İlgi alanları

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 2
• 1
• 1

• MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1/r/bayburt/10968
  Assessment of radiological hazards arising from natural radioactivity in Bayburt stones used in buildings and possible effects on public health

  Dizman, Serdar; Umar, Muttaka; Hatipoglu, Yavuz Selim

  Background – Since ancient times, natural stones have served as essential materials in construction, landscaping, and artistic applications. Bayburt stone is one of the most important stones used in and around Bayburt, in the Eastern Black Sea region of Türkiye. It has been frequently used in buildings (castle, house, etc.), street flooring, fountains, and places of worship from ancient times to the present day. Due to their underground origin, natural stones contain natural radioisotopes in various concentrations, making the assessment of their radioactivity levels important for public health. Objective – This study aims to determine the natural radioactivity levels of Bayburt stones used in buildings and to assess the potential radiological hazards and possible effects on public health. Methods – Natural radioactivity levels (226Ra, 232Th and 40K) were determined in a total of 36 Bayburt stone samples, 30 from five different quarries and 6 from a natural stone factory in Bayburt province. High-purity germanium (HPGe) spectrometry was employed to measure radioactivity concentrations. Additionally, several radiological hazard indices (Raeq, Hin, Iγ, D, AEDE, AGDE, and ELCR) were calculated and compared with reference limits proposed by international organizations. Results – The radioactivity concentrations in the Bayburt stone samples ranged from 1.56 to 23.54 Bq/kg for 226Ra, from 0.53 to 23.69 Bq/kg for 232Th, and from 10.31 to 505.35 Bq/kg for 40K. The average activity concentrations were found to be 5.56 ± 0.90 Bq/kg for 226Ra, 4.62 ± 0.65 Bq/kg for 232Th, and 179.12 ± 9.88 Bq/kg for 40K. The average values of Raeq, Hin, Iγ, D, AEDE, AGDE, and ELCR were found to be 18.68 Bq/kg, 0.07, 0.14, 8.91 nGy/h, 43, 72 μSv/y, 63.06 μSv/y, and 17.07 × 10−5, respectively. All calculated radiological hazard indices were below the recommended safety limits. Conclusion – The findings indicate that the Bayburt stone samples investigated are suitable for construction purposes and do not pose significant radiological hazards to human health when used in building environments.

  • 
  AtıfScopus2·WoS2·OpenAlex2

  İncele
• MakaleAçık Erişim2023/r/bayburt/16605
  Optimum parameters for adjacent structures coupled by fluid viscous dampers considering soil‒structure interaction

  Bayrak, Osman Ünsal; Hatipoğlu, Yavuz Selim; Düzgün, Oguz Akın

  In this paper, the optimum conditions which ensure that the resulting minimum base shear force and minimum roof displacement for two adjacent frame structures inter-connected by fluid viscous dampers, including soil-structure interaction (SSI) effects under seismic excitation were presented. A two-dimensional (2D) finite element analysis was carried out with the Taguchi method. As non-reflecting boundaries, vis-cous boundary conditions were used on the edges of finite soil region. An optimization study was carried out for four parameters such as soil type, height ratio of the frames, damping coefficient of viscous damper, and the location of the viscous damper each with four levels. The optimum conditions which minimize maximum roof displace-ments and the maximum base shear forces have been obtained. The most affecting parameter on the system response was found to be soil type. It was also found that the sufficient damping coefficient of the viscous damper is equal to 1x105 N.s/m for min-imum response. The minimum system response can be achieved by using only one damper. It can be drawn that the Taguchi method can be used with the finite element (FE) method for determining optimum conditions of a soil-structure system for min-imum system response.

  AtıfOpenAlex1

  İncele
• MakaleYalnız künye2023Scopus SJRQ2/r/bayburt/13042
  Effective Damping Coefficient of Fluid Viscous Dampers for Dynamic Response Mitigation of Coupled Frames

  Düzgün, Oğuz Akın; Hatipoğlu, Yavuz Selim

  Purpose: In this study, the effective damping coefficient of the fluid viscous dampers (FVDs) used for coupling two adjacent multi-story frames was investigated, considering soil-structure interaction (SSI) effects under seismic excitation. Methods: A numerical procedure was employed to obtain the dynamic response of the interconnected frames-soil system. The two-dimensional (2D) finite elements were used for the numerical treatment of the adjacent frames and soil region. Viscous boundary conditions were used as special non-reflecting boundaries on the edges of finite soil region. Five different damping coefficients of FVDs are considered to determine the effective damping coefficient. The effective damping coefficient of FVDs was determined by comparing the results from coupled frames with those of the uncoupled frames. Results: The results showed that the most affecting parameter on the system response was found to be soil type. It was also found that the sufficient damping coefficient of the viscous damper is equal to 1 × 105 N s/m for minimum response. Conclusion: When the effective damping coefficient of the FVDs was provided, the maximum values of the roof displacements, the roof accelerations, and the base shear forces are found to decrease by more than 40%.

  AtıfScopus3·WoS2·OpenAlex4

  İncele
• MakaleYalnız künye2023Scopus SJRQ3/r/bayburt/11884
  Seismic response of adjacent buildings interconnected by viscous dampers considering soil-structure interaction

  Hatipoğlu, Yavuz S.; Düzgün, Oğuz A.

  The effectiveness of fluid viscous dampers (FVDs) on dynamic response mitigation of coupled two adjacent structures was investigated, considering soil-structure interaction (SSI) effects under earthquake excitation. A numerical procedure was employed to evaluate system response. The finite elements were used for the numerical treatment of the adjacent buildings and soil region. Viscous boundary conditions were used as special non-reflecting boundaries on the edges of finite soil region. According to the results, the FVDs were found to be very effective for dynamic response mitigation of the adjacent buildings, even if considering the soil medium. The results showed that the most affecting parameter on the system response was found to be soil type. It was also concluded that when adjacent structures coupled by FVDs, the maximum values of the roof displacements, the base shear forces, and the base bending moments could decrease up to around 50%. Changing in lateral stiffness of the one building has minor effects on the effectiveness of viscous dampers

  • 
  AtıfScopus5·WoS5·OpenAlex2

  İncele
• MakaleAçık Erişim2020/r/bayburt/14614
  Sıvı Viskoz Sönümleyicilerle Birbirine Bağlanmış Komşu Yüksek Binaların Dinamik Davranışının Zemin-Yapı Etkileşimini Dikkate Alarak İncelenmesi

  Hatipoğlu, Yavuz Selim; Düzgün, Oguz Akın

  Geleneksel olarak inşa edilen yüksek binalar büyük depremler sırasında çıkan enerjiyi sönümlemede yetersiz kalabilir. Bu yüzden komşu iki yüksek binanın birbirine sıvı viskoz sönümleme cihazları ile bağlanması enerjiyi sönümlemede etkili bir yöntem olabilir. Bu çalışmada deprem etkisi altında ve farklı zemin türü üzerindeki iki yüksek bina birbirine viskoz sönümleyici cihazlar ile bağlanmıştır. 12 katlı A binası ile 12, 15, 18, 21 ve 24 katlı B binaları iki açıklıkı çerçeve sistem olarak modellenmiş ve birbirilerine sıvı sönümleyici sönümleyici cihaz ile bağlanmıştır. Gevşek, orta sıkı ve sıkı zemin türlerine denk üç farklı zemin türü belirlenmiştir. Sonrasında ankastre mesnet üzerinde elde edilen yer değiştirme, ivme, tepe ve taban kesme kuvvetleri değerleri üç farklı zemin türünde meydana gelen değerler ile karşılaştırılmıştır. Sıvı viskoz sönümleyicilerin yerleri ve sayısı değiştirilerek altı farklı bağlantı modeli belirlenmiştir. Viskoz sınır şartı kullanılarak zemin modeli oluşturulmuştur. Modellemeler ve analizler ANSYS R19.2 programıyla iki boyutlu olarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde bazı zemin türlerinde sıvı viskoz sönümleyici cihazlar yapının dinamik davranışında önemli iyileşmeler meydana getirmiştir. Ayrıca zemin türleri de sonuçlar üzerinde oldukça etkilidir. Gevşek ve orta sıkı zeminler kritik zemin türleridir. Bunun yanında belirlenen bağlantı modelleri arasında en uygun bağlantı şeklinin sadece en üst katına viskoz sönümleyici cihazın bağlanması olduğu sonucuna varılmıştır. Bütün katlara sönümleyici cihazların bağlanmasına gerek kalmaması yapısal kontrol sisteminin maliyetini önemli ölçüde azaltmıştır.

  • 
  • 
  AtıfOpenAlex1

  İncele
• BildiriYalnız künye2020/r/bayburt/13302
  INVESTIGATION OF THE EFFECTIVENESS OF VISCOUS DAMPERS CONNECTED TO ADJACENT BUILDINGS ON DYNAMIC BEHAVIOR UNDER SOIL-STRUCTURE INTERACTION EFFECTS

  Hatıpoğlu, Yavuz Selim; Düzgün, Oğuz Akın

  In this study, the dynamic behavior of two adjacent structures with fluid viscous damper (FVD) was investigated under the influence of earthquake and considering soil-structure interaction (SSI). Adjacent structures with FVD’s were analysed for three different soil types. The modelling and analysis were made in two-dimensional (2D) space by using ANSYS package program. Viscous boundary conditions were used on the boundaries of 2D soil model. The analyses results were obtained in terms of displacement, acceleration, and shear force. The effect of FVD was investigated using different connection types. The damping coefficient of FVD’s was assumed constant in all analyses. When the results of the analysis are examined, it can be seen that FVD’s are effective for seismic response. However, it is necessary to consider the soil-structure interaction. Significant different structural results were obtained between fixed support and three different soil types. For example, in the same model, while the top floor displacement may reduce in Soil Type I, the top floor displacement may increase in Soil Type II. At the end of the study, it was seen that there was no need to connect the FVD to all floors. It was found sufficient to connect a fluid viscous damper only to the top floor (1 FVD) or to the top and middle floor (2 FVD). FVD’s have no effect on buildings with the similar dynamic character. In the analysis for seismic control of adjacent buildings, the effect of soil-structure interaction should certainly be taken into account.

  AtıfScopus3

  İncele
• Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2014/r/bayburt/16950
  Sönmüş kireç ve çimento harçlarının mekanik özelliklerinin toz haline getirilmiş Bayburt taşları ve zeolit ile iyileştirilmesi

  Yavuz Selim Hatipoğlu

  Bu tez çalışması yığma yapılarda kullanılan kireç ve çimento harçlarının daha sağlıklı ve doğru şekilde kullanılabilmesi için kireç ve çimento harçlarının taze ve sertleşmiş özelliklerinin zeolit ve toz haline getirilmiş Bayburt taşlarıyla manipüle edilebilirliği üzerine yapılmış bir çalışmadır. Çalışma kapsamında yığma yapılardaki kireç ve çimento harçlarından kaynaklanan bazı hasarlar ve yapım anında veya sonrasında çimento ve kireç harçlarının bazı dezavantajları ortaya konduktan sonra zeolit ve toz haline getirilmiş Bayburt taşlarıyla harçları manipüle ederek ortaya konan sorunların çözümü aranmıştır. Çalışmada Manisa/Gördes'ten elde edilmiş zeolit ve Bayburt ilinden temin edilen Bayburt Sarı, Bayburt Beyaz, Bayburt Yeşil taşları kullanılmıştır. Bayburt taşlarının puzolanik özellik gösterebilmesi ve zeolit ürünü ile kıyaslanabilmesi için benzer granülometri eğrileri elde edilmiştir. Deney için karışım tasarımı standartlara bağlı kalarak oluşturulmuş ve her ikame malzemesi için %2,5, 5, %10, %20, %30, %40 ve %50 oranlarında katkının yapılması uygun bulunmuştur. Her yüzdelik katkı oranı için 6 küp ve üç kiriş numune dökülmüştür. Çimento harçları için 14. gün, 21. gün ve 28. günlerde kireç harçları için 28. gün, 56. gün ve 91. günlerde basınç ve eğilme dayanımı testi uygulanmıştır. Diğer deneyler harçlar taze halde iken uygulanmıştır. Elde edinilen sonuçlar incelendiğinde kireç ve çimento harçları özelliklerinin zeolit ve toz haline getirilmiş Bayburt taşları ile manipüle edilebilirliği ortaya çıkmıştır ve tezin başında ortaya konan problemlere ışık tutmuştur. Sonuçlara göre zeolite ve Bayburt taşları katkısı ile kirecin harcının basınç dayanımının %60 oranlarına kadar arttığı, su iletme kapasitesinin 4 kat arttığı, su iletme süresinin ise 4 kat azaldığı, priz süresinin %40'lara varan oranlarda iyileştirilebildiği ve kıvamın manipüle edilebilirliği görülmüştür. Zeolite ve Bayburt taşları katkıları ile çimento harcının kontrol numuneye göre basınç dayanımının %65'ler oranında azaldığı, prizlenme süresi ve kıvam değerlerinin ise zeolite ve Bayburt taşları ile manipüle edilebilirliği görülmüştür.

  İncele