Yazarlar
- Elif Terzi(1)
- Rabia Kartal(1)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Ortaokul öğrencilerinde öz-şefkat ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolü
Elif Terzi
Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinde öz-şefkat ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ayrıca öz-şefkat, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik değişkenlerinin cinsiyet, yaş, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, ebeveynlerin birliktelik durumu, annenin hayatta olma durumu, babanın hayatta olma durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı da ele alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunda, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Trabzon şehrinde öğrenimini devam ettiren 545 kız (%52.9) ve 485 erkek (%47.1) olmak üzere toplam 1030 ortaokul öğrencisi yer almaktadır. Araştırmanın verileri; "Kişisel Bilgi Formu" , "Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ-12)", "Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu" ve "Bilişsel Esneklik Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada öz-şefkat, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkiler, korelasyon analizi ile incelenmiştir. Psikolojik sağlamlık ile öz-şefkat arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracılık rolü üstlenip üstlenmediğini belirlemek amacıyla Hayes Process Macro (2013) analizi gerçekleştirilmiştir. Test edilmesi hedeflenen aracı modellerdeki doğrudan ve dolaylı etkiler bootstrap yöntemiyle belirlenmiştir. İlgili alanyazın ışığında, aracılık modelleri kurulmuş ve bu doğrultuda bilişsel esnekliğin aracı rolü sınanmıştır. Buna ek olarak öz-şefkat, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik seviyelerinin cinsiyet, ebeveynlerin birliktelik durumu, annenin hayatta olma durumu, babanın hayatta olma durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığı bağımsız örneklemler için t-testi, yaş değişkeni korelasyon analizi, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile ele alınmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23.0 paket programından yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, ortaokul öğrencilerinde öz-şefkat ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin anlamlı bir aracılık rolüne sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen bir diğer sonuca göre ise; ortaokul öğrencilerinin psikolojik sağlamlık puanları cinsiyet, yaş, ebeveyn birliktelik durumu değişkenleri açısından anlamlı düzeyde bir farklılık gösterirken annenin eğitim düzeyi, babanın eğitim düzeyi, annenin hayatta olma durumu, babanın hayatta olma durumu değişkenlerine göre ise anlamlı farklılaşmadığı belirlenmiştir. Öz-şefkat puanları cinsiyet, yaş, ebeveyn birliktelik durumu, annenin hayatta olma durumu, babanın hayatta olma durumu açısından anlamlı düzeyde bir farklılık gösterirken annenin eğitim düzeyi, babanın eğitim düzeyi değişkenlerine göre ise anlamlı farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Bilişsel esneklik puanları cinsiyet, yaş, ebeveyn birliktelik durumu, annenin hayatta olma durumu açısından anlamlı düzeyde bir farklılık gösterirken, annenin eğitim düzeyi, babanın eğitim düzeyi ve babanın hayatta olma durumu değişkenleri açısından anlamlı düzeyde bir farklılık göstermediği sonucu elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, ilgili alanyazın bağlamında tartışılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Ergenlik dönemi din eğitiminde itaat ve özgürlük dengesi
Rabia Kartal
Din eğitimi ilk eğitim kurumu olan ailede başlamaktadır. Çocukluk döneminde kayıt, taklit ve özdeşim yoluyla gerçekleşen din eğitimi ergenlik dönemine gelindiğinde bir takım farklılıklar gözlenmektedir. Ergenlik dönemi hızlı fizyolojik gelişimlerin getirdiği psikolojik değişimlerle birlikte gençlerin din eğitiminde farklı ihtiyaçlar doğurmaktadır. Çocukluk döneminde ebeveynlerine kayıtsız itaat eden birey ergenlik döneminde baş kaldırmaya, sorgulamaya ve eleştirmeye başlayarak entelektüel bir çaba içerisine girebilmektedir. Ebeveynlerde çocuklarının otoritesinden kurtulmaya çalışma ve bağımsız davranma istemini kabullenmekte zorlanabilmektedir. Bu nedenle din eğitim verirken itaat ve özgürlük arasındaki dengeyi sağlamakta zorlanabilmektedirler. Çalışmamızın amacı ebeveynlerin ergen çocuklarının din eğitimlerinde itaat ve özgürlük dengesini sağlamalarına yardımcı olmaktır. Etkili ve verimli bir din eğitimi için bu dengenin gözetilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden kaynak tarama kullanılmıştır. Konuyla ve temel kavramlarla ilgili literatür taraması yapılarak veriler ortaya konulmuştur. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde itaat ve özgürlük dengesinde ortaya çıkan temel kavramlara yer verilmiştir. İkinci bölümde itaat ve özgürlük dengesi bağlamında ergenlik dönemi özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ergenlik dönemi ailede din eğitiminde itaat ve özgürlük dengesi araştırılmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda ergenlik döneminde ebeveynlerin din eğitiminde gencin gelişim özellikleri göz önünde bulundurularak itaat özgürlük dengesi sağlanması gerektiği yargısına varılmıştır. Bu çalışmada ergenlik dönemindeki gençler için ebeveynlere ve eğitimcilere din eğitiminde itaat ve özgürlük dengesi kurmada rehberlik edecek bir takım ilkeler öne çıkarılmıştır.