Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ2Recitation Mode Is Associated With Salivary CREB and Cortisol Responses during Qur'anic Recitation
Okur, Süheyb; Topyay, Yusuf; Bayraktar, Bülent
Background: Spiritual practices such as Qur'anic recitation are commonly associated with psychological and physiological regulation; however, their salivary biomarker correlates remain insufficiently understood. This exploratory study examined whether different modes of Qur'anic recitation were associated with changes in salivary cAMP response element-binding protein (CREB), a biomarker related to plasticity-associated pathways, and cortisol, a marker of hypothalamic-pituitary-adrenal axis activity. Methods: The sample comprised three nonrandomized, criterion-defined conditions: Passive Control (n = 20; participants unable to read Qur'anic Arabic), Sight-Reading (n = 30), and Memorized Recitation (n = 30). Saliva samples were collected immediately before and after the experimental task or passive rest period. Salivary CREB and cortisol concentrations were quantified using ELISA. Post-task CREB levels were analyzed using ANCOVA with baseline CREB as a covariate. Cortisol responses were analyzed using change scores, Welch's ANOVA, and an additional robust factorial model with HC3 heteroscedasticity-consistent standard errors to evaluate exploratory Condition × Gender patterns. Results: After controlling for baseline CREB levels, experimental condition had a significant effect on post-task salivary CREB, F(2, 76) = 8.16, p < 0.001, η2p = 0.18. Memorized recitation showed higher adjusted post-task CREB levels than both sight-reading and passive control conditions. Cortisol change scores also differed significantly across conditions, Welch's F(2, 40.02) = 30.76, p < 0.001. Both active recitation conditions were associated with cortisol reduction relative to passive rest, with no significant difference between sight-reading and memorized recitation. Although descriptive data suggested a possible gender-related divergence in the memorized recitation condition, the Condition × Gender interaction did not remain statistically significant under robust estimation and was therefore interpreted as exploratory. Conclusion: These preliminary findings suggest that Qur'anic recitation modes are associated with distinct salivary biomarker patterns. Memorized recitation was linked to higher adjusted salivary CREB levels, whereas both active recitation modes were associated with cortisol attenuation relative to passive rest. Because the present design did not include active non-Qur'anic vocalization or neutral reading control conditions, the specificity of these effects to Qur'anic content cannot be determined. Future studies should include active control conditions and larger gender-stratified samples to clarify the mechanisms underlying these biomarker responses.
AtıfWoS1OpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2023Kur’an’daki Peygamberler Örnekliğinde Kardeşlerin Hukuku
Topyay, Yusuf; Varlı, Abdussamet
Kur’an, gönderilmiş olan birçok peygamberden sadece çok azının hayatından tüm insanlık için rol model olacak kısmi örneklere yer vermiştir. Dolayısıyla Kur’an’da kendisine yer bulmuş olan peygamberî örneklerin, insanlık tarihi içerisinden adeta seçilmek suretiyle ele alınmış çok önemli hususları ihtiva etmiş olduğu muhakkaktır. Peygamberlerin gönderilmiş oldukları toplumlar ile aralarında geçen tebliğ, davet, mücadele, diyalog gibi ilişkilere bakıldığında, bu örneklerin inanan kimselerin günlük hayatının her safhasında karşısına çıkacak ailevi, sosyal, ahlaki ilkeleri barındırmış olduğu müşahede edilecektir. Sosyal hayatın ailede biçimlenmesinde birincil yeri ve etkisi olan (biyolojik) kardeşlerin uyumu aynı zamanda İslam’ın hedeflemiş olduğu ideal toplumun oluşmasını sağlayacaktır. Günlük hayat içerisinde fertlerin en çok hukuku taalluk eden kişilerin başında kardeşlerinin geldiği söylenilebilir. Sosyal bir varlık olması yönüyle oluşturacağı çevresinde ise insanın en önemli muhataplarından biri, hayata aynı ortamda başladığı, aynı kültür ve terbiyeyi aldığı ve benzer mücadeleleri birlikte vermiş olduğu kardeşleridir. Kardeşler arasında oluşacak olan hukukun birçok yönüyle topluma yansıyacak olması ve toplumun şekillenmesi sürecinde birincil etkiye sahip olması sebebiyle, Kur’an’ın kardeşler arası iletişime bakışı son derece önemlidir. Bu önemli iletişim ortamında, rol model olmuş peygamberleri, kardeşlerin kendi hayatlarında örnek almaları ise inanmış bir kimse için olmazsa olmazlar arasında kabul edilmelidir. Ailede kardeşler özelinde Kur’an’ın en önemli rol model şahsiyetler olarak insanlığa sunmuş olduğu peygamber hayatları çerçevesinde ne söylemiş olduğu bu çalışmanın ana eksenini oluşturmaktadır. Kıyamete dek insanlık için yol gösterici kimliğe sahip olan Kitabullah’ın, ailenin ve toplumun temeli mahiyetindeki kardeşler hakkındaki yaklaşımı peygamberler özelinde hangi mesaj ve örneklerle insanlığa sunulmuştur? Bu soru cevaplandığında ilahi öğreti çerçevesinde oluşturulmak istenen fertler arası sağlıklı birincil ilişkilerin keyfiyeti de bir nebze cevabını bulmuş olacaktır.
- MakaleYalnız künye2022Bursevî’nin Rûhu’l-Beyân’ında Sünnetin Değeri
Topyay, Yusuf
XVIII. yüzyılda yaşayan ve yüzden fazla eseri bulunan İsmâil Hakkı Bursevî (ö. 1137/1725), Osmanlı döneminde yazılan işârî tefsirlerin en kapsamlısı ve en çok ilgi görenlerinden olan Rûhu’l-Beyân fî Tefsîri’l-Kur’ân isimli eserin müellifidir. O, bu eserinde muradı ilahinin anlaşılmasında sünnetin rolünü ve bu bağlamda Hz. Muhammed’in dindeki konumuna, rolüne ve salahiyetine yönelik hem rivayet, hem dirayet hem de işârî olmak üzere birçok açıklamaya yer vermiştir. Malum olduğu üzere Hz. Peygamber’in görevinin Kur’an’ı muhataplarına aktarmaktan ibaret olduğunu, başkaca bir görevinin bulunmadığını, Allah'ın Hz. Peygamber'e insanlığa iletmek üzere Kur’ân'dan başka herhangi bir şey vermediğini iddia eden bir anlayış söz konusudur. Bu çalışma Hz. Peygamber'e itaati, ihtiramı, ittibayı önemsemeyen, onun tebyin görevini ve örnekliğini aynı zamanda son ilahi vahiy olan Kur’ân-ı Kerîm ile onun ilk muhatabı, uygulayıcısı, tebliğcisi, açıklayıcısı olan Hz. Muhammed arasındaki sıkı ilişkiyi görmezden gelip “Kur’ân bize yeter.” diyenlerin görüşlerinin Kur’ân'la bağdaşıp bağdaşmadığını meşhur bir işârî tefsir örneği olan Rûhu’l-Beyân’da tespit etmeyi amaçlamaktadır.
AtıfTR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2020The Analysis of the Linguistic Comments of Naned “Son Çağrı Kur'an”
Topyay, Yusuf; Ethem, Mürsel
The word "meâl" in Arabic means "the destination or aim of something" however in terminology it means approximate translation of the Qur'an from the original text to the target language. For someone who doesn't know Arabic, the meaning of the Qur'an is the most significant and unique way to reach God's final revelation. Therefore, great responsibility has been placed on the shoulders of the translator of the Qur'an, plus the aim and duty of these translators must be to deliver God's will correctly. A translator willing to take upon this much responsibility, in a subject of this importance and sensitivity, first must evaluate their competency within their inner world, and only if they decide that they are qualified enough in this profession they must try to do everything within their capability to provide everything that this responsibility requires, without growing tired of it. Regrettably expressed, that many translators of the Qur'an are not even aware of this responsibility. It is easy to understand that they are duplicates of each other. However, we must exclude some translators of the Qur'an such as Salih Akdemir. One of the most valuable works of Akdemir in his academic life is the meaning of the Qur'an in Turkish, "Son Çağrı Kur'an". His study is not well recognized in our country. Akdemir used the possibilities of the Turkish quite well in the meaning of the Qur'an. In this article, we will examine Salih Akdemir's translation of the Qur'an named "Son Çağrı Kur'an".
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele