Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleYayıncıda açık erişim2026Scopus SJRQ1Turkish validation of the CompACT: assessing psychological flexibility among emergency aid and disaster management students
Çınar, Öznur; Oral, Vildan; Turan, Melikşah; Cengiz, Ekrem
Psychological flexibility is a central construct in Acceptance and Commitment Therapy and an important protective factor for mental health, particularly among individuals expected to function effectively under high stress and uncertainty, such as those in emergency aid and disaster management. Despite its relevance for this population, no Turkish version of the Comprehensive Assessment of Acceptance and Commitment Therapy Processes (CompACT) had been available. The present study aimed to perform a cross-cultural adaptation of the English version of CompACT into Turkish and to evaluate its psychometric properties in emergency aid and disaster management students. The study was conducted in two phases: translation and cross-cultural adaptation, followed by psychometric evaluation in a sample of 302 students. Data were analyzed using SPSS v.21 and AMOS v.22 through exploratory and confirmatory factor analyses, reliability analyses, test-retest analysis, and correlational validity testing. The exploratory factor analysis (EFA) showed that the CompACT consisted of three factors (Openness to Experience, Behavioral Awareness, and Valued Action) explaining 75.848% of the total variance, comprising 20 items. Confirmatory factor analysis (CFA) showed that the three-factor model provided the best fit to the data (χ²/df = 2.590, CFI = 0.963, TLI = 0.956, RMSEA = 0.073). The scale demonstrated satisfactory internal consistency (overall alpha = 0.843) and temporal stability (test-retest r > 0.70 across all subscales), and its expected negative associations with the Acceptance and Action Questionnaire-II (r = −0.365) and the Depression Anxiety Stress Scales-21 (r = −0.403) supported its criterion-related validity.
AtıfScopus1WoS1OpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1When grief persists online: Development of the Digital Prolonged Grief Severity Scale
Çınar, Öznur; Cengiz, Ekrem
Bereaved individuals encounter the deceased through social media profiles, message histories, and algorithmic reminders, yet no validated instrument measures prolonged grief expressed through digital interactions. We developed and validated a multidimensional measure of digital-environment prolonged grief severity (DPGSS). Turkish bereaved adults (n = 577) bereaved at least 12 months earlier completed the DPGSS alongside grief, distress, and other less relevant measures, and 125 completed it again about three weeks later. Factor analyses supported a four-factor structure—digital separation distress and preoccupation, digital emotional responses, digital avoidance, and digital functional impairment—in 15 items. The correlated four-factor model fit the data well, outperforming a one-factor alternative. The DPGSS demonstrated strong internal consistency, test-retest reliability, and measurement invariance across nine demographic variables. Convergent associations with grief and distress, and negligible associations with rigidity and AI acceptance, supported its construct specificity. The DPGSS-15 is a reasonable tool for assessing digital prolonged grief.
- MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ4Psychometric Validation of the Turkish Version of the Personalized Psychological Flexibility Index (T-PPFI) in Disaster Search and Rescue Volunteers
Çınar, Öznur; Cengiz, Ekrem
This study aimed to perform a cross-cultural adaptation of the English version of the Personalized Psychological Flexibility Index into Turkish (T-PPFI). It was conducted among 604 disaster search and rescue volunteers who participated in the 2023 Kahramanmaraş earthquakes in Türkiye. Exploratory factor analysis supported a three-factor, 15-item structure, and confirmatory factor analysis indicated good fit for the three-factor model. Convergent and divergent validity were supported by a positive correlation with the Comprehensive Assessment of Acceptance and Commitment Therapy Processes (CompACT) and negative correlations with the Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II) and the Depression Anxiety and Stress Scales-21 (DASS-21). The T-PPFI showed acceptable internal consistency (total score α= .727; ω= .712) and high test-retest reliability over 14 days (r= .962). Gender measurement invariance analyses supported comparability of T-PPFI scores across men and women. Hierarchical regression analyses provided evidence for the incremental validity of the T-PPFI beyond AAQ-II and CompACT in predicting DASS-21 outcomes, and higher-order EFA supported construct-level discriminant validity. The findings suggest that the 15-item T-PPFI is a reliable and valid measure of psychological flexibility in Turkish disaster search and rescue volunteers. All rights reserved.
- MakaleAçık Erişim2025What Do Teachers Think About the Use of Artificial Intelligence in Educational Environments?
Cengiz, Ekrem; Gümüş, Muradiye
Artificial intelligence is employed regularly in many different fields. Artificial intelligence applications in educational settings have become commonplace, particularly in recent years. Thus, the purpose of this study was to investigate how educators felt about the use of AI in classrooms. The study was conducted with teachers working in different types of schools in a provincial center in Türkiye's Eastern Black Sea region. The qualitative research strategy used the case study method to perform the study. The study's subjects were chosen to maximize variety. Fifteen elementary and middle school instructors took part in the survey. Seven open-ended interview questions that the study's researchers created were used to gather data for the investigation. Using this data collection tool, researchers collected the study's data. Through content analysis, the study's data were examined comprehensively. According to this research, most teachers with different branches and experiences participating in the study stated that artificial intelligence would make the education process efficient and facilitate and accelerate the education process. In contrast, some of them stated that it would make students lazy. In addition, teachers stated that artificial intelligence will contribute to their professional development, but they need training to use it. Suggestions include conducting studies like this with teachers working at different school levels and other education stakeholders, as well as training teachers in this field.
AtıfOpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2025Ortak Bilgi Yapılandırma Model Temelli Bir Öğretim: Elektrik Devre Elemanları
Bakırcı, Hasan; Cengiz, Ekrem; Şabap, Nebahat
Bu çalışmanın amacı, PhET Colorado simülasyonlarıyla desteklenen Ortak Bilgi Yapılandırma Modeli (OBYM) bağlamında basit bir elektrik devresindeki lamba parlaklığını etkileyen faktörlerin öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarını ve model hakkındaki görüşlerini araştırmaktır. Çalışma karma araştırma yöntemine göre tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı itibarıyla Van iline bağlı bir ilçede bulunan bir ortaokulda öğrenim görmekte olan, 23’ü deney ve 24’ü kontrol grubunda yer alan toplam 47 öğrenci oluşturmaktadır. Deney ve kontrol grupları rastgele atama yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan Akademik Başarı Testi (ABAT) ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda, OBYM temelli fen öğretiminin, beşinci sınıf öğrencilerinin akademik başarıları üzerinde olumlu etkisinin olduğu saptanmıştır. Ayrıca, kontrol grubunda uygulanan sorgulama temelli öğretim yönteminin de öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı tespit edilmiştir. Ancak, OBYM temelli öğretim yönteminin deney grubunda, kontrol grubundaki sorgulama temelli yaklaşıma göre daha belirgin bir başarı sağladığı gözlenmiştir. Deney grubundaki uygulamalar, öğrencilerin konuyu daha etkin bir şekilde öğrenmelerine, akademik başarılarının artmasına ve sosyobilimsel konularda farkındalık kazanmalarına yardımcı olmuştur. Araştırma sonuçlarına dayanarak, OBYM’nin ortaokul düzeyindeki farklı branşlarda uygulanması ve öğrencilerin bu modele ilişkin görüşlerinin alınması önerilebilir. Bu sayede, OBYM’nin öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkisi ile modelin uygulanabilirliğine ilişkin daha kapsamlı veriler elde edilebilir.
- MakaleAçık Erişim2024Doğrudan Öğretim Yöntemi Kullanılarak 6. Sınıf Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilere Güneş ve Ay Tutulmalarının Öğretimi
Cengiz, Ekrem; Ay, Esma
Bu araştırma zihinsel yetersizliğe sahip ortaokul altıncı sınıf öğrencilerine 6. Sınıf Fen Bilimleri Dersi öğretim programı içersinde yer alan Güneş ve Ay Tutulmaları konusunu doğrudan anlatım yöntemi ile öğretilmesini gerçekleştirmek için yapılmıştır. Bu araştırma için zihinsel yetersizlik tanısı almış üç öğrenci amaçlı örnekleme yöntemi ile araştırmaya dahil edilmiştir. Bu araştırmada deneysel araştırmalar arasında yer alan tek denekli araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştitirlen Ölçüt bağımlı ölçme aracı çalışma kapsamında yer alan öğrencilere çalışma kapsamında uygulanmıştır. Çalışmadan, çalışmaya dahil edilen zihinsel yetersizliğe sahip üç öğrencinin de güneş ve ay tutulması konularını öğrendikleri ve konunun öğretimi sırasında eğlendikleri sonucu elde edilmiştir. Ayrıca elde edilen bilgilerin kalıcılığı için çalışma bitiminden 7, 14 ve 21 gün sonra öğrencilerin bilgileri kullanılan ölçüt bağımlı ölçme aracı ile tekrar kontrol edilmiş ve kalıcılığın sağlandığı belirlenmiştir. Çalışmadan yola çıkılarak Fen bilimleri dersinin diğer konuları için de benzer yöntemlerin uygulanması ve bu yöntemler hakkında hem özel eğitim öğretmenlerinin hem de öğretmen adaylarının bilgilendirilmesi önerilebilir.
AtıfOpenAlex1İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2024Görme Yetersizliği Olan Öğrenciler ile İlgili Tezlerdeki Genel Eğilimler
Cengiz, Ekrem; Dasdemir, Ikramettin
Bu araştırmada görme yetersizliği olan öğrencilerle yapılmış olan lisansüstü tezler incelenerek eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. İncelenen tezlere Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezinden ulaşılmıştır. İncelenen tezler betimsel içerik analiziyle analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda Türkiye’de görme yetersizliği olan bireylerle ilgili yapılan doktora tezlerinin yüksek lisans tez sayısından daha az olduğu, en çok araştırmanın 2019 yılında yapıldığı, tez çalışmalarının en fazla Gazi Üniversitesinde gerçekleştirildiği, en çok araştırmanın görme engelli öğretmenliği ile müzik öğretmenliği anabilim dallarında yapıldığı, araştırmalarda daha fazla oranda nicel araştırma yönteminin kullanıldığı, örneklem gruplarının en çok amaçlı örnekleme yöntemi aracılığıyla seçilmiş olduğu, ortaokul öğrencilerinin örneklem grubu olarak daha fazla seçilmiş olduğu, veri toplama aracı olarak görüşme formunun daha çok kullanıldığı gibi sonuçlar ortaya çıkarılmıştır. Bu eğilim araştırması sonucunda görme yetersizliği olan bireylerle ilgili yapılacak çalışmaların disiplinler arası olarak planlanması ve yapılması gerektiği, özellikle okul öncesi eğitime devam eden öğrencilerle ve öğretim elemanlarıyla da çalışmaların yapılması önerilmiştir.
AtıfOpenAlex2TR Dizin1İncele - MakaleYalnız künye2024Scopus SJRQ3The Effectiveness of a Lesson Taught with a Worksheet on Major and Minor Blood Circulation
Cengiz, Ekrem
The purpose of this study was to test the effectiveness of a course taught with worksheets on the subject of blood circulation. The study was conducted with students aged 12-13 in a single class at a public middle school. This worksheet has seven questions in total. At the end of the lesson, the students' opinions about the lesson were obtained through an open-ended interview form. The data obtained from these open-ended interviews were analyzed via content analysis. According to the analysis results, the students learned the subject meaningfully. Students learned better thanks to teaching with worksheets. Therefore, it has been stated that such studies, as in this study, can be useful in terms of science teaching and that it would be appropriate to use them in teaching other subjects as well.
- MakaleYalnız künye2024Scopus SJRQ2Middle School Fifth-Grade Students’ Level of Understanding the Concept of Condensation in Different Contexts
Cengiz, Ekrem; Arıcı, Faruk
Evaporation, condensation, and boiling are fundamental concepts taught in science and chemistry classes, closely linked to daily life. These concepts are vital for students to grasp the transformation and conservation of matter, the particulate nature of matter, and related principles. This study evaluated fifth-grade students’ comprehension of condensation across various contexts. The research involved 80 male and 59 female students from a public school in a qualitative phenomenological study. Data analysis utilized the content analysis method. As a result of the study, it was revealed that the students who participated in the research did not understand the concept of condensation sufficiently and could not explain this concept at the desired level in different contexts. Based on the findings, incorporating real-life contexts when teaching the concept of condensation can enhance the understanding of the topic. Moreover, it highlights the significance of an investigative approach to learning new concepts.
AtıfScopus1WoS1OpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2023Education in Disaster Situations: The Impact of The Kahramanmaraş Earthquake on Teachers' Experiences
Kuzey, Memet; Cengiz, Ekrem; Bozkaya, Hasan; Arici, Faruk
This study examines how the earthquake that occurred on February 6, 2023, in Kahramanmaraş, Turkey, has affected educational activities in the region. The research utilized questionnaires to survey teachers and gather information about the main problems they experienced after the earthquake and their solution suggestions. The findings provide valuable insights for educators and policymakers to tackle the challenges teachers and students face after a natural disaster. The study employed a basic qualitative research design within qualitative research methods. The study group comprised 42 volunteer teachers from eleven different Turkish provinces at various education levels who experienced the February 6, 2023, earthquake centered in Kahramanmaraş and participated in educational activities in the same area following the earthquake. The group of research participants was selected through easily accessible case sampling, one of the types of purposeful sampling. The data collected underwent content analysis. As per the study results, teachers detected issues that have arisen after the earthquake in the realms of educational infrastructure, psychosocial well-being, security, communication, and other factors. They then devised individual and collaborative solutions to address these challenges. Additionally, the study discussed the proposed solutions of teachers for addressing the psychosocial issues that students face in the aftermath of an earthquake. It provides crucial insights for comprehending the problems in post-earthquake education and extending support to students. Teachers' recommendations for enhancing earthquake education and awareness can significantly aid future preparedness and crisis management.
AtıfTR Dizin9İncele
