Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Mülk Sûresi çerçevesinde itikadî konuların değerlendirilmesi
Mehmet Kanhan
İtikada ilişkin konular Kur'ân-ı Kerîm'de bir bütün olarak değil de farklı sûre ve âyetlerde geçmektedir. Bu bağlamda Mülk sûresinde geçen bazı âyetlerin birtakım itikadî konular hakkında bilgiler ihtiva ettiği görülmektedir. Çalışmamızda Mülk sûresinde bulunan âyetleri hem kelâmi açıdan hem de müfessirler gözünden ele alarak itikadî açıdan değerlendirmeye çalıştık. Mülk sûresindeki itikadî konular üzerinde dururken, erken dönem kelâm kaynakları başta olmak üzere yakın dönem müelliflerinden de istifade etmeye çalıştık. Yeri geldikçe itikadî mezheplerin yaklaşımlarına ve müfessirlerin görüşlerine yer verdik. Çalışmamız, bir giriş, iki bölüm ve sonuç kısmından meydana gelmektedir. Giriş kısmında, araştırmanın konusu, amacı ve yöntemi hakkında genel bilgi vererek sûrenin isimlendirilmesi, fazileti ve sebebi nüzulüne değindik. Birinci bölümde; Mülk sûresinde geçen esmâ-i hüsnâ kavramları ve Allah'a (c.c.) ait sıfatları ele aldık. İkinci bölümde; Mülk sûresinde geçen itikadî konulara İman başlığı altında değindik. Mülk sûresinde Kur'an'ın esas konularından olan tevhid inancı ve bu inançla bağlantılı olarak diğer iman esasları en veciz ve vazih bir şekilde sunulmaktadır. Sûrede esmâ-i hüsnâ olarak ifade edilen "Allah", "Rahmân", "Gafûr", "Latîf", "Habîr" gibi isimler Allah'ın insanlık âlemine ihsanını, lutfunu, ikramını ve merhametini ifade etmek için kullanılırken, "Kâdir", "Hâlik", "Alîm", "Râzik" ve "Basîr" gibi ilâhi sıfatları ifade eden kavramlar ise Allah'ın tevhidine, uluhiyyetine ve rububiyyetine vurgu yapmak için kullanıldığı görülmektedir. Yine sûrede, başta Allah, peygamber, kitap ve âhiret inancı akli deliller ile gözler önüne serilmiştir. Aynı zamanda, ecel ve rızık gibi itikadî konuların Allah inancı ile bağlantısına dikkat çekilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Kur'an'ın bütünlüğü içerisinde zümer sûresinde verilmek istenen ilahî mesajlar
Sezgin Dülgeroğlu
Kur'an tefsirinin ana kaynakları içerisinde ilk sırayı alan, yine Kur'an'ın kendisidir. Kur'an'ın kendi bütünlüğü içerisinde anlaşılması hakikati, İslâm dininin başlangıcından itibaren bilinen ve yeri geldikçe âlimler tarafından önemine vurgu yapılan bir husustur. Hz. Muhammed de (s.a.v) bu tür tefsir metodunun ilk örneklerini vermiş ve bu hareketiyle, Kur'an-ı Kerim'i, yine kendisiyle anlamanın elzem olduğuna ve bunun önemine işaret etmiştir. Başta müfessir sahabeler olmak üzere, onlardan sonraki Kur'an müfessirleri de hep Kur'an'ı, yine Kur'an'la tefsir edegelmişlerdir. Gözlemlediğimiz kadarıyla Kur'an-ı Kerim'in kendine özgü biçimi ve bilinen düzeni, O'nun, kendi bütünlüğü içerisinde anlaşılmasını bir gereklilik olarak ortaya koymaktadır. Bundan dolayıdır ki, Kur'an'ın ister tercümesini yapsın, ister herhangi bir konusunu açıklamaya çalışsın, isterse onu baştan sona tefsir etsin, hiçbir Kur'an müfessiri, Kur'an-ı Kerim'i, yine kendi iç bütünlüğü içerisinde anlamaktan kayıtsız kalamamıştır. Biz de bu çalışmada Kur'an'ı Kur'an'la tefsirine, başka bir ifadeyle, Kur'an'ın, kendi bütünlüğü içerisinde anlaşılmasına bir örnek olması hasebiyle içerisinde tevhîd, ahiret ve ahlak gibi önemli konuları ihtiva eden ve Mekkî bir Sûre olan Zümer sûresini ele aldık. "Kur'an'ın Bütünlüğü İçerisinde Zümer Sûresinde Verilmek İstenen İlahî Mesajlar" isimli bu çalışmamızda klasik-modern tefsir kitaplarına ve Kur'an'ı Kur'an'la tefsir alanında yazılan eserlere müracaat ettik. Bu çalışma genel olarak giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, önemi ve Kur'an'ın Kur'an'la tefsirine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde Zümer sûresinin isimlendirilmesine, mekkî-medenîliğine, faziletine, belağî inceliklerine ve esbâb-ı nüzulüne değinilmiştir. İkinci bölümde ise sûrenin genel içeriğine ve ayetler arasındaki bağlantılarına yer verilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Kehf sûresinin kırâatler yönünden incelenmesi
İbrahim Ünlü
Kehf sûresinin kırâatler yönünden incelenmesi adlı bu çalışma ile söz konusu sûrenin tamamı, hem mütevâtir ve meşhur kırâatler açısından hem de şâz kırâatler açısından ele alınmıştır. İçeriği yönüyle Yüce Allah'ın varlığı ve birliği, inkâr edenlerin tutumlarının karşısında Hz. Peygamber'e öğütler, Ashâb-ı Kehf, Hızır ve Zülkarneyn'in kıssaları, mümin ve inkâr edenlerin dünya ve ahiretteki durumları gibi konuları barındıran sûre, aynı zamanda manaya kısmen etkisi olan kırâat farklılıklarını da barındırmaktadır. Bu araştırma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı ve metodu üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde kırâat ilmine genel bir bakış başlığı altında kırâatin ıstılahları, konusu, gayesi, faydası, tarihçesi, çeşitleri ve kırâat ilminde tarîkler hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise, araştırmanın temel hedefi olan Kehf sûresi kırâatler açısından ele alınarak önce sûrenin kapsamlı tanıtımı yapılmış, ardından sûrede manaya kısmen etkisi olan kırâatler ferşü'l-hurûf ve usûl yönünden sırasıyla ele alınmıştır. Daha sonra Hz. Osman mushafı ile Abdullah b. Mes'ûd Mushafı arasında Kehf sûresi ile ilgili farklılıklar ve bu bölümün en son konusu olarak sûrede geçen şâz kırâatler ele alınmıştır.