Hâşiyetü Nasiriddîn el-Lekânî alâ Şerhi Tasrîfi'l-İzzî li Teftâzânî

Our study is to research the literary work called Hâsiyetü'l-Lekānî alâ Serhi Tasrîfi'lİzzî by Nâsıruddin el-Lekānî in return for the commentary Serhu Tasrîfi'l-İzzî written by Teftâzânî in grammar (sarf). Nâsıruddin el-lekānî is a Mâlikî scholar who was born in Lekân, Egypt. Even though he is not well known in our country, he is famous in his region. In his time, there were many of his disciples in Ezher. El-Lekānî's work for Teftâzânî's commentary does not explain grammar in detail. It is just an annotation that explains the problematic parts. That's why this work does not appeal to beginners, but for those who have enough background in the field. In the introductory chapter of the study, brief information is given about the historical development of grammar (sarf) and syntax (nahiv) and the occurrence of both disciplines is also mentioned. Moreover, both the names and the editors of extant grammar works are chronologically mentioned. In the first chapter, after mentioning the biography of Nâsıruddin el-Lekānî, Hâsiyetü'l-Lekānî alâ Serh-i Tasrîfi'l-İzzî's work is introduced, author's life and his other works are examined, and the work's belonging to the author is evaluated. In the second chapter, available copies of the work in world libraries are introduced; by examining the copies related to this enquiry work, some information is given about the methods for the critical edition. In the third part, the work is published including verification. KeyWords: Nâsırüddin el-Lekānî, Hâşiye, ez-Zencânî, et-Teftâzânî.

Çalışmamız sarf ilmi alanında Teftâzânî'nin Şerh-u Tasrîfi'l-İzzî adıyla yazdığı şerhe Nâsırüddin el-Lekānî tarafından yazılan Hâşiyetü'l-Lekānî alâ Şerhi Tasrîfi'l-İzzî adlı eserinin tahkikini konu almaktadır. Nâsırüddin el-Lekānî Mısır'a bağlı Lekân köyünde doğmuş Mâlikî âlimidir. Her ne kadar ülkemizde ismi fazla duyulmasa da kendi bölgesinde çok meşhurdur. Kendi zamanında Ezher neredeyse onun talebeleriyle dolmuştur. ElLekānî'nin Teftâzânî'nin şerhine yazmış olduğu eser uzun uzadıya sarf ilmini anlatan bir eser olmayıp sadece müşkil görülen yerlere izah getiren bir haşiyedir. Bundan dolayı eser, mübtedilerden ziyade bu alanda alt yapısı olanlara hitap etmektedir. Çalışmamızın giriş bölümünde sarf ve nahvin tarihi gelişimi hakkında kısaca bilgi verilip bu iki ilmin ortaya çıkış sebepleri açıklandı ve günümüze ulaşan gramer eserlerinin isim ve müellifleri kronolojik olarak verildi. Birinci bölümünde, Nâsırüddin el-Lekānî'nin hayatı hakkında bilgi verildikten sonra Hâşiyetü'l-Lekānî alâ Şerh-i Tasrîfi'l-İzzî metni tanıtılmış, müellifin hayatı ve eserleri incelenmiş ve eserin müellife âidiyyeti konusu ele alınmıştır. İkinci bölümünde eserin dünya kütüphanelerinde mevcut olan nüshaları tanıtılmış, tahkik çalışmasında esas kabul edilen nüshaların incelenmesi yapılarak, edisyon kritik çalışmamızda takip edilen yöntemler hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise eserin tahkikli neşri yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Nâsırüddin el-Lekānî, Hâşiye, ez-Zencânî, et-Teftâzânî