Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ1Subacute ivermectin–induced affective dysregulation: Evidence for hippocampal microglial and astrocytic activation
Eser, Mustafa; Yazıcı, Cevşen; Kandemir, Ümmühan; Üçel, Umut İrfan; Bozkurt, Mehmet Fatih; Demir Özkay, Ümide; Can, Özgür Devrim
Ivermectin (IVR) is a semi-synthetic macrocyclic lactone widely used against nematodes. Under physiological conditions, its central nervous system (CNS) penetration is limited by P-glycoprotein–mediated efflux at the blood–brain barrier (BBB). Nevertheless, supratherapeutic dosing, BBB-compromising pathologies, concomitant P-glycoprotein inhibitors, or MDR1 variants can enhance CNS entry and precipitate neurotoxicity. To evaluate behavioural and neuroinflammatory sequelae of subacute exposure, rats received IVR (1, 5, or 10 mg/kg; i.p.) once daily for 21 days. Animals were assessed for motor function (activity cage, Rota-rod), affective behaviour (elevated plus maze, modified forced swim test), and cognition (Morris water maze). Assay validation employed diazepam (1 and 3 mg/kg; i.p.), desipramine (30 mg/kg; i.p.), and piracetam (200 mg/kg; i.p.), administered according to their respective protocols. IVR did not alter motor performance or spatial learning and memory across doses. However, 5 and 10 mg/kg reduced the percentage of open-arm entries and increased immobility, consistent with anxiety- and depression-like phenotypes, respectively. At 10 mg/kg, hippocampal immunohistochemistry revealed increased Iba1 and GFAP immunoreactivity within CA1, indicating microglial and astrocytic activation. Quantitative counts demonstrated no significant change in CA1 neuronal number across treatment groups, implying that the observed glial activation occurred in the absence of detectable neuronal loss. Collectively, our data indicate that subacute, high-dose IVR provokes affective behavioural alterations coupled to hippocampal neuroinflammation, while sparing gross motor function and measurable cognitive performance under the present conditions. These findings underscore caution when administering IVR at elevated doses or in settings that compromise BBB integrity and warrant further mechanistic and time-resolved investigation.
- MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ3Reboksetin’in diyabetik sıçanlarda bozulmuş davranış parametreleri üzerindeki yararlı etkileri
Özkay, Ümide Demir; Üçel, Umut İrfan; Yücel, Nazlı Turan; Can, Özgür Devrim; Kandemir, Ümmühan
Amaç: Diyabetik hastalarda duygu-durum hastalıklarının ve kognitif bozukluk insidansının genel popülasyona oranla daha yüksek olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, klinikte antidepresan etkinliği için reçete edilen reboksetin’in sıçanlarda diyabet ile indüklenen davranışsal ve bilişsel değişiklikler üzerine etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Sıçanlarda deneysel diyabet modeli 50 mg/kg tek doz streptozotosin enjeksiyonu (i.v.) ile oluşturulnuştur. Reboksetin tedavisine diyabetik komplikasyonların oluşması için 4 hafta beklendikten sonra başlanmıştır. Deney hayvanlarının depresyon ve anksiyete düzeyleri sırasıyla modifiye zorlu yüzme ve yükseltilmiş artı şekilli labirent testleri ile araştırılmış; kognitif performansları ise Morris su tankı ve pasif sakınma testleri ie değerlendirilmiştir. Hayvanlarının motor aktiviteleri de aktivite kafesi ve Rota-rod testleri ile incelenmiştir.Sonuç ve Tartışma: Deneyler sonucunda, diyabetik sıçanların depresyon ve anksiyete düzeylerinin yükseldiği ve bilişsel performanslarının zayıfladığı belirlenmiştir. İki hafta süre ile uygulanan reboksetin tedavisi (8 ve 16 mg/kg) diyabetik sıçanların yüksek depresyon ve anksiyete düzeylerini azaltırken, zayıflamış olan bilişsel performanslarını kayda değer ölçüde güçlendirmiştir. Elde edilen bulgular reboksetin’in diyabete bağlı olarak ortaya çıkan davranışsal ve bilişsel bozuklukların tedavisinde terapötik bir potansiyele sahip olabileceğine işaret etmiştir.
- MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ1Catecholaminergic and Cholinergic Systems Mediate Beneficial Effect of Vortioxetine on Diabetes-Induced Neuropathic Pain
Turan Yücel, Nazlı; Kandemir, Ümmühan; Üçel, Umut İrfan; Demir Özkay, Ümide; Can, Özgür Devrim
The therapeutic potential of vortioxetine on mechanical hyperalgesia/allodynia was investigated in rats with streptozotocin-induced diabetes, and its possible mechanism of action was elucidated in this study. The obtained findings demonstrated that subacute vortioxetine treatment (5 and 10 mg/kg for 2 weeks) increased the reduced paw-withdrawal thresholds of diabetic rats both in the Randall–Selitto and Dynamic plantar tests. Moreover, the falling latencies of animals did not change in the Rota-rod assessments. These results suggest that vortioxetine administration significantly improved diabetes-induced hyperalgesia and allodynia responses in the rats without affecting their motor coordination. The vortioxetine (5 mg/kg)-induced antihyperalgesic and antiallodynic effects were reversed by AMPT, yohimbine, ICI 118,551, sulpiride and atropine pre-treatments, suggesting the involvement of the catecholaminergic system, α2- and β2-adrenoceptors, D2/3 dopaminergic receptors and cholinergic muscarinic receptors in the exhibited pharmacological activity, respectively. Moreover, the data from the immunohistochemical studies indicated that the inhibition of c-Fos overexpression in dorsal horn neurons also mediates the beneficial effect of this drug. Vortioxetine induced no difference in plasma glucose levels in diabetic rats. If clinical studies confirm these findings, the concomitant beneficial effect of vortioxetine on mood disorders and its neutral activity profile on glycemic control may make it an alternative drug for the treatment of neuropathic pain.
AtıfScopus6WoS4OpenAlex6
İncele
