Yazarlar
- Ceylan Kan(1)
- Kabak, Turgay(1)
- Kader Kahrıman(1)
- Miraç Makul(1)
- Numan Öztürk(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ4EXAMINATION OF FOLK BELIEFS IN YOMRA DISTRICT ACCORDING TO FUNCTIONAL THEORY
Kabak, Turgay
When looking at studies on folk beliefs in Turkey, we generally find two types of publications. The majority of research focus on revealing the origins of folk beliefs, I which identified through fieldwork, in old Turkish religion and mythology, and I establishing connections between the past and the present. The studies in the second group involve analyses of folk beliefs collected from one region of Turkey with those from other regions, or with folk beliefs from different regions of the Turkic world using a comparative method. There are scarcely any studies that address the functional dimension of folk beliefs and examine them from this perspective. The existing studies are quite narrow in scope. There is no study that extensively examines folk beliefs collected from a specific region according to the functional theory, as done in this study, which is one of the context-centered theories used by many researchers in the field of folklore. In this study, folk beliefs obtained through the field collection method from the district of Yomra, located in the Trabzon province of the Eastern Black Sea I region of Turkey, were analyzed according to functional theory. As a result of the I examination conducted, it has been found that the folk beliefs in the region have eleven functions which are: helping to protect public health, assisting public veterinary, protecting from evil spirits and beings, ensuring abundance and prosperity and protecting from famine, bringing good luck and averting bad luck, predicting and directing natural phenomena, transferring intangible cultural heritage, helping to make prophecy, establishing a connection with sacred, reconciling the old and the new, and securing social unity. Thus, the folk beliefs of a region have been examined for the first time with a holistic approach, from a functional perspective, and a model is developed that can be applied to other regions as well as folk beliefs will remain.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Kırsal alanda yaşayan kadının din anlayışında sosyal medyanın etkisi (Bayburt örneği)
Kader Kahrıman
Sosyal yapıları ve bu yapıları oluşturan her bir kurumu etkisi altına alan değişim kavramı belirli etkenler doğrultusunda ortaya çıkmaktadır. Bu etkenlerden biri de hiç şüphesiz günümüz toplum yapılarının her biri üzerinde ayrı ayrı tesir eden internet teknolojisi ve bu teknolojinin gelişimi ile birlikte ortaya çıkan sosyal medya kavramıdır. Bu araştırma da toplumsal değişim kavramından yola çıkarak kırsal alanda yaşayan kadının din anlayışında sosyal medyanın etki derecesi araştırılmıştır. Araştırma giriş ve toplamda üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, önemi, amacı, yöntemi ortaya konmuştur. Kavramsal ve kuramsal çerçeveyi oluşturan birinci ve ikinci bölümde "din", "toplumsal değişme" "toplumsal değişme kuramları" sosyal medya" "din ve kadın" kavramları ayrı başlıklar halinde ele alındıktan sonra "din değişme ve sosyal medya" ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde ilk olarak çalışma alanımız olan Bayburt ilinin sosyokültürel yapısı, coğrafi konumu, nüfusu, eğitim durumu, dinsel yapısı ve ekonomisi üzerinde durulmuş ardından mülakat sonucu elde edilen veriler analiz edilip araştırmanın bulgular kısmı ortaya konulmuştur. Araştırmanın mekânsal sınırı olarak Bayburt ilinin kırsal kesimi belirlenmiştir. Çalışma grubu, bireyin psikolojik ve dini açıdan kendini ifade edebilme, çevreyi gözlemleyebilme ve anlama yetisi göz önünde bulundurulup 15 yaş sınır alınarak toplamda 50 kişiden oluşmaktadır. Araştırma süreci boyunca daha geniş verilere ulaşabilmek için nitel yöntem tercih edilmiş ve fenomenolojik yaklaşım esas alınmıştır. Araştırma verileri, benzeşik örneklem tekniği kullanılarak 50 katılımcıya yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat yapılarak elde edilmiştir. Araştırma sonunda elde edilen veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak yorumlanmıştır. Bu araştırmanın sonucunda toplumsal yapıda meydana gelen gelişmeler doğrultusunda ortaya çıkan sosyal medya ve internet teknolojisinin bireyin dini düşünce biçimi üzerinde olumlu bir etki bıraktığı sonucu elde edilmiştir. Bununla birlikte bireylerin kutsal veya özel gecelerde veya günlük hayatta ibadet ederken sosyal medya ve internet teknolojisinden yararlandıkları, sosyal medyada paylaşılan dini içeriklerin veya dinsel söylemlerin bireyin dini düşüncesini olumlu yönde etkilediği ve bireyi dinsel yönden motive ettiği elde edilen bulgular arasındadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Geleneksel okçuluk sporcularının sportif faaliyetlerdeki davranışlarına İslam dininin etkisinin incelenmesi
Miraç Makul
İslam dini, insan için zararlı olan her türlü davranıştan uzak durulmasını istemekle birlikte söz konusu davranışlardan uzak kalınmasına bir alternatif olarak okçuluk başta olmak üzere spor faaliyetlerinin, insanların hayatlarında önemli bir yer edinmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu kapsamda ayet ve hadis-i şerifler incelendiğinde okçuluk branşının insanları kötü alışkanlıklardan uzak tutmak, zihinsel ve fiziksel gelişim sağlamak gibi başlıca faydaları karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda tez çalışmasının amacını geleneksel okçuluk sporcularının sportif faaliyetlerindeki davranışlarına İslam dininin etkisinin değerlendirilmesi ve bu verilerin demografik değişkenler açısından incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırma grubunu 373 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama amacı ile "Sportif Faaliyetlerde İslam Dini Etkisi Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzde ve frekans dağılımları, Spearman Korelasyon Analizi, Pearson Korelasyon Analizi, One-Way ANOVA ve t-Testi uygulanmıştır. Ayrıca anlamlı farklılaşmanın hangi gruplardan kaynaklandığının tespit edilmesi amacıyla, gruplara ait homojenliği dikkate alınarak Hochberg ve Games-Howell testleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların, eğitim durumu, baba eğitim durumu, antrenman yapma sıklığı, branşta elde edilen en yüksek derece, algılanan dindarlık düzeyi ve dini eğitim alma değişkenlerine ilişkin SFİDE ölçeğinden elde ettikleri ortalama puanlara göre ölçek alt boyutları ve toplam puanlara bağlı istatistiki açıdan anlamlı farklılık tespit edilirken, cinsiyet, anne eğitim durumu ve ikamet edilen yerleşim yeri değişkenlerine ilişkin SFİDE ölçeğinden elde ettikleri ortalama puanlara göre ölçek alt boyutları ve toplam puanlara bağlı istatistiki açıdan anlamlı farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların yaş, spor yaşı, aylık ortalama gelir düzeyi ve aylık ortalama kişisel gelir düzeyi değişkenleri ile SFİDE ölçeğinin alt boyutları ve toplam puanlarına ilişkin korelasyon analiz sonuçlarına göre değişkenler ile ölçek alt boyutları arasında ilişki olmadığı tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Esrar Dede Divanı'nda din ve tasavvuf
Ceylan Kan
Mevlevî tarikatının sanata verdiği değer ve eğitim müesseselerinde izlenen yöntemler Klasik Türk edebiyatına birçok şair kazandırır. Mevlana felsefesinin yarattığı manevi tesir tarikata intisap eden birçok müridin iç dünyasını şekillendirir ve onların ruhunda yaşadığı değişimlerin aktarılmasına zemin hazırlar. Çalışmamızın konusunu teşkil eden Esrar Dede, Mevlevîlik kültürünün Türk edebiyatına kazandırdığı şairlerden biridir. 18. yüzyılda yaşamış olan Esrar Dede, Mevlevî tarikatına kırklı yaşlarında intisap eder. Geç denilebilecek bir yaşta hayatının yönünü değiştiren şair, ömrünün geri kalan dokuz yılını Mevlevîlikte, kendini bulma yolculuğuna adar. Şeyh Galip gibi büyük bir şairin gözetiminde yetişen Esrar Dede, hocasından aldığı terbiyeyi kültürel birikimi ile sentezler ve kısa zamanda birçok eser vücuda getirir. Tarikat içerisinde yetişmiş birçok Mevlevî şairden de etkilenen Esrar Dede, bu etkileşimi kendi şiir potasında eriterek oldukça özgün şiirler kaleme alır. Mevlevîlikte dedelik makamına kadar yükselen şair, ömrünün son demlerini Galata Mevlevîhanesi'nde uzlette eser yazarak geçirir. Esrar Dede tasavvuf, din ve Mevlevîlik literatürüne hâkim bir şairdir. Onun dini ve tasavvufî söylemleri divanında önemli bir yer tutar. Bu çalışmada, Esrar Dede'nin şiirlerindeki dini ve tasavvufî kavramlar ile bu kavramların kulanım hususiyetlerini tespiti etmek amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda şairin hayal dünyasında özgün bir hal alan dini ve tasavvufî kavramlar değerlendirilip konumuz bağlamında izah edilmiştir. Böylece şairin anlatımları esnasında ortaya çıkan anlam derinliği ve okura verilmek istenen mesajların arka planı yansıtılmaya çalışılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019İnsan fiillerinin Allah'a isnadı
Numan Öztürk
Kelâm ilminde kulların fiilleri denildiği zaman, genelde kul fiilinin yaratıcısı mıdır değil midir? Sorusu gündeme gelmiş ve bu husus her zaman tartışma konusu olmuştur. Fakat çalışmamızda bu konudan ziyade kulların fiillerinin Allah'a isnat edilmesindeki sebeplerin ne olabileceğini incelemeye gayret gösterdik. Ayrıca; Kur'ân-ı Kerîm'de kullanılan tanrı merkezli dil neden kullanılmıştır, bunun araştırmasını yaptık. Çalışmamız girişle beraber üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; "Kulların Fiillerinin" îtikâdî mezheplerin teşekkül etmesinden beri tartışıla gelmiş bir konu oluşundan bahsettik. Birinci bölümde; yaratıcının âlem ve insanla olan ilişkisini ve insanın mahiyetini incelemeye çalıştık. Özellikle insanın Kur'ân-ı Kerîm'de anlatılan özelliklerinden yola çıkarak insanın sorumlu bir varlık olduğunu tespit ettik. Beşerin sorumlu olmasından yola çıkarak, kendisinin fiilleriyle alakalı olup, Allah'a izâfe edilen eylemlerini farklı bir şekilde anlamamız gerektiğinin farkına vardık. İkinci bölümde, kulların fiillerinin Allah'a isnat edilmesinin hikmetlerini, sebeplerini araştırdık. Üçüncü bölümde; kelâm ilminin konuları arasında olan "efâlu'l-ibâd" kısmını, âyetler ışığında işleyip, birinci ve ikinci bölümde anlatılanları örneklendirme yoluyla işlediğimiz bir bölüm olmuştur.
