Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ3Adult's food label awareness: scale development and validation
Açikgöz, Inci; Köktürk, Seda Nur; Yardimci, Hulya
PurposeThis study aimed to develop and validate the Food Label Awareness Scale (FLAS) to comprehensively assess adults' food label reading habits and expectations.Design/methodology/approachThe FLAS was developed based on a literature review and expert input. Initial item generation was followed by expert evaluations for content and face validity. Data were collected through structured face-to-face interviews using the preliminary version of the FLAS and a sociodemographic questionnaire. A total of 300 adults aged 20-65 years participated. Food label awareness was assessed based on the three subdimensions: (1) product packaging and ingredients, (2) nutrition and health and (3) product brand. In addition, participants' age, gender and education level were recorded. Cronbach's alpha assessed internal consistency. Reliability was supported by comparing the highest and lowest 27% of total scores. Associations between demographics and subdimension scores were tested using appropriate statistical methods.FindingsThe finalized 18-item FLAS demonstrated a three-factor structure with acceptable model fit and internal consistency. Older adults had higher awareness of packaging and ingredients. Lower education was associated with greater reliance on product brand.Research limitations/implicationsA primary limitation is the geographically restricted sample, which may limit the generalizability of the findings.Originality/valueThis study is original in developing a valid and reliable scale specifically measuring adults' awareness of food label reading - an area less explored in the literature, which mostly emphasizes general nutrition knowledge or label reading frequency.
AtıfWoS1OpenAlex1
İncele - MakaleYalnız künye2023REGULATORY EFFECT OF GENDER AND EDUCATION DEPARTMENT STATUS ON THE RELATIONSHIP BETWEEN INCLUSIVE EDUCATION AWARENESS AND SELF-EFFICACY
Taşyürek, Zeynep; Kodan, Hülya
Inclusive education is based on the idea that all individuals—regardless of individual characteristics and differences—should have access to education, a fundamental right granted to all. This study examines the relationship between pre-service teachers’ inclusive education awareness and self-efficacy and the impact of different variables that may affect this relationship. For this purpose, the Awareness Scale for Inclusive Education and the Teachers’ Self-Efficacy Perception of Inclusive Education Scale were used as data collection tools. The study was conducted through a correlational survey design to understand the relationship between pre-service teachers’ Awareness of Inclusive Education scores and Teacher’s Self-Efficacy Perception of Inclusive Education scores and determine the regulatory effect of gender and the departments in which the teachers studied on this relationship. The study sample included 360 pre-service teachers who completed the Special Education and Inclusion course. Data were analyzed using SPSS 24.0 and the Process Macro plugin. The results show a significant relationship between pre-service teachers’ awareness of inclusive education and self-efficacy perceptions. Results also indicate that while the regulatory effect of gender on the relationship between pre-service teachers’ inclusive education awareness and self-efficacy perceptions was not significant, the regulatory effect of the department they belonged to was substantial.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kırsal kalkınma desteklerine dayalı tarımsal girişimciliğin kırsal yoksulluğa etkisi: Girişimci farkındalığı, algılanan kontrol ve beklentilerin analizi
Hilal Alan
Bu çalışma kırsal kalkınma desteklerine dayalı girişimciliğin kırsal yoksulluk üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Son zamanlarda girişimciliğin kırsal yoksulluğun azaltılması üzerine önemli etkileri olduğu gözlenmektedir. Belirtilen çerçevede konu değerlendirildiğinde yoksulluk ve girişimcilik ilişkisine dair bazı ipuçları belirmektedir. Özellikle son zamanlarda girişimciliğin kırsal yoksulluğun azaltılması üzerine önemli etkileri olduğuna dair yapılan literatür incelemesinde kırsal yoksulluk ve girişimcilik ilişkisine yönelik bazı kanıtlar mevcuttur. Bu çalışma girişimciliğin kırsal yoksulluğu azalttığına dair kanıtlar sunmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma genel hatları itibarı ile bölüm ve bunların alt bölümlerinden meydana gelmektedir. Öncelikle giriş bölümünde konuya dair ifadeler ve önemli kısımlara kısmi olarak değinilmiştir. Daha sonra kavramlar bölümünde yoksulluk, kırsal yoksulluk ve girişimcilik ile ilgili tanımlamalar ve kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Literatür kısmında ise kırsal yoksulluk ile girişimcilik arasındaki ilişki incelenerek ilgili çalışmalara yer verilmiştir. Bu çalışma ile ilgili olarak düşünülen örneklem büyüklüğü, örneklem tekniği, veri toplama yöntemi, analiz yöntemi gibi bilgiler materyal metot bölümünde verilmektedir. Sonuç ve öneriler bölümde çalışma sonuçları tartışılacak, gelecekteki araştırmacılara öneriler sunularak çalışmanın kısıtlamalarına değinilmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Halter ve boks sporcularının egzersiz bağımlılığı ve egzersizde davranışsal düzenlemeleri ile madde bağımlılığı farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Ömer Faruk Aksoy
Fiziksel aktivitelerin belirli bir düzen ve sıklık dâhilinde gerçekleştirilmesi egzersiz olarak tanımlanmaktadır. Egzersiz yapmanın en temel amacı hareketsiz bir yaşamdan uzaklaşıp muhtemel hastalıkları önlemesi ve yavaşlatmasıyla birlikte ideal sağlık parametrelerine sahip olmaktır. Egzersizin sağladığı fizyolojik kazanımların yanı sıra psikolojik ve sosyolojik faydalar da vardır. Bu bağlamda tez çalışmasının amacını halter ve boks sporcularının egzersiz bağımlılığı ve egzersizde davranışsal düzenlemeleri ile madde bağımlılığı farkındalıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve bu verilerin demografik değişkenler açısından incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırma grubunu 333 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama amacı ile "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği", "Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2" ve "Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzde ve frekans dağılımları, Pearson Korelasyon Analizi, One-Way ANOVA ve t-Testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yaş, spor yaşı ve kişisel gelir değişkenleri ile Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutları arasında ilişkiye, milli sporculuk durumu ve herhangi bir maddeye bağımlılık durumu değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Aile geliri ve haftalık antrenman saati değişkeni ile Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutları arasında ilişkiye, cinsiyet, branş, medeni durum, algılanan gelir düzeyi değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Kişisel gelir ve haftalık antrenman saati değişkenleri ile Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2'nin alt boyutları arasında ilişkiye, cinsiyet, eğitim durumu, yaşanılan yer ve algılanan gelir düzeyi değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Yaş ve aile geliri değişkenleri ile Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2'nin alt boyutları arasında ilişkiye, branş, medeni durum, milli sporculuk durumu ve evde yaşanılan bireyler değişkenleri ile ölçek alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Cinsiyet, milli sporculuk durumu, çevrede bağımlılık yapıcı madde kullanmış veya kullanan bir tanıdık olma durumu, yaş, eğitim durumu, algılanan gelir düzeyi, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu değişkenleri ile Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeğinin alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Yaşanılan yer, anne ve baba durumu, branş, bağımlılık ile ilgili herhangi bir etkinliğe katılma durumu, bağımlılık yapıcı madde kullanma durumu ve herhangi bir maddeye bağımlılık durumu değişkenleri ile Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeğinin alt boyutları arasında anlamlı farklılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği toplam puanı ile Madde Bağımlılığı Farkındalık Ölçeği toplam puanı ve Egzersizde Davranışsal Düzenlemeler Ölçeği-2 toplam puanı arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiye rastlanmıştır (p<0,05).
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019STEM uygulamalarının öğrencilerin STEM farkındalıkları üzerine ve "Üçgenler" ünitesindeki başarılarının kalıcılık düzeyine etkisi
Hilal Karadeniz
Bu çalışmada, lise 9. sınıf matematik dersi "Üçgenler" ünitesinde STEM etkinlikleri ile işlenen derslerin öğrencilerin STEM farkındalıklarına, başarılarının kalıcılığına etkisi ve öğrencilerin STEM yaklaşımı ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmı, iki grup ön test-son test deney-kontrol grubu yarı deneysel desenden, nitel kısım ise durum çalışması deseninden oluşmaktadır. Araştırma, 2018-2019 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde Türkiye'nin kuzeydoğusunda yer alan MEB'e bağlı bir lisede eğitim gören 33 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın başında deney ve kontrol gruplarına Üçgen Başarı Testi (ÜBT) ve deney grubuna FeTeMM Farkındalık Ölçeği(FFÖ) uygulanmıştır. Araştırmada deney grubu öğrencileri 5 hafta boyunca STEM etkinlikleri ile öğrenimini sürdürürken, dersler kontrol grubunda güncel matematik dersi müfredatına göre yürütülmüştür. Deney ve kontrol grubuna hem uygulama sonunda akademik başarılarını incelemek için, hem de uygulama bitiminden beş hafta sonra başarının kalıcılığını incelemek için ÜBT uygulanmıştır. Ayrıca deney grubuna STEM farkındalık durumundaki değişimi tespit etmek için FFÖ son testi uygulanmıştır. Deney grubundan gönüllü seçilen 6 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. ÜBT ve FFÖ'den alınan veriler istatistik programında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; STEM etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı ve başarılarında kalıcılık sağladığı görülmüştür. Öğrencilerle yapılan görüşmelerin içerik analizi yapılmış ve STEM etkinliklerinin, öğrencilerin akademik başarılarına, başarılarının kalıcılığına olumlu etkisi bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
