Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Liselere geçiş sistemi (LGS) sınav sisteminde sorulan din kültürü ve ahlak bilgisi (DKAB) dersi sorularının ve ilişkili olduğu kazanımların yenilenmiş bloom taksonomisinde analizi (2017-2022 yılları örneği)
Rumeysa Zeynep Tel Aksakal
Eğitim faaliyetlerinin çerçevesini oluşturan öğretim programları amaçlardan, amaçlara götüren kazanımlardan ve kazanımların sınanmasından meydana gelmektedir. Bu araştırmanın amacı, Liselere Geçiş Sistemi (LGS)'de sorulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (DKAB) sorularını ve öğretim programındaki ilişkili oldukları kazanımları Yenilenmiş Bloom Taksonomisinde (YBT) analiz etmektir. Veriler analiz edilirken nitel araştırma çeşitlerinden doküman analizi tercih edilmiştir. Bu çalışmanın veri kaynaklarını 2017- 2018, 2018-2019, 2019- 2020, 2020- 2021 ve 2021-2022 eğitim öğretim yılları arasında LGS sınavında sorulan DKAB sorularıyla 2010 yılında yayınlanan DKAB programında yer alan 8. Sınıf kazanımları ve 2018 yılına ait olan yeni öğretim programında yer alan 8. Sınıf kazanımları oluşturmaktadır. Çalışmada 50 adet DKAB sorusu ve ilişkili olduğu 25 kazanım YBT'de analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; 2017-2022 yılları arasında yapılan LGS sınavlarının DKAB öğretim programında yer alan kazanımlarla örtüştüğü, bazı kazanımlardan her sene soru sorulurken bazı kazanımların sorularda hiç ölçülmediği bazı yıllarda bir kazanımdan iki soru sorulduğu ve bazı yıllarda sorulan soruların iki kazanımı ölçtüğü sonucuna ulaşılmıştır. Sorular YBT'nin bilgi boyutu açısından incelendiğinde genellikle kavramsal bilgiyi (39 soru) ölçtüğü sonucuna ulaşılmıştır. Bilişsel süreç açısından soruların genellikle anlama basamağında (33 soru) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kazanımlar bilgi boyutu açısından incelendiğinde genellikle kavramsal bilgi boyutunda (18 kazanım), bilişsel süreç açısından incelendiğinde genellikle anlama basamağında (16 kazanım) olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla soru ve kazanımlar genel olarak değerlendirildiğinde YBT'nin bilgi boyutunda kavramsal bilgi bilişsel süreç basamaklarında incelendiğinde anlama basamağında yığıldığı soru ve kazanımların basamaklara dengeli bir dağılım göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde edebi ürün kullanımına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri
Emine Kartın
Din ve edebiyat alanları arasında geçmişe dayanan köklü bir ilişki vardır. Edebiyat, edebi ürünler açısından gelişimini ve bazen de oluşumunu dinlere borçluyken dinler de edebiyatın ifade gücünden ve halk arasındaki kabul edilebilirliğinden faydalanmışlardır. Günümüzde bu etkileşim yoğun olmasa da halen devam etmektedir. Özellikle sözlü ve yazılı olan edebi ürünler bir ders materyali olarak gerek diğer öğretim alanlarında gerekse din ve ahlak öğretiminde kullanılmaktadır. Dilin etkili ve güzel bir şekilde kullanıldığı, toplumun kültürel değerlerinin rahatlıkla yansıtılabildiği ve insanların duygularına hitap ederek, gelişmelerine katkı sağlayabilen edebi ürünler, özellikle Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi gibi kültür aktarımını sağlamayı amaçlayan derslerde başvurulması gereken kaynaklardan biridir. İlgili literatür tarandığında DKAB dersinde edebi ürün kullanım durumuna ilişkin çalışmalarda birtakım eksiklikler ve sınırlılıklar belirlenmiştir. Araştırmanın amacı, DKAB dersinde edebi ürün kullanım durumunu öğretmen ve öğrenci görüşleri bağlamında ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması tercih edilerek gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır ilinde bulunan dört eğitim bölgesinden ortaokullarda ve imam-hatip ortaokullarında görev yapan 50 öğretmen ve ilgili okullarda öğrenim gören 88 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, araştırma için hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla elde edilmiş ve içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda; katılımcıların DKAB dersinde edebi ürün kullanımının faydalı olduğu görüşünde hemfikir oldukları, ders kitaplarında edebi ürünlere daha çok yer verilmesi gerektiğini düşündükleri, DKAB dersinde en çok hikâye türünün kullanıldığı, edebi ürünlerde sade ve anlaşılır bir dil kullanılması, edebi ürünlerin öğrencinin bilişsel gelişim alanına çeşitli katkıları olduğu ortaya çıkmıştır.