Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ1Subacute ivermectin–induced affective dysregulation: Evidence for hippocampal microglial and astrocytic activation
Eser, Mustafa; Yazıcı, Cevşen; Kandemir, Ümmühan; Üçel, Umut İrfan; Bozkurt, Mehmet Fatih; Demir Özkay, Ümide; Can, Özgür Devrim
Ivermectin (IVR) is a semi-synthetic macrocyclic lactone widely used against nematodes. Under physiological conditions, its central nervous system (CNS) penetration is limited by P-glycoprotein–mediated efflux at the blood–brain barrier (BBB). Nevertheless, supratherapeutic dosing, BBB-compromising pathologies, concomitant P-glycoprotein inhibitors, or MDR1 variants can enhance CNS entry and precipitate neurotoxicity. To evaluate behavioural and neuroinflammatory sequelae of subacute exposure, rats received IVR (1, 5, or 10 mg/kg; i.p.) once daily for 21 days. Animals were assessed for motor function (activity cage, Rota-rod), affective behaviour (elevated plus maze, modified forced swim test), and cognition (Morris water maze). Assay validation employed diazepam (1 and 3 mg/kg; i.p.), desipramine (30 mg/kg; i.p.), and piracetam (200 mg/kg; i.p.), administered according to their respective protocols. IVR did not alter motor performance or spatial learning and memory across doses. However, 5 and 10 mg/kg reduced the percentage of open-arm entries and increased immobility, consistent with anxiety- and depression-like phenotypes, respectively. At 10 mg/kg, hippocampal immunohistochemistry revealed increased Iba1 and GFAP immunoreactivity within CA1, indicating microglial and astrocytic activation. Quantitative counts demonstrated no significant change in CA1 neuronal number across treatment groups, implying that the observed glial activation occurred in the absence of detectable neuronal loss. Collectively, our data indicate that subacute, high-dose IVR provokes affective behavioural alterations coupled to hippocampal neuroinflammation, while sparing gross motor function and measurable cognitive performance under the present conditions. These findings underscore caution when administering IVR at elevated doses or in settings that compromise BBB integrity and warrant further mechanistic and time-resolved investigation.
- MakaleAçık Erişim2022Scopus SJRQ4Tofisopam’ın opioiderjik sistem aracılıklı antinosiseptif etkinliği
Özkay, Ümide Demir; Üçel, Umut İrfan; Yücel, Nazlı Turan; Can, Özgür Devrim; Yazıcı, Cevşen
Amaç: Bu çalışmada Tofisopam’ın antinosiseptif etkinlik potansiyelinin araştırılması ve bu etkiye opioiderjik sistemin olası katılımının aydınlatılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tofisopam’ın (25 ve 50 mg/kg) antinosiseptif etkinlik potansiyeli sıcak plaka ve asetik asit ile indüklenen kıvranma testleri ile araştırılmış; farelerin motor koordinasyonları üzerindeki olası etkileri ise Rota-rod testi ile değerlendirilmiştir. Sonuç ve Tartışma: Tofisopam 50 mg/kg dozda, farelerin sıcak plaka testlerindeki reaksiyon sürelerini anlamlı ölçüde uzatmış; kıvranma testlerinde ise kıvranma davranışlarının sayılarını azaltmıştır. Bu bulgular Tofisopam’ın santral ve periferik mekanizmalar aracılıklı antinosiseptif aktiviteye sahip olduğuna işaret etmiştir. Tofisopam, uygulandığı dozlarda, farelerin motor aktivitelerinde anlamlı bir değişikliğe neden olmamıştır. Antinosiseptif etkiye opioid reseptörlerin olası katılımını araştırmak amacı ile yapılan nalokson ön- uygulamaları Tofisopam’ın antinosiseptif aktivitesini ortadan kaldırmıştır. Etkiye aracılık eden opioid reseptör alt-tiplerinin aydınlatılması amacıyla naloksonazin (μ-opioid reseptör blokörü), naltrindol (δ-opioid reseptör blokörü) ve nor-binaltorfimin (ҡ-opioid reseptör blokörü) ile mekanistik çalışmalar yapılmıştır. Her üç ajan da Tofisopam’ın antinosiseptif etkisini antagonize etmiştir. Elde edilen bu bulgular Tofisopam’ın 50 mg/kg dozdaki antinosiseptif etkinliğine μ-, δ- ve ҡ-oipiod reseptörlerin aracılık ettiğini ortaya koymuştur.
