Kelime öğretiminde grafik düzenleyicileri (frayer modeli örneği)

Kelime dağarcığı, temelinde bilgiye dayalı sözcükler, terimler ve kavramlar bilgisi olup; aslında insan bilincinin bir evrenidir (Vygotsky, 1986). Bu açıdan kelime kazanımı ve gelişimi, bireyin akademik, sosyal ve kültürel gelişiminin, kısacası profesyonel yaşamın gerekli bir parçasıdır. Zengin kelime bilgisi, eğitimsel deneyimlerin tüm içerik bölgelerini etkiler ve özellikle iletişimin bütün bölümlerinde etkin bir rol oynar. Kelime öğretiminde bir grafik düzenleyici olan Frayer modeli, sosyal ve bilişsel yapılandırmacı öğrenme kuramını temel alarak öğrenci öğrenmesini destekler; bu nedenle model, başarılı kelime öğretiminin tüm bileşenlerine fazlasıyla sahiptir. Nitekim bu tip bir düzenleyici kullanmanın en büyük avantajlarından biri de, öğrencilerin yeni bilgiyi şemalarında bulunan ön bilgi ve yaşantılarına bağlamasıdır. Şema teorisine göre, bir kişi zihinde daha önce depoladığı bilgiyle yeni bilgi arasında anlamlı bir bağ kuramadığı sürece yeni bilgiyi öğrenemez. Dolayısıyla Frayer modeli, öğrencilerin kelimeleri uzun süreli belleğe kaydetmesini amaçlayan bilgi işlem sürecine dayalı bir strateji olup; kelimelere yeni anlamlar kazandırarak semantik haritalar oluşturmasına yardımcı olur. Ayrıca Frayer modeli, öğrencilerin anahtar kelimeye ilişkin tanımını ve temel özelliklerini açıklamalarına, örnek olan ve örnek olmayan kavramları belirlemelerine, böylece kendi anlamlarını geliştirmelerine katkı sağlar. Bu araştırmanın amacı, Frayer modelinin özelliklerini açıklamak ve modele yönelik Sosyal bilgiler, Matematik ve Fen ve Teknoloji dersleri bağlamında örnek etkinlikler sunmaktır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan 'doküman incelemesi' yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak modelin kullanımının kavramsal algı zorluğu çeken öğrenciler ya da zayıf okuyucular üzerinde olumlu etkiler yaratması, soyut ve karmaşık kelimelerin öğretiminde ya da öğrencinin öğrenmesine engel olduğu herhangi bir kavram bölgesinde kullanılarak anlamlı öğrenmeyi gerçekleştirmesi açısından öğrenme ortamında etkili olacağı önerilmektedir