Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ2Effect of Virtual Reality Glasses on Mild Cognitive Impairment in Older Adults: A Randomized Controlled Trial
Daştan, Buket; Ünal, Hediye
PURPOSE: The current randomized controlled trial evaluated the effect of a virtual reality (VR) glasses intervention on mild cognitive impairment (MCI) in older adults. METHOD: This study was conducted with 24 participants (12 in the intervention group and 12 in the control group) admitted to a neurology outpatient clinic. Participants completed a descriptive information form, the Mini-Mental State Examination, and Montreal Cognitive Assessment. The intervention group watched VR videos 3 days per week for 4 weeks, whereas the control group received no intervention. RESULTS: Participants in the VR intervention group showed improvement in MCI, whereas no significant change was observed in the control group. CONCLUSION: VR interventions may serve as effective tools to enhance cognitive functions in older adults with MCI. Expanding the intervention content and tailoring applications to address specific symptoms may yield more comprehensive results.
- MakaleAçık Erişim202465 Yaş ve Üzeri Bireylerin Başarılı Yaşlanmalarını Etkileyen Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının İncelenmesi: Tanımlayıcı Çalışma
Demirağ, Hatice; Hintistan, Sevilay; Cin, Aynur; Daştan, Buket
Amaç: Bu çalışma, 65 ya ş ve üzeri bireylerin sa ğlıklı yaşam biçimi davranışları ile başarılı yaşlanmaları arasındaki ilişkinin ince- lenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılan bu çal ışma Şubat-Mayıs 2021 tarihleri aras ında dahiliye polikliniğine başvuran 65 ya ş ve üzeri 430 hasta ile gerçek- leştirildi. Veriler, “Hasta Bilgi Formu”, “Sa ğlıklı Yaşam Biçimi Dav- ranışları (SYBD)-II Ölçeği” ve “Ba şarılı Yaşlanma Ölçeği (BYÖ)” kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Verilerin değerlen- dirilmesinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama, bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizi testi ile korelasyon testleri kullan ıldı. İstatistiksel an- lamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş orta- laması 71,01±6,66 olarak tespit edildi. 65 yaş üzeri bireylerin SYBD-II Ölçek puan ortalamalar ı ile BYÖ puan ortalamalar ı arasında pozitif yönlü anlamlı düzeyde ilişki olduğu belirlendi (p<0,001). Geliri gide- rine eşit/fazla olan ve sigara içmeyen bireylerin SYBD Ölçek-II top- lam ve alt boyutları puan ortalamaları ile BYÖ toplam ve alt boyutları puan ortalamalarında anlamlı derecede farklılık olduğu tespit edildi (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda, 65 yaş ve üzeri bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları arttıkça başarılı yaşlanmalarının da arttığı bulundu. Dünya genelinde başarılı yaşlanmanın sürdürülebilmesi için bireylere sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kazandırılması, des- tekleyici ortamların oluşturulması, sağlık profesyonellerinin rehberli- ğinin sağlanması ve daha büyük örneklem gruplar ında çalışmaların yapılması önerilmektedir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ1The impact of surgical intervention on religious coping, psychological well-being, and pain levels in older adult patients: A quasi-experimental study
Daştan, Buket; Kulakaç, Nurşen
Aim: This study aimed to determine the impact of surgical intervention on religious coping, psychological well-being, and pain levels in older adult patients. Method: The data of the study, which used a one-group pretest-posttest quasi-experimental design without a control group, was collected between July 1, 2023, - January 30, 2024. Data collection involved the use of a Personal Information Form, the Religious Coping Scale, the Psychological Well-Being Scale, and the Visual Analog Scale. Results: The results revealed a significant increase in psychological well-being and positive religious coping after surgical intervention compared to presurgical levels (p < 0.001). Multiple linear regression analysis revealed that male gender, younger age, enhanced psychological well-being, and positive religious coping were identified as factors contributing to a reduction in postsurgical pain levels. Conclusion: The study's results indicate that surgical intervention serves as a significant variable influencing psychological well-being and religious coping among older adult patients.
AtıfScopus2WoS1OpenAlex2
İncele - MakaleAçık Erişim2023Self-efficacy levels of individuals with type 2 Diabetes Mellitus in the use of diabetes drugs: The example of Gümüşhane and Bayburt province
Demirağ, Hatice; Cin, Aynur; Daştan, Buket
This study was conducted to determine the self-efficacy levels of individuals with Type 2 Diabetes Mellitus in the use of diabetes medication. The population of the descriptive study consisted of individuals with Type 2 Diabetes Mellitus residing in Gümüşhane and Bayburt provinces. The sample size was determined with the G*Power 3.1.6.9 program. A total of 315 individuals were reached in the study using a snowball sampling method. Data were collected by “Google Form” us- ing “Personal Information Form” and “Diabetes Medication Self-Efficacy Scale”. In the analysis of the data, independent groups t-test, one-way ANOVA test and Pearson product moments correlation test were used. The average age of the individuals with Type 2 Diabetes Mellitus participating in the study was 52.29±14.74 years, the duration of diabetes disease was 9.23±6.25 years, and 81% of them were men. The total average score of the participants from the “Diabetes Medication Self-Efficacy Scale" was determined as 38.70±12.36 points. It was found that the average total score of the” Diabetes Medication Self-Efficacy Scale" was higher for women than men, singles than married. Again, the total scale score averages were statistically different according to the occupational group (p<0.001). In addition, the average total score of the “Diabetes Drug Use Self-Efficacy Scale” was found to be higher for individuals who received training on diabetes drug use compared to individuals who did not receive it. It was found that the average scores of the participants from the "Diabetes Medication Self-Efficacy Scale" and its sub-dimensions were moderate. In order to increase the diabetes drug use self-efficacy levels of participants diagnosed with Type 2 diabetes, training on the use of diabetes drugs can be expanded.
AtıfOpenAlex1İncele - MakaleAçık Erişim2023Hemşirelerin Profesyonel Değerler Algısı ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
Demirağ, Hatice; Hintistan, Sevilay; Can, Aysun Akcakaya; Daştan, Buket
Amaç: Bu çalışmada, hemşirelerin profesyonel değerler algısı ve bu algıyı etkileyen faktörleri incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte gerçekleştirilen bu çalışmanın örneklemini Bayburt Devlet Hastanesi ve Kelkit Devlet Hastanesi’nde Ekim 2019 - Kasım 2019 tarihleri arasında çalışan 228 hemşire oluşturdu. Çalışmanın verileri bu tarihler arasında “Hemşire Bilgi Formu” ve “Hemşirelerin Profesyonel Değerler Ölçeği (HPDÖ)” kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde t-testi, ANOVA, Tukey Post Hoc testleri kullanılmıştır. Bulgular: Hemşirelerin, %52.2’si 30 yaş ve altında, %78.9’u kadın olduğu ve kadınların HPDÖ toplam ve alt boyut puan ortalamalarının erkeklere göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulundu. Hemşirelerin HPDÖ toplam puan ortalaması ise 152.5±20.81 olarak yüksek bulundu. Evli hemşirelerin HPDÖ toplam puan ortalaması 153.96±21.31 olup, sorumluluk alt boyutu anlamlı olarak yüksek bulundu. Hemşirelik veya sağlık alanında bilimsel yayınları takip eden hemşirelerin toplam puan ortalaması ve alt boyut puan ortalamaları takip etmeyen hemşirelere göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.05). Sonuç: Hemşirelerin mesleki profesyonel değerleri etkileyen farklılıkları göz önüne alınarak yapılacak sürekli eğitimler ve mesleki değerlerle ilgili bilimsel etkinlikler düzenlenmesi önerilmektedir.
AtıfOpenAlex4TR Dizin3İncele - MakaleYalnız künye2023Scopus SJRQ2The willingness of elderly care program students to care for older adults and the associated factors: a multi-centered research
Okur, Elif; Akbal, Yağmur; Yagci Sentürk, Aysun; Daştan, Buket; Kuralay, Çiğdem
Prospective technicians for elderly care are indispensable elements that should be included in the relevant system to meet the ever-increasing care needs of the aging world population and increase the quality of care. This research was conducted to evaluate the attitudes of students in the elderly care program at the associate degree toward the older adults and their willingness to provide care. The sample of this descriptive and cross-sectional study comprised 525 volunteer students in elderly care programs in five vocational schools of higher education located in northeastern Turkey between June 2020 and September 2020. Mean, standard deviation, number, percentage, independent t-test, and correlation analysis were used to evaluate the data. The study showed that the mean age of the students involved in the study was 20.3 ± 1.6. 77.7% of them were female, and 61.9% were in the first grade. Students’ willingness to care for older adults was found to be at a moderate level (36.3 ± 6.0). The students had a negative attitude (137.4 ± 26.7) about aging and elderliness. The willingness of male students to care for older adults was significantly higher (p <.05). Those who did not live with an older adult in the same house before had a more negative attitude toward them (p <.05). To get rid of personal and social stereotypes and have a positive attitude toward older adults, students should be provided to work in clinical environments that will allow them to spend more time with them.
AtıfScopus5WoS5OpenAlex9İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2022Tatlı Kemikler: Diabetes Mellitus’un Kemik Sağlığına Etkisi
Hintistan, Sevilay; Daştan, Buket
Diabetes mellitus, dünya çapında milyonlarca nüfusu etkileyen, önemli mortalite ve morbiditeye sahip, kronik hiperglisemik, yaygın bir hastalıktır. Diyabetin kardiyovasküler sistem, göz, böbrek ve sinir sistemi üzerinde iyi bilinen komplikasyonlarının yanı sıra iskelet sistemide diyabetten etkilenir. Son zamanlarda diyabetin iskelet sistemini olumsuz etkilediği, kemik kalitesinde ve kemik gücünde bozulma, artan kırık riski ve bozulmuş kemik iyileşmesi gibi kemik üzerine zararlı etkilerinin olduğunu gösteren kanıtlar artmaktadır. Diyabetin kemik sağlığı üzerinde güçlü bir etkisi vardır ve iskelet kırılganlığı artık hem Tip 1 hem de Tip 2 diyabetin önemli bir komplikasyonu olarak kabul edilmektedir. Tip 1 diyabette kemik mineral yoğunluğunun azalması, Tip 2 diyabette ise kemik yoğunluğunun normal hatta daha yüksek olmasına rağmen, kemik kalitesinin ve gücünün bozulması kırık riskini artırır. Tip 1 ve Tip 2 diyabetin geç aşamalarında, insülin eksikliği, insülin benzeri büyüme faktörü 1’in yetersiz salınımı kemik homeostazını bozarak kırılganlığa yol açabilir. Kemik kırılganlığına yol açan patofizyolojik mekanizmalar çok faktörlüdür ve potansiyel olarak kemik oluşumunun bozulmasına, kemik yapısının değişmesine ve kemik gücünün azalmasına yol açar. İlginç bir şekilde farklı antidiyabetik tedaviler, glisemik kontrol, hipoglisemik olayların tetiklenmesi, kemik oluşumu üzerindeki etkileri nedeniyle kırık riskini etkileyebilir. Bu derlemede, diyabetin kemik homeostazına etkisi, kırık riski, antidiyabetik tedavinin kemik üzerine etkisi ve sağlık personeline öneriler tartışılmaktadır.
- Derleme MakaleAçık Erişim2021Yaşlı Bakımında Ortam Destekli Yaşam Teknolojilerinin \rKullanımı: Geleneksel Derleme
Hintistan, Sevilay; Daştan, Buket
Ortam destekli yaşam, yaşlanmayla artan sosyal izolasyonu \razaltmak, yaşlının bağımsız bir şekilde yaşamasını ve aktif kalmasını\rsağlamak için yaşam ve çalışma ortamına entegre edilebilen herhangi\rbir teknolojik aracın kullanılmasıdır. Yaşlı nüfusun dünya çapında artması, hastaneler ve bakımevleri de dâhil olmak üzere sağlık ve bakım \rhizmetine talebi artırmaktadır. Yaşlı nüfusun giderek artması durumunda, gelecekte yaşlılara bakım verecek yeterli insan olmayacak, bu \rnedenle gelecekte yaşlılara bakmak ve bağımsız yaşamalarına yardımcı\rolmak için yardımcı yaşam teknolojilerine ihtiyaç duyulacaktır. Yaşlı\rbakımı, genellikle olay odaklı bir sistem kullanarak çevrenin ve yaşlının faaliyetlerinin gerçek zamanlı gözlemlenmesini gerektirir. Yaşlılara \rbağımsız yaşamda yardımcı olan ortam destekli yaşam teknolojileri, \rbakımı uygun maliyetli ve güvenilir bir şekilde geliştirmek için gereklidir. Yaşlıların günlük yaşamda sağlıklı kalabilmeleri sürekli ve gerçek zamanlı bir sağlık izleme ve değerlendirme sistemi olan sensör \rteknolojisindeki gelişmelerle mümkündür. Ortamdaki yaşam sensörleri\rolarak da bilinen ortam sensörleri ve giyilebilir cihazlar, yaşlının sağlık durumundaki değişiklikleri izlemek, düşmeleri tespit etmek veya \rgünlük aktiviteleri izlemek için yaşlıların evlerinde kullanılabilmektedir. Ev içi ortamı izlemede kullanılan bu tür teknolojiler, yaşlıların sağlık uzmanları ve aileleriyle daha iyi iletişim kurmasına, bağımsız \ryaşamlarını uzatmaya olanak sağlayabilir. Yaşlanan toplum, teknolojik \ryeniliklerle maksimum konfor, güvenlik ve emniyet içerisinde yaşayabilir. Ortam destekli yaşam ile yaşlı bireylerin yaşam kalitesini iyileştirmek, bağımsız yaşam maliyetlerini azaltmak, yaşlı veya hasta \rkişilerin öz güvenini ve özerkliğini artırmak mümkündür.
AtıfOpenAlex2TR Dizin2İncele