Yazarlar

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024
    Hayati Vasfi Taşyürek'in şiirlerinin Türkçe dersi öğretim programındaki temalar bağlamında incelenmesi

    Emre Demirer

    Bu araştırmada şiirleri Türkçe ders kitaplarında kullanılabilecek farklı bir şair arayışından hareketle Hayati Vasfi Taşyürek ve şiirleri çeşitli açılardan incelenmiştir. Hayati Vasfi Taşyürek'in şiirlerinin tematik açıdan incelenmesi araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Amaç, Hayati Vasfi Taşyürek'in şiirlerini Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda (MEB, 2019) ve Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda (MEB, 2024) yer alan temalara göre incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına bağlı olan iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Çalışma materyali, "Hayati Vasfi Taşyürek'ten Seçme Şiirler" adlı eserdir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Ders Kitabına Uygunluk ve Değerleri Eşleştirme Formu (DKUDEF)" ile "Şiir Tür ve Tema Eşleştirme Formu (ŞTTEF)"; verilerin analizi sürecinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Ulaşılan sonuçlar Hayati Vasfi Taşyürek'e ait şiirlerin önemli bir kısmının içerik ve seviye bakımından Türkçe ders kitaplarında yer almaya uygun olduğunu; hem 2019 hem de 2024 yıllarında yayımlanan Türkçe Dersi Öğretim Programlarındaki temalar ve değerlerle; aynı zamanda şiir türleriyle uyumlu olduğunu göstermektedir.

  • Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021
    Bâki'nin klasik ve modern Türk şiirine nominal etkisi

    Bedriye Aktaş

    On altıncı yüzyıl şairi Bâkî, Osmanlı edebiyat tarihi içinde ekol olmuş şairlerden biridir. Bâkî'nin edebî kişiliğinin tekâmülünde, şairlik yeteneğinin yanı sıra kendinden önceki şairlerin etkisi olduğu gibi, ilminin ve geniş kültürünün de büyük etkileri olmuştur. Bâkî, şairlik yeteneği ve şiirinin şöhreti nedeniyle daha yaşadığı dönemde 'Sultânu'ş-Şuarâ' unvanıyla taltif edilmiştir. Bu unvanla taltif edilmenin dışında yaşadığı yüzyılın son kırk yılına tartışmasız bir şekilde damgasını vurmuş, sürekli adından söz ettirmiş ve şiir tahtına oturmuştur. Edebiyat tarihi içinde böylesine önemli bir unvana sahip olan Bâkî, daha yaşadığı dönemden başlayarak günümüze kadar uzanan süreçte pek çok şairi etkilemiş ve sonradan gelen şairlerin birçoğu onu üstadı bilmişler ve şiirlerinde övgüyle anmışlardır. Bâkî ile aynı dönemi paylaşan, bu dönem şairlerini yakından tanıyan tezkireciler, onu devrinin en büyük şairi olarak görmüş ve bu fikirde birleşmişlerdir. Anadolu sahasının en büyük şairlerinden biri olması yönüyle edebiyat tarihine geçen Bâkî, kaside ve gazelde üstat sayılmıştır. Türk şiirini hızla geliştirmiş, ondan sonraki kuşaklar için ortam hazırlamış ve geniş ufuklar açmıştır. Bâkî, zekâsı ve güçlü edebi şahsiyetiyle Divan şiirini hem şekil hem de içerik bakımından mükemmelliğe ulaştırmıştır. Onun etkisi, yaşadığı devirden itibaren bugüne kadar kesintisiz bir şekilde şairler üzerinde sürmüştür. Bu çalışmamız, onun etkisinin bundan sonra da süreceğinin belgesi ve işaretidir. Bu konuda Bâkî, bir "mektep" olarak kabul görmüştür. Bu çalışmada nominal bağlamda Bâkî ile ilgili yazılan şiirler tespit edilip tasnife tabi tutulmuş ve tasnif neticesinde ortaya konan malzeme kısa yorumlarla desteklenerek bölümlere ayrılarak işlenmiştir. Söz konusu bu çalışma Bâkî'nin sadece klasik şiirde değil çağımız modern şairler üzerinde de etkisinin farklı şekillerde sürdüğünü göstermektedir. Bu çalışma ile hem klasik hem de modern şiire ait eserler taranarak Bâkî'nin klasik ve modern şairler üzerindeki etkisinin 'nominal' açıdan incelemesi ve değerlendirmesi yapılmıştır.