bayburt Province in northeastern Anatolia, Turkey. Diagnostic morphological characters, a full description, detailed illustrations, and a distribution map are provided. It is morphologically similar to B. rixii and B. paradoxa, but clearly differs from these species by the leaf shape, the bud and flower colour.
AtıfScopus6WoS5OpenAlex5İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Yerel ürünlerde Retro pazarlama: Bayburt ehramı üzerine uygulamalı bir araştırma
Nebiye Hacıoğlu
Ehram, Bayburt ilinin en önemli yerel ürünlerinden bir tanesidir. Ehramın zamanla kullanımı giderek azalmıştır. Kültürel değer konumunda olan ehramın yaşatılması ve kullanım alanının genişletilmesi için çalışmalar yapılmalıdır. Son yıllarda yaşanan sosyal, ekonomik ve kültürel değişiklikler doğal ürünlere olan ilgiyi artırmış ve bazı ürünlerde talebin yerel ürünlere kaymasına sebep olmuştur. Bu çalışma, değerini kaybeden ehramın geleneksel kullanımının dışında kullanım alanının olup olmayacağına, retro pazarlama uygulaması ile yeniden canlandırıp farklı ürünler üretilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmanın kuramsal çerçevesinde ehram hakkında teorik bilgiler, yeni bir yaklaşım olan retro pazarlama ve tüketici satın alma davranışlarına yer verilmiştir. Çalışma kapsamında tüketicilerin ehramdan üretilecek ürünlere olan tutumları yürütülen anket çalışması ile ortaya koyulurken, diğer taraftan alanında uzman kişilerle yürütülen odak grup çalışması ile pazarda olan ya da oluşacak durumlar ortaya koyulmaya çalışılmıştır.