Matematiksel Üst Düzey Düşünme Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Matematik eğitimi, öğrencilerin yalnızca işlem becerilerini değil; eleştirel, yaratıcı, problem çözme ve üstbilişsel düşünme becerilerini de geliştirmeyi hedefler. Bu bağlamda, matematiksel üst düzey düşünme becerilerinin geçerli ve güvenilir biçimde ölçülmesi hem öğretimin değerlendirilmesi hem de bilişsel gelişimin izlenmesi açısından önemlidir. Bu araştırma, Zhou vd. (2024) tarafından geliştirilen Matematiksel Üst Düzey Düşünme Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanmasını ve geçerli, güvenilir bir ölçme aracı elde etmeyi amaçlamaktadır. Orijinal ölçekte matematiksel eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, problem çözme ve üstbilişsel beceriler olmak üzere dört temel boyut ve dokuz alt boyut yer almaktadır. Geri çeviri yöntemiyle Türkçeye uyarlanan ölçek, uzman görüşleri doğrultusunda düzenlenmiş ve 417 lise öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve ikinci düzey DFA ile incelenmiş; cinsiyete göre ölçüm değişmezliği analizi yapılarak biçimsel, metrik, skalar ve hata değişmezliği düzeylerinde modelin değişmezliği doğrulanmıştır. Güvenirlik analizleri sonucunda boyutlar arası korelasyonlar incelenmiş ve ölçeğin iç tutarlılığı sağlanmıştır. Bulgular, ölçeğin Türk kültüründe geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.