Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleYayıncıda açık erişim2026Scopus SJRQ2Dual antidepressant-like and antinociceptive effects of Hypericum olympicum extract in mice: preclinical behavioral evidence
Saltan, Nagehan; Üçel, Umut İrfan; Göger, Fatih; Özkay, Ümide Demir; Can, Özgür Devrim
Hypericum Tourn. ex L. species exhibit well-documented neuropsychopharmacological activities, yet the central effects of Hypericum olympicum L. remain unknown. Given the frequent comorbidity of depressive symptoms and pain, this study aimed to characterize, for the first time, the antidepressant-like and antinociceptive profile of H. olympicum in mice. A methanolic extract of the aerial parts (HoE) was prepared, and its major phenolic constituents were identified by LC-MS/MS. At behaviorally active doses, HoE (2.5 and 5 mg/kg, i.p.) did not impair motor coordination in the Rota-rod test, in contrast to diazepam (2 mg/kg, p.o.), indicating the absence of neuromotor confounding effects. In both the tail suspension test (TST) and the modified forced swim test (MFST), HoE significantly reduced immobility, with effects comparable to those of fluoxetine (30 mg/kg, p.o.). In the MFST, increased swimming behavior without changes in climbing suggested a predominantly serotonergic component. HoE also produced marked antinociceptive effects in multiple nociceptive models. It increased response latencies in the hot-plate, tail-immersion, and tail-clip tests, reflecting activity in supraspinal and spinal thermal and mechanical nociceptive processing. In addition, HoE significantly reduced acetic acid-induced writhing, indicating visceral antinociceptive activity. Morphine (10 mg/kg, i.p.) served as the positive control in pain assays. LC-MS/MS analysis indicated the presence of major phenolic constituents, including hyperoside, myricetin derivatives, caffeoylquinic acid derivatives, a luteolin/kaempferol-type glucoside, and a biflavone of the biapigenin/amentoflavone type. These findings suggest that HoE possesses dual antidepressant-like and antinociceptive properties and support its further evaluation for disorders at the affect–pain interface.
- MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ3Reboksetin’in diyabetik sıçanlarda bozulmuş davranış parametreleri üzerindeki yararlı etkileri
Özkay, Ümide Demir; Üçel, Umut İrfan; Yücel, Nazlı Turan; Can, Özgür Devrim; Kandemir, Ümmühan
Amaç: Diyabetik hastalarda duygu-durum hastalıklarının ve kognitif bozukluk insidansının genel popülasyona oranla daha yüksek olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, klinikte antidepresan etkinliği için reçete edilen reboksetin’in sıçanlarda diyabet ile indüklenen davranışsal ve bilişsel değişiklikler üzerine etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Sıçanlarda deneysel diyabet modeli 50 mg/kg tek doz streptozotosin enjeksiyonu (i.v.) ile oluşturulnuştur. Reboksetin tedavisine diyabetik komplikasyonların oluşması için 4 hafta beklendikten sonra başlanmıştır. Deney hayvanlarının depresyon ve anksiyete düzeyleri sırasıyla modifiye zorlu yüzme ve yükseltilmiş artı şekilli labirent testleri ile araştırılmış; kognitif performansları ise Morris su tankı ve pasif sakınma testleri ie değerlendirilmiştir. Hayvanlarının motor aktiviteleri de aktivite kafesi ve Rota-rod testleri ile incelenmiştir.Sonuç ve Tartışma: Deneyler sonucunda, diyabetik sıçanların depresyon ve anksiyete düzeylerinin yükseldiği ve bilişsel performanslarının zayıfladığı belirlenmiştir. İki hafta süre ile uygulanan reboksetin tedavisi (8 ve 16 mg/kg) diyabetik sıçanların yüksek depresyon ve anksiyete düzeylerini azaltırken, zayıflamış olan bilişsel performanslarını kayda değer ölçüde güçlendirmiştir. Elde edilen bulgular reboksetin’in diyabete bağlı olarak ortaya çıkan davranışsal ve bilişsel bozuklukların tedavisinde terapötik bir potansiyele sahip olabileceğine işaret etmiştir.
- MakaleAçık Erişim2022Scopus SJRQ4Tofisopam’ın opioiderjik sistem aracılıklı antinosiseptif etkinliği
Özkay, Ümide Demir; Üçel, Umut İrfan; Yücel, Nazlı Turan; Can, Özgür Devrim; Yazıcı, Cevşen
Amaç: Bu çalışmada Tofisopam’ın antinosiseptif etkinlik potansiyelinin araştırılması ve bu etkiye opioiderjik sistemin olası katılımının aydınlatılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tofisopam’ın (25 ve 50 mg/kg) antinosiseptif etkinlik potansiyeli sıcak plaka ve asetik asit ile indüklenen kıvranma testleri ile araştırılmış; farelerin motor koordinasyonları üzerindeki olası etkileri ise Rota-rod testi ile değerlendirilmiştir. Sonuç ve Tartışma: Tofisopam 50 mg/kg dozda, farelerin sıcak plaka testlerindeki reaksiyon sürelerini anlamlı ölçüde uzatmış; kıvranma testlerinde ise kıvranma davranışlarının sayılarını azaltmıştır. Bu bulgular Tofisopam’ın santral ve periferik mekanizmalar aracılıklı antinosiseptif aktiviteye sahip olduğuna işaret etmiştir. Tofisopam, uygulandığı dozlarda, farelerin motor aktivitelerinde anlamlı bir değişikliğe neden olmamıştır. Antinosiseptif etkiye opioid reseptörlerin olası katılımını araştırmak amacı ile yapılan nalokson ön- uygulamaları Tofisopam’ın antinosiseptif aktivitesini ortadan kaldırmıştır. Etkiye aracılık eden opioid reseptör alt-tiplerinin aydınlatılması amacıyla naloksonazin (μ-opioid reseptör blokörü), naltrindol (δ-opioid reseptör blokörü) ve nor-binaltorfimin (ҡ-opioid reseptör blokörü) ile mekanistik çalışmalar yapılmıştır. Her üç ajan da Tofisopam’ın antinosiseptif etkisini antagonize etmiştir. Elde edilen bu bulgular Tofisopam’ın 50 mg/kg dozdaki antinosiseptif etkinliğine μ-, δ- ve ҡ-oipiod reseptörlerin aracılık ettiğini ortaya koymuştur.
