Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025Türkçe Öğretmenlerinin Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğindeki Değişikliklere Yönelik Görüşleri
Kaplan, Kadir; Gülden, Bahadır
Ölçme ve değerlendirme; esas itibarıyla öğrenme öğretme süreçlerini, öğretim içeriğini, öğrenme-öğretme durumlarını ve öğretim yöntem ve tekniklerinde iyileştirmeye dönük yönlerin tespiti ve müdahale stratejilerinin geliştirilmesinde stratejik bir önem taşımaktadır. Ölçme ve değerlendirme sisteminin sorumluluğu, tüm paydaşlara düşmektedir. Sorumluluğun bir yansıması olarak Millî Eğitim Bakanlığı, 09/09/2023 tarih ve 32304 sayılı yönetmelikle ölçme ve değerlendirme yönetmeliğinde değişikliğe gitmiştir. Bu noktada araştırmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan yönetmelik değişikliğine dair Türkçe öğretmenlerinin görüşlerini belirlemek ve yönetmeliğin ortaya çıkaracağı olası sonuçları belirlemektir. Çalışmada Türkçe öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme yönetmeliğinde ile ilgili görüşleri üzerinden durulduğundan nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desen kullanılmış ve fenomenolojik desen türlerinden betimleyici modelden faydalanılmıştır. Çalışma, 2023-2024 eğitim- öğretim yılında Bayburt il merkezinde görev yapan 21 Türkçe öğretmeni üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçme ve değerlendirme yönetmeliğine dair görüşlerini belirlemek için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Yeni ölçme değerlendirme yönetmeliğine ilişkin görüşülen öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu yapılan düzenlemelerin Türkçe öğretimi açısından faydalı bulmaktadır. Süreci faydalı bulmayan öğretmenlerin gerekçelerine dikkat edildiğinde ise en sık dile getirilen eleştiri sürecin tabandan tavana doğru bir hazırlık aşamasından geçirilmediği ve sistemin altyapısının tam olarak hazırlanmaması noktasına odaklanmaktadır.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1The Effect of Self-Regulated Learning-Based Practices on Writing Anxiety: A Curriculum-Focused Mixed Study
Kaplan, Kadir; Akeren, İhsan; Gülden, Bahadır
Anxiety is part of daily life, and when it is not controlled, it negatively affects performance and success. One type of anxiety that students experience at school as a result of the pressures of educational life is writing anxiety. In the current study, the role of self-regulated learning skills in reducing writing anxiety was examined. The fifth-grade self-regulated writing program (S-rWP) was developed, tested, and revised to align with the text types specified in the native language (L1) course curriculum. A multi-stage random sampling method was used to determine the participants to whom the final program would be applied, and the mean pre-test writing anxiety scores of the two groups, an experimental group and a control group, were close to each other. An instructor trained in self-regulated learning strategies conducted the seven-session program to the experimental group for 6 weeks, while in the same period the same curriculum was conducted to the control group using the traditional teaching method, and finally post-test measurements were taken. Quantitative data from the mixed-method study showed that S-rWP was effective in reducing writing anxiety compared to the standard teaching method. Qualitative data were collected through semi-structured interviews with the participants, the L1 teacher and the instructor. The results show that S-rWP is effective in reducing writing anxiety, in line with the quantitative findings. The participants provided information to support the findings through their opinions, and the L1 teacher and instructor provided information to support the findings through their observations. The results appear to stem from the overlap between students’ writing planning, implementation, and evaluation processes and the three stages of self-regulated learning (forethought, performance, and self-reflection). However, despite these positive outcomes, several suggestions for future research are proposed, taking into account the study’s limitations. © The Author(s) 2025. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 License (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits non-commercial use, reproduction and distribution of the work without further permission provided the original work is attributed as specified on the SAGE and Open Access page (https://us.sagepub.com/en-us/nam/open-access-at-sage).
AtıfScopus1
İncele - MakaleAçık Erişim2024Türk dil kurumu okul sözlüğü’nün biçim ve içerik standartlarına uygunluğu açısından incelenmesi
Gülden, Bahadır; Demirer, Emre
Bu araştırma, Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan Okullar İçin Türkçe Sözlük’ün biçim ve içerik özellikleri açısından hedef kitleye uygunluğunu ortaya koymayı amaçlamıştır. Bulgular, nitel araştırma veri toplama tekniklerinden doküman incelemesiyle toplanmıştır. Biçim ve içerik özellikleri alan yazın taranarak belirlenmiş, elde edilen bulgular betimsel analize tabi tutulmuştur. Sözlüğün biçim özellikleri açısından incelenmesi gereken yönleri alan yazın taramasındaki ölçütlerden hareketle ağırlık, ebat, sırt, kapak, birleştirme yöntemi, kâğıt, yazı tipi ve puntosu olarak belirlenmiştir. Sözlüğün içerik özellikleri ise kullanılmakta olan Türkçe ders kitaplarının söz varlığı etkinliklerindeki kelimelerden ve 5, 6, 7 ve 8. sınıf seviyesi hedef kelime listelerindeki kelimeleri inceleme nesnesinin bu kelimeleri karşılama durumuna göre saptanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulardan hareketle sözlüğün biçimsel standartlarının yalnızca yazı puntosu açısından uygunluk taşımadığı, diğer ölçütlerinse uygun olduğu saptanmıştır. İçerik özellikleri açısından sözlük, sınıf seviyelerine göre hedef kelime listelerindeki kelimeleri %87-%96 oranda karşılayabilmiştir.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ1A Step towards Sustainable Education: Does an Entrepreneurial Teacher Nurture Creativity?
Saygın, Muhammet; Say, Serkan; Öztürk, İsmail Yavuz; Gülden, Bahadır; Kaplan, Kadir
This study explores the relationship between teachers’ entrepreneurial behaviors and their creativity-nurturing behaviors, with a particular emphasis on sustainability in education. While previous studies have typically examined entrepreneurship and creativity as separate concepts, often focusing on their individual dimensions, this study underscores the significance of integrating entrepreneurial and creative competencies to promote sustainable educational practices. By highlighting how teachers’ entrepreneurial and creative skills contribute to sustainable education, this study addresses the broader impact these competencies have on meeting the evolving needs and expectations of students, families, and society. This approach supports the development of a more resilient and adaptive education system that can thrive over time. The research involved 1396 classroom teachers from the Mersin province of Turkey. Analysis of the data revealed a strong positive correlation between teachers’ entrepreneurial behaviors and their creativity-nurturing behaviors, indicating that teachers who exhibit higher levels of entrepreneurial traits are more likely to engage in practices that foster creativity or that teachers who exhibit higher levels of creativity nurturing behaviors are more likely to engage in entrepreneurial practices among their students. Thus, the importance of the high-level relationship between entrepreneurial behaviors and creativity-enhancing behaviors in improving sustainability in education has been revealed. This study highlights the need to integrate entrepreneurial skills into teaching practices to support a sustainable educational framework.
AtıfScopus2WoS1OpenAlex4İncele - MakaleAçık Erişim2023Okul sözlüklerinin nitelik ve nicelikleri üzerine 7. sınıf seviyesi çerçevesinde bir inceleme
Gülden, Bahadır; Ayhan, Ömer
Bu araştırmada hedef kitlesi ilköğretim seviyesindeki öğrenciler olan okul sözlükleri-nin biçim ve içerik özellikleri irdelenmiştir. İlköğretim seviyesine ve Türk Dil Kuru-munun belirlediği normlara uygun olduğu iddiasıyla muazzam sayıda sözlüğün öğren-ci ve velilere seçenek olarak sunulması, okul sözlüklerine dair incelemelerin ve belirli tespitlerin ortaya koyulmasını daha da gerekli hâle getirmiştir. Bu kapsamda ölçüt örneklem yöntemiyle bir okul sözlüğü belirlenmiş ve 7. sınıf seviyesi öğrencileri için sözlüğün standartları birden fazla ölçüt baz alınarak irdelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Sözlüğün biçim-sel özellikleri irdelenmeden önce alan yazındaki araştırma ve kaynaklardan biçimsel standartlara ve ilköğretim seviyesindeki öğrencilerin gelişim özelliklerine yönelik ölçütler belirlenmiş ve sözlük, iki alan uzmanınca incelenmiştir. Sözlüğün içerik özellikleri için altı ayrı inceleme noktası belirlenmiştir. Bunlardan dördü 7. sınıf seviyesine göre belirlenen ölçütlerdir. 2021-2022 eğitim- öğretim faali-yetlerinde kullanılan 7. sınıf Türkçe ders kitaplarından biri ölçüt örneklem yöntemiyle belirlenmiş ve ders kitabının söz varlığı etkinliklerindeki sözcükler (142 adet) listele-nerek incelenen sözlüğün bu listedeki sözcükbirimlerden kaç tanesini karşılayabildiği tespit edilmiştir. Ardından alan yazında ortaya koyulan 1250 kelimelik “hedef kelime listesi”ndeki ve 649 kelimelik “7. sınıf öğrencilerin yaygın olarak kullandığı sözcük listesi”ndeki kavramlar sözlükte taranmıştır. Böylelikle sözlüğün içerik özelliklerine yönelik 7. sınıf seviyesi doğrultusunda veriler elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre incelenen sözlük, ders kitabının söz varlığı etkinliklerindeki kelimelerin %36,7’sini, hedef kelime listesindeki kelimelerin %62,5’ine (781 kelime) ve 7. sınıf öğrencilerinin yaygın olarak kullanıldığı kelimeler listesindeki kelimelerin %65’ine (417 kelime) sözcükbirim olarak yer vermektedir. Yapılan incelemeler doğrultusunda sözlüğün biçimsel olarak kâğıt kalitesi ve yazı puntosu açısından hedef kitlenin standartlarının altında kaldığı ancak diğer biçimsel standartlar açısından uygun niteliklere sahip olduğu tespit edilmiştir. Sözlüğün içerik özellikleri açısından hedef kitle grubunda yer alan 7. sınıf seviyesinin ihtiyaçlarına büyük oranda karşılık verebilecek nitelikte hazırlandığı ve amaca uygunluk taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2023Yabancı dil olarak türkçe öğretiminin kültürel boyutunu ele alan çalışmaların incelenmesi: meta-sentez çalışması
Gülden, Bahadır
Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde “kültür”e yönelik makale türündeki araştırmaları irdeleyerek “kültür” üzerine temel eğilimleri ortaya koymaktır. Bu amaç çerçevesinde araştırma verileri meta-sentez yöntemiyle elde edilerek yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültürün herhangi bir yönünü inceleyen makaleler tespit edilmeye çalışılmış ve 2010-2020 yılları arasında yayınlanan 48 adet çalışmaya ulaşılmıştır. Söz konusu çalışmaların ortaya koyduğu verilerden hareketle ilgili araştırma alanlarında birbirini destekleyen ya da birbiriyle çelişen sonuçlar başta olmak üzere başlıca şu konularda tespitler yapılmıştır. Yapılan araştırmaların ikisinde karma yöntem, 45’inde nitel yöntemler tercih edilirken hiçbirinde nicel yöntem tercih edilmemiştir. Doküman analizi (22), görüşme (9), içerik analizi (5), meta-analiz (2), tarama yöntemi ve deneysel yöntem (1) çalışmalarda en sık tercih edilen yöntemlerdir. Geniş ve göreceli bir kavram alanına sahip olan kültürün somut bir ölçüt haline getirilmesi ve bulguların geçerlik ve güvenirliğinin sağlanması için CEFR (7), SOKÜM (3), Brooks (2), Byram (1), Moran (1) gibi belirli kültürel tasniflerden yararlanılırken 7 çalışmada herhangi bir standart benimsenmemiştir. En sık irdelenen örneklemler ders kitapları (25), öğrenciler (5), öğretmenler (3), metinler (3) olmuştur. Benzer örneklemleri inceleyen çalışmaların bulguları bir arada ele alınarak bütüncül verilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu değerlendirmelerden hareketle yapılabilecek kültür odaklı araştırmaların benimseyeceği kültürel standartlara, desenlere, yöntemlere, örneklem ve konu alanlarına yönelik öneriler sunulmuştur.
AtıfOpenAlex1TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2023Fransa’da İki Dillilerin Türkçe Derslerinde Kültürel İçerik Olarak SOKÜM’den ve Folklordan Yararlanılması
Gülden, Bahadır
Bu araştırmanın amacı Fransa’da iki dilli öğrencilerin Türkçe derslerinde öğretmenlerin kültürel içerik olarak hangi halk bilimi unsurlarından ve somut olmayan kültürel miras unsurlarından yararlandıklarını tespit etmektir. Bu çerçevede halk bilimi kadroları listesi uzman görüşleri alınarak sadeleştirilmiş ve listeye son hâli verilmiştir. Ayrıca Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Listesindeki Alanları, Karma (Doğal ve Kültürel) Miraslar ve Doğal Miras alanları listelerindeki alanlar öğretmenlerin görüşlerine sunularak derslerde kullanılan unsurların belirtilmesi istenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden betimleyici fenomenoloji yöntemi kullanılmıştır. Yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler “UNESCO Türkiye’nin Dünya Mirası Listeleri” ve “Halk Bilimi Kadroları Listesi” doğrultusunda analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin iç tutarlılığının artırılması için görüşme formu Fransa’da en az bir yıllık mesleki tecrübeye sahip öğretmenlere uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmenler halk bilimi kadroları listesindeki sözlü gelenekler başta olmak üzere diğer kültür sahalarından hedef kitlenin ve kazanımlara uygun olan kültürel içeriklerden yararlandığı belirlenmiştir.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2023Değerler eğitimi açısından yavuz bahadıroğlu’nun çocuk romanları ve hikâyeleri
Çetinkaya, Bayram; Gülden, Bahadır
Bu araştırmada Yavuz Bahadıroğlu’nun ilköğretim seviyesi için yazdığı çocuk romanları ve hikâyelerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Eserlerde hangi değerlerin olduğu, ne sıklıkta yer aldığı ve bu değerlerin içselleştirilebilmesi için yazarın nasıl bir anlayış benimsediği tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular nitel araştırma deseniyle ve doküman analizi yöntemiyle sağlanmıştır. Çocuk romanı olarak 16, hikâye kitabı olarak da 5 adet eser incelenmiştir. Değerlere yönelik ileti sunduğu düşünülen her içerik fişlenerek temalar ortaya çıkarılmıştır. Eserlerde en sık işlenen değerler iyilik ve yardımseverlik (75), dinî değerler (70) olurken, hatadan pişmanlık duyma (38), tarih bilinci ve yurt sevgisi (36) ve acımak (35) değerleridir. En az yer verilenler ise komşuluk (4), mertlik (4), temizlik (2) ve vefa (1) değerleridir. Eserlerde yer verilen değerlerin okuyucu tarafından içselleştirilmesi için olumlu örneklerle birlikte olumsuz örneklerden de yararlanıldığı tespit edilmiştir. İçerikte sunulan değerlerin benimsenmesi için kullanılan yöntemlerden biri de değerlerin okuyucunun model alacağı ya da özdeşim kuracağı ideal karakter üzerinden sunulmasıdır. Tercih edilen bu yöntemde karakterler iyi ve kötü eksenli olmak üzere iki ayrı kutupta tasarlanmıştır. Bu nedenle yazar, değer aktarımı için salt iyilikten değil, kötülüğün de olduğu gerçeklikten yararlanmıştır.
- MakaleYalnız künye2023Türkçe ve türk kültürü ders kitaplarının somut olmayan kültürel miras unsurları açısından incelenmesi
Gülden, Bahadır; Demirel, Osman; Demirer, Emre
Bu araştırmada yurt dışındaki iki dilli öğrenciler için hazırlanmış Türkçe ve Türk kültürü ders kitapları kültürel nitelik ve nicelik açısından incelenmiştir. Kültürel ölçüt olarak halk biliminden yararlanılmış ve halk bilimindeki “Halk bilimi kadroları” ve UNESCO tarafından tescillenmiş somut olmayan kültürel miras (SOKÜM) listelerindeki unsurlar inceleme ölçütü olarak tercih edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Kitaplardaki kültürel unsurlar halk biliminin beş alanına göre tasniflenmiştir. Bu alanlar sözlü gelenekler ve anlatımlar; gösteri sanatları; doğa ve evrenle ilgili bilgi ve uygulamalar; toplumsal uygulamalar, ritüeller ve şölenler, el sanatları geleneği alanlarından oluşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre kitaplarda tespit edilen en az unsur el sanatları geleneğindeyken (5. sınıf: 5, 6. sınıf: 1, 7. sınıf: 3, 8. sınıf: 4) en çok tespit edilen unsursa sözlü gelenekler ve anlatımlar (5. sınıf: 56, 6. sınıf: 87, 7. sınıf: 90, 8. sınıf: 49) alanındadır. Kitaplardaki etkinlikler de kültürel içerik açısından incelenmiştir. 5. sınıf ders kitabında etkinliklerin %51,55’i; 6. sınıf kitabında %50.89’u; 7. sınıf kitabında %64,65’i, 8. sınıf kitabında ise %38,88’i halk bilimi ya da SOKÜM unsurlarıyla ilişkilendirilerek tasarlanmıştır. Kitaplarda SOKÜM unsurlarından da yararlanılmıştır. Kitaplarda UNESCO Dünya Mirası Listesi’nden 21, UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nden 8, Doğal Miras’tan 2, Yaşayan İnsan Hazinelerinden 3, İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası’ndan 11 kez yararlanılmıştır.
AtıfTR Dizin1İncele - MakaleAçık Erişim2022Fransa’da iki dilli öğrencilerin Türkçe eğitiminde kullanılan etkinlik bültenlerinin kültürel açıdan incelenmesi
Gülden, Bahadır
Bu araştırmada Fransa’da Türkçe dersleri için hazırlanmış olan EILE Programı ve etkinlik bültenleri, dil öğretiminde kültürden yararlanılması açısından incelenmiştir. EILE programı ve bültenler (proje temelli 9 adet, ve etkinlik temelli 14 adet) kültürel açıdan incelemeye tabi tutulmuştur. Kültür, sınırları çok geniş bir terim olduğu için bulguların tespit edilmesinde kültürel bir standarda ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle veri toplama araçları olarak UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras listeleri ve halk bilimi kadroları kullanılmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. İlk olarak EILE Programı’nın Türkçe öğretiminde hangi kültürel unsurları önerdiği ve kültüre nasıl bir işlev yüklediği tespit edilmiştir. Ardından EILE Programı çerçevesinde hazırlanan kitaplar incelenmiştir. Kitaplarda bulunan metinler, etkinlikler ve görseller taranarak hangi kültürel unsurlardan Türkçe öğretiminde yararlanıldığı tespit edilmiştir. Veri toplama araçlarından biri olan halk bilimi listesi beş alt sınıflandırmadan oluşmaktadır. Kitaplar kültürden yararlanılma durumu hakkında her kültür sınıfına göre ayrı ayrı analiz edilmiştir. Bu analizlerin sonucunda kitaplarda genel olarak dil öğretiminin kültürle desteklenmeye çalışıldığı sonucuna varılmıştır ancak edebî türler, kelime varlığı, halk sanatları, halk sporları, halk mutfağı başta olmak üzere pek çok açıdan kitapların kültürel unsurlarla desteklenebileceği sonucuna varılmıştır. Kitapların hazırlandığı yaş grubunun (2-5. sınıf) ilgi ve ihtiyaçları dikkate alınarak hem somut olmayan kültürel mirastan hem de halk bilimindeki kültürel unsurlardan nasıl yararlanılacağı hakkında tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu tavsiyeler kitaplardaki EILE programındaki temalarla ilişkilendirilerek kültürel unsurların hangi temada nasıl kullanılacağı hakkında da bilgiler verilmiştir.
AtıfOpenAlex3TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2021Öğretmen görüşlerine göre salgın (COVID-19) dönemi uzaktan eğitim ortamında Türkçe eğitimi
Kaplan, Kadir; Gülden, Bahadır
COVID-19 salgını öncesinde hâlihazırda önemli bir öğrenme ortamı olan uzaktan eğitim, salgınla birlikte ilk ve ortaöğretim seviyesinde de tercih edilmiştir. Milyonlarca öğrenci ve öğretmenin ani bir şekilde karşı karşıya kaldığı uzaktan eğitim ortamının Türkçe öğretimi açısından işlevsel kılınabilmesi için güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya çıkarılması önemlidir. Bu çerçevede uzaktan eğitimin dört temel dil becerisi başta olmak üzere çeşitli yönlerden durumuna dair Türkçe öğretmenlerinden veriler elde edilmiştir. Verilerden hareketle uzaktan eğitimle ilgili dile getirilen temel problem, öğrencilerin teknik anlamda fırsat eşitliğine sahip olamamaları nedeniyle aynı oranda bu imkândan istifade edememesidir. Velilerin, öğrencilerin ve öğretmenlerin teknoloji okuryazarlığı konusunda desteklenmesinin uzaktan eğitimin işlevselliğini artıracağı uzlaşılmış bir fikirdir. Uzaktan eğitim ortamlarının daha etkin kılınması için farklı materyallerle desteklenmesi bir başka önemli husustur. Çalışmadan elde edilen verilerin ışık tuttuğu bir diğer nokta ise ölçme-değerlendirmeye yöneliktir. Uzaktan eğitim ortamının sürecin başında, ortasında ve sonunda ölçme-değerlendirme yapmaya verileri bireysel ya da kitlesel olarak karşılaştırarak daha derin analizler yapmaya imkân sağlayıcı fırsatları daha etkin bir şekilde kullanılarak değerlendirilmelidir. Eğitim Bilişim Ağı’nın bu açıdan sunduğu mevcut imkânların süreç temelli ölçme anlayışına elverişli olması bu bakımdan önemlidir. Türkçe dersi açısından uzaktan eğitimin belirli sebeplere bağlı olarak aksayan yönleri söz konusu olsa da sistemde ve paydaşların hazırbulunuşluk düzeylerinde iyileştirmeler yapıldığında uzaktan eğitim ortamının Türkçe öğretimi kazanımlarının edinilmesine son derece uygun bir zemine sahip olduğunu söylemek mümkündür.
AtıfOpenAlex30TR Dizin25İncele