Yazarlar
- Adem Seymen(1)
- Ahmet Baş(1)
- Fatih Köksal(1)
- Soydan Terzi(1)
Yayınlar
- Doktora TeziAçık Erişim2024Derviş Zaim sinemasında şamanın yolculuğu
Fatih Köksal
Derviş Zaim, 1990'lı yıllarda ana akım Türk sinemasına alternatif olarak beliren sanat sinemasının, yaygın adıyla "Bağımsız Sinema"nın temsilcilerindendir. Derviş Zaim sineması, "Bağımsız Sinema"nın genel niteliklerini taşımakla birlikte özgün bir sinema estetiği arayışıyla kültürel kodlardan ve geleneksel anlatı formlarından hem biçimsel hem de içeriksel anlamda beslenme bilinci ile çağdaşlarından ayrışmaktadır. Bu yönelimini otantik temsil ve yüzleşme kavramları ile açıklayan yönetmenin hem etik hem estetik anlamda bir iyileştirme idealinin peşinde olduğu söylenebilir. Dolayısıyla Derviş Zaim'in ele aldığı kültürel, toplumsal, politik, ekolojik sorunlara bağlı olarak filmografisinde yaygın bir tema şeklinde beliren hastalıklar, adeta mitik bir yolculuğun sonunda hakikatle yüzleşme ile ulaşılacak bir erginlenmeyle ve tedavi ritüeliyle iyileşmektedir. Filmlerindeki kahramanların arayış süreci ve bu süreci destekleyen mitsel motiflerin eski Türk dini ve şamanın yolculuğu ile ilgili oluşuna dair tespitlerimiz, bu tezde Derviş Zaim'in kurmaca filmlerine yönelik mitolojik bir içerik analizi yapmamızın sebebini oluşturmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bayburt ilinde geleneksel ekolojik bilginin halk bilimi açısından incelenmesi
Soydan Terzi
Geleneksel ekolojik bilgi, toplumların yıllarca edindikleri deneyimlerle sürekli geliştirerek oluşturdukları ve toplum hafızası yoluyla nesilden nesile aktardıkları bilgileri içine alan geniş kapsamlı bir kavramdır. Son yıllarda doğal yaşam, organik yaşam gibi kavramların popüler olmasıyla birlikte insanların doğa ile uyumlu bir şekilde yaşamasını sağlayan bu bilgiler ağının önemi daha da artmıştır. Önemi günden güne artan geleneksel ekolojik bilgi ile ilgili çalışmalar da buna bağlı olarak her geçen gün artmaktadır. Halkın hayatını kolaylaştıran her türlü uygulama geleneksel ekolojik bilginin alanına girmektedir. Mimariden meteorolojiye, botanikten zoolojiye kadar halkın yıllar süren deneyimleri sonucu oluşturmuş oldukları bu bilgiler nesilden nesile aktarılırken en doğruyu bulmak için değişim ve dönüşüm yaşamaktadır. Bu çalışmada Bayburt halkının geleneksel ekolojik bilgi bağlamında halk mimarisi, halk veterinerliği ve zoolojisi, halk takvimi ve meteorolojisi ve halk botaniği konularında geçmişten aktardığı bilgiler derlenerek yazılı hale getirilmiştir. Şehrin çeşitli bölgelerinde çeşitli yaş ve mesleklerden kaynak kişilerden bilgi edinmek için yapılan saha araştırmasında gözlem, katılımlı gözlem ve derleme yöntemiyle elde edilen veriler halk bilimin bilgileri ışığında sentezlenerek bir araya getirilmiştir. Çalışmada halkın geleneksel ekolojik bilgiyi gündelik hayatını düzene sokmakta, işlerini verimli bir şekilde yapmakta, tarım ve hayvancılık faaliyetlerini geliştirmekte ve çevresinde olan biteni yorumlamakta kullandıkları görülmüştür. Sınırlı kaynakları geçmişin bilgi birikimi sayesinde kullanmak için bu bilgi birikiminin oldukça önemli olduğu yapılan gözlem ve derlemeler ile görülmüştür.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Bayburt atlı cirit geleneğinin folklorik açıdan incelenmesi
Adem Seymen
Türkler at üzerinde ok atma, mızrak savurma gibi maharetlerini kullanarak savaşlarda düşmanlarına karşı üstünlük kurmuşlardır. Savaşın olmadığı dönemlerde ise bu maharetlerini sürek avlarında, toy ve şenliklerde spor olarak tekrarlayıp geliştirmişlerdir. Türklerin yapmış oldukları sporları atlı ve atsız olarak yapılan sporlar şeklinde iki gruba ayırmak mümkündür. Atlı sporlar içerisinde ise savaşın ruhunu en iyi yansıtan sporun cirit sporu olduğu görülmektedir. Cirit sporunda binicinin atıyla bir bütün halinde hareket etmesi gerekir. Ciritçi, atını süratle koşturup ciritini attıktan sonra sert bir şekilde manevra yapıp kaçar. Atının üzerinde dizginleri bırakarak cirit savurur ya da rakipten gelen ciritten kurtulmak için atının yanına yatar. Cirit sporunun yapılışındaki bu uygulamalara bakıldığında, izleyicide bu sporun savaşın bir ön hazırlığı olduğu kanısı uyanmaktadır. Bayburt, Türkiye'de atlı cirit oyununun oynandığı en eski iller arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Bayburt'taki atlı cirit geleneğinin tarihi ve bu sporun oynanış şeklinin yanında, cirit atı yetiştiriciliğinde yörede kullanılan geleneksel yöntemler, cirit atlarının hastalıklarının tedavisi için yapılan halk veterinerliği uygulamaları, sporcu ve cirit atlarının giyim kuşamıyla alakalı yöresel uygulamalar ve atlı cirit sporuyla alakalı sözlü kültür öğeleri derleme, gözlem, katılımcı gözlem yöntemleri kullanılarak bir araya getirilmiştir. Bu yönüyle çalışma nitel çalışma olup derleme, gözlem ve katılımlı gözlem yöntemleriyle veri toplanmış bir çalışmadır. Çalışmada sonuç olarak Bayburt ilinde atlı cirit geleneğinin başta ekonomik olmak üzere bazı zorluklara rağmen kulüpler aracılığıyla devam ettirildiği, geleneksel atlı cirit kültürünün yaşatıldığı ve devlet desteği de olursa gelecek kuşaklara aktarılması için uygun bir ortam olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Doğa sevgisi değerinin halk bilimi ürünleriyle kazandırılmasının öğrencilerin çevresel tutumlarına etkisi
Ahmet Baş
Bu araştırmanın amacı doğa sevgisi değerinin halk bilimi ürünleriyle kazandırılmasının öğrencilerin çevresel tutumlarına etkisini ve öğrencilerin sürece ilişkin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Rize İli Fındıklı İlçesi'nde MEB'e bağlı iki ilkokulda öğrenim gören 20 (DG=10, KG=10) dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak "Çevresel Tutum Ölçeği" ve yapılan uygulamalarla ilgili olarak öğrencilerin görüşlerini belirlemek amacıyla "yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, ölçekten elde edilen verilerin analizinde Shapiro-Wilk Testi, t-testi, Mann Whitney U testi ve yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin deney ve kontrol gruplarının ön test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı, son test puanları arasında ise anlamlı bir farklık olduğu ve öğrencilerin halk bilimi ürünleriyle ders işlemeyi daha yararlı buldukları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, doğa sevgisi değerinin halk bilimi ürünleriyle kazandırılmasının öğrencilerin davranış, duygu ve düşünce alt boyutlarında olumlu bir etkiye sahip olduğu ancak eylemde bulunmaya isteklilik boyutunda anlamlı bir değişiklik oluşturmadığı ve öğrencilerin halk bilimi ürünleriyle öğretim sürecine ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu tespit edilmiştir.