Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Vahiy kültüründe ibadet, peygamber ve kadın
Merve Aktaş
Yüce Allah'ın insanoğluna ilahi mesajlarını iletmesi olarak tanımlanan vahiy olgusu semavi dinlerde önemli bir yere sahiptir. Bu dinlerde tanrının insan ile iletişimine vesile olması itibariyle vahiy, tanrı tasavvurunu ve din anlayışını şekillendirmektedir. Nübüvvet temeli üzerine kurulu olan vahiy inanç ve ibadet başta olmak üzere birçok meselede öğretici, değiştirici ve dönüştürücü vasıflarıyla kişiye ve topluma önemli katkılar sağlamıştır. Dolayısıyla vahiy öğretisi geçmişten günümüze keyfiyeti itibariyle merak edilmiş ve üzerinde araştırmalar yapılmıştır. Bu çalışma vahiy kültüründe peygamber, ibadet ve kadın konuları bağlamında mukayeseli bir çalışma olarak iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ilahi dinlerde (Yahudilik, Hıristiyanlık, İslam) vahiy kavramının nasıl anlaşıldığı hususu araştırılmıştır. Vahiy kavramı ilahi dinlerin kutsal kitapları temel alınmak suretiyle değerlendirilmiş ve vahyin kaynağı olan tanrı inancına atıf yapılmıştır. Yüce Yaratıcı vahiyle insanlara emir ve yasaklarını iletmiş, onlara dünya ve ahiret mutluluğu sağlayacak bilgiler vermiştir. Dolayısıyla vahyi anlamak dinin temel prensiplerini anlamak için ilk adımdır. İkinci bölümde ise peygamber, ibadet ve kadın konuları ele alınarak bu konuların ilahi dinlerde nasıl anlaşıldığından bahsedilmiştir. Bu konulardan bahsederken ilahi dinlerin kutsal kitapları temel alınmak suretiyle çeşitli kaynaklardan faydalanılarak her konunun bitiminde bahsi geçen meseleler ilahi dinler kapsamında mukayese edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Hadisler ışığında insan kazanma yöntemi ve nebevi örnekliğin günümüze taşınması
Emrah Kerem Acar
Bu çalışmamızda hadisler ışığında insan kazanma yöntemi ve nebevi örnekliğin günümüze taşınmasını konu ettik. Bir şahsın konumu ve başarısı tespit edilirken onun söz ve davranışlarını ihtiva eden kaynaklara başvurulur. Bu bağlamda biz de Kur'an'ı ve hadis kaynaklarını temel kabul ederken İslam tarihi ve diğer kaynaklardan da istifade ettik. Hz. Peygamber'in izlediği yöntemi ölçü alarak onun insanlığa vermek istediği mesajı ele aldık. Çalışmamız girişi takip eden Yüce Allah'ın Hz. Peygamber'e ahlâk öğretisi Hz. Peygamber'in insan kazanma yöntemindeki detaylar onun ailesi, akrabaları, çocuklar, gençler ve ehl-i kitapla olan ilişkileri başlıklarını ihtiva eden iki bölümden müteşekkildir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020Kur'an-ı Kerim ve tefsir kaynaklarında Hz. Meryem ve oğlu İsa (as)
Hadıl Ibrahım Al Houran
Allah Kur'ân-ı Kerîm'de Hz. Meryem'i övgü dolu ifadelerle taltif etmiştir. Hatta Kur'ân'da onun hem ailesinin hem de kendisinin adını taşıyan iki müstakil sûrelere (Âl-i İmrân ve Meryem sûreleri) yer vermiştir. Dikkatli bir okuyucu onun hayatında seçilmişliğinden, yetişmesine, iffetine ve faziletine dâir ayrıntıları görecektir. Kur'ân, Hz. Meryem'den bahsettiği gibi açık, şüphe ve kapalılığa mahal olmayacak derecede Hz. İsâ'dan da bahsetmiştir. Kur'ân'da Hz. İsâ'nın doğumundan, mucizelerinden ve Allah'ın ona tahsis etmiş olduğu sıfatlarından bahsedildiği gibi onun dine davetinden, Allah yolunda mücadele edişinden, ona isnat edilen sihirle konumunun düşürülmek istenmesinden de bahsedilmektedir. Ayrıca Hz. Meryem ve Hz. İsa hakkında vârid olan hadisler de bulunmaktadır. Ancak burada söz konusu olan çalışmalar ayet merkezli ele alındığından, konunun bağlamı çerçevesinde tüm hadislere değil de bazı hadislere yer verilecektir. Müfessirler bu konuya dair yeteri kadar ayrıntıya yer vermişlerdir. Bu araştırmada Hz. Meryem ve Hz. İsa hakkında müfessirlerin görüşlerinden istifade edilmeye çalışılmış, Hz. Meryem ve Hz.İsa'nın Kur'ân'da geçen kıssaları, tarihsel süreç dikkate alınarak sunulmuş, gereken yerlerde de müfessirlerin görüş, ihtilaf ve tartışmalarına yer verilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Kur'ân'ın iknâ metodu
Mehmet Akkoyuncu
Bu çalışma Mekkî süreler çerçevesinde Kur'ân-ı Kerim'in muhataplarını davet ve iknada kullandığı yöntem tahlilini içermektedir. İki bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde tez çalışmamızın konusu, amacı, önemi ve temel başvuru kaynakları ile İslamiyet'ten önceki Arap toplumunun dini, edebi ve sosyal yapısının genel karakteristiği hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünü Kur'ân-ı Kerim'in muhataplarını iknada kullandığı yöntem oluşturmaktadır. İkna'nın tanımı yapılarak Kur'ân'ın muhatabını ikna etmedeki aklî ve vicdânî metotlar üzerinde durulmuştur. Bu meyanda tefekküre davet, darbımesel, sual-cevap gibi aklî metotların yanında Kur'ân'da insan psikolojisi, tebşir ve inzâr gibi vicdânî ikna metotlarından da bahsedilmiştir. Bununla birlikte Kur'ân'ı Kerim'de çokça zikredilen ve farklı bir beyani üsluba sahip olan Kur'ân kıssalarının iknadaki önemine değinilmiştir. İkinci bölümde ise Kur'ân-ı Kerim'in İslam akidesinin temel esaslarını oluşturan ulûhiyet, nübüvvet ve meâd ekseninde muhataplarını ikna etmede kullandığı metotlar üzerinde durulmuştur. Mekkî sürelerin ana temasını oluşturan tevhîd akidesinin ispatı ve şirk inancının nefyedilmesi, Hz. Peygamber'in nübüvvetinin teyit edilmesi ve Kur'ân'da sıkça bahsedilen Ahiret/mead bu bölümün muhtevasını oluşturmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2017Hakîm es-Semerkandî ve kelamî görüşleri
Hatice Kübra Karaman Bayrak
Bu tezde ilk dönem Mâturîdî âlimlerinden olan Hakîm es-Semerkandî'nin Kelâm ilmine dair görüşleri tesbit ve tahlil edilmektedir. Semerkandî'nin düşüncelerinde içinde yaşadığı toplumun kültürel, sosyo-ekonomik ve dinî izlerinin etkisi görülmektedir. Semerkandî, Kelâm ilmine dair görüşlerini Hanefî-Mâturîdî kelâm geleneğine bağlı kalarak ortaya koymuştur. Semerkandî'nin kullandığı bilgi kaynakları haber, ayetlerin literal anlamları ve sıhhat şartı aramaksızın hadislerdir. Semerkandî itikadî düşüncelerine aykırı olarak bulduğu tüm fikirleri şiddetle eleştirmiş ve bu düşünce sahiplerini bid'atçi olarak nitelemiştir. Semerkandî, Sevâdu'l-Â'zam adlı eserinde Allah'ın isimleri, Allah'ın sıfatları, Ru'yetullah, Kabir ahvali, hesap, mizan, şefaat gibi Kelâm ilminin önemli ve ihtilaflı pek çok konusu hakkında görüşlerini bildirmiştir. Anahtar Kelimeler: Semerkandî, Sevâdu'l-Â'zam, Allah'ın sıfatları, Şefaat,Ru'yetullah, Kabir ahvali.