Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Serpil Ural'ın çocuk kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi
Gözde Tursun
Bu çalışmanın amacı, ülkemizde de hızla önem kazanmaya başlayan çocuk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Serpil Ural'ın çocuk kitaplarını, değerler eğitimi ve bu değerlerin eserlerinde işleniş biçimi açısından incelemektir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi bağlamında doküman incelemesi ve içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu alanda yazarın 21 çocuk kitabı incelenmiştir. Araştırmada öncelikle 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki (1-8. Sınıf) kök değerler (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik) ve bu kök değerlere bağlı olarak kazandırılması istenen alt değerler baz alınarak 31 değerin yer aldığı bir liste oluşturulmuştur. 21 çocuk kitabı okunarak olay örgüsü, kahramanlar, dil ve anlatım, kitabın önemi adlı başlıklarda incelemeler yapılmış ve kitabın içeriği listede yer alan değerler bakımından analiz edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda elde edilen veriler not edilmiş ve tablolaştırılmıştır. Her değer için ayrı bir başlık açılarak ilgili değer tanımlanmış değerlerin kitaplarda işleniş şekli kitaplardan alıntılarla örneklendirilmiş ve değerlerle ilgili sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, Serpil Ural'ın çocuk kitaplarının temel eğitim düzeyinde okutulabilecek nitelikte olduğu, bireysel ve toplumsal değerlerin aktarımında faydalı bir eğitim materyali olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Eserlerde en çok işlenen değerin " barış" değeri olduğu, en az işlenen değerler ise "merak/araştırma", "bilimi ve bilgiyi sevmek", "mektuplaşmak", "çalışkanlık", "sözünde durmak" değerleri olmuştur. Kitaplarda kullanılan dilin yalın, sade, anlaşılır, olması eserlerin hem okunmasını kolaylaştırmış hem de ana dilimizin çocuklara en güzel şekilde aktarımı konusunda örnek oluşturmuştur. Çocuklara tarih bilinci/millî şuur ve vatan sevgisi örnek kişilikler üzerinden verilerek rol model sunulmuştur. Yazar, savaş sahnelerini bile büyük bir ustalıkla şiddetten arındırarak aktarmıştır. Çocuklara kötü örnek olacak kötü bir söz ve argo kelimeleri kullanmamaya özen göstermiştir. Eserlerinde kötü olan karakterler mutlaka cezalandırılmış ve yerilmiştir. Bu yönleriyle yazarın eserlerinin pedagojik olarak özellikle çocukların temel eğitiminde değerler eğitiminin aktarımında önemli öğretim materyali olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Ulviye Alpay'ın çocuk kitaplarında yer alan eğitsel iletiler
Yasemin Rabia Gürbüz
Bu araştırmanın amacı, modern Türk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Ulviye Alpay'ın çocuk kitaplarını eğitsel iletiler ve bunların aktarılış biçimleri bakımından incelemektir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırmanın örneklemini oluşturan Ulviye Alpay'ın 13 çocuk kitabı incelenmiştir. Çocuk kitaplarındaki hikâyelerin eğitsel iletileri belirlenmiş ve iletilerin sınıflandırılması yapılmıştır. İletiler, Küçük (2005: 69) esas alınarak sunuluş biçimlerine göre "Doğrudan Aktarılan Eğitsel İletiler'' ve "Dolaylı Yoldan Aktarılan Eğitsel İletiler'' olmak üzere iki kategoride; amaçlarına ve içeriklerine göre ise "Kişisel Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler'', "Toplumsal Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler'', "Ahlaki Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler'', "Ulusal Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler'' ve "Evrensel Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler'' olmak üzere beş kategoride sınıflandırılmıştır. Toplam 149 eğitsel iletiye ulaşılmıştır. Bu iletiler çocukların hayal âlemini genişletmesi, toplum ile bağ kurması, ahlaki, ulusal ve evrensel yönlerden kendini geliştirmesi açısından önem taşımaktadır. Bulgu ve yorumlardan elde edilen sonuçlara göre çocuklara, öğretmenlere, ailelere ve bu alanda araştırma yapacak araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019İlkokul 3. sınıf fen bilimleri ders kitabına ilişkin öğretmen görüşleri (Bayburt İli örneği)
Nihal Özdemir
Bu araştırmanın amacı; Bayburt ili örneğinde; 2015-2016 eğitim öğretim yılında kullanılan ilkokul 3. sınıf fen bilimleri ders kitabıyla ilgili öğretmen görüşlerini ortaya çıkarmak ve yeni ders kitaplarının hazırlanmasına katkı sağlamaktır. Bu araştırmanın çalışma grubunu; 2015-2016 eğitim öğretim yılında Bayburt İli Merkez İlçesi Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 13 farklı ilkokulda görev yapan ve amaçlı örnekleme metoduyla seçilen 47 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma betimsel tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Bilgi toplama aracı olarak kullanılan değerlendirme anketi beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde 3 soru yer almaktadır ve bu sorular öğretmenlerin kişisel bilgilerini almaya yöneliktir. Geriye kalan dört bölüm ise toplam 50 sorudan oluşmaktadır. Verilerin analizinde ise yüzde (%) ve frekans (f) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretmenler fen bilimleri ders kitabını bilimsel içerik yönüyle başarılı bulmuşlardır. Ancak öğrenci ilgisini çekebilecek türden karikatür, bulmaca vs. ile zenginleştirilmesinin gerektiğini ayrıca ödev ve araştırmalar ile geriye dönük yoklama sorularına daha sıklıkla yer verilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Öğretim yaklaşımı ile ilgili öğretmenlerin %64'ünün, ünite ve konuların anlamlı öğrenmeyi sağlayacak şekilde sıralandığını ve birbiriyle ilişkili kavramların mantıklı bir sıralamada verildiğini ve kavramsal öğrenmeyi desteklediğini düşündükleri görüşünde oldukları görülmüştür. Öğretmenler ders kitabının öğretim yaklaşımı ile ilgili eksikliklerini; derse öğrenci katılımını yeterince sağlamaması ve ara değerlendirmelere yeterince yer vermemesi olduğu yönünde ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin % 89'u okunabilirlik boyutunda kitabı TDK yazım kurallarına, imla ve dilbilgisi kurallarına uygun olduğu yönünde görüş bildirmiştir. Gerek paragraf içinde gerekse paragraflar arasında anlam bütünlüğünün sağlandığını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin çoğunluğu, ders kitabındaki etkinlikleri; öğrencilerin gelişim düzeylerine, el becerilerine ve bilişsel becerilerine uygun bulmuşlardır. Öğretmenlerin %86'lık kısmının, ders kitabındaki aktiviteler ile ders içeriğini ilişkili buldukları görülmüştür. Ayrıca ders kitabında yer alan etkinlikleri öğretmenler; bilimsel araştırmaya yönelik çalışmalar içermesi ve gereken ön bilgilerin deneyin içerisinde yer alması konularında eksik bulmuşlardır. Araştırmada; elde edilen bulgular ışığında ulaşılan sonuçlar tartışılmış ve sonraki araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.